\u00a0<\/p>\n
“SU”DAK\u0130 TASARIM MUC\u0130ZES\u0130 VE YARATILI\u015e <\/span><\/strong>H\u0130KMETLER\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n “O ink\u00e2r edenler g\u00f6rm\u00fcyorlar m\u0131 ki, (<\/em>ba\u015flang\u0131\u00e7ta)<\/em> g\u00f6klerle yer birbiriyle biti\u015fik iken, Biz onlar\u0131 (<\/em>sonradan)<\/em> ay\u0131rd\u0131k ve (<\/em>D\u00fcnya’y\u0131 ya\u015fama m\u00fcsait k\u0131l\u0131p) <\/em>her canl\u0131 \u015feyi sudan yaratt\u0131k. (<\/em>Bilimin en son verileri de bu do\u011frultudad\u0131r.)<\/em> Yine de onlar h\u00e2l\u00e2 inanmayacaklar m\u0131? [NOT: \u015eu anda bile insan bedeninin %70’i, yani 80 kg’l\u0131k bir kimsenin 56 kg’\u0131 sudan ibarettir. Kan\u0131m\u0131z da sudan m\u00fcte\u015fekkildir. T\u00fcm hayvan \u00e7e\u015fitlerinin, bitkilerin, sebze ve meyvelerin de \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 sudan meydana gelir. Yani hayat suyun sayesinde devam etmektedir.]” (Enbiy\u00e2 Suresi, 30)<\/span><\/strong><\/p>\n “Sular\u0131n ve okyanuslar\u0131n, hem harika yap\u0131lar\u0131n\u0131n hem de yery\u00fcz\u00fcndeki oranlar\u0131n\u0131n, \u00f6yle tesad\u00fcfen ve kendili\u011finden-rastgele olu\u015ftu\u011fu iddialar\u0131, ateistlerin di\u011fer safsatalar\u0131 gibi, Do\u011fa Felsefesi hakk\u0131ndaki derin bir cehaletten kaynaklan\u0131r. E\u011fer D\u00fcnya \u00fczerinde \u015fimdi oldu\u011funun yar\u0131s\u0131 kadar deniz olsayd\u0131, o zaman su buhar\u0131 miktar\u0131 da \u015fimdikinin yar\u0131s\u0131 kadar olacakt\u0131, dolay\u0131s\u0131yla biz de kuru topraklar\u0131 beslemek i\u00e7in \u015fu an sahip oldu\u011fumuz nehirlerimizin ancak yar\u0131s\u0131na sahip olacakt\u0131k, \u00e7\u00fcnk\u00fc su buhar\u0131n\u0131n miktar\u0131, \u00fczerinden y\u00fckseldi\u011fi y\u00fczeyin geni\u015fli\u011fiyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Ak\u0131l Sahibi Yarat\u0131c\u0131, bunu \u00f6yle bir \u015fekilde d\u00fczenlemi\u015ftir ki, denizler, karalar i\u00e7in gereken su buhar\u0131n\u0131 temin etmeye yetecek bir geni\u015fli\u011fe sahip durumdad\u0131r.”[1]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n Bilindi\u011fi gibi; yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc sularla kapl\u0131d\u0131r. Okyanuslar ve denizler D\u00fcnya y\u00fczeyinin toplam d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc meydana getirirler. \u00d6te yandan karalarda da say\u0131s\u0131z g\u00f6l ve nehir vard\u0131r. Y\u00fcksek da\u011flar\u0131n zirvelerini kaplayan kar ise suyun donmu\u015f halidir. D\u00fcnya’daki suyun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndedir; \u00e7\u00fcnk\u00fc bulutlar\u0131n her birinde binlerce, bazen milyonlarca ton su bulunmaktad\u0131r. Bu sular\u0131n bir k\u0131sm\u0131 da zaman zaman damlalar halinde yere inerek ya\u011fmur olmaktad\u0131r. \u015eu an solumakta oldu\u011funuz havan\u0131n i\u00e7inde bile, mutlaka belirli miktarda su buhar\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n K\u0131sacas\u0131; “Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn neresine bakarsak orada su g\u00f6r\u00fcr\u00fcz”<\/em> diyebiliriz. Ancak bundan daha da ileri gidebilir ve “\u015eu anda i\u00e7inde oturdu\u011funuz odan\u0131n bile i\u00e7inde, yakla\u015f\u0131k 40-50 litrelik bir su k\u00fctlesi vard\u0131r” <\/em>da diyebiliriz. Acaba bu su k\u00fctlesini g\u00f6rebiliyor musunuz? Biraz dikkat edin, g\u00f6receksiniz. G\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc bu sat\u0131rlardan ay\u0131r\u0131p, ellerinize, kollar\u0131n\u0131za, bacaklar\u0131n\u0131za, g\u00f6vdenize bakman\u0131z yeterli olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu 40-50 litrelik su k\u00fctlesi sizsiniz! Evet bu su k\u00fctlesi sizsiniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc insan bedeninin yakla\u015f\u0131k %70’i sudan olu\u015fuverir. H\u00fccrelerinizin i\u00e7inde ba\u015fka her \u015feyden daha \u00e7ok su vard\u0131r. Bedeninizin her taraf\u0131nda dola\u015fan kan\u0131n yine \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc sudur. S\u0131rf siz ve di\u011fer insanlar de\u011fil, t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n bedenlerinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc sudan meydana gelmi\u015ftir. Susuz bir hayat\u0131n var olabilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n Su, hayat\u0131n temeli olmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f vaziyettedir ve yukar\u0131daki ayette belirtildi\u011fi gibi; her t\u00fcrl\u00fc fiziksel ve kimyasal bile\u015fimi ile \u00f6zellikle hayat i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f bir maddedir.