<\/p>\n
“Milli Görü\u015f Lideri”<\/span><\/em><\/strong> Geçinen O\u011fuzhan Asiltürk’ün<\/span><\/strong><\/p>\n D\u0130N\u0130 GAYRET\u0130 VE DAVA HAM\u0130YET\u0130N\u0130 KÖRLETME N\u0130YET\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n <\/span><\/strong><\/p>\n “Acemi tabip candan, cahil bilgiç imandan eder”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>atasözümüze uygun ve uyu\u015fuk tavsiyelerini “hikmet” diye yutturan, niyeti ve t\u0131yneti bizce malum olan ki\u015fi, kendisini <\/span><\/strong>“Milli Görü\u015f Lideri” <\/span><\/em><\/strong>diye tan\u0131t\u0131p, 29 Temmuz 2020 tarihli Milli Gazete’nin ilk sayfas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na, Erbakan Hocam\u0131z\u0131n benzetmesiyle; <\/span><\/strong>“Zeki Müren tarz\u0131 siyaset”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015flard\u0131. Elde kalan bir avuç insan\u0131m\u0131z\u0131n Dini gayretini ve dava hamiyetini törpüleyip körletmek amac\u0131yla gerçekleri yamukla\u015ft\u0131rmaya çal\u0131\u015fmaktayd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n Adam ba\u015fka bir \u015fey bilmiyor, sürekli: <\/span><\/strong>“Üslubunuzu yumu\u015fat\u0131n, \u0131l\u0131ml\u0131 ve tatl\u0131 sözler kullan\u0131n!..” <\/span><\/em><\/strong>deyip duruyordu. Hâ\u015fâ; Allah’a, Kur’an’a, Resulüllah’a, \u0130slami esaslara, ahlâki kurallara ve Hak davam\u0131z\u0131n \u015fahs\u0131 manevisi olan Aziz Erbakan Hocam\u0131za hakaret edenlere; <\/span><\/strong>“Onlar gibi mukabelede (ayn\u0131 \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k vermede) bulunulmayacakm\u0131\u015f… Tatl\u0131 ve yumu\u015fak üslup kullan\u0131lacakm\u0131\u015f…”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n “Mücadelesini verdi\u011fimiz de\u011ferleri savunmak ad\u0131na, di\u011fer insanlara (kutsal\u0131m\u0131za, davam\u0131za, Hocam\u0131za sata\u015fan sald\u0131rganlara) tahkir edici ve hedef gösterici söylemlerden kaç\u0131n\u0131lacakm\u0131\u015f…”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n Bu yakla\u015f\u0131m; Erbakan Hocam\u0131z\u0131n ifadesiyle tam bir <\/span><\/strong>“Zeki Müren siyaseti ve tavr\u0131d\u0131r.”[1] <\/span><\/span><\/em><\/strong>Oysa Cenab-\u0131 Hak Kur’an-\u0131 Kerim’de, bizzat Aleyhisselatü Vesselam Efendimize \u015föyle buyurmaktad\u0131r;<\/span><\/strong><\/p>\n “Ey Nebi(m), kâfirlerle ve münaf\u0131klarla cihad et, onlara kar\u015f\u0131 \u015fiddetli ‘sert ve cayd\u0131r\u0131c\u0131’ davran. (T\u0131ynetleri ve niyetleri bozuk oldu\u011fundan, sald\u0131rgan kâfir ve münaf\u0131klar, sizin yumu\u015fak yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131z\u0131, ya\u011fc\u0131l\u0131k ve zay\u0131fl\u0131k zannedebilirler). Onlar\u0131n (sonunda) varacaklar\u0131 son duraklar\u0131 cehennemdir ve oras\u0131, ne kötü ve kahredici bir dönü\u015f yeridir.” (Tevbe: 73)<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n “Ey Peygamber! Kâfirlerle (güç ve dirayetle) ve münaf\u0131klarla (ilim ve siyasetle) cihad et; onlara kar\u015f\u0131 \u011f\u0131lzet (netlik, sertlik ve ciddiyet) göster. Onlar\u0131n varacaklar\u0131 yer cehennemdir. Oras\u0131 dönülüp gidilecek ne kötü bir yerdir.” (Tahrim: 9)<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n “(Elbette ve kesinlikle Hz.) Muhammed (S.A.V) Allah’\u0131n Resulüdür; beraberinde bulunanlar (ve k\u0131yamete kadar O’nun yan\u0131nda ve yolunda olanlar) da; inkârc\u0131 (zalimlere) kar\u015f\u0131 \u015fiddetli (cesaretli, mert ve metin), kendi aralar\u0131nda ise (gayet müsamahal\u0131 ve) merhametlidirler. Onlar\u0131 rükû ve secde ederek (her hizmet ve ibadetlerinde sadece) Allah’\u0131n fazl\u0131n\u0131 ve r\u0131zas\u0131n\u0131 ararken görürsün. Onlar\u0131n ni\u015fanlar\u0131, (nurlu) yüzlerindeki secde izleridir. Bu onlar\u0131n Tevrat’taki vas\u0131flar\u0131d\u0131r. \u0130ncil’deki vas\u0131flar\u0131 ise \u015föyledir: Sanki bir ekin (tohum kabu\u011funu) yar\u0131p filizlerini ç\u0131karm\u0131\u015f, gittikçe onu (bitki fidesini ve gövdesini) kuvvetlendirerek kal\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, derken saplar\u0131 üzerine do\u011frulup boy atm\u0131\u015ft\u0131r. Ki bu durum (emek çeken) ziraatç\u0131lar\u0131n da ho\u015funa gider. Allah’\u0131n (mü’minleri ve \u0130slami hareketleri böyle tedricen geli\u015ftirip güçlendirmesi) bunlarla kâfirleri öfkelendirmek (ve zalimleri kahretmek) içindir. (Ama onlardan, sonunda inad\u0131ndan ve inkâr\u0131ndan dönüp) \u0130man eden ve salih ameller i\u015fleyenlere Allah (yine de) ma\u011ffiret ve büyük mükâfat va’ad etmi\u015ftir.” (Fetih: 29)<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n Bu ayetlerde geçen “\u011e\u0131lzet-\u011faleze” <\/em>kelimeleri “sertlik, netlik, ha\u015finlik, cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir tepki” anlamlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. <\/span><\/strong>(Bak: Müfredat-Ra\u011f\u0131b el-\u0130sfehani.)