\n| \n \t\t\tABD, d\u00fcnyay\u0131 yeni bir sava\u015fa s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tBu durum ABD'nin i\u015ftah\u0131n\u0131 kabart\u0131yor, ancak Hazar Denizi \u00e7evresindeki \u00fclkelerden \u00f6zellikle Rusya ve \u0130ran'\u0131n Hazar Denizi'ndeki enerji rezervlerini ABD'ye kapt\u0131rmaya hi\u00e7 de niyeti yok. Rusya, bir yandan So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi'nden kopan devletleri tekrar Rusya liderli\u011finde toparlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bir yandan da ABD'nin b\u00f6lgedeki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 uzakla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6te yandan ABD ise, Hazar Denizi \u00e7evresinde ve Orta Asya'da askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in \u00f6zellikle de Kazakistan'a y\u00f6nelik politikalar geli\u015ftirerek Rusya'n\u0131n arka bah\u00e7esinde kendi h\u00e2kimiyetini her ge\u00e7en g\u00fcn artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. ABD, bir taraftan Rusya'y\u0131 d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren Trans-Hazar projesini yeniden yap\u0131land\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bir yandan da Hazar \u00e7evresindeki askeri potansiyelini g\u00fc\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. 21'inci Y\u00fczy\u0131l\u0131n Basra k\u00f6rfezi olarak adland\u0131r\u0131lan Hazar Havzas\u0131 \u00e7evresinde geli\u015fen olaylar ABD'nin d\u00fcnyay\u0131 yeni tehlikelere s\u00fcr\u00fcklemesi olarak de\u011ferlendiriliyor. <\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tABD, Karadeniz ve Hazar \u00e7evresine askeri y\u0131\u011f\u0131nak yap\u0131yor<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tABD hem enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda korunmas\u0131, hem de b\u00f6lgedeki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in ilk olarak 100 milyon dolar\u0131 a\u015fk\u0131n bir askeri yat\u0131r\u0131mla Azerbaycan enerji kaynaklar\u0131 ve petrol boru hatlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in Hazar Havzas\u0131na yerle\u015fmeye devam ediyor. Daha sonralar\u0131 b\u00f6lgedeki askeri potansiyelini artt\u0131rmay\u0131 hedefleyen ABD, Hazar Muhaf\u0131z Birli\u011fini kurarak b\u00f6lgedeki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da resmile\u015ftirdi. S\u00f6z konusu birlik, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgedeki yerel polis g\u00fcc\u00fc ile de i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ve ABD ad\u0131na \u00e7ok \u00f6nemli stratejiler geli\u015ftirmekle de yetkilendirilmi\u015f durumda. Bu birlik ayn\u0131 zamanda Hazar Denizi'nde ve Azerbaycan'da konu\u015fland\u0131r\u0131lan radar sistemlerinin kontrol\u00fcn\u00fc de elinde bulunduruyor.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n \u00a0<\/strong> <\/p>\n ABD, Hazar'\u0131 da ku\u015fatma alt\u0131na al\u0131yor<\/strong> <\/p>\n Ba\u015fta Azerbaycan olmak \u00fczere, Hazar \u00e7evresinde bulunan \u00fclkelerdeki uzmanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu, ABD'nin b\u00f6lgede geli\u015ftirdi\u011fi ili\u015fkilerin, yo\u011funla\u015fan temaslar\u0131n\u0131n ve b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc askeri y\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n\u0131n arkas\u0131nda ABD'nin \u0130ran'a sald\u0131rma niyetinin yatt\u0131\u011f\u0131 ifade ediliyor. ABD, Hazar'da kurdu\u011fu askeri birlikler sayesinde Hazar petrol yataklar\u0131 ve boru hatlar\u0131 \u00fczerindeki kontrol g\u00fcc\u00fcn\u00fc her ge\u00e7en g\u00fcn artt\u0131r\u0131yor. ABD, bir yandan d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc ter\u00f6r olaylar\u0131na ve d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde s\u00fcren sava\u015flara \u00e7evirirken, bir yandan da sessiz sedas\u0131z Hazar Denizi'ndeki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcyor. Daha \u00f6nce K\u0131rg\u0131zistan ve \u00d6zbekistan'da \u00fcs kurarak b\u00f6lgeye yerle\u015fen ABD, G\u00fcrcistan, Ukrayna ve Bulgaristan'da kurdu\u011fu \u00fcslerle de Hazar b\u00f6lgesi \u00e7evresini tamamen ku\u015fatm\u0131\u015f durumda. <\/p>\n ABD, D\u00fcnyay\u0131 yeni bir felakete s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor<\/strong> <\/p>\n ABD'nin \u0130ran'a askeri sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve Irak'ta devam eden sava\u015f\u0131n ABD aleyhine geli\u015fmesi ile birlikte, ABD yeni stratejiler \u00fcretmeye y\u00f6neliyor. Irak'ta umdu\u011fundan daha b\u00fcy\u00fck bir direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015fan ABD'nin yeni enerji aray\u0131\u015flar\u0131na ge\u00e7ti\u011fi, s\u00f6z konusu aray\u0131\u015f\u0131n da \u00f6zellikle Hazar Denizi Havzas\u0131'na yo\u011funla\u015fmas\u0131, Hazar Denizi'nde sular\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131na neden oluyor. <\/p>\n "James Wasley gibi baz\u0131 \u00f6nemli stratejistlere g\u00f6re, Orta Do\u011fu ve Orta Asya da yap\u0131lan asker\u00ee operasyonlar 4.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 otuz k\u0131rk y\u0131l kadar s\u00fcrecek Avrasya'n\u0131n stratejik alanlar\u0131 ve enerji kaynaklar\u0131 ABD ile stratejik m\u00fcttefikleri olan \u0130ngiltere ve \u0130srail aras\u0131nda payla\u015f\u0131lacakt\u0131r." <\/p>\n M. Hakk\u0131 Cas\u0131n'\u0131n tesbitiyle:<\/strong> <\/p>\n \u00c7a\u011fda\u015f ya\u015fam ve end\u00fcstriyel kalk\u0131nman\u0131n vazge\u00e7ilmez girdisini te\u015fkil eden hidrokarbon enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kontrol ve \u00fcretim rekabeti, XX'nci y\u00fczy\u0131l sava\u015flar\u0131n\u0131n s\u0131klet merkezini te\u015fkil etmi\u015ftir. Bir ba\u015fka ifade ile Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni hipotezi, de\u011fi\u015fen d\u00fcnyada hayati \u00e7\u0131karlar\u0131 de\u011fi\u015fmeyen Washington ve Moskova'n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta g\u00f6zlemlenen romantik d\u0131\u015f politika i\u015fbirli\u011finden, farkl\u0131 ve pragmatik bir yol haritas\u0131na s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Ba\u015fkan