<\/span><\/strong><\/p>\n Suyun En Uygun Bile\u015fik ve \u00d6l\u00e7\u00fclerle Yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n \u00dcnl\u00fc biyokimyac\u0131 A. E. Needham, The Uniqueness of Biological Materials<\/em> (Biyolojik Materyallerin \u00d6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc) adl\u0131 kitab\u0131nda, ya\u015fam\u0131n olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in mutlaka s\u0131v\u0131 maddelerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funu anlat\u0131r. E\u011fer evrenin kanunlar\u0131 sadece maddenin kat\u0131 ve gaz haline izin vermi\u015f olsa, hayat hi\u00e7bir zaman var olamayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kat\u0131 maddelerde atomlar birbirleri ile \u00e7ok i\u00e7 i\u00e7e ve durgundurlar ve canl\u0131 organizmalar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirmek zorunda olduklar\u0131 dinamik molek\u00fcler i\u015flemlere kesinlikle izin vermezler. Gazlarda ise atomlar hi\u00e7bir istikrar g\u00f6stermeden serbest\u00e7e u\u00e7u\u015furlar ve b\u00f6yle bir yap\u0131 i\u00e7inde canl\u0131 organizmalar\u0131n karma\u015f\u0131k mekanizmalar\u0131n\u0131n i\u015flemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. K\u0131sacas\u0131, hayat i\u00e7in gerekli i\u015flemlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in, s\u0131v\u0131 bir ortam\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 zorunludur. S\u0131v\u0131lar\u0131n en ideali -daha do\u011frusu tek ideal olan\u0131- ise “su”yun kendisidir.<\/span><\/strong><\/p>\n Suyun hayat i\u00e7in ola\u011fan\u00fcst\u00fc derecede uygun \u00f6zelliklere sahip olmas\u0131, eskiden beridir bilim adamlar\u0131n\u0131n dikkatini \u00e7ekmi\u015ftir. Bu konudaki ilk detayl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma ise, \u0130ngiliz do\u011fa bilimci William Whewell’in 1832 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan Astronomy and General Physics Considered with Reference to Natural Theology<\/em> (Do\u011fal Teoloji I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Astronomi ve Genel Fizik) adl\u0131 kitab\u0131 g\u00f6sterilir. Whewell suyun \u00f6zellikle termal (\u0131s\u0131yla ilgili) \u00f6zelliklerini incelemi\u015ftir ve suyun genel do\u011fa kanunlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 gibi duran baz\u0131 termal \u00f6zelliklerinin, bu maddenin ya\u015fam i\u00e7in \u00f6zel yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na delil say\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir. <\/span><\/strong><\/p>\n Suyun ya\u015fam i\u00e7in uygunlu\u011fu hakk\u0131ndaki en kapsaml\u0131 yorumlar ise, Whewell’in kitab\u0131ndan yakla\u015f\u0131k bir as\u0131r sonra, Harvard \u00dcniversitesi biyolojik kimya b\u00f6l\u00fcm\u00fc profes\u00f6r\u00fc Lawrence Henderson’dan geldi. Henderson, sonradan baz\u0131lar\u0131nca “20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finin en \u00f6nemli bilimsel eseri” say\u0131lacak olan The Fitness of the Environment<\/em> (\u00c7evrenin Uygunlu\u011fu) adl\u0131 kitab\u0131nda suya \u00e7ok b\u00fcy\u00fck yer ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Henderson, kitab\u0131nda D\u00fcnya’n\u0131n do\u011fal \u00e7evresi hakk\u0131nda \u015fu sonuca vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir:<\/span><\/strong><\/p>\n “\u00c7evre, temel \u00f6zellikleriyle (yani canl\u0131lar\u0131 olu\u015fturan \u00e7e\u015fitli kimyasallar ve fiziko-kimyasal i\u015flemler ile hidrosferin fiziksel ve kimyasal \u00f6zellikleri y\u00f6n\u00fcnden) ya\u015fam i\u00e7in olabilecek en uygun \u00e7evredir.”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n Suyun Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Termal \u00d6zellikleri Akl\u0131 Hayran B\u0131rak\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n Henderson’\u0131n kitab\u0131nda \u00fczerinde durulan konulardan biri, suyun termal (\u0131s\u0131yla ilgili) \u00f6zellikleridir. Henderson, suyun termal \u00f6zelliklerinin be\u015f ayr\u0131 y\u00f6nden \u00e7ok ilgin\u00e7 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekmektedir. Bunlar s\u0131ras\u0131yla \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/strong><\/p>\n 1- Bilinen t\u00fcm maddeler \u0131s\u0131lar\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcrler. Bilinen t\u00fcm s\u0131v\u0131lar da yine \u0131s\u0131lar\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcr, hacim kaybederler. Hacim azal\u0131nca yo\u011funluk artar ve b\u00f6ylece so\u011fuk olan k\u0131s\u0131mlar daha a\u011f\u0131r hale gelir. Bu y\u00fczden s\u0131v\u0131 maddelerin kat\u0131 halleri, s\u0131v\u0131 hallerine g\u00f6re daha a\u011f\u0131rd\u0131r. Ama su, bilinen t\u00fcm s\u0131v\u0131lar\u0131n aksine, belirli bir \u0131s\u0131ya (+4\u00b0C’ye) d\u00fc\u015fene kadar b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcr, ama sonra birdenbire genle\u015fmeye ba\u015flar. Dondu\u011funda ise daha da genle\u015fir. Bu nedenle suyun kat\u0131 hali, s\u0131v\u0131 halinden daha hafiftir. Yani buz, asl\u0131nda “normal” fizik kurallar\u0131na g\u00f6re suyun dibine batmas\u0131 gerekirken, su \u00fcst\u00fcnde y\u00fczer.<\/span><\/strong><\/p>\n 2- Buz eridi\u011finde ya da su buharla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, etraftan \u0131s\u0131 \u00e7ekilir. Bunun tersi ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde ise, d\u0131\u015far\u0131ya \u0131s\u0131 verilir. Bu “gizli \u0131s\u0131” olarak bilinen kavramd\u0131r. T\u00fcm s\u0131v\u0131lar\u0131n gizli \u0131s\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Ancak suyun gizli \u0131s\u0131s\u0131, bilinen t\u00fcm s\u0131v\u0131lar\u0131n en y\u00fckse\u011fi say\u0131labilir. Normal \u0131s\u0131larda, sadece amonyak sudan daha y\u00fcksek bir donma gizli \u0131s\u0131s\u0131na sahiptir. Buharla\u015fma gizli \u0131s\u0131s\u0131nda ise hi\u00e7bir s\u0131v\u0131, su ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015femez.