{"id":6274,"date":"2021-05-26T22:00:00","date_gmt":"2021-05-26T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2021\/05\/26\/diyanet-vakfinin-faize-fetva-arayislari-mi-2\/"},"modified":"2021-05-26T22:00:00","modified_gmt":"2021-05-26T22:00:00","slug":"diyanet-vakfinin-faize-fetva-arayislari-mi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2021\/haziran-2021\/diyanet-vakfinin-faize-fetva-arayislari-mi\/","title":{"rendered":"D\u0130YANET VAKFI\u2019NIN: FA\u0130Z\u2019E FETVA ARAYI\u015eLARI MI?"},"content":{"rendered":"\n

 <\/p>\n

D\u0130YANET VAKFI’NIN:<\/span><\/strong><\/p>\n

FA\u0130Z’E FETVA ARAYI\u015eLARI MI?<\/span><\/strong><\/p>\n

       <\/span><\/strong><\/p>\n

Dindar Kahramanlar\u0131n S\u0131r\u0131tan Korkakl\u0131\u011f\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n

Konuya dindar kahraman olarak hava atan iktidar\u0131n, orta\u011f\u0131n\u0131n ve yanda\u015flar\u0131n\u0131n gerçek ayar\u0131n\u0131 ve amac\u0131n\u0131 ortaya koyan çarp\u0131c\u0131 bir saptama ile ba\u015flayal\u0131m. 2021 Ramazan Bayram\u0131 namaz\u0131na giden mü’minler belki fark\u0131na bile varamam\u0131\u015flard\u0131; ne namaz öncesi (Elaz\u0131\u011f’da) Müftü Bey taraf\u0131ndan yap\u0131lan vaazü nasihatte ne de Hoca Efendilerin okuduklar\u0131 hutbede, hatta maalesef ondan sonraki Cuma hutbesinde; Kudüs’te ve Filistin’de ya\u015fanan korkunç katliam ve sald\u0131r\u0131larla ilgili olarak, soysuz ve kuduz \u0130SRA\u0130L kelimesi dahi yer almam\u0131\u015ft\u0131. Öyle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, Erdo\u011fan iktidar\u0131nca Diyanet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na özel talimat verilerek mel’un Yahudi’lerin ve Siyonist \u0130srail’in kesinlikle ve ismen suçlanmamas\u0131 ve sadece <\/span><\/strong>“zulmeden bir topluluk”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>denilerek geçi\u015ftirilmeye çal\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 için s\u0131k\u0131 bir tenbihat yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Zaten günlerdir yanda\u015f medya yorumcular\u0131 ve yazarlar\u0131 da; <\/span><\/strong>“Bütün bu vah\u015fetlerin, Netanyahu’nun oy dev\u015firme tela\u015f\u0131 ve çabas\u0131 oldu\u011fu kanaatini”<\/span><\/em><\/strong> i\u015fleyip durmakta, i\u015fgalci ve zalim \u0130srail’in Siyonist amaçlar\u0131 ve Türkiye’mizin de yar\u0131s\u0131n\u0131 içine alan Büyük \u0130srail planlar\u0131, kas\u0131tl\u0131 olarak unutturulmaya u\u011fra\u015f\u0131lmaktayd\u0131. Yoksa yanda\u015f Abdurrahman Dilipak’\u0131n da itiraf etti\u011fi gibi, kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda Sn. Erdo\u011fan’a iktidara ta\u015f\u0131nmak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda dayat\u0131lan: <\/span><\/strong>“\u0130smen ve resmen \u0130srail ve Siyonizm aleyhtarl\u0131\u011f\u0131 yapmama”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>\u015fart\u0131na m\u0131 uyulmaktayd\u0131!? Elbette bu Kur’ani ve tarihi gerçeklerin ve fiili cinayetlerin perde arkas\u0131n\u0131 gizleyip saklamaya ve Siyonist odaklara ve onlara destek ç\u0131kan Haçl\u0131 Amerika ve Avrupa’ya yaranmaya çal\u0131\u015fanlar, kesinlikle Allah’\u0131n, meleklerin ve mü’minlerin lanetine ve kahr\u0131na u\u011frayacaklard\u0131. Tarih böyle bir korkakl\u0131\u011fa ve kuklal\u0131\u011fa \u015fahit olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

“<\/span><\/strong>Gerçekten, apaç\u0131k belgelerden <\/span><\/strong>(ibaret emirler olarak)<\/span><\/em><\/strong> indirdiklerimizi (Kur’ani hüküm ve hakikatleri)<\/em> ve insanlar için Kitapta aç\u0131kça beyan etti\u011fimiz hidayeti <\/span><\/strong>(\u015feriat ve istikamet prensiplerini)<\/span><\/em><\/strong> <\/span>gizlemekte olanlar (<\/em><\/span><\/strong>güç odaklar\u0131n\u0131n<\/span><\/em><\/strong> verece\u011fi zarardan korkarak veya onlardan makam ve menfaat umarak, Kur’ani gerçekleri k\u0131smen veya tamamen örtmeye çal\u0131\u015fanlar var ya)<\/span><\/em><\/strong>; i\u015fte onlara, hem Allah lanet etmektedir<\/span><\/strong>,<\/span><\/strong> hem de (bütün)<\/em> lanet ediciler<\/span><\/strong>(in bedduas\u0131 onlar\u0131n üzerinedir).<\/span><\/em><\/strong>” <\/span><\/strong>(Bakara: 159)<\/span><\/p>\n

Türkiye Diyanet Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda 323. s\u0131ra numaras\u0131yla ç\u0131kar\u0131lan ve 4 ki\u015filik bir profesör heyetine haz\u0131rlat\u0131lan \u0130LM\u0130HAL Kitab\u0131, 2. Cilt 12.06.2005 bas\u0131m\u0131, 420-426 sayfalar\u0131nda; Müslüman halk\u0131m\u0131za, ekonomik ve ahlâki yüzlerce belan\u0131n as\u0131l kayna\u011f\u0131 ve çok tehlikeli ve tahripçi bir zulüm ve sömürü arac\u0131 olan ve bu nedenlerle \u015fiddetle yasaklanan FA\u0130Z bata\u011f\u0131ndan kurtulma çareleri arama gayreti ve mes’uliyeti kazand\u0131rma yerine; tam tersine, <\/span><\/strong>“Bu hâkim \u015fartlar ve mecburi ihtiyaçlar kar\u015f\u0131s\u0131nda onu mübah ve caiz gören âlimler de vard\u0131r…”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>marazl\u0131 mant\u0131\u011f\u0131 s\u0131kl\u0131kla ve aktar\u0131m k\u0131l\u0131f\u0131yla hat\u0131rlat\u0131larak beyinler buland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. \u015eimdi \u015fu al\u0131nt\u0131lar\u0131 dikkatle ve ibretle okuyal\u0131m:<\/span><\/strong><\/p>\n

Faiz Konusunda \u0130slam Bilginlerinin <\/span><\/strong>Tavr\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n