<\/span><\/strong><\/p>\n “Ey iman edenler! (Dininizi ve Hakk davan\u0131z\u0131) \u0130nkâr edenlerden (ha d\u0131\u015far\u0131dan, ha içeriden) size (zarar ve sald\u0131r\u0131 ihtimali) en yak\u0131n olan (dü\u015fman kâfirlerle) çarp\u0131\u015f\u0131n ve onlar sizde ‘\u011e\u0131lzet=Sert bir tav\u0131r, (güçlü bir kararl\u0131l\u0131k ve cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k)’ görsünler… Ve kesinlikle biliniz ki Allah (münkirler ve münaf\u0131k kesimlerle de\u011fil) takva sahipleriyle beraberdir.” (Tevbe: 123) <\/span><\/em><\/strong>ayeti de gayet aç\u0131kt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Evet, do\u011fal ve normal tebli\u011fde=Hakka ve hayra davette, elbette kavl-i leyyin=yumu\u015fat\u0131c\u0131 ve gönül al\u0131c\u0131 sözler <\/em>kullan\u0131l\u0131r, \u015fefkatli bir tav\u0131r tak\u0131n\u0131l\u0131r. Ancak sald\u0131rgan, sata\u015fmac\u0131, kutsal\u0131m\u0131za hakarete kalk\u0131\u015f\u0131c\u0131 ki\u015fi ve kesimlere ise, herhalde cayd\u0131r\u0131c\u0131, \u0130slam’\u0131n izzet ve gayretini hat\u0131rlat\u0131c\u0131 bir tav\u0131r tak\u0131n\u0131lmas\u0131 esast\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Üstad Bediüzzaman’\u0131n: <\/span><\/strong>“Cephe hatt\u0131nda ve sald\u0131rgan dü\u015fman kar\u015f\u0131s\u0131nda, askerlere; ‘Aman ha, yumu\u015fak ve \u015fefkatli davran\u0131n, kimseyi incitmeye kalk\u0131\u015fmay\u0131n!’ \u015feklinde nasihat eden komutan\u0131n bu tavr\u0131 merhamet de\u011fil, h\u0131yanet say\u0131l\u0131r!” <\/span><\/em><\/strong>(Muhakemat.) Çünkü oras\u0131, askere cesaret ve metanet a\u015f\u0131lama makam\u0131d\u0131r. Ama tabi ki; <\/span><\/strong>“Tenkit me\u015fru, tahkir memnudur!” <\/span><\/em><\/strong>ölçüsü dikkate al\u0131nacak, sövgü ve hakaret içerici, çevresini ve ailesini incitici sözler kullan\u0131lmayacakt\u0131r. Ancak Kur’an’\u0131n aç\u0131k beyan\u0131yla “\u011e\u0131lzet=sert, net ve mert tav\u0131rlar\u0131n, cayd\u0131r\u0131c\u0131 ve uyar\u0131c\u0131 mesajlar\u0131n” verilmesi \u015fartt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Bizzat Hz. Peygamber Efendimiz, sald\u0131rgan mü\u015frik ve münaf\u0131klara kar\u015f\u0131, onlar\u0131n moralini bozan, \u015feytani cesaretlerini k\u0131ran ve hizaya sokan, Hassân b. Sâbit gibi hicvedici \u015fairlerini te\u015fvik ve taltif buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Hassân b. Sâbit, \u0130slam’dan önceki dönemde Ukâz panay\u0131r\u0131nda düzenlenen \u015fiir müsabakalar\u0131na da kat\u0131l\u0131rd\u0131. Hassân’\u0131n Cahiliye devrinde geçen yakla\u015f\u0131k altm\u0131\u015f y\u0131ll\u0131k hayat\u0131 \u015farab\u0131 ve \u015farap meclislerini övgüyle anlatmak, zenginlerin ihsanlar\u0131na nail olmak için Gassânî ve Hîre hükümdarlar\u0131n\u0131 ziyaret edip onlar\u0131 övmek, Evs ve Hazrec aras\u0131ndaki çarp\u0131\u015fmalara kat\u0131l\u0131p kendi kabilesinin asalet, \u015feref ve kahramanl\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirmekle geçmi\u015f bir insand\u0131. Altm\u0131\u015f ya\u015flar\u0131nda iken \u0130kinci Akabe Biat\u0131’n\u0131n ard\u0131ndan (622) Müslümanlara kat\u0131ld\u0131. Hz. Peygamber’in hicretten sonra Hassân’\u0131n karde\u015fi Evs ile Osman b. Affân’\u0131 karde\u015f ilân etti\u011fi biliniyorsa da bu hususta Hassân’la ilgili bilgiye rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Onun \u0130slâmiyet’i kabul etmesiyle Müslümanlar, \u015föhreti Hicaz bölgesini a\u015f\u0131p di\u011fer Arap topraklar\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015f olan güçlü bir \u015fair kazanm\u0131\u015flard\u0131r. Hassân’\u0131n bundan sonraki hayat\u0131 tamam\u0131yla Resul-i Ekrem’in yan\u0131nda geçmi\u015f, en güzel \u015fiirlerini Onun için söylemi\u015f, art\u0131k fahriyyelerinde Allah’\u0131n Resulünü savunmakla ün ve \u015feref kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Resul-i Ekrem’le birlikte Müslümanlar, ilk dönemlerden itibaren Kurey\u015fliler’in ve onlar\u0131 destekleyenlerin hem fiilî hem de sözlü sald\u0131r\u0131lar\u0131na mâruz kalmakta, özellikle Abdullah b. Ziba‘râ, Ebû Süfyân b. Hâris, Amr b. Âs ve bunlara e\u015flik eden D\u0131râr b. Hattâb, Ebû Uzzâ el-Cumahî, Hübeyre b. Ebû Vehb el-Kure\u015fî ve Ümeyye b. Ebü’s-Salt gibi \u015fairlerin hicretten sonra da devam eden hakaretli hicivleri Müslümanlar için bir üzüntü kayna\u011f\u0131yd\u0131. Bu hicivlere