Putin, yeni Rus ekonomi politikas\u0131nda enerji politikalar\u0131n\u0131n esaslar\u0131n\u0131 tespit ederken, k\u00fcresel pazarda Rusya'n\u0131n Arap petrol ve gaz kaynaklar\u0131ndan sonraki en \u00f6nemli tedarik\u00e7i \u00fclke olarak, Moskova'n\u0131n gelecekteki yol haritas\u0131n\u0131 dikkatle \u015fekillendirmeye \u00f6zen g\u00f6stermi\u015ftir. Ancak, uluslararas\u0131 toplum, ABD ve Rusya aras\u0131nda giderek dozu artan \u0130ran gerginli\u011fi sonucunda yeni bir enerji krizinin tahmin edilemeyen g\u00fc\u00e7l\u00fc ak\u0131nt\u0131s\u0131na do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenebilir mi ve varil fiyat\u0131 75 Dolara y\u00fckselen petrol fiyatlar\u0131, yakla\u015fan b\u00fcy\u00fck kas\u0131rgan\u0131n r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 olarak okunabilir mi? ABD ve Rusya aras\u0131nda ya\u015fanan diplomatik ve ekonomik geli\u015fmelerin arka plan\u0131nda yer alan siyasal ve askeri geli\u015fmeler analiz edilerek, \u00f6zellikle Hazar-Karadeniz ba\u011flant\u0131l\u0131 enerji nakil hatlar\u0131 projelerinde, b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin \u015fiddetlenen rekabet giri\u015fimleri g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu yeni e\u011filimden hareketle, Basra K\u00f6rfezine h\u00e2kim petrol ve g\u00fcvenlik dengelerinin, Hazar havzas\u0131ndaki a\u00e7\u0131l\u0131m projeksiyonlar\u0131 irdelenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu kritik co\u011frafyada Moskova ve Washington aras\u0131ndaki bilek g\u00fcre\u015finin, orta ve k\u0131sa vade kapsam\u0131nda T\u00fcrkiye dahil, b\u00f6lge \u00fclkeleri ile \u00c7in-Rus ittifak\u0131na etkileri, uluslararas\u0131 ili\u015fkiler mant\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan okunmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n Rusya cephesinde denge aray\u0131\u015flar\u0131 s\u00fcr\u00fcyor<\/strong> <\/p>\n II'nci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, ABD ve Sovyet askerlerinin Berlin'i i\u015fgali ile neticelenmi\u015ftir. Almanya galibiyeti, Avrupa cephesinde K\u0131z\u0131l Ordu ve ABD askerilerinin silah arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Hitler Almanya's\u0131n\u0131n kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z tesliminin ard\u0131ndan, s\u00fcratle "ittifaktan-krize" d\u00f6n\u00fc\u015fen ABD ve SSCB rekabeti, Berlin'in "Demir Perde" ile ayr\u0131lmas\u0131 ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Almanya \u00fczerindeki a\u011f\u0131r cezas\u0131, 1991 tarihinde yine Berlin Duvar\u0131'n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 ile sona ermi\u015ftir. Washington-Moskova hatt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen tarihi Reykjavik Zirvesi ile \u015fekillenen Reagan-Gorba\u00e7ov yak\u0131nla\u015fmas\u0131, sonu\u00e7ta Birle\u015fik Almanya ger\u00e7e\u011fine y\u00f6n veren d\u0131\u015f politika vizyonunu d\u00fcnya g\u00fcndemine ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda uluslararas\u0131 ter\u00f6rle m\u00fccadelede peki\u015fen Bush-Putin ittifak\u0131, ter\u00f6r ve kitle imha silahlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi fenomeni etraf\u0131nda \u015fekillenmi\u015ftir. Oysaki 1830'larda ABD'li d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Alexis de Tocqueville, iki gururlu devlet Rusya ve ABD'nin birbirleri ile sava\u015fa girece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcye ra\u011fmen, iki \u00fclke, Avrupa'da y\u00fckselen Alman Nazi i\u015fgalini durdurmak i\u00e7in m\u00fcttefik olduklar\u0131 gibi, George Kennan'\u0131n So\u011fuk Sava\u015f s\u00fcresince bekledi\u011fi "Kartal ile Ay\u0131'n\u0131n", n\u00fckleer silahlara dayal\u0131 kap\u0131\u015fmas\u0131 ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> <\/p>\n Karadeniz'de ABD bayra\u011f\u0131, b\u00f6lge \u00fclkelerini \u00fcrk\u00fct\u00fcyor!<\/strong> <\/p>\n Karadeniz'de NATO bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda olsa dahi, Amerikan askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 mevcudiyetine Kremlin pek s\u0131cak yakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gibi, 1936 tarihli Montreux Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi'nin, mevcut sorunlar\u0131na ra\u011fmen, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7ler dengesini bozabilece\u011fi endi\u015fesini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. ABD donanmas\u0131na ait \u00f6zellikle u\u00e7ak gemileri ve f\u00fczesavar yetenekli modern ana muharebe gemilerinin Akdeniz'den b\u00f6lgeye intikalinin Rus Deniz G\u00fcc\u00fcn\u00fcn mevcut cayd\u0131r\u0131c\u0131 potansiyelini ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde erozyona u\u011framas\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fi varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 halen muhafaza etti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Nitekim bu ba\u011flamda, Rusya bir yandan Kafkasya'da konu\u015fland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 58nci ordusu ile ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde G\u00fcrcistan'\u0131n Osetya s\u0131n\u0131r\u0131 yak\u0131nlar\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi askeri tatbikat ile bu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirmi\u015ftir. G\u00fcrcistan'la var\u0131lan anla\u015fma gere\u011fince Rus \u00fcslerin, 2007 y\u0131l\u0131 sonunda kapat\u0131lmas\u0131 planlanmaktad\u0131r. Antla\u015fma ayr\u0131ca, Batum'daki Rus askeri hava \u00fcss\u00fcn\u00fcn de 2008 sonunda kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bu c\u00fcmleden olmak \u00fczere, Rus birlikleri G\u00fcrcistan'da, Sovyet d\u00f6neminden kalma bir askeri \u00fcss\u00fc bo\u015faltarak, Ah\u0131lkelek'deki \u00fcste konu\u015fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f baz\u0131 tank ve z\u0131rhl\u0131 personel ara\u00e7lar\u0131n\u0131 Rusya topraklar\u0131na geri \u00e7ekmi\u015ftir. <\/p>\n Ancak, Mart 2006 'da Rus ve T\u00fcrk donanmalar\u0131 aras\u0131nda d\u00fczenlenen "Karadeniz'de Uyum" ortak tatbikat\u0131 sonras\u0131nda, Rusya Donanmas\u0131 Ba\u015fkomutan\u0131 Amiral Masorin'in "Karadeniz, yaln\u0131z b\u00f6lge \u00fclkeleri taraf\u0131ndan kontrol edilmelidir. B\u00f6lge \u00fclkeleri kontrol\u00fc bizzat ger\u00e7ekle\u015ftirmek yetene\u011findedirler. Kontrol\u00fcn b\u00f6lge \u00fclkeleri olmayan, NATO devletlerinin gemileri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi yak\u0131\u015f\u0131k almaz \u015fey olur."