Kur’an’da ve Sünnet’te faiz (ribâ) aç\u0131kça yasaklanm\u0131\u015f olup bu konuda bütün \u0130slam bilginleri fikir birli\u011fi içindedir. Ancak f\u0131k\u0131h bilginleri faizin kapsam\u0131 ve faizli i\u015flemlerin hukukî sonuçlar\u0131 konusunda farkl\u0131 tav\u0131r ve görü\u015fler ortaya koymu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bir grup bilgine göre; faizin her türü haram oldu\u011fu gibi, faiz \u015füphesi ta\u015f\u0131yan veya faize yol açabilen her türlü ticari i\u015flemler de yasakt\u0131r. Bu konuda bir ay\u0131r\u0131m ve derecelendirme yapmamak gerekir. Gerek ayetler ve gerek hadislerin \u015fiddetli bir üslupla faizi yasaklamas\u0131 böyle anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak ölüm tehlikesi gibi zaruret hallerinde di\u011fer haramlar gibi faizi al\u0131p vermek de mübah olabilir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Di\u011fer bir grup bilgin, faiz konusunda bir ay\u0131r\u0131m ve derecelendirmeye giderler. Bunlara göre as\u0131l haram olan, vadeden kaynaklanan faiz yani “ribe’n-nesîe”dir. Pe\u015fin mübâdelelerdeki fazlal\u0131\u011f\u0131n (ribe’l-fadl) faiz say\u0131lmas\u0131 ise “faize yol açma” tehlikesi sebebiyledir. Elbette ki bir \u015feyin bizzat haram olmas\u0131 ile dolay\u0131s\u0131yla haram olmas\u0131 aras\u0131nda fark vard\u0131r. Bundan dolay\u0131 da vadeden do\u011fan faiz ancak zaruret halinde câiz olabilirken, fazlal\u0131k faizi (ribe’l-fadl) ihtiyaç halinde de mübah olabilir.<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

Özellikle son devir M\u0131s\u0131r bilginlerinden bir k\u0131sm\u0131 ise, Kur’an’da yasaklanan faizin Cahiliye dönemi faizi oldu\u011funu, yani “alaca\u011f\u0131n vadesi gelip de ödenmedi\u011finde vadesini uzat\u0131p miktar\u0131 artt\u0131rma” \u015feklindeki katl\u0131 veresiye faizi oldu\u011funu, ilgili ayetteki “ed’âf-\u0131 mudâafe” <\/em>kayd\u0131n\u0131n da (Al-i \u0130mrân 3\/130) bunu ifade için sevk edildi\u011fini ileri sürüp mal\u0131 ba\u015ftan veresiye verirken veya paray\u0131 ödünç verirken belirlenen bir fazlal\u0131\u011f\u0131 bu yasaklanan faizin kapsam\u0131nda görmezler. Bir grup \u0130slam âlimi, kredi faizlerini emek-sermaye ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik bir nevi olarak de\u011ferlendirmekte, bir ba\u015fka grup ise günümüz toplumlar\u0131nda \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fti\u011finden, faizli kredi kullan\u0131m\u0131nda zaruret ve kamu yarar\u0131 bulundu\u011fundan söz etmektedir. Bu arada, tüketim kredisinden al\u0131nan faizi haram görüp üretim ve yat\u0131r\u0131m kredisinden al\u0131nan faizi haram saymayanlar, devletle vatanda\u015f\u0131 aras\u0131nda faizin cereyan etmeyece\u011fini söyleyenler<\/em> toplumsal kalk\u0131nma ve sosyal adalet noktas\u0131ndan, dü\u015fman ülkesinde faizli i\u015flemleri câiz görenler de Müslüman\u0131n bundan kârl\u0131 ç\u0131kaca\u011f\u0131 noktas\u0131ndan hareket ederler.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ancak faiz yasa\u011f\u0131 konusunda klasik doktrinde hâkim çizginin bir hayli d\u0131\u015f\u0131nda kalan bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131, \u0130slam’\u0131n asli iki kayna\u011f\u0131 olan Kur’an ve Sünnet’in yeni yorumundan çok içinde ya\u015fan\u0131lan Bat\u0131l\u0131 iktisadî hayat\u0131n ve \u015fartlar\u0131n etkisi alt\u0131nda gündeme gelen ve \u0130slam toplumunda köklü yat\u0131r\u0131mlar için kredi kaynaklar\u0131 üretmeyi, sosyal devlet olgusunu geli\u015ftirmeyi hedefleyen aray\u0131\u015flar olarak nitelendirmek daha do\u011fru olur. Dini hükümlerde Kur’an ile Sünnet’in aras\u0131n\u0131 ay\u0131rmak yanl\u0131\u015f olup Sünnet’i, Kur’an’\u0131n aç\u0131klay\u0131c\u0131s\u0131 ve uygulanmas\u0131n\u0131n göstericisi kabul etmek gerekir. \u0130slam sistem olarak faizi reddedip onun yerini alacak ba\u015fka kurumlar ikame etmeye önem vermi\u015ftir.<\/span><\/strong> <\/span>Bu itibarla, böyle kapsaml\u0131 bir faiz yasa\u011f\u0131n\u0131, yat\u0131r\u0131m ve üretim kredileri, konut kredisi, devlet bankas\u0131 kredisi gibi baz\u0131 münferit olay ve örnekler üzerine uygulay\u0131p, taraflara bir zarar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine iki tarafa da yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, öyleyse helâl olmas\u0131 gerekti\u011fini genel bir ilke olarak ileri sürmek de isabetli bir yol de\u011fildir. \u0130slam emir ve yasaklar\u0131nda genel ve toplumsal yarar ve zarar\u0131 dikkate al\u0131r, yoksa \u015fah\u0131slar\u0131n özel yarar ve zarar\u0131 ölçü al\u0131nmaz.<\/span><\/strong><\/p>\n