ayn\u0131 yöntemle kar\u015f\u0131l\u0131k vermenin gerekli oldu\u011fu kanaatine varan Resul-i Ekrem, Müslümanlardan bu konuda kendisine yard\u0131m etmelerini emir buyurmu\u015flard\u0131. Bu iste\u011fi Hassân b. Sâbit, Kâ’b b. Mâlik ve Abdullah b. Revâha yerine getirmekle beraber özellikle Hassân’\u0131n has\u0131mlar\u0131na yöneltti\u011fi, Cahiliye Devri’nin koku\u015fmu\u015f de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 ve soy saplant\u0131lar\u0131n\u0131 k\u0131nayan hicivleri son derece etkili olmaktayd\u0131. Hz. Peygamber Efendimiz Hassân b. Sâbit’i i\u015faret ederek, “Yemin ederim ki Busrâ ile San’â aras\u0131nda (Hicaz’\u0131n kuzeyi ile güneyi aras\u0131ndaki bölgelerde) beni bunun kadar sevindirecek bir dil yoktur”<\/em> övgüsüne mazhar olmu\u015flard\u0131r. Resul-i Ekrem’in, “Onlar\u0131 ne \u015fekilde hicvedeceksin, çünkü ben de onlar gibi Kurey\u015fliyim?”<\/em> sorusuna Hassân, “Seni ya\u011fdan k\u0131l çeker gibi Kurey\u015f mü\u015friklerinin aras\u0131ndan çekip ç\u0131karaca\u011f\u0131m”<\/em> diye yan\u0131tlam\u0131\u015f, böylece \u015fiirleriyle \u0130slamiyet’e büyük hizmetlerde bulunan Hassân hakk\u0131nda Hz. Peygamber, “Hassân’\u0131n f\u0131trî kabiliyetini ve ilham\u0131n\u0131 Rûhu’l-kudüs teyit ediyor”<\/em> buyurmu\u015flar, ayr\u0131ca onun için; “Allah’\u0131m, Hassân’\u0131 Rûhu’l-kudüs ile teyit et!” <\/em>\u015feklinde dua buyurmu\u015flard\u0131r. (Bak: Buhârî, “\u0130lim”, 68, “Bed’ü’l-\u1e2bal\u1e33”, 6, “Megâzî”, 30, “Edeb”, 91).<\/span><\/strong><\/p>\n Hassân b. Sâbit Medineli oldu\u011fu için Kurey\u015f’in ensâb ve eyyâm\u0131 hakk\u0131nda yeterli bilgiye sahip olmamakla birlikte bu konuda Hz. Ebû Bekir’den ald\u0131\u011f\u0131 bilgileri \u015fiirinde etkili bir \u015fekilde kullanmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sayede mü\u015frikleri hicveden ve küçük dü\u015füren \u015fiirleri Resulüllah’\u0131n, “Bu hicivler onlara kar\u015f\u0131 oktan daha etkili olacakt\u0131r”<\/em> \u015feklindeki iltifat\u0131na mazhar olmu\u015flard\u0131r. (Müslim, “Fezâ’ilü’s-sahâbe”, 157). Hassân, Kurey\u015fliler’den ba\u015fka Kâ‘b b. E\u015fref ve Rebî’ b. Ebü’l-Hukayk gibi Yahudi \u015fairlerine de a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131klar vermi\u015f ve \u0130slam’\u0131n izzetini korumu\u015flard\u0131r (Dîvân [n\u015fr. Velîd Arafât], I, 211, 426). <\/span><\/strong><\/p>\n Hicretle birlikte kurulan \u0130slâm devletinin ortaya koydu\u011fu yeni dünya görü\u015fü ve de\u011ferler sistemi Hassân’\u0131n önüne engin ufuklar açm\u0131\u015f, ona \u015fiirde yeni temalar i\u015fleme imkân\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bedir Gazvesi’nin ard\u0131ndan Mekke’ye giderek bu sava\u015fa kat\u0131lan ve ölen mü\u015frikler için söyledi\u011fi \u015fiirlerle Kurey\u015fliler’in intikam duygular\u0131n\u0131 tahrik eden Yahudi \u015fair Kâ’b b. E\u015fref ve onu evlerinde misafir edenler hakk\u0131nda Hassân’\u0131n söyledi\u011fi \u015fiirler o kadar etkili olmu\u015ftur ki art\u0131k \u0130slam ve Peygamber dü\u015fman\u0131 bu Yahudi Kâ’b’\u0131 evinde misafir etmeye hiç kimsenin cesareti kalmam\u0131\u015ft\u0131r (a.g.e., I, 211-212, 426-427). Hassân’\u0131n Asr-\u0131 Saâdet’te meydana gelen bütün önemli olaylar için bir veya birkaç \u015fiiri bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Hassân b. Sâbit’in en büyük ba\u015far\u0131lar\u0131ndan biri de H. 9. (M. 630) y\u0131l\u0131nda, Müslümanlar\u0131n elindeki esirlerini kurtarmak ve sayg\u0131nl\u0131kta Müslümanlarla boy ölçü\u015fmek için hatip ve \u015fairleriyle birlikte yetmi\u015f-seksen ki\u015filik bir heyetle Medine’ye gelen Temîmo\u011fullar\u0131’na kar\u015f\u0131 söyledi\u011fi \u015fiirleriyle onlar\u0131 ma\u011flûp edip Müslüman olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131d\u0131r (geni\u015f bilgi için bk. \u0130bn Sa’d, I, 294; Ebü’l-Ferec el-\u0130sfahânî, IV, 152-157). <\/span><\/strong><\/p>\n Resul-i Ekrem, \u015fair Hassân’\u0131n (R.A) \u015fahs\u0131na ve sanat\u0131na çok de\u011fer verirdi; hatta \u015fiirlerini okumas\u0131 için ona Mescid-i Nebevî’de bir minber ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca baz\u0131 sava\u015flara ç\u0131karken han\u0131mlar\u0131n\u0131 Hassân’\u0131n Beyraha malikânesine b\u0131rak\u0131r, döndü\u011fünde ganimetten ona da pay ay\u0131r\u0131rd\u0131. Hz. Peygamber’in vefat\u0131 s\u0131ras\u0131nda art\u0131k iyice ya\u015flanm\u0131\u015f olan Hassân’\u0131n y\u0131ld\u0131z\u0131 da sönmeye ba\u015flam\u0131\u015f ve bundan sonra bir nevi inziva hayat\u0131 ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Bununla birlikte Hz. Ömer döneminde birkaç defa mescitte \u015fiir