{"id":5865,"date":"2020-07-24T22:00:00","date_gmt":"2020-07-24T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2020\/07\/24\/ilahi-tezahur-ve-tecelli-hikmeti-2\/"},"modified":"2020-07-24T22:00:00","modified_gmt":"2020-07-24T22:00:00","slug":"ilahi-tezahur-ve-tecelli-hikmeti-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2020\/agustos-2020\/ilahi-tezahur-ve-tecelli-hikmeti\/","title":{"rendered":"\u0130LAH\u0130 TEZAH\u00dcR VE TECELL\u0130 H\u0130KMET\u0130"},"content":{"rendered":"\n

 <\/p>\n

\u0130LAH\u0130 TEZAHÜR VE TECELL\u0130 H\u0130KMET\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n

         <\/span><\/strong><\/p>\n

Tezahür; zahir olmak, ortaya ç\u0131kmak, gizliyken aç\u0131\u011fa vurulmak, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve san’at\u0131n\u0131 göstermeye ba\u015flamak <\/em><\/span><\/strong>anlamlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Cenab-\u0131 Allah’\u0131n bir ismi de “Ez-ZAH\u0130R” olup; kâinatta, tabiatta, canl\u0131 ve cans\u0131z harika varl\u0131klarda ve insanda; mevcudiyetini, kudretini ve rahmetini a\u015fikâr k\u0131lan manas\u0131ndad\u0131r. Tezahür kelimesi, birbirlerine arka ç\u0131kma ve koruma, ayr\u0131ca gösteri (tezahürat) yapmak üzere toplanma için de kullan\u0131l\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Tecelli <\/span><\/strong>ise; Arapça “Ce-Le-Ve” kökünden ve “cilve” üzerinden türetilen ve Kur’an’da be\u015f yerde geçen bir kelime olup; <\/span><\/strong>kudret ve rahmet eserleri olan yaratt\u0131klar\u0131nda kendini hat\u0131rlat\u0131p gösterme, sahibini ve saniini bildirme, sonsuz kudretini ve s\u0131n\u0131rs\u0131z rahmetini a\u015fikâr hale getirme <\/span><\/em><\/strong>anlam\u0131nda bir kavramd\u0131r. Kur’an’da \u015eems Suresi 3. ayetinde <\/span><\/strong>“cella…”<\/span><\/em><\/strong>, A’raf Suresi 143. ve Leyl Suresi 2. ayetinde <\/span><\/strong>“tecella…”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>ve A’raf Suresi 187. ayetinde <\/span><\/strong>“yücelli…”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>\u015feklinde yer almaktad\u0131r. Ha\u015fr Suresi 3. ayetinde ise <\/span><\/strong>“el-celaae…”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>olarak <\/span><\/strong>“Yurtlar\u0131ndan ç\u0131kar\u0131l\u0131p sürgüne yollanmak”<\/span><\/em><\/strong> anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu manas\u0131yla, belki de, cennet gibi ulvi bir diyardan, imtihan ve iptila amac\u0131yla süfli dünyaya yollanmaya da bir i\u015faret vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“(Ki kesinlikle) Biz insan\u0131 (en mükemmel olmaya müsait kabiliyetlerle donatt\u0131k ve) en güzel biçimde yaratt\u0131k. (Ahseni takvim içinde cennetlerde ve yüksek mevkilerde ebedi ya\u015famaya müsait vaziyette varl\u0131\u011fa ç\u0131kard\u0131k.) Sonra onu (kendi k\u0131ymetini bilmedi\u011fi ve kabiliyetlerini köreltti\u011fi ve kirletti\u011fi için) a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na çevirip-itip b\u0131rakt\u0131k. (Veya, insano\u011flunu) “esfeles safiline” (e\u011fitilmek, yeti\u015ftirilmek ve imtihan edilmek üzere evrenin en a\u015fa\u011f\u0131 tabakas\u0131 olan yeryüzüne geri gönderip olgunla\u015fma f\u0131rsat\u0131 tan\u0131d\u0131k.)”<\/span><\/em><\/strong> (Tin: 4-5) ayetleri de bu manay\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yüce Yarat\u0131c\u0131m\u0131z; tüm mükevvenat ve mevcudat\u0131n tek sahibi mutlak\u0131 ve sanii Zülcelal’i olan Allahu Teâla’n\u0131n “ZAT”\u0131n\u0131 görmek, O’nu idrak etmek muhaldir… Hâ\u015fâ, Allah’\u0131 bir \u015feye benzetmek, bir \u015fekil ve biçimle göstermek, O’nun Zat\u0131n\u0131 hayal ve tasavvur etmek yanl\u0131\u015ft\u0131r ve imkâns\u0131zd\u0131r. Yüce Mevlâ’m\u0131z Zat\u0131 itibariyle; zamandan, mekândan, e\u015fyadan ve canl\u0131 cans\u0131z tüm varl\u0131klara e\u015f, benzer ve denk (küfüv) san\u0131lmaktan münezzeh ve müberra (uzak ve ayr\u0131) oland\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ancak bu muazzam ve muntazam kâinattaki kürrelerden zerrelere (galaksilerden atomlara ve hücrelere), bu muhte\u015fem ve mükemmel tabiattaki çiçeklerden böceklere kadar, istisnas\u0131z her \u015fey, Cenab-\u0131 Hakk\u0131n harika san’at eserleri ve elbette yüce tezahür ve tecelli alâmetleri konumundad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“\u015eimdi Allah’\u0131n rahmetinin eserlerine (her k\u0131\u015ftan sonra baharda milyarlarca bitkiyi yeniden ye\u015fertmesine bir) bak ki; ölümünden sonra yeryüzünü nas\u0131l diriltmekte (ve her y\u0131l mah\u015feri ya\u015fatmakta)d\u0131r? \u015eüphesiz O, ölüleri de gerçekten (aynen böyle) diriltecek (ve hesap için huzuruna toplayacakt\u0131r). O, her \u015feye güç yetiren (Kâdir-i Mutlak’t\u0131r).” <\/span><\/em><\/strong>(Rum: 50) ayeti de bu gerçe\u011fe haber buyurmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ayr\u0131ca Kehf Suresi 64. ayetindeki <\/span><\/strong>“alâ asarihima”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>(kendi (ayak) izleri üzerinde) kelimesi de <\/span><\/strong>tecelli<\/span><\/strong> kavram\u0131n\u0131n, sahibinin izlerini, i\u015faretlerini ve alâmetlerini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na bir delil say\u0131lmaktad\u0131r. Her i\u015fini ve eserini, çok yüksek ve misilsiz bir san’at (ustal\u0131k) eseri ve ak\u0131l almaz bir maharet ve mahiyetli (incelikli) \u015fekilde yapt\u0131\u011f\u0131 ve varl\u0131\u011fa ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 için, Cenab-\u0131 Hakka <\/span><\/strong>“Sanii Zülcelal”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>(sonsuz yücelik, kusursuz azamet ve kah\u0131r sahibi olan ve her \u015feyi en güzel ve mükemmel bir sanat harikas\u0131 olarak yaratan Allah C.C.) tan\u0131m\u0131n\u0131 kullanan âlimler vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Evet, her k\u0131ymetli tablo resmi RESSAM’\u0131n\u0131, her san’atl\u0131 e\u015fya USTA’s\u0131n\u0131 ve her muhte\u015fem bina M\u0130MAR’\u0131n\u0131 gösterdi\u011fi, yap\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n marifet ve meziyetini hat\u0131ra getirdi\u011fi gibi; elbette bizim ve her \u015feyin Yüce Yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Cenab-\u0131 Hak Zülcelal ve Zülcemal Hazretleri de, canl\u0131 cans\u0131z tüm varl\u0131klardaki TEZAHÜR ve TECELL\u0130’siyle a\u015fikâr olmaktad\u0131r. Rabbimiz mevcudiyetini, kudret ve rahmet eserlerini, bu tezahür ve tecelli vesilesiyle bizlere hat\u0131rlat\u0131p tan\u0131tmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Allah’a mülaki olmak (kavu\u015fmak-kar\u015f\u0131la\u015fmak) kavram\u0131 ve anlam\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n