Faiz al\u0131p vermek için \u0130slam’\u0131n, “Zaruretler, haramlar\u0131 mübah k\u0131lar”<\/em> ilkesini i\u015fletmek de çok sak\u0131ncal\u0131 bir yoldur. Önce, zaruretin subjektif de\u011fil objektif ölçüleri vard\u0131r. \u0130kinci olarak, hukukta kurallar istisnai durumlara göre de\u011fil normal ve ola\u011fan durumlara ve yap\u0131ya göre konur. O halde istisnaî durumun genelle\u015ftirilmesi, ona göre verilen istisnai hükümleri de kural haline getirme yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na yol açacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Faizde <\/span><\/strong>Hile<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slam’\u0131n faiz konusundaki çok s\u0131k\u0131 ve aç\u0131k yasa\u011f\u0131na ra\u011fmen öteden beri Müslüman toplumlarda faize ula\u015fma için hileli yollar\u0131n ke\u015ffedildi\u011fi de bilinen bir gerçektir<\/span><\/em><\/strong>. Mesela, ilk müçtehidler devrinden itibaren “bey’u’l-îne”<\/em> denilen al\u0131\u015fveri\u015f \u015fekli toplumda belli bir ya\u015fama \u015fans\u0131 bulmu\u015ftur. Bu nevi al\u0131\u015fveri\u015fte bir kimse vadeli ald\u0131\u011f\u0131 bir mal\u0131 daha dü\u015fük para ile pe\u015fin olarak satmakta, böylece fazla ödemeli de olsa vade ile para bulmu\u015f olmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yine Osmanl\u0131 toplumunun özellikle sonraki dönemlerinde görülmeye ba\u015flanan muâmele-i \u015fer’iyye de, faizle borç para sa\u011flama yolunda zorlanm\u0131\u015f hileli bir yoldur. Bu i\u015flem de \u015föyle yap\u0131l\u0131r: Bir kimse ba\u015fka bir kimseden belli bir mebla\u011f\u0131 borç olarak al\u0131r, sonra onun yan\u0131nda bulunan bir mal\u0131 faiz olarak ödenecek miktarda bir bedelle ve ayn\u0131 vade ile sat\u0131n al\u0131r, sonra bu mal\u0131 geri hibe ve iade eder. Bu amaçla yap\u0131lan i\u015flemin ba\u015fka \u015fekilleri de vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slam dininde niyete, ki\u015finin Yaratan\u0131na, kendine ve toplumuna kar\u015f\u0131 dürüst olmas\u0131na son derece önem verildi\u011fi, din de kolayl\u0131k ilkesi üzerine kuruldu\u011fu halde Müslüman toplumlarda bu tür hileli yollar\u0131n gündeme gelmi\u015f olmas\u0131 insanî zaaflardan kaynaklanabildi\u011fi gibi ilk dönemlerden devral\u0131nan kural ve ölçülerin de\u011fi\u015fen toplumsal hayata ve \u015fartlara cevap veremez olu\u015fuyla da ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Nitekim, faiz konusunda klasik doktrinde yer alan kurallar\u0131n, faizden kaç\u0131nmada gösterilmesi gereken titizli\u011fi vurgulayabilmek için yap\u0131lan örneklendirmelerin, de\u011fi\u015fen iktisadi \u015fart ve ihtiyaçlara tam mutab\u0131k olmay\u0131\u015f\u0131 ve kredi temini için alternatif kurum ve usullerin de geli\u015ftirilmemi\u015f olmas\u0131, Osmanl\u0131 döneminde devlet kontrolünde bir muâmele-i \u015fer’iyye uygulamas\u0131n\u0131n temel âmilini te\u015fkil etmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Enflasyon-Faiz <\/span><\/strong>\u0130li\u015fkisi<\/span><\/strong><\/p>\n

Enflasyonun akidlere ve borç ili\u015fkilerine etkisi a\u015fa\u011f\u0131da ayr\u0131ca ele al\u0131nacakt\u0131r. Faizin enflasyonla ili\u015fkisine gelince; paran\u0131n sat\u0131n alma gücünün yani gerçek de\u011ferinin h\u0131zl\u0131 bir dü\u015fü\u015f kaydetti\u011fi, enflasyonun çok yüksek oranlarda seyretti\u011fi toplumlarda faiz, bu s\u0131n\u0131ra kadar paran\u0131n enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131ndaki eriyi\u015fini durdurucu bir çözüm olarak görülmekte, dolay\u0131s\u0131yla bilhassa dar ve orta gelirlinin faize yönelmesinin önemli bir sebebini de bu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/em> Burada \u015fu sorulabilir: Enflasyon oran\u0131n\u0131 a\u015fmayan bir faiz oran\u0131 gerçek faiz say\u0131l\u0131r m\u0131? Vade fark\u0131 ile banka faiz oranlar\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fkinin oldu\u011fu, enflasyonun bir sebebinin de faiz oldu\u011fu, faizin gerçek kâr yönü kadar ba\u015flang\u0131çtaki niyet yönünün de oldu\u011fu göz önünde bulundurulursa, bu soruya aç\u0131k bir cevap vermek bir hayli güçle\u015fmektedir. Fakat her hâlükârda, ba\u015flang\u0131çta belirli bir miktar veya oran üzerinden garanti edilen bir fazlal\u0131\u011f\u0131n faiz d\u0131\u015f\u0131nda mütalaa edilmesi de mümkün de\u011fildir. Ancak \u0130slam’da zarar vermek ve zarara zararla kar\u015f\u0131l\u0131k vermek yasak oldu\u011fundan, enflasyonun yüksek oldu\u011fu ortamlarda ödünç verilen paran\u0131n gerçek de\u011ferini koruyucu önlemler almakta (mesela alt\u0131n gibi gücünü koruyabilen bir mübâdele arac\u0131n\u0131 esas almakta veya önceden bir fazla ödemeyi \u015fart ko\u015fmaks\u0131z\u0131n ödeme zaman\u0131nda enflasyon sebebiyle hâs\u0131l olan zarar\u0131n bu nispette telâfi edilmesinde) sak\u0131nca yoktur.<\/span><\/strong><\/p>\n

Vade Fark\u0131-Faiz \u0130li\u015fkisi<\/span><\/strong><\/p>\n

Vadeli sat\u0131\u015f\u0131n câiz olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusu a\u015fa\u011f\u0131da ele al\u0131nacakt\u0131r. Vadeli sat\u0131\u015fta vade kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 al\u0131nan fazlal\u0131\u011f\u0131n faizle ili\u015fkisi öteden beri \u0130slam hukukçular\u0131n\u0131 me\u015fgul etmi\u015f bir konudur. Ancak klasik f\u0131k\u0131h kültüründeki faiz anlay\u0131\u015f\u0131na göre ifade etmek gerekirse, faiz; paran\u0131n vade sebebiyle para kazanmas\u0131, vadeli sat\u0131\u015f ise; mal\u0131n vade sebebiyle pe\u015fin de\u011ferine göre fazla paraya sat\u0131lmas\u0131 oldu\u011fundan faizle vade fark\u0131 aras\u0131nda fark bulundu\u011fu ve vade fark\u0131n\u0131n faiz olmad\u0131\u011f\u0131 görü\u015fü hâkim olmu\u015ftur. Di\u011fer bir anlat\u0131mla, fakihlerin faiz tan\u0131m\u0131 esas al\u0131n\u0131p \u015fekli ve objektif olarak bir de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, vadeli sat\u0131\u015flarda sat\u0131m s\u0131ras\u0131nda belirlenen ve sat\u0131m bedeline dahil olan vade fark\u0131n\u0131n faiz olarak nitelendirilmemesi gerekir.<\/em> Hanefîler de dahil fakihlerin ço\u011funlu\u011funun görü\u015fü bu istikamettedir. Akidlerde d\u0131\u015f görünü\u015f ve objektif ölçütler kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ço\u011funlu\u011fun görü\u015fü do\u011frudur ve ki\u015filer kendi niyetleriyle ba\u015f ba\u015fa olup bunun sorumlulu\u011funu Allah’a kar\u015f\u0131 ta\u015f\u0131rlar.<\/span><\/strong><\/p>\n