okudu\u011fu, hatta bir defas\u0131nda halifenin mescitte \u015fiir okumay\u0131 do\u011fru bulmad\u0131\u011f\u0131 için Hassân’\u0131 oradan uzakla\u015ft\u0131rmak istemesi üzerine, “Burada senden daha hay\u0131rl\u0131 olan kimse (Peygamber) bulunurken bile \u015fiir okudu\u011fumu biliyorsun”<\/em> deyince, Hz. Ömer’in itiraz etmeyip oradan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rivayetler aras\u0131ndad\u0131r (Ebü’l-Ferec el-\u0130sfahânî, IV, 150). Hassân’\u0131n bu dönemde hayat\u0131n\u0131n sönük geçmesinde \u015fiirin Arap toplumunda eski önemini kaybetmi\u015f olmas\u0131n\u0131n da pay\u0131 vard\u0131r. Zira Resul-i Ekrem’in vefat\u0131 esnas\u0131nda hemen hemen bütün Arabistan halk\u0131, bu arada Hassân’la kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hiciv söyleyen \u015fairler bile Müslüman olmu\u015flard\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n Hz. Peygamber (S.A.V) \u015eairi Kâ’b b. Mâlik’in Hayat\u0131 ve Hat\u0131ralar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n Medine’nin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tespitte görevli k\u0131l\u0131nmas\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n Hz. Peygamber Efendimiz, Medine’ye hicretten sonra yeni devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tespit çal\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flatt\u0131. Bu do\u011frultuda hicretten birkaç ay sonra Medine’yi harem bölge yapt\u0131. Kendisinin i\u015faret etti\u011fi tepelere Ashâb-\u0131 Kiram’dan \u015fair Kâ’b b. Mâlik’i göndererek \u0130slâm devletinin o günkü hudutlar\u0131na i\u015faret etmek üzere duvarlar ve s\u0131n\u0131r ta\u015flar\u0131 ayarlad\u0131. Kâ’b b. Mâlik Medine hudutlar\u0131n\u0131n tespit görevini kendisinin yerine getirdi\u011fini \u015föyle anlat\u0131r: “Resulüllah beni Medine’nin harâm\u0131n\u0131 (hudutlar\u0131n\u0131 göstermek üzere) yüksek yerlere birtak\u0131m i\u015faretler dikmek için vazifelendirip gönderdi. Ben bu i\u015faretleri, Zâtü’l-Cey\u015f, Mü\u015feyrib, Mahîd tepeleri ile Hufeyyâ’, el-U\u015feyre, Teym yükseklikleri üzerine diktim.”[2]<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n Resulüllah’la Birlikte Cihad\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n Henüz cihad farz k\u0131l\u0131nmam\u0131\u015f iken, Kâ’b b. Mâlik ile Ensar’\u0131n di\u011fer büyük \u015fairleri olan Hassan b. Sâbit ve Abdullah b. Revâha \u015fiirleriyle dü\u015fmana kar\u015f\u0131 mücadele ediyorlard\u0131. Kâ’b b. Mâlik, \u015fiir yoluyla mücadele etmenin dini durumunu merak ederek “Ya Resulüllah! \u015eiir hakk\u0131nda ne buyurursunuz?”<\/em> diye sordu\u011funda Hz. Peygamber (S.A.V): “Mü’min k\u0131l\u0131c\u0131yla da diliyle de cihad eder.”<\/em> buyurmak suretiyle Müslüman \u015fairleri \u015fiir söylemeye te\u015fvik ediyordu.<\/span><\/strong><\/p>\n \u015eair Kâ’b b. Malik (RA), yap\u0131lan sava\u015flar\u0131n ço\u011funa kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kendi ifadesiyle Allah Resulünün kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sava\u015flardan sadece Bedir ve Tebük’ten geri kalm\u0131\u015ft\u0131r. O, Allah’\u0131n dü\u015fmanlar\u0131yla diliyle mücadele etti\u011fi gibi k\u0131l\u0131c\u0131yla da cihad yapm\u0131\u015f, Resulüllah da onu bu yönüyle takdir buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Ka’b ve Uhud Sava\u015f\u0131 (3\/625) <\/span><\/strong><\/p>\n Bedir’de yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybeden Mekke mü\u015frikleri Ebû Süfyân’a gelerek kervandan elde edilen kâr\u0131 Hz. Muhammed (AS)’dan intikam almak için kullanmay\u0131 teklif ediyorlard\u0131. Ebû Süfyân zaten o\u011flu ve akrabalar\u0131n\u0131n intikam\u0131 için buna haz\u0131rd\u0131. Kurey\u015fliler Arabistan kabilelerini gezerek asker toplam\u0131\u015flard\u0131. Mekke’de oturan Hz. Abbas, Kurey\u015f’in sava\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 bir mektupla Medine’ye ula\u015ft\u0131rd\u0131. Hz. Resul, Medine’de kal\u0131p savunma sava\u015f\u0131 yapmay\u0131 istemesine ra\u011fmen, sahabenin ço\u011funlu\u011fu meydan sava\u015f\u0131 yapma iste\u011finde \u0131srar edince ço\u011funlu\u011fun iste\u011fine uymu\u015flard\u0131. Kâ’b b. Malik, Müslümanlar için hayati bir önem ta\u015f\u0131yan Uhud Sava\u015f\u0131’nda bulunmu\u015f ve tarihçiler sava\u015fta ya\u015fanan birçok olay\u0131 onun a\u011fz\u0131ndan aktarm\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Uhud Sava\u015f\u0131’nda Müslümanlar\u0131n bozguna u\u011fray\u0131p da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada, \u015fehit edildi\u011fi sözleri kulaktan kula\u011fa yay\u0131lan Hz. Peygamber’i ilk önce gören ve