Cenab-\u0131 Hak bu dünyada; tüm kâinattaki ve tabiattaki canl\u0131-cans\u0131z yaratt\u0131\u011f\u0131 her \u015feyde, k\u0131ymet ve kabiliyetine, liyâkat ve de\u011ferine göre, derece derece ve farkl\u0131 biçimlerde tezahür ve tecelli buyurmaktad\u0131r. Yani Allah yaratt\u0131klar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, birli\u011fini ve kudretini tan\u0131tmakta; rahmet, nimet ve faziletlerini tatt\u0131rmaktad\u0131r. Bu <\/span><\/strong>Tezahür ve Tecelli’<\/span><\/em><\/strong>yi, hâ\u015fâ, Allah’\u0131n varl\u0131klara hulûl etmesi (içlerine girmesi) \u015feklinde anlamak ve yorumlamak sapk\u0131nl\u0131kt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Çünkü \u0130lahi Tezahür ve Tecelli, Allah’\u0131n Zat\u0131n\u0131n de\u011fil, s\u0131fatlar\u0131n\u0131n harika yarat\u0131klar\u0131nda a\u015fikâr olmas\u0131d\u0131r. Yüce Mevlâ’m\u0131z\u0131n malûm ve me\u015fhur 99 Esmâ-i Hüsnâ’s\u0131n\u0131 ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131 esas alarak söyleyebiliriz ki; Rabbimiz Teâlâ Hazretleri:<\/span><\/strong><\/p>\n

• Cemadatta (ta\u015f toprak gibi cans\u0131z varl\u0131klarda ve maden k\u0131sm\u0131nda), en az 10 esmas\u0131yla tecelli buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

• Nebatatta (bitki ve a\u011façlarda), 20 esmas\u0131yla tezahür buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

• Hayvanatta, 30 esmas\u0131yla tecelli buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

• Her insanda, 40 esmas\u0131yla tezahür buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

• Müslümanlarda, 50 esmas\u0131yla tecelli buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

• Veli ve âlim kullar\u0131nda, muttaki ve mücahit k\u0131sm\u0131nda, 60 esmas\u0131yla tezahür buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

• Her asr\u0131n müceddidi ve Mehdisi konumundaki Büyük Mür\u015fit Zatlarda, 70 esmas\u0131yla tecelli buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

• Nebiler (Aleyhisselam) tabakas\u0131nda, 80 esmas\u0131yla tecelli buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

• Resul (kitap ve \u015feriat sahibi ve Ulü’l Azm) Peygamberler aras\u0131nda, 90 ismi ile tezahür buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