Aralar\u0131nda baz\u0131 Mâlikîler’in de bulundu\u011fu az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 te\u015fkil eden fakihler ise akidlerde niyet, saik ve öze önem verip vadeli sat\u0131\u015f\u0131, mal\u0131n pe\u015fin de\u011ferinin vadeli olarak daha yüksek bir de\u011ferle sat\u0131m\u0131 mahiyetinde görür, bu sebeple de vade fark\u0131n\u0131 da bir tür faiz sayar. Bu son görü\u015fte vadeli sat\u0131\u015fta aradan mal kald\u0131r\u0131l\u0131p para ile para mukayese edilmekte, taraflar\u0131n zihninde de bu dönü\u015fümün bulundu\u011fu var say\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Günümüz ticari hayat\u0131nda vade fark\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n sebebi ve hesaplanma yöntemi dikkatlice izlendi\u011finde, bunun klasik doktrinde tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle, faiz \u015füphesinden uzak oldu\u011funu söylemek bir hayli zorla\u015fmaktad\u0131r. Vade sebebiyle yap\u0131lan fazla ödemenin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f bedelini enflasyonun olumsuz etkisine kar\u015f\u0131 korumay\u0131 amaçlayan bir tedbir, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ise beklemenin, ödenmeme riskinin ve mahrum kal\u0131nan pe\u015fin kâr\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 mahiyetinde oldu\u011fu, bu sebeple de câiz olaca\u011f\u0131 iddias\u0131 belli ölçüde do\u011frudur. Ancak günümüzde bankalar\u0131n kredilere uygulad\u0131\u011f\u0131 ayl\u0131k faiz oranlar\u0131 ile piyasadaki ayl\u0131k vade fark\u0131 oranlar\u0131n\u0131n daima paralel seyretti\u011fi de gözden uzak tutulmamal\u0131d\u0131r. Kâr pay\u0131 da\u011f\u0131tan finans kurumlar\u0131n\u0131n -ortak yat\u0131r\u0131m ve üretimin güçlükleri sebebiyle- gelirlerinin önemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ticari faiz oran\u0131na paralel seyreden bu vade fark\u0131 uygulamas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 buna ilave edebiliriz. Böyle olunca, vade fark\u0131n\u0131n faizle hiçbir ili\u015fki ve ba\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylemek vâk\u0131aya uymamakta, kâ\u011f\u0131t üzerinde kalmaktad\u0131r. Faiz ortadan kald\u0131r\u0131lmad\u0131kça ekonomide ve ticari hayatta onun etkisinden uzak kalmak mümkün olmayacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Vade fark\u0131n\u0131n, hatta enflasyon oran\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n faizle ili\u015fkisi konusundaki bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n as\u0131l sebebi ise, faizin ne oldu\u011funun belirsizli\u011fidir. Böyle olunca, öncelikli olarak faizin toplum genelini ve hukuk düzenini ilgilendirir tarzda tan\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve ölçütlerin belirlenmesi gerekmektedir. Vade fark\u0131n\u0131n faizle ili\u015fkisi de, taraflar\u0131 vade fark\u0131na sevk eden sebeplere göre subjektif nitelikte bir de\u011fer hükmüyle aç\u0131klanabilece\u011fi gibi, hukuk düzeninin belirleyece\u011fi objektif ölçütlere göre genel bir aç\u0131klamaya da tâbi tutulabilir.<\/span><\/strong><\/p>\n