<\/span><\/strong><\/p>\n 3- Suyun “termal kapasitesi”, yani suyun \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 bir derece art\u0131rmak i\u00e7in gereken \u0131s\u0131 miktar\u0131, bilinen di\u011fer s\u0131v\u0131lar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden daha y\u00fcksektir.<\/span><\/strong><\/p>\n 4- Suyun termal iletkenli\u011fi, yani \u0131s\u0131y\u0131 iletebilme yetene\u011fi, bilinen di\u011fer herhangi bir s\u0131v\u0131dan en az d\u00f6rt kat daha y\u00fcksektir.<\/span><\/strong><\/p>\n 5- Buzun ve kar\u0131n termal iletkenlikleri ise d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. <\/span><\/strong><\/p>\n Teknik birer fiziksel \u00f6zellik gibi duran yukar\u0131daki be\u015f maddenin ne gibi bir \u00f6neme sahip oldu\u011funu merak edebilirsiniz. Bunlar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck birer \u00f6neme sahiptir, \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya \u00fczerindeki ya\u015fam ve bizim hayat\u0131m\u0131z, bu \u00fcstteki \u00f6zelliklerin tam tam\u0131na bu \u015fekilde olmas\u0131 sayesinde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u015eimdi s\u0131ras\u0131yla bu \u00f6zelliklerin etkilerini inceleyelim.<\/span><\/strong><\/p>\n \u00dcstten Donman\u0131n Etkisi ve Hayati Sonu\u00e7lar\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n Suyun yukar\u0131daki birinci maddede anlat\u0131lan \u00f6zelli\u011fi, D\u00fcnya \u00fczerindeki denizler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. E\u011fer bu \u00f6zellik olmasa, yani buz suyun \u00fczerinde y\u00fczmese, D\u00fcnya \u00fczerindeki suyun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc tamamen donacak, g\u00f6llerde ve denizlerde hi\u00e7bir ya\u015fam kalmayacakt\u0131. Bu ger\u00e7e\u011fi biraz detayl\u0131 olarak inceleyelim. D\u00fcnya’n\u0131n pek \u00e7ok yerinde so\u011fuk k\u0131\u015f g\u00fcnlerinde \u0131s\u0131 0\u00b0C’nin alt\u0131na d\u00fc\u015fer. Bu so\u011fuk elbette denizleri ve g\u00f6lleri de etkiler. Bu su k\u00fctleleri giderek so\u011furlar. So\u011fuyan tabakalar dibe do\u011fru \u00e7\u00f6ker, daha s\u0131cak k\u0131s\u0131mlar y\u00fczeye \u00e7\u0131kar, ama bunlar da havan\u0131n etkisiyle so\u011fur ve yine dibe do\u011fru \u00e7\u00f6ker. Ancak bu denge s\u0131cakl\u0131k 4\u00b0C’ye gelince birden de\u011fi\u015fir, bu kez \u0131s\u0131n\u0131n her d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnde, su genle\u015fmeye ve hafiflemeye ba\u015flar. B\u00f6ylece 4\u00b0C’lik su en altta kal\u0131r. Daha yukar\u0131da 3\u00b0C, onun \u00fcst\u00fcnde 2\u00b0C, b\u00f6ylece devam eder. Suyun y\u00fczeyi ise 0\u00b0C’ye vararak donar. Ama sadece y\u00fczey donmu\u015ftur. Y\u00fczeyin alt\u0131nda kalan 4\u00b0C’lik bir su tabakas\u0131, bal\u0131klar\u0131n ve di\u011fer su canl\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri i\u00e7in yeterlidir. (Bu arada suyun yukar\u0131daki be\u015finci maddede de\u011findi\u011fimiz \u00f6zelli\u011fi de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir i\u015flev g\u00f6rmektedir: Bu \u00f6zellik, buzun ve kar\u0131n termal iletkenliklerinin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r. Yani buz, havadaki so\u011fu\u011fu, alt\u0131ndaki su tabakas\u0131na \u00e7ok az iletir. B\u00f6ylece d\u0131\u015far\u0131daki hava –50\u00b0C’yi bulsa bile, denizin \u00fcst\u00fcndeki buz tabakas\u0131 bir-iki metreyi ge\u00e7mez. Foklar, penguenler ve di\u011fer kutup hayvanlar\u0131, bu sayede denizin \u00fcst\u00fcndeki buzu delip alttaki suya ula\u015fabilirler.)<\/span><\/strong><\/p>\n E\u011fer b\u00f6yle olmasa ne olurdu? Su “normal” davransayd\u0131, t\u00fcm di\u011fer s\u0131v\u0131lar gibi onun da \u0131s\u0131 kayb\u0131na paralel olarak yo\u011funlu\u011fu artsayd\u0131, yani buz suyun dibine batsayd\u0131 ne olurdu? <\/span><\/strong><\/p>\n Bu durumda okyanuslar, denizler ve g\u00f6llerde, donma alttan ba\u015flayacakt\u0131. Alttan ba\u015flayan donma, y\u00fczeyde so\u011fu\u011fu kesecek bir buz tabakas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, yukar\u0131 do\u011fru devam edecekti. B\u00f6ylece D\u00fcnya’daki g\u00f6llerin, denizlerin ve okyanuslar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc dev birer buz k\u00fctlesi haline gelecekti. Denizlerin y\u00fczeyinde sadece birka\u00e7 metrelik bir su tabakas\u0131 kalacak ve hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 artsa bile, dipteki buz asla \u00e7\u00f6z\u00fclmeyecekti. B\u00f6yle bir D\u00fcnya’n\u0131n denizlerinde hi\u00e7bir canl\u0131 ya\u015fayamazd\u0131. Denizlerin \u00f6l\u00fc oldu\u011fu bir ekolojik sistemde kara canl\u0131lar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn olamazd\u0131. K\u0131sacas\u0131 D\u00fcnya, e\u011fer su “normal” davransayd\u0131, \u00f6l\u00fc bir gezegen olacakt\u0131. Suyun neden “normal” davranmad\u0131\u011f\u0131, yani 4\u00b0C’ye kadar b\u00fcz\u00fc\u015ft\u00fckten sonra neden birdenbire genle\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ise, hi\u00e7 kimsenin h\u00e2l\u00e2 cevaplayamad\u0131\u011f\u0131 bir soru ve s\u0131r olarak durmaktad\u0131r. Yani bu Y\u00fcce Yarat\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6zel tasar\u0131m\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Terleyerek So\u011fumak Harika Bir Tasar\u0131md\u0131r<\/span><\/strong><\/p>\n Yukar\u0131da suyun termal \u00f6zelliklerinden s\u00f6z ederken s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc maddeler, yani suyun gizli \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n ve termal kapasitesinin t\u00fcm di\u011fer s\u0131v\u0131lardan y\u00fcksek olmas\u0131 da, bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu \u00f6zellik, \u00e7o\u011fu insan\u0131n neye yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi \u00e7ok \u00f6nemli bir v\u00fccut i\u015flevimizin temel anahtar\u0131d\u0131r. Bu i\u015flev, terlemedir.