Müslümanlara “Müjdeler olsun ey Müslümanlar! Resulüllah ya\u015f\u0131yor” diye seslenen \u015fair Kâ’b b. Malik olmu\u015ftur. Kâ’b, Resulüllah’\u0131 mi\u011fferinin alt\u0131ndan \u0131\u015f\u0131ldayan gözlerinden tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Bu \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k içerisinde, kendisine Hz. Peygamber, parma\u011f\u0131n\u0131 duda\u011f\u0131na götürüp Kâ’b’a “sus” anlam\u0131nda i\u015faret etmesine ra\u011fmen o, sevincinden kendisinden geçerek Müslümanlara bu müjdeyi hayk\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Kâ’b, bu sava\u015fta ya\u015fanan birtak\u0131m olaylar\u0131 ve ki\u015fileri yapt\u0131klar\u0131 görevlerle birlikte rivayet etmek suretiyle tarihe katk\u0131 sunmu\u015flard\u0131r. Bunlardan biri de Ümmü Süleym bint-i Milhân’\u0131 ve Hz. Âi\u015fe’yi anlatt\u0131\u011f\u0131 olayd\u0131r. O, bu ki\u015filerin s\u0131rtlar\u0131nda su ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 ve yaral\u0131lar\u0131 tedavi ettiklerini aktarm\u0131\u015ft\u0131r.[3]<\/span><\/strong><\/p>\n \u015eair Kâ’b b. Malik, bu sava\u015fta on yedi yerinden yara alm\u0131\u015ft\u0131. Mü\u015frik \u015fairler Uhud’da \u015fiir söylemek, Hz. Peygamberimizi ve mü’minleri yermek için uygun bir ortam bulmu\u015flard\u0131. Bunlardan biri de Kurey\u015fli \u015fair Amr b. el-Âs’d\u0131r. O, bu sava\u015fla ilgili bir kaside söyleyip, kendisini ve mü\u015frik kavmini övmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kâ’b b. Mâlik, ona ayn\u0131 \u015fekilde k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir \u015fiirle cevap vermi\u015ftir. Kasidesinde Kurey\u015flilere hitap etmi\u015f ve bu \u015fekilde devam ettikleri takdirde kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 karanl\u0131k son ile onlar\u0131 tehdit etmi\u015ftir. Ve onlara; “kendisiyle bizi ay\u0131plad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ölüm bizim için \u015fehadettir. Hiçbir nimetle k\u0131yaslanamayacak bir fazilettir, Müslümanlar sava\u015f\u0131 Allah’a ve Resule itaat gere\u011fi yerine getiriyorlar. Heva ve hevesleri sebebiyle de\u011fil. Hal böyleyken mü’min ile kâfir nas\u0131l birbirine e\u015fit olur”<\/em> diyerek Hz. Resulüllah’\u0131n be\u011fenisini kazanm\u0131\u015flard\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n Kâ’b b. Mâlik’in Uhud \u015fehitleri için söyledi\u011fi kasideye kar\u015f\u0131l\u0131k olarak mü\u015frikler de me\u015fhur \u015fairleri D\u0131râr b. el-Hattâb el-Fihrî’den Kâ’b’a bu konuda \u015fiirle cevap vermesi için k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015flard\u0131. D\u0131râr, kasidesinde Müslümanlar\u0131n sava\u015fç\u0131l\u0131\u011f\u0131yla alay edip mü\u015friklerle iftihar etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Kendilerinin sava\u015fta cesaret gösterdiklerini, zorlu\u011fa gö\u011füs gerdiklerini dizeleriyle ifade ederek, Müslüman \u015fehitlerin dövü\u015fmelerini, çarp\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 alay konusu yapm\u0131\u015ft\u0131. Bunlara gereken cevab\u0131 da Ka’b b. Malik haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n Yaralay\u0131c\u0131 \u015fiirleriyle Mekkeli mü\u015frikleri Müslümanlar\u0131n üzerine k\u0131\u015fk\u0131rtan ve Müslümanlar\u0131 hicveden muhteris bir Yahudi ve me\u015fhur bir \u015fair olan Kâ’b bin E\u015fref’in öldürülmesini bizzat Peygamberimiz emir buyurmu\u015flard\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n Kâ’b bin E\u015fref<\/span><\/em><\/strong>, muhteris bir Yahudi ve me\u015fhur bir \u015fair say\u0131l\u0131rd\u0131.<\/span><\/em><\/strong> Bilhassa muhte\u015fem Bedir muzafferiyetinden sonra, k\u0131skançl\u0131k ve dü\u015fmanl\u0131\u011f\u0131ndan Peygamberimiz (S.A.V) ve Müslümanlar\u0131 hicvedip durmaktayd\u0131. Mekke’ye giderek de mü\u015frikleri Müslümanlara kar\u015f\u0131 tahrik eder, Bedir’de öldürülen mü\u015frikler için mersiyeler düzerek, onlar\u0131n intikam ve dü\u015fmanl\u0131k hislerini kabartmaya çal\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Medine’de ise, Müslümanlar\u0131n k\u0131z ve han\u0131mlar\u0131na dil uzatacak kadar küstahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. \u015eiir ve hitabetin Arap hayat\u0131nda büyük rol oynad\u0131\u011f\u0131 bilinen bir olayd\u0131 ve o günün medyas\u0131 konumundayd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bu Yahudi \u015fairin \u0130slâm dü\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z kendisine ait kalm\u0131yor, etrafa da sirayet ediyordu. Bu bak\u0131mdan Resul-i Ekrem bu menhus adam\u0131n \u015fiirleri üzerinde fazlas\u0131yla duruyor, önüne geçmek için çareler ar\u0131yordu.