• Ancak Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed Aleyhisselam’da, 100 esmas\u0131yla tezahür ve tecelli buyurmu\u015flard\u0131r. Çünkü O, en son ve en mükemmel örnek ve rehber “üsvetün hasene” konumundad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yani Hz. Peygamber Aleyhisselam Efendimiz; \u0130lahi Tezahür ve Tecellinin son s\u0131n\u0131r\u0131d\u0131r; ondan ötesi akl\u0131m\u0131z\u0131n, havsalam\u0131z\u0131n ve idrakimizin d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Elçi-Resul, kendisine Rabbinden indirilene (Kur’ani hüküm ve haberlere) iman etti, mü’minler de (bunlara iman, inkiyad ve itaate karar verdi). Hepsi birden Allah’a, Meleklerine, Kitaplar\u0131na ve Elçilerine inan\u0131p (teslimiyet gösterdi). “O’nun elçileri aras\u0131nda hiçbirini (di\u011ferinden) ay\u0131rt etmeyiz (hepsinin nübüvvetine iman ve fazilet fark\u0131n\u0131 kabul ederiz). \u0130\u015fittik ve itaat ettik. Rabbimiz ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131 (dileriz). Var\u0131\u015f ancak Sanad\u0131r” demi\u015flerdi. (Gerçek mü’minler böyle teslimiyet gösterenlerdir.)”<\/span><\/em><\/strong> (Bakara: 285) ayetindeki <\/span><\/strong>“O’nun resullerinin hiçbirini (di\u011ferinden) ay\u0131rt etmeyiz”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>ayetini; “bütün peygamberler nübüvvet yetkisiyle ayn\u0131d\u0131r, ama fazilet mevkileri farkl\u0131d\u0131r” \u015feklinde anlamal\u0131y\u0131z. Zaten Bakara Suresi 253. ayeti de:<\/span><\/strong><\/p>\n

“(\u0130bret ve hikmet dersi olarak anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z) \u0130\u015fte bu elçiler (yok mu, onlar\u0131n); bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bir k\u0131sm\u0131na üstün k\u0131ld\u0131k. Onlardan, Allah’\u0131n kendileriyle konu\u015ftu\u011fu ve derecelerle yükseltti\u011fi vard\u0131r. (Örne\u011fin) Meryem o\u011flu \u0130sa’ya apaç\u0131k belgeler verdik ve O’nu Ruhu’l-Kudüs’le destekledik. \u015eayet Allah dileseydi, kendilerine apaç\u0131k belgeler geldikten sonra, onlar\u0131n pe\u015finden gelen (ümmet)ler, birbirleriyle çarp\u0131\u015f\u0131p öldürmezlerdi. Ancak (ihtiras ve iktidar yüzünden) ihtilafa dü\u015ftüler; onlardan kimi inand\u0131, kimi inkâr etti. Allah dileseydi (takdir etmeseydi) birbirlerini öldürmezlerdi. Ama Allah diledi\u011fini \u0130\u015fleyendir. (Ve her i\u015fi hikmetli ve adaletlidir.)” <\/span><\/em><\/strong>bu gerçe\u011fi anlatmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte tüm peygamberler, “ahirette, hesaba çekilmek, cezaya veya mükâfata eri\u015fmek üzere, bütün kullar\u0131n Allah’\u0131n huzuruna MÜLAK\u0130 olacaklar\u0131n\u0131”<\/em> hat\u0131rlat\u0131p uyarm\u0131\u015flard\u0131r, Kur’an-\u0131 Kerim de bu durumu aç\u0131kça beyan buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Mülaki” <\/span><\/strong>olmak: Arapça <\/span><\/strong>“lek\u0131ye”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>kökünden; kavu\u015fmak, kar\u015f\u0131la\u015fmak ve bulu\u015fmak anlam\u0131nda bir kavram olup, ayn\u0131 kökten türeyen kelimeler Kur’an’da tam 146 yerde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ama özellikle;<\/span><\/strong><\/p>\n

“(Halbuki) Allah’a kavu\u015fmay\u0131 (huzuruna ç\u0131kmay\u0131 ve amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmay\u0131) yalanlayanlar, gerçekten hüsrana u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. K\u0131yamet günü ans\u0131z\u0131n gelince onlar, günahlar\u0131n\u0131 s\u0131rtlar\u0131na yüklenmi\u015f olarak, “Dünyada yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kusurlardan ve sorumsuz davran\u0131\u015flardan dolay\u0131 yaz\u0131klar olsun bize” diye (hay\u0131flanacak ve pi\u015fmanl\u0131k duyacaklard\u0131r; \u015fimdi dikkatle) bak\u0131n (ve ibret al\u0131n!) Yüklendikleri günah ne kadar kötü ve (cezas\u0131) a\u011f\u0131rd\u0131r.”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>(En’am: 31)<\/span><\/strong><\/p>\n