<\/span><\/strong><\/p>\n Peki, \u00f6yle ise bu terleme neye yarard\u0131? <\/span><\/strong><\/p>\n Bunu incelemek i\u00e7in konuyu biraz daha ba\u015ftan almak gerekir. B\u00fct\u00fcn memeli canl\u0131lar, a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayn\u0131 v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na sahiptirler. 35-40\u00b0C aras\u0131nda de\u011fi\u015fen bu s\u0131cakl\u0131k, insanlarda da normal \u015fartlarda 37\u00b0C civar\u0131ndad\u0131r. Bu \u00e7ok hassas bir \u0131s\u0131d\u0131r ve mutlaka sabit tutulmas\u0131 gerekir. V\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 derece d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde donma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geliriz. Birka\u00e7 derece y\u00fckseldi\u011finde ise ciddi bi\u00e7imde g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015feriz. V\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n 40\u00b0C’nin \u00fczerine \u00e7\u0131kmas\u0131 ise, \u00f6l\u00fcm tehlikesi anlam\u0131na gelir. K\u0131sacas\u0131 v\u00fccudumuzun \u0131s\u0131s\u0131 ancak birka\u00e7 derece oynayabilecek kadar hassas bir dengeye sahiptir.<\/span><\/strong><\/p>\n Ama v\u00fccudumuzun bu noktada \u00f6nemli bir sorunu vard\u0131r: S\u00fcrekli olarak hareket etmektedir. B\u00fct\u00fcn fiziksel hareketler, makinalar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da d\u00e2hil, enerji \u00fcretimi gerektirirler. Enerji \u00fcretimi de her zaman i\u00e7in \u0131s\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu \u0131s\u0131y\u0131 kolayl\u0131kla hissedebilirsiniz de. Bu yaz\u0131y\u0131 okumay\u0131 b\u0131rak\u0131p, k\u0131zg\u0131n G\u00fcne\u015f’in alt\u0131nda 10 kilometre ko\u015fup geri gelirseniz, v\u00fccudunuzun \u0131s\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k olarak hissedersiniz. Ama asl\u0131nda yine de fazla \u0131s\u0131nmazs\u0131n\u0131z.<\/span><\/strong><\/p>\n Is\u0131n\u0131n birimi kaloridir. Normal bir insan 10 kilometrelik yolu bir saat i\u00e7inde ko\u015ftu\u011fu zaman, yakla\u015f\u0131k 1000 kalorilik bir \u0131s\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r. E\u011fer ko\u015fu s\u0131ras\u0131nda bu \u0131s\u0131 v\u00fccuttan at\u0131lmasa, ko\u015fan ki\u015finin v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 o kadar artacakt\u0131r ki, ko\u015fucu daha birinci kilometrenin i\u00e7inde komaya girecektir. \u0130\u015fte bu b\u00fcy\u00fck tehlike, suyun sahip oldu\u011fu iki \u00f6zellik sayesinde engellenir. <\/span><\/strong><\/p>\n Bu \u00f6zelliklerin birincisi, suyun y\u00fcksek termal kapasitesidir. Yani suyun \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in \u00e7ok y\u00fcksek kalori gerekir. Bu sayede, %70’i sudan olu\u015fan v\u00fccudumuz \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u0131s\u0131nmaz. \u00d6rne\u011fin bizim v\u00fccut \u0131s\u0131m\u0131z\u0131 10\u00b0C art\u0131racak olan bir hareket, e\u011fer v\u00fccudumuz temel olarak alkolden olu\u015fsa, \u0131s\u0131m\u0131z\u0131 20\u00b0C art\u0131racakt\u0131r. Di\u011fer maddeler daha da vahimdir: Tuz 50\u00b0C, demir 100\u00b0C, kur\u015fun ise 300\u00b0C’lik art\u0131\u015flar ya\u015fatacakt\u0131r. Ama suyun y\u00fcksek termal kapasitesi, bizi bu gibi korkun\u00e7 \u0131s\u0131 de\u011fi\u015fimlerinden korur.<\/span><\/strong><\/p>\n Ancak ba\u015fta da belirtti\u011fimiz gibi 10\u00b0C’lik bir art\u0131\u015f bile bizim i\u00e7in \u00f6l\u00fcmc\u00fcld\u00fcr. Bunu gidermek i\u00e7inse, suyun di\u011fer bir \u00f6zelli\u011fi, yani gizli \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fi devreye girer. V\u00fccut, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan \u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kendisini serinletmek i\u00e7in terleme mekanizmas\u0131n\u0131 kullan\u0131r. Terleme s\u0131ras\u0131nda deriye yay\u0131lan su, h\u0131zla buharla\u015f\u0131r. Bu buharla\u015fma s\u0131ras\u0131nda ise, gizli \u0131s\u0131s\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011fu i\u00e7in, y\u00fcksek \u0131s\u0131ya ihtiya\u00e7 duyar. Bu, \u0131s\u0131y\u0131 v\u00fccudumuzdan \u00e7ekip al\u0131r ve b\u00f6ylece bizi so\u011futmu\u015f olur. Bu so\u011futma o kadar etkilidir ki, bazen \u00fc\u015f\u00fctmeye bile neden olabilir. Bu sayede, \u00fcstte ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z 10 kilometre ko\u015fucusu, sadece bir litre terinin buharla\u015fmas\u0131 sayesinde, v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 