<\/span><\/strong><\/p>\n Kâ’b’\u0131n, yaln\u0131z \u015fiirleriyle \u0130slâm dü\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapmakla iktifa etmedi\u011fini, hatta Peygamberimiz (S.A.V)’in vücudunu ortadan kald\u0131rmak için menfur bir planla suikast tertipledi\u011fi de kaynaklarda yer almaktad\u0131r. Böyle bir adam\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, \u0130slamiyet için büyük bir zarard\u0131. Bu bak\u0131mdan da yok edilmesi gerekiyordu. Bu i\u015fi Resul-i Ekrem’in müsaadesiyle Ashab’dan Muhammed bin Mesleme iki-üç arkada\u015f\u0131yla üzerine ald\u0131. Bir gece vakti evine giderek onu cehenneme yollam\u0131\u015flard\u0131. (M. 625)<\/span><\/strong><\/p>\n Kâ’b bin E\u015fref gibi \u015föhret sahibi birinin öldürülmesi Yahudiler aras\u0131nda büyük bir pani\u011fe yol açm\u0131\u015ft\u0131. Kabilesinden baz\u0131lar\u0131 Hz. Resulüllah’\u0131n huzuruna ç\u0131karak, Kâ’b’\u0131n masum oldu\u011funu, öldürülmeyi hak etmedi\u011fini \u015fikâyet suretinde arz edince, Hz. Peygamberimiz \u015föyle ç\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n “O, bizi hicvedip hakarete ve Müslümanlara diliyle eziyet etmeye çal\u0131\u015ft\u0131. Mü\u015frikleri de bizimle sava\u015fmaya, bizimle u\u011fra\u015fmaya te\u015fvik edip duran bir insand\u0131.”[4]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n Bu hâdiseden sonrad\u0131r ki, tarihte fitne ve fesat ç\u0131karmakla me\u015fhur olan Yahudiler, bir nebze de olsa Peygamber Efendimiz ve Müslümanlara kar\u015f\u0131 hürmetkâr ve yumu\u015fak davranmaya mecbur kalm\u0131\u015flard\u0131. Aç\u0131ktan aç\u0131\u011fa hakaret ve tahrikte bulunmaktan sak\u0131nmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Ama âdeta kanlar\u0131na kar\u0131\u015fm\u0131\u015f bozgunculuk mesleklerinden gizli ve a\u015fikâr hiçbir zaman da vazgeçmi\u015f say\u0131lmazlard\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n “MUKÂBELE bi’l-M\u0130SL” Hakaretlere ayn\u0131 \u015fekilde ve ölçüde yan\u0131t vermek hem \u0130slam hukukunda hem Bat\u0131 hukukunda yer almaktad\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n Sözlükte <\/span><\/strong>“ayn\u0131 \u015fekilde, benzeriyle kar\u015f\u0131l\u0131k vermek”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>manas\u0131na gelen <\/span><\/strong>“mukâbele bi’l-misl”,<\/span><\/strong> klasik \u0130slam hukuk literatüründe kavram olarak sözlük anlam\u0131 çerçevesinde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, sadece devletler aras\u0131 ili\u015fkilerde de\u011fil, özel hukukta ve kamu hukukunun di\u011fer dallar\u0131nda da geni\u015f bir kapsam ve kullan\u0131ma sahip bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Me\u015frû müdafaa ile mukâbele bi’l-misl; bir devletin bir devlete, bir ki\u015finin ba\u015fka bir ki\u015fiye sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 bir davran\u0131\u015f olma noktas\u0131nda birle\u015firse de, me\u015frû müdafaan\u0131n amac\u0131 silahl\u0131 ve gayri me\u015frû bir tecavüze kar\u015f\u0131 koymak, tecavüzü önlemeye çal\u0131\u015fmakt\u0131r. Bu haliyle me\u015frû müdafaa bir savunma özelli\u011fi ta\u015f\u0131rken, mukâbele bi’l-mislin amac\u0131 ise sald\u0131rgan devleti veya ki\u015fiyi bu sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 sürdürmekten al\u0131koymak ve yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z b\u0131rakmamak olup bu özelli\u011fiyle cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir anlam\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n “Mukâbele bi’l-misl” bir hakk\u0131n ihlâli sebebiyle ba\u015fvurulan hakl\u0131 bir tepki olup, yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131k ve hakaretin hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Hatta devletler hukuku ilminde misilleme, anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 çözmenin ve hukuk kural\u0131n\u0131 ihlâl etmeden zarar\u0131 gidermenin bir yolu olarak görülüp, Birle\u015fmi\u015f Milletler Antla\u015fmas\u0131’na ayk\u0131r\u0131 say\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k (reciprocity), devletler hukuku örfünün de bir kural\u0131 olup bir devletin ba\u015fka bir devlet taraf\u0131ndan kendi vatanda\u015flar\u0131na, diplomatik temsilcilerine veya tüccarlar\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015fvurulan uygulaman\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapmas\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Bu örf devletlerin e\u015fitli\u011fine ve devletleraras\u0131 mücamelenin gereklerine dayan\u0131r ve devletleraras\u0131 ili\u015fkileri ihlâle herhangi bir sorumlulu\u011fun terettüb etmedi\u011fi alanlarda