“Onlar ki, dinlerini bir e\u011flence ve oyun (istismar ve suiistimal konusu ve ho\u015f vakit geçirme arac\u0131) edinmi\u015flerdi (veya nefislerinin ho\u015funa giden \u015feytani yorumlar\u0131 benimsemi\u015flerdi, ayr\u0131ca günahkâr vicdanlar\u0131n\u0131 bast\u0131racak, ama his ve heyecanlar\u0131n\u0131 co\u015fturacak dindarl\u0131k numaralar\u0131n\u0131, zikir ve ibadet diye, müzik e\u015fli\u011finde kad\u0131n erkek kar\u0131\u015f\u0131k raks ve dans yapmay\u0131 kendilerine din-yol edinmi\u015flerdi.) Onlar, bu (hesap) günleriyle kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131n\u0131 (ve Allah’a kavu\u015facaklar\u0131n\u0131) unuttuklar\u0131 ve (apaç\u0131k) ayetlerimizi (art\u0131k gereksiz ve geçersiz say\u0131p ve yanl\u0131\u015f yorumlay\u0131p çarp\u0131tarak) tan\u0131mad\u0131klar\u0131 gibi, Biz de bugün onlar\u0131 (cehennem azab\u0131na ve yaln\u0131zl\u0131k girdab\u0131na at\u0131p) unutaca\u011f\u0131z.” <\/span><\/em><\/strong>(A’raf: 51) ayetleri, Allah’la kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131 ve kavu\u015fmay\u0131 anlatmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yunus Suresi 7. ve 8. ayetlerinde ise:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Gerçekten (dirilmeyi inkâr edip, hesap vermek üzere) Bize kavu\u015fmay\u0131 ummayanlar, (ahiretten gafil olduklar\u0131ndan dolay\u0131) dünya hayat\u0131na (geçici servet, \u015föhret, lezzet ve \u015fehvetlere) raz\u0131 olanlar ve bununla tatmin olup rahatlayanlar ve ayetlerimizden (Yüce Yaratan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösteren delillerden ve Kur’ani hükümlerden) gafil olanlar (vard\u0131r), i\u015fte bunlar\u0131n kazand\u0131klar\u0131 (küfür ve kötülükler) yüzünden gidecekleri yer cehennem ate\u015fi olacakt\u0131r.”<\/span><\/em><\/strong> Kâfirlerin ve zalimlerin Allah’a kavu\u015fmay\u0131 ve huzuruna ç\u0131kmay\u0131 ummad\u0131klar\u0131 ve arzulamad\u0131klar\u0131 vurgulanmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bizim bizzat \u015fahit oldu\u011fumuz; M\u0131s\u0131r, Libya, Suriye, Ürdün ve Arabistan gibi Arapça konu\u015fan ülkelerde, ahbaplar ve arkada\u015flar birbirlerinden ayr\u0131l\u0131rken, “yeniden bulu\u015fmak, tekrar kar\u015f\u0131la\u015fmak üzere” anlam\u0131nda <\/span><\/strong>“ilel-lika”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>dile\u011finde bulunulmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte Allah’a kavu\u015fmak ve O’nunla kar\u015f\u0131la\u015fmak (yani mülaki olmak), hâ\u015fâ Yüce Mevlâ’m\u0131z\u0131n ZAT’\u0131yla mümkün olmayaca\u011f\u0131na göre, mutlaka O’nun \u015fu anda idrak ve izah edemeyece\u011fimiz Tezahür ve Tecellisiyle mümkün olacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Hz. Musa’n\u0131n “Tecelli” murad\u0131 ve uyar\u0131lmas\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n

“Musa, belirledi\u011fimiz vakitte (Tûr’a) gelip de Rabbi onunla konu\u015funca; “Rabbim (ne olur), bana Kendini göster, Seni göreyim” dedi. (Cenab-\u0131 Hakk ise:) “Beni (burada ve dünya gözüyle) asla göremezsin, ama \u015fu da\u011fa bak; e\u011fer o yerinde karar k\u0131labilirse, sen de Beni göreceksin.” Rabbi da\u011fa tecelli edince, onu paramparça etti. Musa bay\u0131larak yere dü\u015ftü. Kendine geldi\u011finde: “Sen ne Yücesin (Rabbim! Dünya gözüyle Zat\u0131n\u0131 görme iste\u011fimden dolay\u0131) Sana tevbe ettim ve ben iman edenlerin ilkiyim” diye (yalvard\u0131).”<\/span><\/em><\/strong> (A’raf: 143) ayeti kerimesinde <\/span><\/strong>“da\u011f\u0131n dayanamad\u0131\u011f\u0131 tecelli olay\u0131”, <\/span><\/em><\/strong>Cenab-\u0131 Hakk\u0131n esma ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131n de\u011fil, ZAT’\u0131n\u0131n tecellisi olmaktad\u0131r. Çünkü zaten, Allah’\u0131n esma ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131n, yarat\u0131l\u0131\u015f harikalar\u0131 olan Yüce san’at\u0131n\u0131n eserleri bütün mevcudatta ve devaml\u0131 olarak tezahür ve tecelli durumundad\u0131r. Bu ayette, <\/span><\/strong>Allah’\u0131n ZAT’\u0131n\u0131n görülmeyece\u011fine ve buna kimsenin takatinin yetmeyece\u011fine <\/span><\/em><\/strong>vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r. Halbuki, bu âlemlerdeki her renk, her desen, her \u015fekil zaten Allah’\u0131n boyas\u0131 ve san’at\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“(\u0130\u015fte) Allah’\u0131n boyas\u0131 (tabiattaki muhte\u015fem renk ve desenlerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve canl\u0131 cans\u0131z her varl\u0131\u011fa vurulan vahdet damgas\u0131)! Allah(\u0131n boyas\u0131n)dan (Kur’an ahkâm\u0131ndan ve Muhammed ahlâk\u0131ndan) daha güzel boyas\u0131 olan kimdir? Biz (yaln\u0131zca) O’na kulluk edenleriz.”<\/span><\/em><\/strong> (Bakara: 138)<\/span><\/strong><\/p>\n

A’raf Suresi 143. ayetinde, <\/span><\/strong>“O’nun Rabbi, da\u011fa tecelli edince…” <\/span><\/em><\/strong>ifadesi, tecellinin inkâr\u0131na de\u011fil, varl\u0131\u011f\u0131na delil say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yani Allah Zat\u0131yla tecelli edince da\u011f parçalanm\u0131\u015f ve an\u0131nda da\u011f\u0131l\u0131p yoklu\u011fa kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu hakikatin s\u0131rr\u0131n\u0131 anlamak için, “Vahdet-i Vücud” kavram\u0131n\u0131n “Vahdeti \u015euhud” olarak yorumlan\u0131p alg\u0131lanmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Yani, hâ\u015fâ, <\/span><\/strong>“Cenab-\u0131 Hakk\u0131n bütün mevcudatla birle\u015fmesi”<\/span><\/em><\/strong> kanaati sakat ve sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. Ama O’nun Yüce Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, esma ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131n tüm mahlûkatta belirgin olmas\u0131 ve Rabbimizin yaratt\u0131\u011f\u0131 san’at harikalar\u0131yla tan\u0131nmas\u0131 ve her \u015feyin O’nun varl\u0131\u011f\u0131na, birli\u011fine ve kudretine tan\u0131kl\u0131k yapmas\u0131, do\u011fald\u0131r, normaldir ve zaten insan bu gerçe\u011fi anlamak ve Rabbine Halife olmak maksad\u0131yla yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Tasavvufta Tezahür ve Tecelli Yorumlar\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n