<\/em><\/strong> de\u011ferlendirmesinin Karadeniz'in kendine has sert dalgalar\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 yorumlar\u0131na neden olmu\u015ftur. Rusya'n\u0131n Karadeniz'in dalgal\u0131 sular\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ABD Deniz G\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6rmeye hen\u00fcz haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu sert tepki ile ortaya koydu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Ancak, ABD'nin, m\u00fcttefiki T\u00fcrkiye ile trene yeni tak\u0131lan Bulgaristan, Romanya'n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, gelecekte NATO'ya kat\u0131lmak arzusunda olan Ukrayna ve G\u00fcrcistan ile pazarl\u0131klar\u0131n\u0131 gelecek orta vade i\u00e7erisinde masaya getirmesinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcrpriz te\u015fkil etmeyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Ancak, geli\u015fmelere T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ABD resmen do\u011frulamasa dahi, 2006 sonbahar\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7mesi beklenen olas\u0131 bir \u0130ran krizinde, Tahran'\u0131n balistik f\u00fczelerine kar\u015f\u0131 Trabzon, Urla ve \u0130skenderun limanlar\u0131nda yeni \u00fcs talepleri Pentagon'un f\u00fcze savunma kalkan\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi hedefledi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Bu suretle, Beyaz Saray'\u0131n bir s\u00fcre daha Ankara ile yak\u0131n temaslarda bulunabilece\u011fi, Ba\u015fkan Bush'un ise, D\u0130B Rice'\u0131n mesajlar\u0131 do\u011frultusunda halen al\u00e7ak profilde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc T\u00fcrkiye ile diplomatik ili\u015fkilerindeki ayak seslerinin dikkatle dinlenmesi gerekti\u011fi varsay\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n Bir ba\u015fka ifade ile T\u00fcrkiye, ABD, NATO, Karadeniz, Kafkasya, Ortado\u011fu eksenlerinde ortaya \u00e7\u0131kan yeni denklemleri de hesaba katarak, farkl\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 g\u00fcndeme getirebilecek diplomatik haz\u0131rl\u0131klar\u0131na h\u0131z vermesinin s\u00fcrpriz olmayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. D\u0131\u015f Ticaret M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131ndan Can Dizdar'\u0131n g\u00fcndeme getirdi\u011fi "Rusya ile ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesi, T\u00fcrkiye'nin \u00f6nceliklerinden biridir. Rusya, T\u00fcrkiye'nin en b\u00fcy\u00fck ticari ortaklar\u0131ndan biridir" a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n bir bak\u0131ma enerji ve s\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fi alanlar\u0131nda esen bahar r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 olarak yorumlanabilir. Bu ba\u011flamda, Rus do\u011fal gaz\u0131n\u0131n, Kazakistan gaz ve petrol\u00fcn\u00fcn de naklini kapsamas\u0131na almas\u0131 planlanan Samsun – Ceyhan hatt\u0131n\u0131n realize edilmesi yolunda at\u0131lan ad\u0131mlar Ankara- Moskova ili\u015fkilerinde tarihi bir ad\u0131md\u0131r.<\/strong> <\/p>\n ABD'nin Karadeniz'de Bulgaristan-Romanya-G\u00fcrcistan-Ukrayna'da tetikledi\u011fi "Kadife Devrimler" in ard\u0131ndan, NATO ve ABD askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn artan bask\u0131s\u0131, Kremlin'in post-modern bir "Containment-\u00c7evreleme" politikas\u0131 ile ku\u015fakland\u0131\u011f\u0131 alg\u0131lamalar\u0131nda y\u00fckseli\u015fe neden oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Moskova'n\u0131n, 2006 k\u0131\u015f\u0131nda mukabil atak olarak eski Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerine satt\u0131\u011f\u0131 do\u011falgazda k\u0131s\u0131tlaman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, giderek fiyatlarda art\u0131r\u0131m yoluna gitmesi, Washington'un, demokrasiye m\u00fcdahale tepkisi sonucunda Kremlin ile siyasal m\u00fcnasebetlerin giderek daha fazla gerilmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim \u00f6nce Ba\u015fkan Bush, m\u00fcteakiben Dick Cheney'in Litvanya'dan ele\u015ftiri topunu Kremlin Saray\u0131na \u00e7evirmesi, "\u015fi\u015fenin k\u0131r\u0131lmas\u0131" ve "\u00c7in'in \u015fi\u015feden \u00e7\u0131kmas\u0131"n\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. Rusya, ABD'nin Rus demokrasini ele\u015ftirmesine kar\u015f\u0131 sessiz kalmayarak, kriz ortam\u0131n\u0131, \u00e7ok sert bir zemine ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Ba\u015fkan Putin'in ABD'ne y\u00f6nelik olarak, "Her\u015feyi yiyen ve hi\u00e7 kimseyi dinlemeyen a\u00e7 bir kurt"<\/em><\/strong> oldu\u011fu yolundaki a\u011f\u0131r su\u00e7lamas\u0131, d\u00fcnya g\u00fcndemine, so\u011fuk bir bomba olarak d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Rusya D\u0130B Sergei Lavrov ise, ABD D\u0130B C. Rice'\u0131n Bulgaristan ile akd etti\u011fi yeni askeri \u00fcs antla\u015fmalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmi\u015ftir. Lavrov, NATO \u00fcyesi Bulgaristan'\u0131n topraklar\u0131nda askeri \u00fcsler kurabilmek hakk\u0131n\u0131n kendi karar\u0131 olmakla birlikte, NATO \u0130ttifak\u0131'n\u0131n uluslar aras\u0131 hukukun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u0130ttifak'a yeni kat\u0131lan \u00fclkelerin topraklar\u0131na ilave askeri g\u00fc\u00e7 konu\u015fland\u0131r\u0131lmamas\u0131 gere\u011fini dikkate almas\u0131 gerekti\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fkan Putin ise, "E\u011fer burnumuzu ba\u015fkalar\u0131n\u0131n i\u015fine sokmazsak, t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 kendi n\u00fcfuz alan\u0131m\u0131z olarak ilan etmezsek, g\u00fcvenli\u011fimizi de kesin olarak garanti alt\u0131na alm\u0131\u015f oluruz" demi\u015ftir. Putin, \u00fclkesinin Bat\u0131 