uygulan\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Kur’an-\u0131 Kerim haks\u0131zl\u0131k ve tecavüzlere “denk bir ceza ile kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesi” üzerinde önemle durmaktad\u0131r. Hudeybiye Antla\u015fmas\u0131 öncesinde Müslümanlar\u0131n Mekke’ye umre için gitmelerinin engellenmesi üzerine nâzil olan, “<\/em><\/span><\/strong>Hürmetli ay, hürmetli aya kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r. <\/span><\/em><\/strong>(Haklara ve anla\u015fmalara riayetler kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131d\u0131r.) Haramlara (i\u015flenen cinayet ve suçlara) kar\u015f\u0131 da (misliyle-dengiyle kar\u015f\u0131l\u0131k) k\u0131sas vard\u0131r (hürmetler kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131d\u0131r). Kim size sald\u0131r\u0131rsa, siz de ona size yapt\u0131klar\u0131n\u0131n misliyle-dengiyle sald\u0131r\u0131n. (Ama daha ileri gitmeyin ve zulme meyletmeyin.) Allah’tan korkun. Biliniz ki Allah müttakilerle beraberdir.” <\/span><\/em><\/strong>(Bakara: 194) “E\u011fer ceza verecekseniz size yap\u0131lan eziyetin misliyle ceza verin. E\u011fer sabrederseniz elbette bu sabredenler için daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r” <\/em>(Nahl: 126), meâlindeki ayetlerle, “<\/span><\/strong>(Ancak) Kötülü\u011fün kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yine onun misli gibi (onun kadar) bir kötülüktür. (Fazlas\u0131 zulümdür.) Kim (intikam imkân\u0131 ve f\u0131rsat\u0131 eline geçince) affedip ba\u011f\u0131\u015flarsa ve \u0131slah edip bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flarsa onun mükâfaat\u0131 da Allah’a aittir. Do\u011frusu O (Allah) zalimleri asla sevmeyendir.<\/span><\/em><\/strong>” (\u015eûrâ: 40) ve “\u0130\u015fte<\/em> bu böyledir: Her kim kendisine yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n benzeriyle (misliyle) kar\u015f\u0131l\u0131k verirse (bu adalet gere\u011fi onun hakk\u0131d\u0131r, ama) sonra (yine kendisinin) aleyhine azg\u0131nl\u0131k ve sald\u0131r\u0131da bulunulursa, Allah mutlaka onun yard\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r. \u015eüphesiz Allah Affedicidir, Ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r.<\/em>” (Hac: 60) mealindeki ayetler mukâbele bi’l-misl kavram\u0131n\u0131n Kur’an’daki dayanaklar\u0131d\u0131r. Bu ayetlerde sald\u0131r\u0131ya verilen kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n sald\u0131r\u0131, u\u011fran\u0131lan bir eziyete verilen kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n eziyet ve yap\u0131lan kötülü\u011fe verilen kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n kötülük diye an\u0131lmas\u0131n\u0131n Arap dilindeki <\/span><\/strong>“mukâbeletü’l-kelâm bi-mislih<\/span><\/em><\/strong>” kural\u0131 çerçevesinde mecazi birer anlat\u0131m oldu\u011fu ve asl\u0131nda bu ifadelerin an\u0131lan türden kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n me\u015fruiyetini gösterdi\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. (Cessâs, I, 31; Serahsî, el-Mebsût, XI, 50; \u0130bnü’l-Cevzî, I, 200; Kurtubî, II, 354). Öte yandan bu ayetlerde, dine ve devlete yap\u0131lan bir kötülü\u011fe ve u\u011fran\u0131lan sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesi me\u015fru kabul edilmekle birlikte, \u015fahs\u0131m\u0131za yönelik tecavüzlerde ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131n daha uygun olaca\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131lmaktad\u0131r. Bu ayetler, gerçekle\u015fmi\u015f bir tecavüz ve haks\u0131zl\u0131k durumundan söz etmekle birlikte, di\u011fer taraf\u0131n h\u0131yanet edip antla\u015fmay\u0131 bozaca\u011f\u0131 yönünde kuvvetli emarelerin bulunmas\u0131 halinde anla\u015fman\u0131n bozularak bunun kendilerine bildirilece\u011fini hükme ba\u011flayan “Amma bir kavmin ihanet edece\u011finden (ve huzur ve hürriyet içinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ülkenize hücuma geçece\u011finden) kesin olarak korkarsan, Sen de aç\u0131k ve adil bir tutumla (onlarla olan anla\u015fma metnini ve diplomatik ili\u015fkiyi) bozup atabilirsin. Gerçekten Allah, ihanet edenleri sevmez.”