Yunus Emre, \u0130slam \u015feriatine ba\u011fl\u0131, seyr-ü sülûku ya\u015fam\u0131\u015f ve \u0130slam tasavvufunun dayand\u0131\u011f\u0131 \u015feriat, tarikat, hakikat ve marifet makamlar\u0131ndan geçerek irfana ula\u015fm\u0131\u015f bir \u015fair-arif makam\u0131ndad\u0131r. Tamamen ilhama dayal\u0131 olan, sadece medresede okuyup yazmakla ula\u015f\u0131lamayan <\/span><\/strong>“yakîn” <\/span><\/strong>yani kesin ve apaç\u0131k, her türlü \u015füpheyi ortadan kald\u0131ran ve Bakara Suresi 3. ayette belirtilen “Gayb” iman\u0131n\u0131n hakikatine eri\u015fme bilgisine sahip bir zatt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yunus Emre de birçok mutasavv\u0131f gibi <\/span><\/strong>“Biz H\u0131z\u0131r’a kendi taraf\u0131m\u0131zdan bir ilim ö\u011fretmi\u015ftik”<\/span><\/em><\/strong> (Kehf: 65) ayetindeki ledün kelimesini tasavvuf anlam\u0131nda alm\u0131\u015ft\u0131r. Bât\u0131ni mana, pek çok insan\u0131n zahiri bilgisini ve tecrübesini a\u015fan, sadece arifler ve hikmet ehli taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131lan ve yorumlanan bir manad\u0131r. \u0130lm-i ledün de bu bât\u0131ni hakikatleri ö\u011freten ilim dal\u0131d\u0131r. Bu da ancak bir mür\u015fid-i kâmil arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olmaktad\u0131r. Kitap sahibi Hz. Musa’n\u0131n, Hz. H\u0131z\u0131r’a tâbi ve talebe olmas\u0131 bu amaçlad\u0131r. \u0130nsan; kendinin nereden gelip nerede e\u011flendi\u011fini ve nereye gitti\u011fini ö\u011frenmek arzusundad\u0131r, buna da ancak ilm-i ledün ile ula\u015f\u0131l\u0131r.<\/span><\/strong> <\/span><\/p>\n

“Vahdet-i Vücûd” yerine “Vahdet-i \u015euhud” daha do\u011fru bir yakla\u015f\u0131md\u0131r! <\/span><\/strong><\/p>\n

Vahdet-i Vücûd, pek çok \u0130slam mutasavv\u0131f\u0131 taraf\u0131ndan aç\u0131klanan ve Muhyiddin-i Arabî taraf\u0131ndan bir sisteme oturtulan, âlemin tek bir hakikat ve vücûttan ne\u015fet etti\u011fi fikrini savunan bir anlay\u0131\u015ft\u0131r. Allah tek ve mutlak olan varl\u0131kt\u0131r. O’nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ba\u015flang\u0131c\u0131 ve sonu yoktur. O bütün zamanlar\u0131 ve mekânlar\u0131 kaplayan bir nurdur ve bu yüzden bütün varl\u0131klar O’nun kudret ve rahmetinin eserleri ve yans\u0131malar\u0131d\u0131r. Allah; Kendisine olan a\u015fk\u0131 sebebiyle, Kendini bildirmek ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131 göstermek amac\u0131yla mahlûkat\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yüzden Allah zat\u0131yla de\u011fil de s\u0131fatlar\u0131yla tan\u0131n\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

“Sensin bu gözümde gören. Sensin dilümde söyleyen<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Sensin beni var eyleyen. Sensin hem ön hem sonras\u0131…”<\/span><\/em><\/strong> dizeleriyle Yunus bu hikmeti hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n

“Vahdet-i Vücud”<\/span><\/em><\/strong>: <\/span><\/strong>Bütün mevcudat ve mahlûkat\u0131n, ayn\u0131 ve tek varl\u0131\u011f\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 ve Allah’\u0131n esma ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131n yans\u0131malar\u0131 oldu\u011funu anlatan tasavvufi bir kavram olsa da yanl\u0131\u015f yorumlara ve itikadi yozla\u015fmalara sapt\u0131r\u0131lma ihtimali vard\u0131r. Bu nedenle <\/span><\/strong>“Vahdet-i Vücud”<\/span><\/strong> yerine biz <\/span><\/strong>“Vahdet-i \u015euhud”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 daha uygun ve do\u011fru bulmaktay\u0131z.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Vahdet-i \u015euhud”: <\/span><\/strong>Görünen ve bilinen bütün varl\u0131klar\u0131n, Cenab-\u0131 Hakk\u0131n mevcudiyet ve Rububiyyetinin, vahdet ve kudretinin, nimet ve inayetinin, san’at ve rahmet eserleri oldu\u011funu… Canl\u0131 ve cans\u0131z her \u015feyde Allah’\u0131n vahdet ve kudret mührünün okundu\u011funu anlatan bir kavramd\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yunus Emre’ye göre: Kesret yani Allah’tan gayri bütün mevcudat, asl\u0131nda vahdetin yani tek ve bir olan Rabbimizin aynas\u0131 konumundad\u0131r. Bakmas\u0131n\u0131 bilen ki\u015fi bu aynalarda bir tek yüz görüp duracakt\u0131r, o da Allahu Teâla’n\u0131n vechi olacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“E\u011fer âyine bin olsa, bakan ise bir<\/span><\/em><\/strong><\/em><\/p>\n