6\u00b0C d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Ne kadar fazla enerji harcarsa v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 o kadar artacak, buna kar\u015f\u0131l\u0131k o kadar fazla terleyip-so\u011fuyacakt\u0131r. V\u00fccudun bu m\u00fckemmel termostat sistemini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan etkenlerin ba\u015f\u0131nda ise, suyun termal \u00f6zellikleri gelmektedir. Ba\u015fka hi\u00e7bir s\u0131v\u0131 su gibi iyi terletemez. E\u011fer su yerine ba\u015fka bir s\u0131v\u0131, \u00f6rne\u011fin alkol kullan\u0131lsa, s\u0131cakl\u0131k 6\u00b0C de\u011fil, sadece 2.2\u00b0C d\u00fc\u015fecektir. Amonyak ise 3.6\u00b0C’lik bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f sa\u011flayabilir. <\/span><\/strong><\/p>\n Olay\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir ba\u015fka y\u00f6n\u00fc daha vard\u0131r. E\u011fer v\u00fccudun i\u00e7inde olu\u015fan \u0131s\u0131, y\u00fczeye, yani deriye aktar\u0131lamazsa, suyun s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu iki \u00f6zelli\u011fi ve buna dayal\u0131 terleme sistemi yine de bir i\u015fe yaramayacakt\u0131r. Bu nedenle, v\u00fccudun yap\u0131s\u0131n\u0131n, \u0131s\u0131y\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 iletebilir olmas\u0131 gerekir. \u0130\u015fte bu noktada suyun bir di\u011fer \u00f6zelli\u011fi devreye girer: Su, di\u011fer bilinen t\u00fcm s\u0131v\u0131lar\u0131n aksine, \u00e7ok y\u00fcksek bir termal iletkenli\u011fe, yani \u0131s\u0131y\u0131 iletebilme yetene\u011fine sahiptir. Bu sayede v\u00fccut, i\u00e7inde olu\u015fan y\u00fcksek \u0131s\u0131y\u0131 h\u0131zla deriye ta\u015f\u0131r. (Hatta bunun i\u00e7in deriye yak\u0131n olan kan damarlar\u0131 geni\u015fler ve biz de bu y\u00fczden \u0131s\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman k\u0131zar\u0131r\u0131z.) E\u011fer suyun termal iletkenli\u011fi birka\u00e7 kat kadar daha az olsa, v\u00fccutta olu\u015fan \u0131s\u0131n\u0131n y\u00fczeye ta\u015f\u0131nmas\u0131 \u00e7ok yava\u015flayacak, bu da yine memeliler gibi kompleks canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z hale getirecektir. T\u00fcm bunlar, suyun birbirinden farkl\u0131 \u00fc\u00e7 termal \u00f6zelli\u011finin ortak bir amaca, yani insan gibi kompleks canl\u0131lar\u0131n serinletilmesine hizmet etti\u011fini g\u00f6stermektedir. Su, bu i\u015f i\u00e7in se\u00e7ilmi\u015f ve halkedilmi\u015f \u00f6zel bir s\u0131v\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Il\u0131k Bir D\u00fcnya Bir Yarat\u0131l\u0131\u015f Harikas\u0131d\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n Suyun, Henderson’\u0131n The Fitness of the Environment (\u00c7evrenin Uygunlu\u011fu) <\/em>adl\u0131 kitab\u0131nda dikkat \u00e7ekilen be\u015f farkl\u0131 termal \u00f6zelli\u011fi, ayn\u0131 zamanda D\u00fcnya’n\u0131n \u0131l\u0131k ve dengeli bir iklime sahip olmas\u0131nda da b\u00fcy\u00fck rol oynar. Suyun gizli \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n ve termal kapasitesinin di\u011fer s\u0131v\u0131lara g\u00f6re \u00e7ok y\u00fcksek olmas\u0131, denizlerin karalara g\u00f6re daha ge\u00e7 \u0131s\u0131n\u0131p daha ge\u00e7 so\u011fumalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu nedenle D\u00fcnya’da kara \u00fczerindeki \u0131s\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 en s\u0131cak yer ile en so\u011fuk yer aras\u0131nda 140\u00b0C’ye kadar \u00e7\u0131karken, denizlerin \u0131s\u0131 farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 en fazla 15-20\u00b0C aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Ayn\u0131 durum gece-g\u00fcnd\u00fcz aras\u0131ndaki \u0131s\u0131 fark\u0131nda da ya\u015fan\u0131r. Karada gece ile g\u00fcnd\u00fcz aras\u0131ndaki fark kurak ortamlarda 20-30\u00b0C’ye kadar \u00e7\u0131karken, denizlerde en fazla birka\u00e7 derecelik bir \u0131s\u0131 fark\u0131 olur. S\u0131rf denizler de\u011fil, atmosferdeki su buhar\u0131 da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir denge sa\u011flamaktad\u0131r. Gece-g\u00fcnd\u00fcz aras\u0131ndaki \u0131s\u0131 fark\u0131n\u0131n, su buhar\u0131n\u0131n \u00e7ok az bulundu\u011fu \u00e7\u00f6llerde \u00e7ok fazla, deniz iklimi ya\u015fayan yerlerde ise \u00e7ok daha az olmas\u0131, bunun bir sonucudur. <\/span><\/strong><\/p>\n Suyun bu kendine \u00f6zg\u00fc termal \u00f6zellikleri sayesinde, k\u0131\u015f ile yaz ya da gece ile g\u00fcnd\u00fcz aras\u0131ndaki s\u0131cakl\u0131k fark\u0131 daima insanlar\u0131n ve di\u011fer canl\u0131lar\u0131n dayanabilece\u011fi bir s\u0131n\u0131rda kalmaktad\u0131r. D\u00fcnya \u00fczerindeki su miktar\u0131 karalara oranla daha az olmu\u015f olsayd\u0131, gece ile g\u00fcnd\u00fcz s\u0131cakl\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki fark \u00e7ok artacak, karalar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 \u00e7\u00f6le d\u00f6necek ve ya\u015fam imk\u00e2ns\u0131zla\u015facak ya da en az\u0131ndan \u00e7ok zorla\u015facakt\u0131. Ya da suyun termal \u00f6zellikleri farkl\u0131 olsayd\u0131, yine ya\u015fama son derece elveri\u015fsiz bir gezegen ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131. D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bilim adam\u0131 Henderson, suyun t\u00fcm bu termal \u00f6zelliklerini inceledikten sonra \u015fu yorumu yapar:<\/span><\/strong><\/p>\n “\u00d6zetlemek gerekirse, suyun bu \u00f6zelli\u011fi \u00fc\u00e7 y\u00f6nden b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00d6ncelikle, D\u00fcnya’n\u0131n \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fczenlemeye ve dengelemeye yarar. \u0130kincisi, canl\u0131lar\u0131n bedenlerinin \u0131s\u0131 dengesinin m\u00fckemmel bir bi\u00e7imde korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, meteorolojik \u00e7evirimleri destekler. T\u00fcm bu etkiler, olabilecek en y\u00fcksek uygunlukta ger\u00e7ekle\u015fmektedir ve ba\u015fka hi\u00e7bir madde bu y\u00f6nden su ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamaz.”