De\u011ferlendirme<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slam faizi yasaklarken sermayeyi müstakil bir kazanç vas\u0131tas\u0131 olmaktan ç\u0131kar\u0131p emek ile birlikte üretim ve yat\u0131r\u0131ma girmeye te\u015fvik etmi\u015ftir. Toplumda yeni kredi imkânlar\u0131n\u0131 olu\u015fturacak birçok kurumu te\u015fvik etmi\u015f, Müslümanlar\u0131 zihnen, ahlâken buna haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Müslümanlar\u0131n da gösterilen bu yönde ad\u0131mlar at\u0131p faiz yerine yeni alternatif sistemler ve kredi imkânlar\u0131 üretmeleri, bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layacak ba\u015fka kurumlar olu\u015fturmalar\u0131 gerekirdi. Bu yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 sürece gerçek anlamda haks\u0131zl\u0131k edilmeyen ve haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fran\u0131lmayan ideal bir iktisadi hayata geçilemeyece\u011fi gibi faiz kap\u0131s\u0131n\u0131 zorlayan hileli yollar ve usuller de artacakt\u0131r. \u0130slam; dini-ahlâki umdeleri, ilke ve prensipleri, emir ve yasaklar\u0131 ile kendi içerisinde belli bir bütünlü\u011fe sahip olup bunlar birbirini destekleyici ve tamamlay\u0131c\u0131 bir rol ve konuma sahiptir. Faiz yasa\u011f\u0131 da bu bütünün bir parças\u0131d\u0131r. Toplum, \u0130slami hayat tarz\u0131na ve anlay\u0131\u015fa adapte olup sistem geli\u015fti\u011finde, haliyle faizin yerini alacak orijinal ve \u0130slami ilkelerle çat\u0131\u015fmayan müesseseler kurulacak, faize hileli yollardan ula\u015fmaya ihtiyaç kalmayacakt\u0131r. Müslüman toplumlarda zaman zaman faiz konusunda görülen zorlamalar da herhalde bu bütünlü\u011fün sa\u011flanamamas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Faizsiz banka modeli de ancak böyle bir ortamda sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fama \u015fans\u0131 bulabilir.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slam ülkeleri de dahil günümüz toplumlar\u0131nda ahlâki ve dini hassasiyetin kaybedilmesine paralel olarak faizin h\u0131zla yayg\u0131nla\u015f\u0131p iktisadî hayat\u0131n âdeta ayr\u0131lmaz bir parças\u0131 haline gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131 bir gerçektir.<\/span><\/em><\/strong> Ancak bundan sadece belli bir kesimin, meselâ faizle borçlanan borçlunun, kredi alan yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n zarar gördü\u011fünü söylemek do\u011fru olmaz. Faiz maliyete yans\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan bundan en çok geni\u015f halk kitlesi zarar görmekte, sermayenin belli ellerde toplanmas\u0131 h\u0131zlanmakta, insanlar ac\u0131mas\u0131z ve barbarca bir mücadelenin içine itilmektedir. Öte yandan yüksek faizle al\u0131nan kredilerle yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar ve giri\u015filen te\u015febbüsler beklenen kâr\u0131 vermedi\u011finde kapat\u0131l\u0131p sat\u0131lmakta, bundan da yine büyük bir kesim zarar görmektedir. Haram kazançla beslenen yeni nesiller dini emir ve yasaklara kar\u015f\u0131 daha kay\u0131ts\u0131z olmakta, netice itibariyle faiz; alan\u0131 da vereni de dünyevi ve uhrevî birçok s\u0131k\u0131nt\u0131 ve \u0131st\u0131rapla, günah ve peri\u015fanl\u0131kla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakmaktad\u0131r. \u015eu halde, Kur’an-\u0131 Kerim’in ribâ yasa\u011f\u0131 üzerinde \u0131srarla durmas\u0131n\u0131n, bu kötü sonuçlar\u0131n önlenmesi amac\u0131na yönelik oldu\u011funu dikkatten uzak tutmamak gerekir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ancak, \u0130slam’\u0131n getirdi\u011fi faiz yasa\u011f\u0131yla ilgili olarak yukar\u0131da özetlenen teorik bilgi ve yakla\u015f\u0131m\u0131 genel çerçeve olarak çizmek vazgeçilmez bir önem ta\u015f\u0131makla birlikte, konunun günümüz \u015fartlar\u0131na uyarlanmas\u0131 ve toplumsal kalk\u0131nmada aktif bir öneme sahip sermaye birikimi ve yat\u0131r\u0131mlara finansal kaynak temini problemlerine çözüm bulunmas\u0131 da icap etmektedir. Bu itibarla, ça\u011f\u0131n biriken problemlerine ç\u0131k\u0131\u015f yolu ve alternatif çözümler üretmeden sadece “faizin haram oldu\u011funu, faize yol açan hilenin ve faiz \u015füphesinin de faiz oldu\u011funu”<\/em> söylemek, haram\u0131n a\u015f\u0131nmas\u0131 ve a\u015f\u0131lmas\u0131 ya da dindar kesimin ekonomik hayattan uzak durarak pasif ve mütevaz\u0131 i\u015flerle yetinmesi gibi iki yanl\u0131\u015ftan birini yayg\u0131nla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Hatta \u0130slam toplumlar\u0131nda Müslüman kesimin giderek ekonomik gücü yitirmi\u015f ve bu gücü gayr-\u0131 Müslimlere kapt\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n önemli bir sebebi de faiz yasa\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131\u015f tarzlar\u0131 ve bu yasa\u011f\u0131n yerini dolduracak alternatif çözümler üretilmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Faizin \u0130slam dininde kesin olarak yasakland\u0131\u011f\u0131 do\u011fru olmakla birlikte neyin art\u0131 de\u011fer oldu\u011fu, hangi usul ve ölçüde elde edilen fazlal\u0131\u011f\u0131n faiz olaca\u011f\u0131 ve yasak kapsam\u0131na girece\u011fi tart\u0131\u015fma ve yoruma aç\u0131k bir konudur.<\/em> Bu sebeple de bu hususta öteden beri farkl\u0131 ölçütlerin ve yakla\u015f\u0131m farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n sergilendi\u011fi görülür. Di\u011fer bir anlat\u0131mla, faizin dinde yasaklanm\u0131\u015f olmas\u0131 birtak\u0131m hikmetlere mebni \u0130lâhî bir belirleme, bir yönüyle taabbüdî bir hüküm olmakla birlikte faiz yasa\u011f\u0131n\u0131n içerik ve kapsam\u0131, konunun esasen muâmelât alan\u0131na girmesi sebebiyle ictihadî bir nitelik ta\u015f\u0131r.<\/em> Bu nedenle bir kimsenin, “günümüzde böyle bir yasa\u011fa gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hatta faizi yasaklaman\u0131n mevcut ekonomik geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda do\u011fru bir yol olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131”<\/em> söylemesi \u0130slam’\u0131n aç\u0131k bir hükmünü red ve inkâr etmesi anlam\u0131na gelir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k bir Müslüman âlimin \u015fu veya bu tür bir maddi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya art\u0131\u015f\u0131 faiz saymamas\u0131, faiz yasa\u011f\u0131n\u0131 inkâr de\u011fil, o \u015feyin bu yasak kapsam\u0131na girmedi\u011fini belirleme olaca\u011f\u0131ndan tamamen farkl\u0131 bir durumdur. Bu itibarla günümüzde \u0130slam bilginleri aras\u0131nda yap\u0131lan faiz tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve bu arada ileri sürülen farkl\u0131 çözüm önerilerini faiz yasa\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131ma-tan\u0131mama \u015feklinde de\u011fil yasa\u011f\u0131n içerik ve çerçevesini belirleme yönünde gayretler olarak nitelendirmek gerekir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Öyle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, vade fark\u0131n\u0131 faiz d\u0131\u015f\u0131nda mütalaa etmek, enflasyon fark\u0131n\u0131 faiz saymamak, faizsiz banka modelini ve murâbaha usulünü ön plana ç\u0131karmak çok bireysel ve mevziî kalmakta, meseleyi çözmeye yetmemektedir. Bunlar\u0131n faiz say\u0131lmas\u0131 ise hiç çözüm de\u011fildir. O takdirde iktisadi hayat cendere içine itilmi\u015f ve daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131ndan birçok örtülü faiz yolu kendili\u011finden aç\u0131lacakt\u0131r. Belki daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yol, faiz meselesini ilke olarak dinen haram olmas\u0131 itibariyle dinî-\u015fer’î bir konu, insan\u0131n sömürülmesine ve haks\u0131z kazanca yol açmas\u0131 yönüyle ahlâki bir mesele olarak ele almak, muâmelâttan olmas\u0131, toplumsal hayat\u0131 ve hukuk düzenini yak\u0131ndan ilgilendirmesi sebebiyle de pozitif hukuk düzenine ve kanunla\u015ft\u0131rmaya taalluk eden bir konu olarak görmektir. Zaten sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u0130slam toplumunda da bu tür konular, dini ve ahlâki yönüyle ferdi, yasal düzenlemeler itibariyle de mevcut hukuk düzenini ilgilendirdi\u011finden, \u0130slam hukukçular\u0131n\u0131n bu konudaki farkl\u0131 görü\u015f ve önerileri bireye yönelik bir fetva olarak de\u011fil, kanunla\u015ft\u0131rmaya katk\u0131 sa\u011flayacak bir doktrin olarak görülür. Böyle bir süreç ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda belki de, klasik doktrindeki ölçülerden gerekiyorsa sarf\u0131nazar edilip faizin ne oldu\u011fu ve ne olmas\u0131 gerekti\u011fi hususunda iktisatç\u0131lar\u0131n ve di\u011fer sosyal bilimcilerin katk\u0131lar\u0131n\u0131 da almak, böylece toplumun geneline yönelik baz\u0131 ölçüleri belirlemek mümkün olacakt\u0131r. Son çeyrek as\u0131r içinde \u0130slam ülkelerinde faiz konusunda çe\u015fitli konferans ve kongrenin yap\u0131lm\u0131\u015f ve milletleraras\u0131 baz\u0131 kararlar\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131, bu konuda giderek yo\u011funla\u015f\u0131p derinle\u015fen ara\u015ft\u0131rmalar, dini bilgi ve kayg\u0131ya sahip ki\u015fi ve mercilerce yap\u0131lacak kanunla\u015ft\u0131rmalar için de önemli bir ad\u0131m olabilecek seviyededir.”<\/span><\/strong><\/p>\n