Gören bir, görünen bin-bin görindi”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Evet, damla deryadand\u0131r. Kesret de vahdetten kaynakl\u0131d\u0131r. Çoklukta birlik sakl\u0131d\u0131r. Gözündeki gaflet perdelerini kald\u0131ran ki\u015fi, kesretin kendisinde Allah’\u0131n birlik mührünü görüp tan\u0131yacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Zihi derya ki katreden görindi<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Ne deryâdur ne katredür gör indi<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Aceb katre ki, derya anda mahfî<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Bu mahfî s\u0131rr\u0131, sen senden sor indi”<\/span><\/em><\/strong> diyen Yunus, bu gerçe\u011fe tercümanl\u0131k yapmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Benüm cânum uyan\u0131kdur, Dost yüzene bakan benem<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Hem denize kar\u0131\u015fma\u011fa, \u0131rmak olup akan benem…”<\/span><\/em><\/strong> dizeleri de ayn\u0131 makamdad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Mâsîvâ bir aynad\u0131r! <\/span><\/strong><\/p>\n

Mâsîvâ kesreti, yani Allah’\u0131n gayr\u0131s\u0131n\u0131 ve O’nun yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden bir kavramd\u0131r. Buna göre mâsîvâ, Cenab-\u0131 Hakk\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan varl\u0131klard\u0131r. Allah tezahür ve tecelli edip görünürken mâsîvây\u0131 bir ayna k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yüzden mâsîvâ, â\u015f\u0131klar\u0131n mutlak hakikati sezme ve seyretme imkânlar\u0131d\u0131r. Gafiller ise mâsîvân\u0131n içinde t\u0131k\u0131l\u0131p kalm\u0131\u015flard\u0131r. Gönlünden bu mâsîvây\u0131 ç\u0131karanlar zindandan kurtularak Hakk’\u0131n tecellisine ve iman tesellisine kavu\u015facaklard\u0131r. Bunun için insan\u0131n kendini bilmesi ve nefsine hâkim olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Yüzünüzü ne tarafa çevirirseniz Allah’\u0131n vechi oradad\u0131r”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>ayetinden hareketle \u015fuurlu mü’minler ve sufiler Allah’\u0131n tezahür ve tecellisinin dünyadaki her \u015feyde ve her hadisede görülebilece\u011fi ve mahlûkata-mevcudata böyle yönelinmesi gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131ndad\u0131r. Allah’\u0131n vechini ve tecellisini bu dünyada göremeyenler iki cihanda da bundan mahrum olacaklard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Sen hicâb oldun sana. Ne bakars\u0131n dört yana<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Hak s\u0131\u011fmaz öne sona. Kime ki didar gerek.”<\/span><\/em><\/strong> diyen Yunus gaflet ehlini uyarmaktad\u0131r<\/strong><\/span><\/p>\n

Tûr ve tecelli makam\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n

Hz. Musa, Allah’\u0131n kelâm\u0131n\u0131 dinlemek ve r\u0131zas\u0131na-rü’yetine eri\u015fmek için Tûr Da\u011f\u0131’na ç\u0131km\u0131\u015f, burada tecelliye ve teselliye u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Tûr Da\u011f\u0131, tecelli yeri olu\u015fuyla, kâmil insan\u0131n gönlüne te\u015fbih yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Tûr için, Tûr-i Sînâ denmesi de Tûr Da\u011f\u0131 ile sine (gönül) aras\u0131ndaki alâkadan dolay\u0131d\u0131r. Gönül evini temizleyen, aynen Hz. Musa gibi teselli bulacakt\u0131r. Yunus Emre de tecelliye u\u011framak anlam\u0131nda, <\/span><\/strong>“Tûr bulmak”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>deyimini kullan\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Gir gönüle bulas\u0131n Tûr. Sen-ben demek defterin dür<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Her cevher pir gönlündedür. Sanma ki ol ummandad\u0131r”<\/span><\/em><\/strong> beyitleri bu anlamdad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n

Kalbi ve akli “TECELL\u0130” makamlar\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n

Ba\u015fta da belirttik; Tezahür<\/span><\/strong>, “zahire (d\u0131\u015fa) vurmak, aç\u0131\u011fa ç\u0131kmak ve görünür olmak” gibi manalara gelir. Tezahürde, gizli olan bir hakikatin aç\u0131\u011fa ç\u0131kmas\u0131 söz konusudur. Tezahürün gerçekle\u015fti\u011fi mekâna “mazhar” denilir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Tecelli <\/span><\/strong>ise <\/span><\/strong>“gaybî hakikatlerin kalplerde hissedilir ve Kur’ani s\u0131r ve hikmetlerin bilinir hâle gelmesi”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>\u015feklinde de tarif edilir ve kalpteki bu tecelliye “cilve” ad\u0131 verilir. Cilve için, <\/span><\/strong>“ârifin gönlünde parlayan \u0130lâhî nur”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>denilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Evet, insan kalbi gibi, âlemdeki her varl\u0131k da, kendi kabiliyetine göre, \u0130lâhî isimlerden birinin veya birkaç\u0131n\u0131n tecelli mahallidir.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Güne\u015fin bekas\u0131 onu yans\u0131tan aynaya ba\u011f\u0131ml\u0131 de\u011fildir; belki âyinenin hayatdar parlamas\u0131n\u0131n bekas\u0131, güne\u015fin cilvesine tâbidir.”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>(Bediüzzaman, Mesnevî-i Nuriye, 176) tespitinde güne\u015fin aynadaki aksine cilve denilmi\u015ftir. Yani güne\u015f, aynada tecelli etmi\u015f ve onda güne\u015fin nurundan bir cilve meydana gelmi\u015ftir. Bu aksin de, kendine göre, bir parlakl\u0131\u011f\u0131 ve bir \u0131s\u0131s\u0131 olabilir. Yani güne\u015fin özelliklerinden bir cilveyi aksettirmi\u015ftir. Ama ayna geçici, güne\u015f bakidir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde, insan bedenindeki kuvvet s\u0131fat\u0131, \u0130lâhî kudretin; insan beynindeki ilim s\u0131fat\u0131, \u0130lâhî iradenin; görme ve i\u015fitme s\u0131fatlar\u0131 da \u0130lâhî görme ve i\u015fitmenin birer cilvesi ve tecellisi yerindedir. <\/span><\/strong><\/p>\n