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n Y\u00fcksek Y\u00fczey Gerilimi Tasar\u0131m\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n Suyun \u015fimdiye dek ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm \u00f6zellikleri, termal, yani \u0131s\u0131yla ilgili \u00f6zelliklerdir. Ancak suyun di\u011fer baz\u0131 \u00f6nemli fiziksel \u00f6zellikleri de vard\u0131r ve bunlar da ya\u015fam i\u00e7in yine ola\u011fan\u00fcst\u00fc derecede uygun var edilmi\u015ftir. Bu \u00f6zelliklerin biri, suyun son derece y\u00fcksek olan y\u00fczey gerilimidir. Y\u00fczey gerilimi, ansiklopedik kaynaklarda “S\u0131v\u0131lar\u0131n y\u00fczeyinin gerilmi\u015f bir zar gibi davranmas\u0131 \u00f6zelli\u011fi”<\/em> diye tarif edilir. Bunun nedeni, s\u0131v\u0131y\u0131 olu\u015fturan molek\u00fcllerin birbirlerini \u00e7ekmeleridir.<\/span><\/strong><\/p>\n Y\u00fczey geriliminin \u00f6rnekleri en \u00e7ok suda g\u00f6r\u00fclmektedir. Suyun y\u00fczey gerilimi \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011fu i\u00e7in, birtak\u0131m ilgin\u00e7 fiziksel olaylar ya\u015fan\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir su kab\u0131, kab\u0131n y\u00fcksekli\u011finden biraz daha y\u00fcksek bir su k\u00fctlesini ta\u015f\u0131rmadan ta\u015f\u0131yabilir. Ya da metal bir i\u011fne suyun \u00fczerine dikkatli bir bi\u00e7imde yatay olarak kondu\u011funda, batmadan y\u00fczebilir. Suyun y\u00fczey gerilimi, bilinen di\u011fer s\u0131v\u0131lar\u0131n hemen hepsinden daha y\u00fcksektir ve bunun \u00e7ok \u00f6nemli baz\u0131 biyolojik etkileri belirlenmi\u015ftir. Bitkilerdeki etki, bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir.<\/span><\/strong><\/p>\n Bitkilerin, hi\u00e7bir pompalar\u0131, kas sistemleri vs. olmadan, topra\u011f\u0131n derinliklerindeki suyu nas\u0131l metrelerce yukar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? Bu sorunun cevab\u0131, y\u00fczey gerilimidir. Bitkilerin k\u00f6klerindeki ve damarlar\u0131ndaki kanallar, suyun y\u00fczey geriliminden yararlanacak \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015flard\u0131r. Yukar\u0131 do\u011fru gidildik\u00e7e daralan bu kanallar, suyun yukar\u0131 do\u011fru “t\u0131rmanmas\u0131na” neden olurlar. Bu \u00fcst\u00fcn tasar\u0131m\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan \u015fey, biraz \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi suyun y\u00fcksek y\u00fczey gerilimidir. E\u011fer suyun y\u00fczey gerilimi di\u011fer s\u0131v\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu gibi d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde olsa, geni\u015f karasal bitkilerin ya\u015famas\u0131 fizyolojik olarak imk\u00e2ns\u0131z hale gelecektir. Y\u00fcksek y\u00fczey geriliminin bir ba\u015fka \u00f6nemli etkisi ise, kayalar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131d\u0131r. Su, y\u00fcksek y\u00fczey gerilimi nedeniyle, kayalar\u0131n i\u00e7inde bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7atlaklar\u0131n en derinliklerine kadar s\u0131zar. Daha sonra havalar so\u011fur ve sular donar. Donup buza d\u00f6n\u00fc\u015fen su, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir etki g\u00f6sterip genle\u015fti\u011fi i\u00e7in, kayalar\u0131 zorlar ve zamanla par\u00e7alar. Bu, kayalar\u0131n i\u00e7indeki minerallerin do\u011faya kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ayn\u0131 zamanda toprak olu\u015fumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati bir \u00f6neme sahiptir.<\/span><\/strong><\/p>\n Suyun Kimyasal \u00d6zellikleri Tesad\u00fcfle Olu\u015famazd\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n Suyun t\u00fcm bu fiziksel \u00f6zelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra, kimyasal \u00f6zellikleri de ya\u015fam i\u00e7in ola\u011fan\u00fcst\u00fc derecede idealdir. Bu \u00f6zelliklerin ba\u015f\u0131nda, suyun \u00e7ok iyi bir \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc olmas\u0131 gelir. Neredeyse t\u00fcm kimyasal maddeler, suyun i\u00e7inde uygun bir bi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrler. <\/span><\/strong><\/p>\n Bunun ya\u015fam i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir etkisi, suda \u00e7\u00f6z\u00fcnen say\u0131s\u0131z yararl\u0131 mineral ve benzeri kimyasallar\u0131n, nehirler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla denizlere aktar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde denizlere, y\u0131lda 5 milyar ton kimyasal