Oysa bu ifadeler ve bahaneler; ilim erbab\u0131 olarak kendi eksiklik ve beceriksizliklerini, hâ\u015fâ dolayl\u0131 \u015fekilde Dinimize yüklemek gafletidir. Çünkü \u0130slam’la “\u015eeriatlerin De\u011fi\u015fme”<\/em> dönemi kapanm\u0131\u015f, yeni peygamber ihtiyac\u0131 “\u0130çtihatlar\u0131n De\u011fi\u015fme”<\/em> sistemiyle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in en son inen Maide: 3<\/span><\/strong> “…(Zira) Bugün size dininizi kemâle erdirdim, üzerinizdeki nimetimi tamamlay\u0131verdim ve size din olarak \u0130slam’\u0131 seçip-be\u011fendim…”<\/em><\/strong> <\/span>ayeti Dinde hiçbir konuda noksanl\u0131k b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve her hususta yeni \u015fartlara ve ihtiyaçlara esas al\u0131nacak temel ve genel hükümlerin aç\u0131kland\u0131\u011f\u0131 vurgulanmaktad\u0131r. \u0130\u015fte \u0130slam âlimlerine dü\u015fen; bu de\u011fi\u015fmez \u0130lahi do\u011frulardan, Hz. Peygamber Efendimizin uygulamalar\u0131ndan ve uleman\u0131n üzerinde icma ve ittifak ettikleri hususlardan yola ç\u0131karak, de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen durumlara ve sorunlara uygun içtihatlar yaparak, toplumu rahatlatacak yeni kurumlar ve kurallar ortaya koymakt\u0131r. Bunu ba\u015faracak ilmi ehliyet ve dirayetten, ciddi gayret ve cesaretten mahrum kafalar\u0131n hâ\u015fâ, dolayl\u0131 da olsa \u0130slam’\u0131 suçlay\u0131p Dinimizde aç\u0131kl\u0131k ve noksanl\u0131k varm\u0131\u015f gibi davranmalar\u0131 ve çareyi haramlara fetva uydurmakta aramalar\u0131… Bu bozuk ve Bât\u0131l sistemi ve yönetimleri de\u011fi\u015ftirip adil ve asil bir düzeni yerle\u015ftirmek konusundaki duyars\u0131z ve korkak tav\u0131rlar\u0131, önemli bir s\u0131k\u0131nt\u0131 kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Kur’an’\u0131n kesin ve keskin ifadelerle haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Resulüllah’\u0131n (SAV) en a\u011f\u0131r tehditlerle yasaklay\u0131p k\u0131nad\u0131\u011f\u0131 FA\u0130Z’e, günümüz \u015fartlar\u0131nda fetva uyduran ve üstelik <\/span><\/strong>“Kamu Yarar\u0131”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>sayan ve <\/span><\/strong>“devletle vatanda\u015f aras\u0131nda faizin cereyan etmeyece\u011fini, yani resmi banka ve kredi faizlerinin caizli\u011fini”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>savunan kimseler âlim midir, yoksa zalim midir? sorusu kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131kmaktad\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n

“Müslümanlar\u0131n (daha do\u011frusu ilim erbab\u0131n\u0131n) faiz yerine yeni alternatif sistemler ve kredi müesseseleri üretmeleri, bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layacak ba\u015fka kurumlar geli\u015ftirmeleri gerekirdi.”<\/span><\/em><\/strong> <\/span><\/em>gibi do\u011fru tespit ve temenniler dile getirildi\u011fi halde, bu yönde Rahmetli Erbakan Hocan\u0131n haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 Adil Düzen’de faizsiz kredi sistemlerini gündeme bile getirmemek ilim ve insaf ehline yak\u0131\u015f\u0131r m\u0131yd\u0131?<\/span><\/strong><\/p>\n

“…Müslüman kesimin ekonomik gücü yitirmi\u015f ve bu gücü gayr-\u0131 Müslimlere kapt\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n önemli bir sebebi de <\/span><\/em><\/strong>faiz yasa\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131\u015f tarzlar\u0131 <\/em><\/span><\/strong>ve bu yasa\u011f\u0131n yerini dolduracak alternatif çözümler üretememi\u015f olmalar\u0131d\u0131r.”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>saptamalar\u0131n\u0131n son k\u0131sm\u0131 do\u011fru olmak ve ilim adam\u0131 geçinenlerin acizli\u011fini ortaya koymakla beraber, sorunun “Faiz yasa\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131\u015f tarzlar\u0131ndan”<\/em> kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylemek ve daha da ileri giderek; “Faizin \u0130slam Dininde kesin olarak yasakland\u0131\u011f\u0131 do\u011fru olmakla birlikte, neyin art\u0131 de\u011fer oldu\u011fu, hangi usül ve ölçüde elde edilen fazlal\u0131\u011f\u0131n faiz olaca\u011f\u0131 ve yasak kapsam\u0131nda say\u0131laca\u011f\u0131 ise yoruma ve tart\u0131\u015fmaya aç\u0131k bir konudur!?”<\/em> yakla\u015f\u0131m\u0131, hâ\u015fâ \u0130slam Dininde, helal ve haramlar\u0131n tespitinde bir eksiklik ve belirsizlik oldu\u011fu kanaatini ça\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r ki, bu tam bir sapt\u0131rma ve çarp\u0131tmad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bu arada, zekât da asl\u0131nda devlet eliyle toplanan ve belirlenen yerlere harcanan bir resmi vergi konumundad\u0131r. Ça\u011f\u0131m\u0131zda seri üretim yapan fabrikalar\u0131n kendisinden de\u011fil, ç\u0131kar\u0131p satt\u0131\u011f\u0131 mallardan vergi al\u0131n\u0131r. Az masrafla ve bolca üretilen sanayi mamullerinden ve fabrika=atölye üretimlerinden, zirai gelirlere benzetilerek <\/span><\/strong>“Onda bir”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>oran\u0131nda vergi al\u0131n\u0131r. Ama maliyet girdileri ve i\u015fçilik giderleri masrafl\u0131 bulunan ve pahal\u0131ya mal olan fabrika ve atölye ürünlerinden ise para ve alt\u0131n gibi <\/span><\/strong>“K\u0131rkta bir” <\/span><\/em><\/strong>oran\u0131nda, duruma göre ya üretilen mal cinsinden, veya para olarak vergi al\u0131n\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Diyanet Vakf\u0131 \u0130lmihalinin bahse konu bölümünde geçen:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Ancak f\u0131k\u0131h bilginleri faizin kapsam\u0131 ve faizli i\u015flemlerin hukuki sonuçlar\u0131 konusunda farkl\u0131 görü\u015fler ortaya koymu\u015flard\u0131r…”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

“… Vadeden do\u011fan faiz ancak zaruret halinde caiz olabilirken, fazlal\u0131k faizi “rib’el-fadl” ihtiyaç halinde de mübah olabilir…”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

“Bir grup \u0130slam âlimi, kredi faizlerini emek-sermaye ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik bir nevi olarak de\u011ferlendirmekte, bir ba\u015fka grup ise günümüzde \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fti\u011finden, faizli kredi kullan\u0131m\u0131nda zaruret ve kamu yarar\u0131 bulundu\u011fundan söz etmektedir.”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

“… Vadeli sat\u0131\u015flarda, sat\u0131m s\u0131ras\u0131nda belirlenen ve sat\u0131m bedeline dahil edilen vade fark\u0131n\u0131n faiz say\u0131lmamas\u0131 gerekir…” <\/span><\/em><\/strong>gibi ifadeler, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n görü\u015flerini nakletmek gibi gösterilse de, Müslümanlar nazar\u0131nda faize mecburiyet, hatta me\u015fruiyet kazand\u0131rmaktan ba\u015fka i\u015fe yaramayacakt\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