ile ili\u015fkilerini sab\u0131rl\u0131 ve dikkatli bir bi\u00e7imde geli\u015ftirmekte oldu\u011funu belirterek, "So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn s\u00f6z konusu olamayaca\u011f\u0131n\u0131" kaydetmi\u015ftir. <\/p>\n Bu tespitlerimiz \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, Rusya'n\u0131n son hamlesine yak\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin ve AB liderleri enerji konusunda var olan zorluklar\u0131 aza indirgemenin iki taraf\u0131n da \u00e7\u0131kar\u0131na oldu\u011fu konusunda anla\u015fmaya vard\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n Kremlin'in farkl\u0131 kulvarlarda ABD ile m\u00fccadelede kararl\u0131 bir tutum izledi\u011fi s\u00f6ylenebilir. So\u00e7i'de yap\u0131lan Rusya-AB zirvesine Putin, Rusya Ba\u015fbakan\u0131 Mihail Fradkov, Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Sergey Lavrov, AB D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler Sorumlusu Javier Solana, Avrupa Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Jose Manuel Barroso, AB D\u00f6nem Ba\u015fkan\u0131 Avusturya Ba\u015fbakan\u0131 Wolfgang Sch\u00fcssel, AB'nin d\u0131\u015f \u0130li\u015fkilerden sorumlu Komisyon \u00dcyesi Benita Ferrero-Waldner ve AB Komisyonu'nun ticaretten sorumlu \u00fcyesi Peter Mandelson kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Barroso, zirvenin ard\u0131ndan d\u00fczenlenen ortak bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, "Ortak \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z\u0131n fark\u0131nday\u0131z. Bizim istedi\u011fimiz birbirine ba\u011fl\u0131 bir ili\u015fki ilkesi" g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong> <\/p>\n Do\u00e7.Dr. Ya\u015far HACISAL\u0130HO\u011eLU uyar\u0131yor!<\/strong> <\/p>\n "Karadeniz'de ya\u015fananlar, So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 jeopoliti\u011finin T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7mi\u015ften farkl\u0131 yeni bir d\u00fczenin var oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r. Bloklu d\u00fcnyan\u0131n jeopolitik kodlar\u0131 ve denklemleri bozulmu\u015ftur. Yeni d\u00f6nem yeni jeopolitik denklemlerin olu\u015fum s\u00fcrecini ya\u015famaktad\u0131r. Roller, ortakl\u0131klar, kar\u015f\u0131tl\u0131klar ve \u00e7\u0131karlar yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmektedir. So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminin m\u00fcttefiklik zemini bug\u00fcn\u00fcn i\u015fbirli\u011fi hedeflerini tariften uzakt\u0131r. Yeni jeopolitik m\u00fccadele alanlar\u0131 do\u011fmaktad\u0131r. M\u00fccadelenin tonu, rengi ve taraflar\u0131 yeniden \u015fekillenmektedir. \u00dcstelik Atlantik ittifak\u0131nda \u00e7atlaklar giderilememektedir.<\/strong> <\/p>\n Ayn\u0131 mek\u00e2nlarda ayn\u0131 nedenlerle egemenlik kurabilme \u00e7abalar\u0131, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lmaktad\u0131r.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n| \n \t\t\tOrta Asya, Kafkaslar, Balkanlar ve Ortado\u011fu gibi So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131n\u0131n "jeopolitik bo\u015fluklar\u0131" a\u00e7\u0131s\u0131ndan Karadeniz Havzas\u0131 \u00f6zel bir yere sahiptir. Her \u015feyden \u00f6nce Karadeniz t\u0131pk\u0131 Akdeniz Havzas\u0131 gibi So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131n\u0131n "jeopolitik bo\u015fluklar\u0131n\u0131n" bile\u015fik kaplar d\u00fczene\u011finde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r. \u00d6zellikle enerji kaynaklar\u0131n\u0131n sadece bulunduklar\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgeler de\u011fil ayn\u0131 zamanda bu kaynaklar\u0131n ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 co\u011frafi alanlarda ayn\u0131 jeopolitik ilginin oda\u011f\u0131d\u0131r. Bu durum s\u00f6z konusu b\u00f6lgelerin "bile\u015fik kaplar" d\u00fczene\u011finde i\u015flemesinin temel nedenidir. Bu anlamda Karadeniz Havzas\u0131 Do\u011fu-Bat\u0131 ekseninde jeopolitik eksenlerin kesi\u015fme alan\u0131d\u0131r. Enerji jeopoliti\u011finin hem kaynak hem de eri\u015fim oda\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7ok tarafl\u0131 m\u00fccadelenin sahnesidir. So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminin iki s\u00fcper g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeniden eskiyi hat\u0131rlat\u0131rcas\u0131na do\u011frudan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldikleri potansiyel \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131d\u0131r. ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan Avrasya egemenli\u011fi hedefinin jeopolitik d\u00fc\u011f\u00fcm noktalar\u0131ndan biridir. Bu anlamda Karadeniz, Avrasya m\u00fccadelesinin en \u00f6nemli sinir u\u00e7lar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Karadeniz jeopoliti\u011fine odaklanan m\u00fccadele kabaca \u00fc\u00e7 unsura dayal\u0131d\u0131r. \u00dcsler, boru hatlar\u0131 ve bo\u011fazlar olarak tan\u0131mlanabilecek bu \u00fc\u00e7 unsur k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel jeopoliti\u011fin m\u00fccadele zeminidir. Sadece ABD-Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil ayn\u0131 zamanda AB, T\u00fcrkiye, Ukrayna, G\u00fcrcistan i\u00e7inde Karadeniz jeopolitik \u00e7\u0131karlar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tT\u00fcm \u00fclkeler i\u00e7inde T\u00fcrkiye'nin konumu \u00e7ok daha \u00f6zeldir. T\u00fcrk bo\u011fazlar\u0131 bu \u00e7eli\u015fki yuma\u011f\u0131n\u0131n oda\u011f\u0131ndad\u0131r. ABD'nin Karadeniz hevesi, 1938 Montr\u00f6 Bo\u011fazlar s\u00f6zle\u015fmesiyle dolay\u0131s\u0131yla da T\u00fcrkiye'nin \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00e7eli\u015fmektedir. Ayr\u0131ca belirtilmektedir ki, ABD'nin Karadeniz hevesi, Avrasya egemenlik hedefinin en \u00f6nemli tasar\u0131m\u0131 olan B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesinin(BOP) bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re BOP zemininde T\u00fcrkiye'nin ABD ile \u00e7eli\u015fen \u00e7izgileri giderek daha da belirginle\u015fmektedir.