madde ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 hesaplanmaktad\u0131r. Bu maddeler, sudaki ya\u015fam i\u00e7in zorunludurlar. Su, neredeyse bilinen t\u00fcm kimyasal reaksiyonlar\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r (katalize eder). Suyun bir ba\u015fka kimyasal \u00f6zelli\u011fi ise, kimyasal reaktifli\u011finin ideal d\u00fczeyde olmas\u0131d\u0131r. Su ne s\u00fclf\u00fcrik asit gibi a\u015f\u0131r\u0131 derecede reaktif ve dolay\u0131s\u0131yla par\u00e7alay\u0131c\u0131 bir bile\u015fim, ne de argon gibi hi\u00e7bir reaksiyona girmeyen durgun bir maddedir. Michael Denton’\u0131n belirtti\u011fi gibi, “Suyun reaksiyona girme d\u00fczeyi, onun hem biyolojik hem de jeolojik g\u00f6revleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan olabilecek en uygun de\u011ferdedir.”<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n Suyun kimyasal \u00f6zelliklerinin ya\u015fam i\u00e7in uygunlu\u011fu, su hakk\u0131nda yap\u0131lan her yeni ara\u015ft\u0131rma ile biraz daha detayl\u0131 bir bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yale \u00dcniversitesi’nden \u00fcnl\u00fc biyofizik profes\u00f6r\u00fc Harold Morowitz, bu konuda \u015fu yorumu yapmaktad\u0131r: “Son y\u0131llarda, suyun daha \u00f6nceden bilinmeyen bir \u00f6zelli\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131na yarayan geli\u015fmeler olmu\u015ftur. Bu \u00f6zellik (proton iletkenli\u011fi), sadece suya has bir \u00f6zellik olarak g\u00f6z\u00fckmektedir ve biyolojik-enerji transferi ile hayat\u0131n k\u00f6keni a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahiptir. Bilgilerimiz de artt\u0131k\u00e7a, do\u011fan\u0131n (ya\u015fam i\u00e7in) kusursuz uygunlu\u011funa olan hayranl\u0131\u011f\u0131m\u0131z da artmaktad\u0131r.”<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n Suyun \u0130deal Ak\u0131\u015fkanl\u0131k De\u011feri Bir Mucize Olmaktad\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n S\u0131v\u0131 dendi\u011finde hepimizin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde son derece ak\u0131\u015fkan bir madde canlan\u0131r. Oysa ger\u00e7ekte s\u0131v\u0131lar\u0131n ak\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 birbirinden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin katran, gliserol, zeytinya\u011f\u0131 ve s\u00fclf\u00fcrik asit aras\u0131ndaki ak\u0131\u015fkanl\u0131k farkl\u0131l\u0131klar\u0131 \u00e7ok ayr\u0131d\u0131r. Bu s\u0131v\u0131lar su ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda ise, ortaya \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck farklar \u00e7\u0131kar. \u00c7\u00fcnk\u00fc su, katrandan 10 milyar kat, gliserolden bin kat, zeytinya\u011f\u0131ndan y\u00fcz kat ve s\u00fclf\u00fcrik asitten de 25 kat daha ak\u0131\u015fkand\u0131r. Su, \u00fcstteki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmadan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00e7ok y\u00fcksek bir ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011fa sahip bulunmaktad\u0131r. Hatta, eter ve s\u0131v\u0131 hidrojen gibi normal formu gaz olan maddeler bir kenara b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, suyun t\u00fcm s\u0131v\u0131lar i\u00e7inde ak\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011feri en y\u00fcksek madde oldu\u011fu anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Peki, acaba suyun bu ak\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011ferinin bizim i\u00e7in bir \u00f6nemi var m\u0131d\u0131r? Bu hayati s\u0131v\u0131, biraz daha az ya da fazla ak\u0131\u015fkan olsa, bizim i\u00e7in fark eder miydi? Michael Denton bu sorulara \u015f\u00f6yle cevap verir: “E\u011fer ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksek olsayd\u0131, su, hayat i\u00e7in uygun bir temel olma \u00f6zelli\u011fini kesinlikle yitirirdi. \u00d6rne\u011fin ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131v\u0131 hidrojen kadar y\u00fcksek olsayd\u0131, canl\u0131lar\u0131n yap\u0131lar\u0131, tahrip edici etkiler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ok daha \u015fiddetli hareketlere maruz kalacakt\u0131… Hassas molek\u00fcler yap\u0131lar\u0131n su taraf\u0131ndan desteklenmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacak, canl\u0131 h\u00fccresinin son derece hassas olan yap\u0131s\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremeyecekti…\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em><\/span><\/strong><\/p>\n \u00d6te yandan, suyun ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 biraz daha az olsayd\u0131, (proteinler, enzimler gibi) makromolek\u00fcllerin ve \u00f6zellikle mitokondri gibi \u00f6zelle\u015fmi\u015f yap\u0131lar ile k\u00fc\u00e7\u00fck organellerin kontroll\u00fc hareketleri imk\u00e2ns\u0131z hale gelecekti. Ayn\u0131 \u015fekilde h\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesi de imk\u00e2ns\u0131zla\u015facakt\u0131. H\u00fccrenin t\u00fcm ya\u015famsal faaliyetleri fiili olarak donacak ve bizim bildi\u011fimize benzer bir h\u00fccre ya\u015fam\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131. H\u00fccrelerin embriyogenez (anne rahmindeki geli\u015fim) s\u0131ras\u0131ndaki hareket etme ve s\u00fcr\u00fcnme yeteneklerine ba\u011fl\u0131 olan daha y\u00fcksek organizmalar\u0131n geli\u015fimi ise, suyun ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok az bile daha d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 durumunda, kesinlikle ger\u00e7ekle\u015femeyecekti.”