Bu \u015fekilde, do\u011frularla yanl\u0131\u015flar\u0131n harmanlan\u0131p aktar\u0131lmas\u0131, Müslüman halk\u0131n kafas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131racak, faizli sistemi benimsetmeye ba\u015flayacak, f\u0131rsatç\u0131 ve fesatç\u0131 münaf\u0131klara bahane haz\u0131rlayacakt\u0131r. Oysa ilmihal kitaplar\u0131, do\u011fru, doyurucu ve net ifadelerle yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r. Daha da önemlisi mü’minleri faizci sistemden ve faizci yönetimlerden kurtar\u0131c\u0131 ve bu yönde \u015fuur ve sorumluluk a\u015f\u0131lay\u0131c\u0131 ifadeler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tam aksine <\/span><\/strong>\u015fartlar ve ihtiyaçlar bahane edilerek<\/span><\/em><\/strong> <\/span>faize mecburiyet hatta me\u015fruiyet kazand\u0131rmaya yarayacak yakla\u015f\u0131mlar, iman ve \u0130slam tahribat\u0131na yol açacakt\u0131r. \u0130lmihal kitaplar\u0131yla, üniversitelerdeki ve bilimsel mahfillerdeki tez programlar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rma-tart\u0131\u015fma konular\u0131 elbette ve herhalde farkl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Münazara ve münaka\u015fa tarz\u0131nda ilmihal yazmak, safdil, gafil ve cahil kesimleri daha da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131p sapt\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Asla unutmayal\u0131m ki; Diniyle düzeni uyu\u015fmayan toplumlar mutlaka yozla\u015f\u0131p yamukla\u015fmaktad\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slam’\u0131n en do\u011fru ve do\u011fal \u015fekliyle anla\u015f\u0131lmas\u0131, ya\u015fanmas\u0131 ve günümüze ta\u015f\u0131nmas\u0131 konusunda milletimize rehberlik yapan, eserleri ve manevi ö\u011fretileriyle hâlâ gönüllerimize \u0131\u015f\u0131k tutan büyük \u015fahsiyetlerin ortak hedefi; her alanda Tevhid dü\u015füncesini hâkim k\u0131lmak ve vahdeti (birli\u011fi) sa\u011flamakt\u0131r. Çünkü bir toplumun: Diniyle düzeni, ahlâki prensipleriyle siyasi projeleri, camide dinledikleriyle mektepte ö\u011frendikleri e\u011fer birbirini tutmuyor, z\u0131tla\u015f\u0131p farkl\u0131la\u015f\u0131yorsa; bu durumda ya düzene uyup dinlerini yozla\u015ft\u0131racaklar veya dinlerine uyup düzenle çat\u0131\u015facaklar, her iki halde de huzursuz olacaklard\u0131r. Örne\u011fin; din faizi yasakl\u0131yor, ama ekonomi çark\u0131 faize dayan\u0131yorsa… Din zinay\u0131 haram k\u0131l\u0131yor, düzen serbest b\u0131rak\u0131yor hatta te\u015fvik ediyorsa… Din kumar\u0131 günah say\u0131yor, düzen farkl\u0131 isimler alt\u0131nda me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131p umut kap\u0131s\u0131na çeviriyorsa… Din rü\u015fveti, zimmeti, rantiyeyi, hile ve sahtecili\u011fi kötülüyor, ama düzen halk\u0131 bunlara mecbur ediyor ve siyaset bunlar\u0131 rahatl\u0131kla ve büyük çapta yapmak için en etkili bir araç say\u0131l\u0131yorsa… Din adaleti emrediyor ama düzen adam kay\u0131rma ve güçlü olan\u0131 aklama üzerine kurulmu\u015fsa… Bu durumda insanlar; a- Ya dinlerini b\u0131rakacaklar, b- Ya düzene ba\u015fkald\u0131r\u0131p isyanc\u0131 konumunda olacaklar, c- Veya genellikle hem dinlerini hem de düzenlerini idare edip münaf\u0131kla\u015facak; fikren Müslüman fiilen Hristiyan gibi ya\u015famaya mecbur kalacaklard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan ve Diyanet Vakf\u0131 sorumlular\u0131ndan, ilmihal kitab\u0131ndaki bu yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lacak ve FA\u0130Z günah\u0131n\u0131 mübahla\u015ft\u0131racak k\u0131sm\u0131n, mutlaka de\u011fi\u015ftirilip düzeltilerek konunun do\u011fru ve uygun alg\u0131lanmas\u0131na müsait \u015fekilde yeniden yazd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 Müslüman bir vatanda\u015f olarak istemek ve beklemek hakk\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u015eimdi sizleri Faizi yasaklayan, bunun nedenlerini aç\u0131klayan ve bile bile Faizci Sistemi uygulayan ve her türlü imkân ve iktidara sahip olduklar\u0131 halde bu zulüm ve sömürü sistemini kald\u0131rmayanlar\u0131n Allah ve Resulüne sava\u015f açm\u0131\u015f say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve onlar\u0131n kahr\u0131na u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131 bildiren Bakara Suresi 275-276 ve 278-279 ayetlerinin mealleriyle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakal\u0131m:<\/span><\/strong><\/p>\n

275- “(Farkl\u0131 isimler ve sistemler içerisinde ve çe\u015fitli \u015fekillerde) <\/em>Faiz (riba) <\/em>yiyenler (ve faiz ekonomisini yürütenler; dünyada asla ayakta duramayacak, onurlu ve huzurlu ya\u015fayamayacak, k\u0131yamet günü ise) <\/em>ancak \u015feytan çarpm\u0131\u015f (sara nöbetine yakalanm\u0131\u015f) <\/em>olan\u0131n kalk\u0131\u015f\u0131 gibi, (Allah’\u0131n kahr\u0131na u\u011fram\u0131\u015f) <\/em>olmaktan ba\u015fka (bir tarzda) <\/em>kalkamayacaklard\u0131r. Bu, onlar\u0131n: ‘Al\u0131m-sat\u0131m da ancak faiz gibidir’ demelerinden (faizi helâl görmelerinden ve faize fetva üretmelerinden) <\/em>dolay\u0131d\u0131r. Oysa Allah, al\u0131\u015fveri\u015fi helâl, faizi haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Böyle her kime Rabbinden bir uyar\u0131 ve yasaklama gelir de (faize) <\/em>bir son verirse, art\u0131k geçmi\u015f (dönemdeki uygulamalar\u0131 ve kazand\u0131klar\u0131) <\/em>kendisine kal\u0131r (ve ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r; bundan sonraki) <\/em>i\u015fi(nin ba\u015far\u0131s\u0131 ve bereketi) <\/em>de Allah’a aittir. (Devlet ona helâl ve hay\u0131rl\u0131 kazanç yollar\u0131 göstermelidir.) <\/em>Kim de (cahili sisteme) <\/em>geri dönerek (faizli muameleye devam ederse), <\/em>art\u0131k onlar ate\u015fin halk\u0131d\u0131r, orada sürekli kalacaklard\u0131r. [Not: Bu ayette ‘Elleziy ye’külü-r riba’ (Faiz yiyen kimse) denmeyip; ço\u011ful olarak ‘Elleziyne ye’külune-r riba’” (Faiz yiyen kimseler) buyrulmas\u0131, yani, ismi mevsulün, cemi müzekker salim kal\u0131b\u0131 ile getirilmi\u015f bulunmas\u0131; as\u0131l tehlikeli ve tahrip edici FA\u0130Z’in, ferdi riba muamelesinden ziyade bugünkü gibi bir sistem halinde ve resmi müesseseler (Banka \u015fubeleri) eliyle yürütülen faiz cinsinin oldu\u011funa dikkat çekmek amaçl\u0131d\u0131r.]”<\/span><\/strong><\/p>\n