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tKaradeniz ve T\u00fcrk Bo\u011fazlar\u0131 konusunda ABD kadar, Balkan ve AB \u00fclkelerinin de tavr\u0131 T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan giderek \u00f6nem kazanmaktad\u0131r.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n \u00a0 <\/p>\n Frans\u0131z parlamenterlerinin bo\u011fazlar\u0131n uluslar aras\u0131 bir komisyon taraf\u0131ndan y\u00f6netimine ili\u015fkin tasar\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131, Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesini fesih hakk\u0131 bulunan" Montr\u00f6'ye akit devlet" s\u0131fat\u0131na sahip Romanya'n\u0131n ABD'nin ilgisine mahzar olmas\u0131, ABD'nin Karadeniz'e k\u0131y\u0131s\u0131 olan Balkan \u00fclkelerinde yeni \u00fcsler olu\u015fturmas\u0131 k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel rekabetin Karadeniz'e y\u00f6nelen ilgisinden T\u00fcrkiye'ye yans\u0131yan jeopolitik sorunlara verilebilecek \u00f6rneklerdir. <\/p>\n Karadeniz konusuna NATO'nun da m\u00fcdahil k\u0131l\u0131nma arzusu, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir ba\u015fka a\u00e7mazd\u0131r. <\/p>\n G\u00f6r\u00fcnen odur ki, Karadeniz ve T\u00fcrk Bo\u011fazlar\u0131 Avrasya egemenlik arzular\u0131n\u0131n m\u00fccadele sahas\u0131 haline gelecektir. Bir kez daha T\u00fcrkiye ad\u0131na ger\u00e7ekler t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortadad\u0131r. Yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6ncelikle bu ger\u00e7eklerle zaman\u0131nda ve do\u011fru bir bi\u00e7imde y\u00fczle\u015fmektir. Bununla e\u015fzamanl\u0131 olarak ise ger\u00e7ek dayan\u0131\u015fman\u0131n, ortakl\u0131klar\u0131n, stratejik birlikteli\u011fin ve hedeflerin zeminini ve taraflar\u0131n\u0131 netle\u015ftirmektir." <\/p>\n "ABD'nin Karadeniz Hesaplar\u0131" kayg\u0131 veriyor!<\/strong> <\/p>\n ABD, bir s\u00fcredir Karadeniz'e a\u00e7\u0131lman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aramaktad\u0131r. Bu denize donanma \u00e7\u0131karmak y\u00f6n\u00fcndeki niyetini gizlememekte, bunun i\u00e7in T\u00fcrkiye'nin 1936 Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi'nde de\u011fi\u015fiklik yapmas\u0131n\u0131 \u00f6nermektedir. T\u00fcrkiye, \u00f6zellikle de \u00fclkemizin milli politika yapan g\u00fc\u00e7leri, ABD'nin bu taleplerine olumsuz yan\u0131t verseler de, ABD \u0131srar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Ve g\u00f6r\u00fcnen odur ki, ABD'nin B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi sarpa sard\u0131k\u00e7a, G\u00fcrcistan, Ukrayna ve K\u0131rg\u0131zistan'da ger\u00e7ekle\u015ftirilen Soros destekli kadife devrimler (turuncu devrimler) t\u00f6kezlemeye ba\u015flad\u0131k\u00e7a, enerjiyi d\u0131\u015f politikas\u0131nda \u00f6nemli bir koz, kald\u0131ra\u00e7 olarak kullanan Rusya, eski g\u00fcnlerine d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131k\u00e7a, ABD'nin Karadeniz'e y\u00f6nelik ihtiyac\u0131 ve talepleri yo\u011funla\u015facakt\u0131r. <\/p>\n T\u00fcrkiye, Karadeniz konusundaki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda haks\u0131z da de\u011fildir, yaln\u0131z da. Rus diplomatlar\u0131n Montr\u00f6 i\u00e7in, "Kutsal inektir. Dokunulamaz" \u015feklindeki \u015faka yollu yakla\u015f\u0131mlar\u0131 bir yana, b\u00f6lgenin t\u00fcm sa\u011fduyulu ve milli g\u00fc\u00e7leri, Washington'un Karadeniz'e a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n, telafisi imk\u00e2ns\u0131z sorunlar do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 bilmektedirler. <\/p>\n Amerika, BOP'un ba\u015far\u0131s\u0131, Avrasya'n\u0131n denetimi ve rakiplerinin \u00e7evrelenmesi i\u00e7in, Karadeniz'de bayrak g\u00f6stermeye muhta\u00e7t\u0131r. ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan durum \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir: ABD'li uzmanlar, Karadeniz'in \u00f6nemi artt\u0131\u011f\u0131na, enerji ge\u00e7i\u015f yolu olarak bu denizi \u00e7ok \u00f6nemsediklerine, Rusya'n\u0131n enerji alan\u0131ndaki (hem boru hatlar\u0131, hem do\u011falgaz) tekelini k\u0131rmak gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekmi\u015flerdir. Azerbaycan'da ABD ile Rusya aras\u0131nda rekabet vard\u0131r. NATO zaten Karadeniz'dedir, Romanya ve Bulgaristan NATO \u00fcyesidir ama Rusya'n\u0131n do\u011falgazda tekel olmas\u0131n\u0131 ABD siyasal ve ekonomik a\u00e7\u0131dan tehlikeli bulmaktad\u0131r. Azeri do\u011falgaz\u0131n\u0131n yeni bir boru hatt\u0131yla T\u00fcrkiye \u00fczerinden Yunanistan ve \u0130talya'ya ula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bulan Washington, Mavi Ak\u0131m'la d\u00fcnyaya verilen Erdo\u011fan-Putin-Berlusconi foto\u011fraf\u0131ndan rahats\u0131zd\u0131r. Karadeniz NATO G\u00f6l\u00fc olabilir mi? T\u00fcrk-ABD ili\u015fkilerinde \u0130ran, Irak, PKK, Karadeniz konular\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yeni Romanya Ba\u015fbakan\u0131 Karadeniz'i NATO g\u00f6l\u00fc yapmak istemekte, bu da Rusya'y\u0131 rahats\u0131z etmektedir. Rusya'n\u0131n Karadeniz'de me\u015fru \u00e7\u0131karlar\u0131 vard\u0131r. Ankara bu konuda Rusya'y\u0131 rahats\u0131z etmek istemezken, ABD T\u00fcrkiye ile Karadeniz, Kafkasya, Orta Asya'da i\u015fbirli\u011fi yapmak istemektedir. <\/p>\n Bir Ta\u015fla \u00c7ok Ku\u015f<\/strong> <\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ABD, Karadeniz'de Romanya'n\u0131n tam, Bulgaristan'\u0131n yar\u0131m deste\u011fine kar\u015f\u0131n, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ger\u00e7ekle\u015fmesi olanaks\u0131z bir talepler listesine sahiptir. T\u00fcrkiye'yi \u0130ran'a kar\u015f\u0131 zorlamak i\u00e7in, di\u011fer kozlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda kuzeyden, yani Karadeniz'den de bask\u0131 yapmak isteyen ABD, ciddi bir diren\u00e7le kar\u015f\u0131la\u015fmaktad\u0131r. Sadece g\u00fcneyden bask\u0131 yapman\u0131n, Kuzey Irak \u00fczerinden K\u00fcrt kart\u0131na ve ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc PKK'ya oynaman\u0131n T\u00fcrkiye'nin direncini umulan \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tersine T\u00fcrkiye'deki Amerikan kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fckledi\u011fini ve Attila \u0130lhan'\u0131n deyimiyle "dip dalgas\u0131n\u0131" g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini g\u00f6ren ABD, e\u011fer Karadeniz'e \u00e7\u0131karsa, bir ta\u015fla birka\u00e7 ku\u015f de\u011fil, \u00e7ok ku\u015f vuraca\u011f\u0131n\u0131 bilmektedir. Zira bu hamlenin en \u00f6nemli ama\u00e7lar\u0131ndan biri de, Rusya ile T\u00fcrkiye aras\u0131na Karadeniz \u00fczerinden de bir kama sokmakt\u0131r.