“\u015eeriat ve Sünnet-i Seniye’nin ahkâmlar\u0131 içinde cilveleri inti\u015far eden Esmâ-i Hüsnâ’n\u0131n her bir isminin feyz-i tecellisine bir mazhar-\u0131 câmi olma\u011fa çal\u0131\u015f…”<\/span><\/em><\/strong> (Sözler, 362) diyen Bediüzzaman’a göre; \u0130lâhî isimlere ve tecellilere mahzar olman\u0131n ve onlardan feyiz alman\u0131n en sa\u011flam yolu, Kur’an’a ve Sünnete uymakt\u0131r. \u0130nsan, \u0130lâhî emirlere ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131, yasaklardan kaç\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve bu konuda en büyük rehber olan Allah Resulünün (SAV) sünnetine ve hayat sistemine sahip ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve cihat yapt\u0131\u011f\u0131 ölçüde, \u0130lâhî isimlerin tecellilerinden pay ve feyiz alacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Nas\u0131l esmâda (\u0130lahi isimler aras\u0131nda) bir ism-i âzam varsa, o esmân\u0131n nuku\u015funda (tezahür nak\u0131\u015flar\u0131 ve yans\u0131malar\u0131 olan varl\u0131klar aras\u0131nda da) dahi bir nak\u015f-\u0131 âzam var ki, o da insand\u0131r” <\/span><\/em><\/strong>(Bediüzzaman, Sözler, 687) ifadesiyle insan\u0131n bütün esmâ-i \u0130lahiye âyine oldu\u011fu anlat\u0131lmaktad\u0131r. \u0130\u015fte, insan\u0131 arza halife k\u0131lan da onun bu f\u0131trat\u0131 ve f\u0131rsat\u0131d\u0131r. Cans\u0131z varl\u0131klarda, bitki ve hayvanlarda tecelli etmeyen nice isim ve s\u0131fatlar insan\u0131n kalp aynas\u0131nda ve gönül dünyas\u0131nda, tohumlar hâlinde tecelli bulmaktad\u0131r. \u0130nsana dü\u015fen vazife, o çekirdekleri sulamak ve meyveli birer a\u011faç hâline getirmeye çal\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bir ar\u0131 sadece bal yapmay\u0131 bilir ve ba\u015far\u0131r. \u0130pek böce\u011fi de ip örüp durmaktad\u0131r. Asl\u0131nda bal\u0131 da, ipe\u011fi de yaratan Allah’t\u0131r. Ar\u0131 ve ipek böce\u011fi bu \u0130lâhî san’at\u0131n icras\u0131nda birer sebep olarak vazife alm\u0131\u015flar ve bu sayede kendileri de bir de\u011fer kazanm\u0131\u015flard\u0131r. Ama onlar\u0131n art\u0131k çal\u0131\u015farak yeni bir san’at icra etme imkânlar\u0131 bulunmaz ki, ayr\u0131 bir kemâle ersin, ayr\u0131 bir güzelli\u011fe kavu\u015fsunlar. Ama insan bir istisnad\u0131r. Kitap ve Sünnet’in her bir emrine uymakla ve Hakk\u0131n hâkimiyeti için cihat yapmakla, her sahada derinle\u015fme ve zenginle\u015fme imkân\u0131na sahip bir varl\u0131kt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130nsan\u0131n bir mahlûk olarak; gerek bedeninde, gerek beyninde ve gönlünde tecelli eden esma ile kazand\u0131\u011f\u0131 kemâlin ötesinde ayr\u0131 bir kemâl ve cemâl sahas\u0131 daha vard\u0131r ki, i\u015fte bu saha onun iradesine, gayesine ve gayretine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Çal\u0131\u015f\u0131rsa bu tecellilerden nasiplenir, çal\u0131\u015fmazsa mahrum kal\u0131r. \u0130nsano\u011flu fen ve teknik sahas\u0131nda gösterdi\u011fi takdire \u015fayan gayretleriyle, bu kâinat kitab\u0131n\u0131n gizli manalar\u0131n\u0131 aray\u0131p ç\u0131karm\u0131\u015f, ondaki ince s\u0131rlar\u0131 ke\u015ffetmeyi ba\u015farm\u0131\u015f ve böylece kendisine daha rahat, daha ayd\u0131nl\u0131k, daha müreffeh bir dünya hayat\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte bu gayretin bir benzerini de ruh âleminin ve kalp ikliminin inki\u015faf\u0131nda gösterse; akl\u0131 daha kâmil, kalbi daha ulvî, ruhu daha zengin olacakt\u0131r. Bütün güzellikler Esmâ-i Hüsnâ’n\u0131n tecellileriyle meydana geldi\u011fine göre, insan bu yeni dünyas\u0131nda daha fazla esmaya ve daha ileri manada mazhar olmu\u015f durumdad\u0131r. \u0130\u015fte Kur’an’\u0131n her bir kural\u0131 ve Sünnet-i Nebeviyenin her bir esas\u0131, insan için ayr\u0131 bir terakki ve ayr\u0131 bir güzellik arac\u0131d\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130nsan ilimle ve bilgiyle olgunla\u015fmaya müsait yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her azas\u0131, her hücresi \u0130lâhî ilmin ve kudretin bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r. \u0130nsan bu yönüyle, Cenab-\u0131 Hakk\u0131n “Âlim” ismine bir mazhar, bir âyine konumundad\u0131r. Bir de insan\u0131n çal\u0131\u015farak müspet ilim tahsil etmesi var ki, onu di\u011fer insanlardan üstün k\u0131lan da bu taraf\u0131d\u0131r. Ancak, bu ilmin Kur’an ve Sünnet dairesinde, yâni Allah ve Resulünün r\u0131zas\u0131na uygun biçimde kullan\u0131lmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Mühendislik bilgisini, yanl\u0131\u015fl\u0131k ve haks\u0131zl\u0131k yapmakta kullanan bir insan\u0131n bu ilmi, onun ancak azab\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r, çökü\u015fünü h\u0131zland\u0131r\u0131r. Ama bu ilmini müspet sahada ve toplum yarar\u0131na kullan\u0131rsa, Cenab-\u0131 Hakk\u0131n “Âlim” ve “Mukaddir” isimlerinden feyiz al\u0131r ve nice hay\u0131rl\u0131 i\u015fler ba\u015faracak ve cennetine nice kö\u015fkler katacakt\u0131r. \u0130lmini ve san’at\u0131n\u0131 insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hizmetine sunan ve kalbi merhamet ve \u015fefkatle dolu olan bir doktor, “\u015eâfî” isminin tecellisine mazhar olacak ve bu isimden ayr\u0131 bir feyiz alacakt\u0131r. \u0130nsan, Kur’an’\u0131n emirlerine uyma ve \u0130lâhî yasaklardan kaç\u0131nmada gösterece\u011fi hassasiyet nispetinde “Rahîm” isminden feyzi artacakt\u0131r. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n iman\u0131n\u0131 kurtarmaya ve yeryüzünde Adil bir Düzen kurmaya çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ölçüde bu feyiz yo\u011funla\u015facakt\u0131r. Allah’\u0131n “Kuddüs” ismini hat\u0131rlayan bir mü’min, kâinat\u0131n ba\u015ftan ba\u015fa bu ismin tecellileriyle p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l ve tertemiz oldu\u011funu tefekkür etmekle irfan sahibi olacakt\u0131r. Bu feyiz ile kendi iç âlemini de temiz tutmaya çal\u0131\u015facak, kusurdan mukaddes olan Rabbinin huzuruna günahs\u0131z olarak ç\u0131kmaya çal\u0131\u015facak ve ruhundaki kirlere, elbisesindeki lekelerden çok daha fazla önem vermeye ba\u015flayacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Çal\u0131\u015fmak âdetim, tevekkül hâlimdir”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>Hadis-i \u015eerifine ittiba ederek, elinden gelen gayreti gösterdikten sonra Allah’a tevekkül eden ve kadere raz\u0131 olan bir insan, “Kâfî” isminin tecellisiyle ruhunda bir geni\u015flik, bir rahatl\u0131k ve ulviyet kazanacakt\u0131r. Bunun gibi Cenab-\u0131 Hakk’\u0131n en çok yâd etti\u011fimiz güzel isimlerinden birisi “<\/span><\/strong>Rab”<\/span><\/strong> ismidir. Rab; yâni her \u015feyi kademe kademe, safha safha terbiye ederek bir kemâl noktas\u0131na eri\u015ftiren anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Güne\u015f bir terbiyeden geçerek bu hâli ald\u0131\u011f\u0131 gibi, Ay da, Dünya da, Dünya’daki her nev’i varl\u0131k da ayr\u0131 terbiye ve tedvin neticesinde ve “kün = ol!” emriyle bu durumlar\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r. Böylece kâinatta “Rab” isminin, tabiri câiz ise, \u015fubeleri denilebilecek çok isimler tecelli edip ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Rabbü’l-âlemin, Rabbü’s-semâvat, Rabbü’l-arz, Rabbü’n-nâs, Rabbü’l-cennet, Rabbü’n-nâr s\u0131fatlar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