276- <\/em>“Allah, faizi (faizci sistemleri ve halka zulmeden hükümetleri) <\/em>yok edip (iflasa ve ink\u0131raza sürükler) <\/em>de, sadakalar\u0131 (servet ve üretim vergisi olan zekât müessesesini, yani Kur’an’a dayal\u0131 adil bir düzeni uygulayan cemiyet ve devletlerin gücünü ve refah\u0131n\u0131 ise) <\/em>artt\u0131r\u0131r. (Bu nedenle adil devletin de faizi yasaklamas\u0131 laz\u0131md\u0131r.) <\/em>Allah, (faizi mübah sayan) <\/em>günahkâr kâfirlerin ve f\u0131rsatç\u0131 nankörlerin hiçbirini sevmez. (Onlar\u0131 hidayet ve inayetinden mahrum b\u0131rak\u0131r.)<\/em>”<\/span><\/strong><\/p>\n

278- <\/em>“Ey iman edenler! Allah’tan korkup (her türlü haram ve haks\u0131zl\u0131ktan) <\/em>sak\u0131n\u0131n ve e\u011fer (gerçekten) <\/em>inanm\u0131\u015fsan\u0131z, faizden artakalan\u0131 (ana paran\u0131zdan fazlas\u0131n\u0131) <\/em>b\u0131rak\u0131n (faizci düzenden uzakla\u015f\u0131p kurtulmaya bak\u0131n).”<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

279- <\/em>“\u015eayet böyle yapmazsan\u0131z, (yani faizi, faizci düzenleri ve yöneticileri b\u0131rakmazsan\u0131z) <\/em>Allah’a ve Resulüne kar\u015f\u0131 sava\u015f açt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 (adil devlet ve hükümet düzeninin temellerini y\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131) <\/em>bilip anlay\u0131n (ve ona göre davran\u0131n). <\/em>E\u011fer tevbe ederseniz, art\u0131k sermayeleriniz sizindir. (Böylece) <\/em>Ne zulmetmi\u015f olursunuz, ne zulme u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f olursunuz. (Öyle ise mü’minler faizsiz düzene geçmek için çal\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.)”<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

Zaten Diyanet Vakf\u0131’n\u0131n haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 ilmihalin 1. Cilt 17 ve 18. sayfalar\u0131nda: <\/span><\/strong>“\u0130slam’\u0131n; 1-\u0130nanç, 2-\u0130badet, 3-Ahlâk gibi 3 unsurdan olu\u015ftu\u011fu”<\/span><\/em><\/strong> söylenerek, hâ\u015fâ <\/span><\/strong>“\u0130slam’\u0131n hukuk temelinin, \u015feriat sistemi ve prensiplerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131”<\/span><\/em><\/strong> iddia edilecek kadar gerçekler çarp\u0131t\u0131l\u0131p sapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

“\u0130nsanlar\u0131n birbirleriyle ili\u015fkilerini normatif olarak düzenleyen hukuk ise, dinin tan\u0131m\u0131nda ve unsurlar\u0131 içinde yer almamakla birlikte, genel olarak din ile irtibatl\u0131 olarak dü\u015fünülebilir ve dinin üç temel unsurundan her biriyle ayr\u0131 ayr\u0131 ba\u011flant\u0131s\u0131 kurulabilir. Bu yakla\u015f\u0131m çerçevesinde ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na amaç olmayan hukukî düzenlemeler, özellikle ahlâki hükümlerin de\u011fi\u015fik zaman ve zeminlerde gerçekle\u015ftirilmesine hizmet eden normatif düzenlemeler olmas\u0131 itibariyle belli ölçülerde de\u011fi\u015fmeye ve dolay\u0131s\u0131yla insan\u0131n belirlemesine aç\u0131kt\u0131r. Esasen hukukun biçimsel yönünün, temel yap\u0131s\u0131 ve mahiyeti itibariyle ak\u0131l üstü ve dogmatik olan dinin kapsam\u0131nda yer almay\u0131\u015f\u0131n\u0131n anlam\u0131 da budur”<\/span><\/em><\/strong> (Bak: C.1 – Sh.18) yakla\u015f\u0131mlar\u0131 tam bir safsatad\u0131r. Ve hele: “Esasen hukukun biçimsel yönünün, temel yap\u0131s\u0131 ve mahiyeti itibariyle, ak\u0131l üstü ve dogmatik olan dinin kapsam\u0131nda yer almay\u0131\u015f\u0131n\u0131n anlam\u0131 da budur…”<\/em> denilerek aç\u0131kça iftira edilmi\u015f ve gayet net ve kesin olan hukuk (\u015feriat) esaslar\u0131 inkâra kalk\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (\u0130slam Dininde) “Hukukun biçimsel yönü…”<\/em> ifadesiyle, herhalde zahiri hükümleri kastedilerek kapal\u0131 ve dolayl\u0131 \u015fekilde, \u0130slam’\u0131n temel hukuk kurallar\u0131 ve \u015feriat esaslar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 kanaati olu\u015fturulmaya ve saf zihinler kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya çal\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zaten Haçl\u0131 Bat\u0131’n\u0131n, mü\u015fte\u015frik tak\u0131m\u0131n\u0131n ve bizdeki masonik münaf\u0131kl\u0131k ak\u0131m\u0131n\u0131n özellikle yaymaya u\u011fra\u015ft\u0131klar\u0131: <\/span><\/strong>“\u0130slam’\u0131n bir hukuk sistemi ve \u015feriat düzeni bulunmad\u0131\u011f\u0131, hatta bir devlet disiplinine ihtiyaç duymad\u0131\u011f\u0131”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>yalan\u0131n\u0131 kafalara sokmakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Evet, i\u015fte bu zihniyetteki \u0130lahiyatç\u0131lar\u0131n ve yap\u0131lanmalar\u0131n faize fetva ve k\u0131l\u0131f uydurma çabalar\u0131n\u0131n as\u0131l nedeni de böylece ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  D\u0130YANET VAKFI’NIN: FA\u0130Z’E FETVA ARAYI\u015eLARI MI?        Dindar Kahramanlar\u0131n S\u0131r\u0131tan Korkakl\u0131\u011f\u0131 Konuya dindar kahraman olarak hava atan iktidar\u0131n, orta\u011f\u0131n\u0131n ve yanda\u015flar\u0131n\u0131n gerçek ayar\u0131n\u0131 ve amac\u0131n\u0131 ortaya koyan çarp\u0131c\u0131 bir saptama ile ba\u015flayal\u0131m. 2021 Ramazan Bayram\u0131 namaz\u0131na giden mü’minler belki fark\u0131na bile varamam\u0131\u015flard\u0131; ne namaz öncesi (Elaz\u0131\u011f’da) Müftü Bey taraf\u0131ndan yap\u0131lan vaazü nasihatte ne de […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[250],"tags":[],"class_list":["post-6274","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haziran-2021"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6274"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6274\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}