<\/strong> <\/p>\n \u00d6zetlemek gerekirse, Avrasya'n\u0131n \u00f6nemli g\u00fc\u00e7leri olan Rusya ve T\u00fcrkiye'yi k\u0131y\u0131dan, Karadeniz'den, yani yak\u0131ndan, di\u011fer \u00f6nemli g\u00fc\u00e7ler olan \u00c7in ve \u0130ran'\u0131 ise gerilerden, yani biraz uzaktan \u00e7evrelemek isteyen ABD, di\u011fer ataklar\u0131na ko\u015fut olarak, Karadeniz'de de etkili olmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n B\u00f6lge \u00dclkeleri Direniyor<\/strong> <\/p>\n B\u00f6lge \u00fclkeleri ise ABD'nin ataklar\u0131na savunmayla de\u011fil, kar\u015f\u0131 ataklarla yan\u0131t vermekte ve hem kendilerinin, hem de T\u00fcrkiye'nin Karadeniz'de d\u00e2hil bu co\u011frafyadaki milli politikalar\u0131na zemin haz\u0131rlamaktad\u0131rlar. Bu ba\u011flamda, be\u015f \u00fcyeyle kurulan, daha sonra \u00fcye say\u0131s\u0131 alt\u0131 olan \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131, etkileri Karadeniz'den de hissedilen \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r. Te\u015fkilat\u0131n, Pakistan, Mo\u011folistan, \u0130ran ve Hindistan ile ili\u015fkilerinin geli\u015fmesi ABD y\u00f6netimini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. ABD'nin, hem \u0130ran'\u0131 dengelemek, hem de teknoloji ve beyin g\u00fcc\u00fcnden yararlanmak i\u00e7in Hindistan'\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da, bu sayede umdu\u011fu ba\u015far\u0131y\u0131 yakalayamamakta, aksine Hindistan- \u0130ran ili\u015fkileri geli\u015fmektedir. <\/p>\n \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi'nin, 2006 Haziran ay\u0131nda Asya ortak enerji birli\u011fini olu\u015fturmak i\u00e7in d\u00fczenleyece\u011fi toplant\u0131, Orta Asya \u00fclkelerinin, Rusya ve \u0130ran'\u0131n toplant\u0131ya verdikleri \u00f6nem de dikkat \u00e7ekicidir. Orta Asya \u00fclkelerinin Rusya, \u00c7in, Afganistan ve \u0130ran ile \u00e7evrili olmalar\u0131 nedeniyle, Afganistan d\u0131\u015f\u0131nda, \u00e7evreden diledi\u011fi ad\u0131m\u0131 atamayan ABD'nin, Karadeniz'den sarkma \u00e7abalar\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framas\u0131 halinde, b\u00f6lgede b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 ve zemin yitirece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi'nin yan\u0131nda, e\u011fer bir de T\u00fcrkiye'nin fikir babas\u0131 ve \u00f6nc\u00fcs\u00fc Karadeniz Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131, b\u00f6lge merkezli, e\u015fitlik\u00e7i ve dayan\u0131\u015fmac\u0131 politikalarla \u00f6ne \u00e7\u0131karsa, ABD'nin i\u015fi daha da zorla\u015fabilir.[1]<\/a> <\/p>\n \n\n\n| \n \t\t\tBir ABD'li yetkili "montreux'\u00fc delecek bir \u015fey yapmak niyetinde de\u011filiz. Rusya'y\u0131 da gerginle\u015ftirmek istemiyoruz" demi\u015ftir. Ama ayn\u0131 m\u00fcste\u015far; "Karadeniz'de ama\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyma ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r" demi\u015ftir. Demek ki ABD Karadeniz ve onun g\u00fcvenli\u011fini, bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flayan Montreux ile yak\u0131ndan ilgilenmekte ve T\u00fcrkiye ile bu konulara ili\u015fkin \u00f6n g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yaparak zemin yoklamaktad\u0131r. Biz biliyoruz ki ABD ne Lozan'da nede Montreux'de ortaya \u00e7\u0131kan bo\u011fazlar rejimini desteklememi\u015ftir. Bug\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131nda da g\u00f6n\u00fcl r\u0131zas\u0131 ile desteklemesi olanakl\u0131 de\u011fildir. T\u00fcrkiye bu a\u00e7\u0131dan ABD'nin olas\u0131 bask\u0131lar\u0131na haz\u0131r olmal\u0131 ve Rusya'n\u0131n da deste\u011fini alarak ak\u0131ll\u0131 bir diplomasi ile direnmelidir.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tMontreux'n\u00fcn feshi istenirse m\u00fczakere s\u00fcreci ger\u00e7ekle\u015fmezse, ya da m\u00fczakerelerde anla\u015fma sa\u011flanamazsa durum bir kaosa gidebilir. Bu ne T\u00fcrkiye'nin, ne Rusya Federasyonunun, ne Karadeniz sahildar\u0131 di\u011fer \u00fclkelerin yarar\u0131na olur. Bu denizdeki 70 y\u0131ll\u0131k bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik tehlikeye girebilir. Gerginle\u015febilecek ABD – Rusya Federasyonu ili\u015fkileri en \u00e7ok da T\u00fcrkiye'nin ulusal g\u00fcvenli\u011fine, istikrar\u0131na tehdit te\u015fkil eder. Do\u011fald\u0131r ki Karadeniz'e sahildar \u00fclkeler ve Kafkas \u00fclkeleri de bu geli\u015fmelerden paylar\u0131na d\u00fc\u015feni al\u0131rlar.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tTadili \u00f6nerisi ise T\u00fcrkiye'nin ABD bask\u0131lar\u0131na ikna, gerekirse direnme yollar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131yla, nihai a\u015famada veto hakk\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokmas\u0131yla \u00f6nlenebilir. Bu konuda Rus Federasyonu g\u00fc\u00e7l\u00fc deste\u011fi \u015fartt\u0131r. Bu onlar i\u00e7in de ya\u015famsal bir konudur.