Özetle, bir insan ciddi bir gayretle ve çe\u015fitli zahmetlerle ilim ve e\u011fitim tahsiline yönelir ve sabrederse, Allah’\u0131n “AL\u0130M” (her \u015feyi bilen) ve “HEK\u0130M” (her i\u015fini hikmetle gören) s\u0131fatlar\u0131n\u0131n mazhar\u0131 olacakt\u0131r. Bunun gibi Hak nizam kurulsun ve insanl\u0131k huzura kavu\u015fsun diye C\u0130HAT edenler ve bu hay\u0131rl\u0131 hizmet ve istikametini de\u011fi\u015ftirmeyenler ise; Allah’\u0131n “el-VAL\u0130” (herkesi ve her \u015feyi yönetici), “el-HAK\u0130M” (hükmedici ve hâkimiyet sahibi) ve “el-MUKTED\u0130R” (iktidar ehli) isimlerine mazhar ve in\u015faallah muvaffak olacaklard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  \u0130LAH\u0130 TEZAHÜR VE TECELL\u0130 H\u0130KMET\u0130          Tezahür; zahir olmak, ortaya ç\u0131kmak, gizliyken aç\u0131\u011fa vurulmak, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve san’at\u0131n\u0131 göstermeye ba\u015flamak anlamlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Cenab-\u0131 Allah’\u0131n bir ismi de “Ez-ZAH\u0130R” olup; kâinatta, tabiatta, canl\u0131 ve cans\u0131z harika varl\u0131klarda ve insanda; mevcudiyetini, kudretini ve rahmetini a\u015fikâr k\u0131lan manas\u0131ndad\u0131r. Tezahür kelimesi, birbirlerine arka ç\u0131kma ve koruma, ayr\u0131ca gösteri (tezahürat) […]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[240],"tags":[],"class_list":["post-5865","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agustos-2020"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5865"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5865\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}