<\/em> (Enfâl: 58) ayeti, tecavüzden önce mukâbele bi’l-misl tedbiri alman\u0131n me\u015fruiyetine bir dayanak say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/strong>Burada ölçü \u015fudur: Bir kimse kendi \u015fahsi hukukuna ve ç\u0131karlar\u0131na yönelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 dilerse ba\u011f\u0131\u015flayabilir, ancak kutsal\u0131na, davas\u0131na, davas\u0131n\u0131n \u015fahs\u0131 manevisi olan Zat’a yönelik hakaret ve haks\u0131zl\u0131klar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda susmas\u0131 dilsiz \u015feytanl\u0131kt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Hz. Peygamber’in tatbikat\u0131nda <\/span><\/strong>“mukâbele bi’l-misl” <\/span><\/strong>örneklerine s\u0131kça rastlan\u0131r. Örne\u011fin: Benî Kurayza Yahudileri Hendek Gazvesi s\u0131ras\u0131nda Kurey\u015f ve müttefikleriyle i\u015f birli\u011fi yaparak Resul-i Ekrem’le olan antla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozduklar\u0131 için sava\u015ftan hemen sonra bertaraf edilip etkisiz b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131 (Vâk\u0131dî, II, 496-518; \u0130bn Hi\u015fâm, II, 220-221, 233-241). Ayn\u0131 sava\u015fta müttefik ordusuna destek veren Benî Esed kabilesine kar\u015f\u0131 Ukkâ\u015fe b. Mihsân kumandas\u0131nda Gamre’ye gönderilen seriyyenin amac\u0131 da misilleme kas\u0131tl\u0131yd\u0131 (Vâk\u0131dî, II, 550). Hz. Peygamber’in mektubunu Bizans hükümdar\u0131na götüren Dihye b. Halîfe el-Kelbî dönü\u015fte Benî Cüzâm kabilesinin sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frayarak soyulunca, Resulüllah bu kabile üzerine Zeyd b. Hârise kumandas\u0131nda bir birlik sevk edip suçlular\u0131 cezaland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 (\u0130bn Hi\u015fâm, II, 612-613).<\/span><\/strong><\/p>\n Hz. Peygamberimizin, dü\u015fmanlar\u0131n ve münaf\u0131klar\u0131n sald\u0131r\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ö\u011frenince beklemeden mukâbele bi’l-misl yoluna girdi\u011fi de vard\u0131r. Uhud Sava\u015f\u0131’nda mü\u015friklerin galip gelmesi baz\u0131 kabileleri Müslümanlara kar\u015f\u0131 cesaretlendirmi\u015fti. Benî Esed kabilesinin Medine’ye bask\u0131n yapaca\u011f\u0131n\u0131 haber alan Resulüllah, Ebû Seleme el-Mahzûmî kumandas\u0131nda 150 ki\u015filik bir seriyye göndermi\u015f, seriyye Benî Esed’in çobanlar\u0131n\u0131 esir alarak sürülerini ele geçirince kabile mensuplar\u0131 çat\u0131\u015fmay\u0131 göze alamay\u0131p kaçm\u0131\u015flard\u0131 (Vâk\u0131dî, I, 340-346). Kurey\u015f’i destekleyen Benî Lihyân kabilesi reisi Hâlid b. Süfyân’\u0131n Uhud Sava\u015f\u0131’n\u0131n hemen ard\u0131ndan Hz. Peygamber’e kar\u015f\u0131 kom\u015fu kabilelerden asker toplad\u0131\u011f\u0131 ö\u011frenilince Resulüllah, Abdullah b. Üneys el-Cühenî’yi kabile reisi Hâlid b. Süfyân’\u0131 öldürmekle görevlendirmi\u015f, o da görevini ba\u015far\u0131yla tamamlam\u0131\u015ft\u0131 (\u0130bn Hi\u015fâm, II, 619-620). Bu olaydan yakla\u015f\u0131k bir ay sonra Adal ve Kâre kabilelerine gönderilen alt\u0131 veya on ki\u015filik ö\u011fretici heyeti Recî’ suyu civar\u0131nda Benî Lihyân kabilesinin sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011fram\u0131\u015f, bir k\u0131sm\u0131 \u015fehit edilmi\u015f, Mekke’ye götürülerek Kurey\u015f’e teslim edilenler de onlar taraf\u0131ndan katlonulmu\u015flard\u0131. Bu olay\u0131n ard\u0131ndan Resulüllah misilleme için uygun bir f\u0131rsat kollam\u0131\u015f ve H. 5 (M. 626) y\u0131l\u0131nda 200 ki\u015filik bir birlikle Benî Lihyân’\u0131n üzerine varm\u0131\u015flard\u0131. Bunu haber alan kabile da\u011flara çekildi\u011finden Hz. Peygamber onlar\u0131n topraklar\u0131nda iki gün kald\u0131ktan sonra Medine’ye avdet buyurmu\u015flard\u0131r (a.g.e., II, 169-172, 279-280). Kurey\u015f kabilesinin müttefiki olan Benî Mustalik’in Medine’ye sald\u0131r\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 haber al\u0131n\u0131nca, Resul-i Ekrem onlar\u0131n üzerine yürümü\u015f ve Müreysî’ mevkiinde yap\u0131lan sava\u015fta dü\u015fman\u0131 hezimete u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r (Vâk\u0131dî, I, 404-413; \u0130bn Hi\u015fâm, II, 289-297). <\/span><\/strong><\/p>\n Müslüman hukukçular, gerek iç hukuk gerekse milletleraras\u0131 hukuku ilgilendiren konularda mukabele kavram\u0131 üzerinde durup, mahiyet ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Haklar\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin birçok tedbir ve düzenlemenin insan\u0131n tabiat\u0131nda mevcut kar\u015f\u0131l\u0131k verme duygusuna dayand\u0131\u011f\u0131na dikkat çeken Cessâs, borçlar\u0131n yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 tavsiye eden ayetin (Bakara: 282) uyar\u0131s\u0131na ra\u011fmen bu tür ili\u015fkilerde bir belge düzenlenmemesi, \u015fahit tutulmay\u0131p rehin al\u0131nmamas\u0131 halinde, hak inkâr edilince insanlar\u0131n di\u011fer tarafa ayn\u0131 \u015fekilde veya daha fazlas\u0131yla kar\u015f\u0131l\u0131k verip onu daha çok zarara u\u011fratabilece\u011fini, sonuçta her iki taraf\u0131n bundan maddi ve manevi zarar görece\u011fini aktarm\u0131\u015ft\u0131r (Ahkâmü’l-Kur’ân, I, 535).[5]<\/span><\/strong><\/p>\n <\/span><\/strong><\/p>\n <\/p>\n
\n