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tBu nedenlerle T\u00fcrkiye t\u00fcm olas\u0131l\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek hareket tarzlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. Hareket tarzlar\u0131n\u0131n en do\u011frusu ve zarars\u0131z\u0131 stat\u00fcn\u00fcn devam\u0131d\u0131r. ABD'nin Rusya ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda g\u00fcvensizlik yaratmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren talep ve telkinleri olabilece\u011fi gibi geni\u015fletilmi\u015f Ortado\u011fu Plan\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde bo\u015fluktaki \u00fclkeler olarak yorumlad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgenin geli\u015fmekte olan ve ABD'nin kimi taleplerine direnen \u00fclkeleri bo\u015fluktan merkeze d\u00e2hil etme operasyonlar\u0131nda Karadeniz'in ve bu denizde donanma varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 bask\u0131s\u0131 da g\u00fcndeme gelebilecektir. Burada aslolan \u00fclkemiz yarar\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131z iradenin ortaya konulmas\u0131d\u0131r. Ankara'dan ve Karadeniz \u00fclkeleri g\u00fcvenli\u011fi ve yarar\u0131na bak\u0131\u015fla ABD'yi ikna ederek sa\u011fl\u0131kl\u0131 kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\t \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n \u00a0 <\/p>\n Burada b\u00f6lge \u00fclkelerinin de \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n dayan\u0131\u015fma ile korunup, savunulmas\u0131 ABD'nin tek hegemon g\u00fc\u00e7 olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir D\u00fcnya \u0130mparatorlu\u011fu tasar\u0131mlar\u0131na da ger\u00e7ek\u00e7i ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 engeller koyabilir. Yeni ve tek y\u00f6nl\u00fc olmayan ak\u0131lc\u0131 de\u011ferlendirmelere yard\u0131mc\u0131 olabilir. <\/p>\n Karadeniz'de bulunmalar\u0131n\u0131n amac\u0131 ne olursa olsun, k\u0131y\u0131da\u015f olmayan devletlerin sava\u015f gemileri bu denizde 21 g\u00fcnden fazla kalmayacaklard\u0131r. T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti, Bo\u011fazlardan ge\u00e7i\u015f ve Karadeniz'deki durumla ilgili istatistikleri toplamak, gerekli bilgileri vermek, ayr\u0131ca sava\u015f gemilerinin Bo\u011fazlardan ge\u00e7i\u015fine ili\u015fkin her h\u00fckm\u00fcn y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine nezaret etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. <\/p>\n Montreux Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi, T\u00fcrkiye'nin ve Karadeniz'e k\u0131y\u0131da\u015f devletlerin g\u00fcvenliklerini \u00f6n planda tutarak haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131ndan, Bo\u011fazlardan ge\u00e7i\u015f ve Karadeniz'e ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin tek nezaret\u00e7isi olan T\u00fcrkiye, belirtilen bu miktarlar \u00fczerinde bir \u00f6n bildirimle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, buna S\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re uygun cevab\u0131 verme hakk\u0131na sahiptir. S\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmleri haricinde hangi \u015fartlarda olursa olsun, \u00f6zel bir uygulamaya gidilmesinin s\u00f6z konusu dahi edilmemesi gerekir.<\/strong> <\/p>\n T\u00fcrkiye'nin sava\u015fan olmas\u0131 durumunda, S\u00f6zle\u015fmenin sava\u015f gemilerinin bar\u0131\u015f zaman\u0131nda Bo\u011fazlardan ge\u00e7i\u015fini d\u00fczenleyen h\u00fck\u00fcmleri yan\u0131nda, sava\u015f gemileri i\u00e7in Karadeniz ile ilgili getirmi\u015f oldu\u011fu d\u00fczen de uygulanmayacakt\u0131r.<\/strong> <\/p>\n Yeni Bir So\u011fuk Sava\u015f m\u0131?(yakla\u015f\u0131yor?)<\/strong> <\/p>\n Konu ile ilgili E. Tu\u011fgeneral Nejat Eslen Pa\u015fa'n\u0131n \u015fu yakla\u015f\u0131m\u0131 olduk\u00e7a ilgin\u00e7 ve \u00f6nemlidir: <\/p>\n \u00dcnl\u00fc 'CFR'nin (Council on Foreign wRelations) ba\u011f\u0131ms\u0131z Rusya g\u00f6rev grubunun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve 2006 y\u0131l\u0131n\u0131n mart ay\u0131nda yay\u0131nlanan geni\u015f kapsaml\u0131, 'Russia's VVrong Direction: What the United States Can and Should Do?' ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda Putin'in iktidardaki ikinci d\u00f6nemi ile birlikte Rus toplumunun ve Rusya'n\u0131n d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n ABD i\u00e7in sorunlar olu\u015fturacak \u015fekilde de\u011fi\u015fmeye devam etti\u011fi ifade edilmi\u015f ve \u015fu hususlar vurgulanm\u0131\u015ft\u0131; <\/p>\n Rusya ile i\u015fbirli\u011finin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ABD i\u00e7in \u00f6nemli olmaya devam etmektedir. Ter\u00f6ristlerin kitle imha silahlar\u0131n\u0131 edinmelerinin \u00f6nlenmesi, \u0130ran, enerji ve HIV\/AIDS sorunlar\u0131 ile ilgili olarak Rusya'n\u0131n i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131, ABD \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesinde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Oysa bir\u00e7ok alanda ABD-Rusya ili\u015fkileri \u00fcmitleri bo\u015fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya yanl\u0131\u015f istikamete y\u00f6nlenmi\u015f durumdad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu nedenlerle de ABD'nin, Rusya ile ili\u015fkilerinde, geni\u015f kapsaml\u0131 'ortakl\u0131k' yerine 'se\u00e7ilmi\u015f alanlarda i\u015fbirli\u011fi' ve 'se\u00e7ilmi\u015f alanlarda muhalefet' yapmas\u0131 daha uygun olacakt\u0131r. <\/p>\n Yine 2006 y\u0131l\u0131n\u0131n mart ay\u0131nda, ABD Kara Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131'n\u0131n organ\u0131 'Strategic Studies Institute', Ricahard J.Krickus taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve Rusya'y\u0131 ABD g\u00f6z\u00fc ile inceleyen 'Iran Tr\u0131okas, The New Threat From The East' adl\u0131 raporu yay\u0131nlad\u0131. <\/p>\n Rusya Niye Tehdit Say\u0131l\u0131yor?<\/strong> <\/p>\n Krickus raporunda Rusya'y\u0131 tehdit olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. <\/p>\n 11 Eyl\u00fcl 2001'den sonra k\u00fcresel ter\u00f6re yo\u011funla\u015fan ABD, g\u00fcvenlik tehdidi olu\u015fturan Rusya'y\u0131 ihmal etmi\u015ftir. Bu iki nedene dayanan bir yan\u0131lg\u0131d\u0131r. Birincisi, Kafkaslardaki \u015fiddetin, demografik ve sa\u011fl\u0131k krizlerinin, ekonomideki belirsizliklerin, gelir e\u015fitsizli\u011finin ve otokrasiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn sorunlu bir Rusya olu\u015fturaca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir alg\u0131lama olu\u015fturmas\u0131 ile ilgili idi. Alg\u0131lamadaki ikinci yan\u0131lg\u0131 ise Rusya'n\u0131n ya\u015fayan bir tehdidi olu\u015fturmas\u0131 ile ilgilidir ve bu tehdit, Rusya'n\u0131n Merkezi ve Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerinin g\u00fcvenlik politikalar\u0131 \u00fczerindeki n\u00fcfuzunu yeniden g\u00fcndeme getirmesi ile ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. <\/p>\n Krickus'a g\u00f6re Rusya'n\u0131n yeni tutumunun akt\u00f6rleri ve \u015fartlar\u0131, 'Iron Trioka' (Demir \u00dc\u00e7l\u00fc) \u015feklinde ifade edilebilir. Daha \u00f6nceleri Rusya'n\u0131n egemenli\u011finde olan b\u00f6lgelerde enerji zenginli\u011fini istismar ederek Rusya'n\u0131n g\u00fcvenlik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeyi ama\u00e7layan Putin gibi 'G\u00fc\u00e7l\u00fc Lider', 'Demir \u00dc\u00e7l\u00fc'n\u00fcn birinci unsurudur. Rusya'n\u0131n enerji kart\u0131n\u0131 kullanan ekonominin diktat\u00f6rleri, mafya ve hukuk d\u0131\u015f\u0131 askeri personel 'Demir \u00dc\u00e7l\u00fc'n\u00fcn ikinci, Balt\u0131k Denizi do\u011fusu b\u00f6lgesinde Rusya'n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in ortam olu\u015fturan b\u00f6lgesel akt\u00f6rler, 'Yeni Oligar\u015fi' ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc aya\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Krickus, Rusya'y\u0131 sadece askeri bir tehdit olarak de\u011fil, b\u00f6lgeyi ve t\u00fcm Avrasya'y\u0131 istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rabilecek bir unsur olarak g\u00f6rmekte ve tedbirler al\u0131nmas\u0131n\u0131 istemektedir. <\/p>\n \n\n\n| \n \t\t\tAvrasya Haritas\u0131 (De\u011fi\u015ftirilmek mi isteniyor?)<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tAvrasya haritas\u0131nda Balt\u0131k Denizi'ni, Balt\u0131k Denizi'ne k\u0131y\u0131s\u0131 olan Estonya'y\u0131, Letonya'y\u0131, Litvanya'y\u0131, Polonya'y\u0131, daha sonra Beyaz Rusya'y\u0131, Ukrayna'y\u0131, Romanya'y\u0131, Bulgaristan'\u0131 i\u00e7ine alan co\u011frafyay\u0131 bir \u00e7izgi ile birle\u015ftirelim. Bu b\u00f6lgeye Karadeniz'i, Kafkasya'y\u0131 ekleyelim. B\u00f6lgeyi Hazar Denizi'ni, Orta Asya \u00fclkeleri Kazakistan'\u0131, \u00d6zbekistan'\u0131, T\u00fcrkmenistan'\u0131, K\u0131rg\u0131zistan'\u0131, Tacikistan'\u0131 i\u00e7ine alacak \u015fekilde geni\u015fletelim. \u0130\u015fte bu co\u011frafya i\u00e7inde ABD-Rusya g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi cereyan ediyor ve bu m\u00fccadele \u015fiddetlenerek geli\u015fecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tABD, Balt\u0131k b\u00f6lgesinde, Rusya'n\u0131n denize a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 denetlemek; Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerini demokratikle\u015ftirerek ve NATO i\u00e7ine \u00e7ekerek Rusya'y\u0131 \u00e7evrelemek; Romanya ve Bulgaristan'da kuraca\u011f\u0131 \u00fcsler ile Karadeniz'i kontrol ederek ve NATO \u00fczerinden Karadeniz'e girerek, G\u00fcney Kafkasya'ya yerle\u015ferek \u00e7evreleme hatt\u0131n\u0131 geni\u015fletmek istiyor. Enerji zengini Hazar Havzas\u0131 ve Orta Asya \u00fclkeleri ise hem ABD'nin \u00e7evreleme hatt\u0131n\u0131n uzant\u0131s\u0131n\u0131 hem de g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesindeki ya\u015fam sahas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Yani ABD, kaybetti\u011fi co\u011frafi b\u00f6lgelere yerle\u015ferek hem Rusya'y\u0131 \u00e7evrelemek hem de bu co\u011frafya \u00fczerindeki enerji zenginlikleri kontrol ederek k\u00fcresel \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmek istiyor.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\t \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n <\/p>\n Putin'in g\u00fcc\u00fc (siyonistleri korkutuyor!.)<\/strong> <\/p>\n Demografik ve demokratikle\u015fme sorunlar\u0131 olsa bile on be\u015f ya\u015f\u0131ndaki Rusya art\u0131k \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc. <\/strong> <\/p>\n Putin, politik g\u00fcc\u00fc merkezile\u015ftirdi ve istikrar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sa\u011flad\u0131, ekonomiyi yeniden yap\u0131land\u0131rd\u0131 ve canland\u0131rd\u0131. Y\u00fckselen petrol fiyatlar\u0131 Rusya'n\u0131n bil\u00e2n\u00e7osuna b\u00fcy\u00fck kazan\u00e7lar olarak giriyor. Rusya'n\u0131n d\u00f6viz rezervleri 180 milyar dolar\u0131 a\u015ft\u0131. Rusya zengin stratejik kaynaklara sahip. En zengin do\u011falgaz rezervleri Rusya'da. Petrol rezervleri s\u0131ralamas\u0131nda Rusya sekizinci s\u0131rada ve Rusya d\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck petrol ihracat\u00e7\u0131s\u0131, gerekti\u011finde enerjiyi bir silah gibi kullanabiliyor. Rusya'n\u0131n yak\u0131n \u00e7evresinde daha fazla kaybetmeye ve ABD'nin kendisine daha fazla yakla\u015fmas\u0131na tahamm\u00fcl\u00fc yok. ABD kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00c7in ile stratejik i\u015fbirli\u011fi Rusya'ya g\u00fc\u00e7 kazand\u0131r\u0131yor. ABD askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn Afganistan'da ve Irak'ta t\u0131kanmas\u0131 ve \u0130ran'\u0131n meydan okumalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ABD'nin kafas\u0131n\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131 Rusya'y\u0131 cesaretlendiriyor.<\/strong> <\/p>\n Balt\u0131k'tan K\u0131rg\u0131zistan'a kadar uzanan hattaki ABD-Rusya g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemini hat\u0131rlat\u0131yor.<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n
\n [1]<\/a> Bar\u0131\u015f Doster – Jeopolitik <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00a0 <\/p>\n ABD, Karadeniz ve Hazar'da kurdu\u011fu askeri birlikler sayesinde Hazar petrol yataklar\u0131 ve boru hatlar\u0131 \u00fczerindeki kontrol g\u00fcc\u00fcn\u00fc her ge\u00e7en g\u00fcn artt\u0131r\u0131yor. ABD, bir yandan d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc ter\u00f6r olaylar\u0131na ve d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde s\u00fcren sava\u015flara \u00e7evirirken, bir yandan da sessiz sedas\u0131z Hazar Denizi'ndeki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcyor. Daha \u00f6nce K\u0131rg\u0131zistan ve \u00d6zbekistan'da \u00fcs kurarak b\u00f6lgeye yerle\u015fen ABD, G\u00fcrcistan, Ukrayna ve Bulgaristan'da kurdu\u011fu \u00fcslerle de Hazar b\u00f6lgesi \u00e7evresini tamamen ku\u015fatm\u0131\u015f durumda. <\/strong> <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[320,368],"class_list":["post-63","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eylul-2006","tag-abd","tag-karadeniz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} | | | |