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n Suyun ak\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011feri, sadece h\u00fccre i\u00e7indeki hareketler bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda dola\u015f\u0131m sistemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/span><\/strong><\/p>\n Bir milimetrenin \u00e7eyrekte birinden daha b\u00fcy\u00fck bir v\u00fccuda sahip olan t\u00fcm canl\u0131lar, merkezi bir dola\u015f\u0131m sistemine sahiptirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckten sonra, besinlerin ve oksijenin “dif\u00fczyon” yoluyla, yani do\u011frudan h\u00fccre i\u00e7indeki s\u0131v\u0131ya b\u0131rak\u0131l\u0131p al\u0131narak ta\u015f\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. V\u00fccudun i\u00e7inde \u00e7ok say\u0131da h\u00fccre vard\u0131r ve d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131nan havan\u0131n ve enerjinin, h\u00fccrelere birtak\u0131m “kanallar” yoluyla pompalanmas\u0131, art\u0131klar\u0131n da ba\u015fka birtak\u0131m “kanallar” taraf\u0131ndan toplanmas\u0131 gereklidir. Bu kanallar, damarlard\u0131r. Kalp ise bu damarlardaki ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayan pompad\u0131r. Damarlar\u0131n i\u00e7inde akan \u015fey ise, “kan” olarak bildi\u011fimiz s\u0131v\u0131d\u0131r ki, asl\u0131nda temel olarak sudan olu\u015fur. (Kan\u0131n i\u00e7indeki h\u00fccre, protein ve hormonlar \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda geriye kalan ve “plazma” ad\u0131 verilen s\u0131v\u0131n\u0131n %95’i sudur.)<\/span><\/strong><\/p>\n \u0130\u015fte bu nedenle, suyun ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, dola\u015f\u0131m sisteminin verimli \u00e7al\u0131\u015fabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin e\u011fer suyun ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 katran\u0131nkine benzer bir de\u011ferde olsa, elbette hi\u00e7bir kalp bunu pompalayamayacakt\u0131r. Katran\u0131nkinden 100 milyon kat y\u00fcksek bir ak\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011ferine sahip olan zeytinya\u011f\u0131na benzer bir su bile, kalp taraf\u0131ndan pompalansa dahi, v\u00fccudun her taraf\u0131n\u0131 kaplayan milyarlarca k\u0131lcal damar\u0131n i\u00e7ine giremeyecek ya da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ak\u0131\u015f zorlu\u011fu ile kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n Bu k\u0131lcal damarlar konusunu biraz daha yak\u0131ndan ele alal\u0131m. K\u0131lcal damarlar\u0131n amac\u0131, v\u00fccudun d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki h\u00fccrelerin her birine gerekli oksijen, enerji, besin, hormon gibi maddeleri ta\u015f\u0131yabilmektir. Bir h\u00fccrenin bir k\u0131lcal damardan yararlanabilmesi i\u00e7in de, ondan en fazla 50 mikronluk bir mesafe kadar uzak olmas\u0131 gerekir. (Bir mikron, milimetrenin binde biridir.) Daha uzakta kalan h\u00fccreler, beslenemeyerek \u00f6leceklerdir. \u0130\u015fte bu nedenle insan v\u00fccudu \u00f6yle bir \u015fekilde yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, k\u0131lcal damarlar v\u00fccudun her bir par\u00e7as\u0131n\u0131 a\u011f gibi sarar. V\u00fccudumuzdaki ortalama 5 milyar k\u0131lcal damar\u0131n toplam uzunlu\u011fu 950 km’yi bulur. Baz\u0131 memelilerde, tek bir santimetrekarelik bir kas alan\u0131 i\u00e7inde, 3000 tane a\u00e7\u0131k k\u0131lcal damar yer al\u0131r. E\u011fer insan v\u00fccudunun en k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131lcal damarlar\u0131n\u0131n 10 bin tanesini yan yana getirirsek, toplam kal\u0131nl\u0131klar\u0131 ancak bir kur\u015fun kalemin kur\u015fun k\u0131sm\u0131 kadar olur. Bu k\u0131lcal damarlar\u0131n \u00e7ap\u0131, 3-5 mikron aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Bu, milimetrenin binde \u00fc\u00e7\u00fc ya da be\u015fi demektir.<\/span><\/strong><\/p>\n Ancak elbette kan\u0131n bu kadar darac\u0131k damarlar aras\u0131nda t\u0131kanmadan ve a\u011f\u0131rla\u015fmadan hareket edebilmesi, suyun y\u00fcksek ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 sayesinde m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. Michael Denton, bu ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n birazc\u0131k bile daha d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 durumunda hi\u00e7bir kan dola\u015f\u0131m\u0131 sisteminin i\u015fe yaramayaca\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “Bir k\u0131lcal damar sistemi, ancak kanallar\u0131n i\u00e7ine pompalanan s\u0131v\u0131n\u0131n y\u00fcksek bir ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011fa sahip olmas\u0131 durumunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Y\u00fcksek ak\u0131\u015fkanl\u0131k \u00e7ok \u00f6nemlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u0131v\u0131n\u0131n damar i\u00e7indeki hareketi, s\u0131v\u0131n\u0131n ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na do\u011fru orant\u0131 ile ba\u011fl\u0131d\u0131r… Buradan a\u00e7\u0131kl\u0131kla g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, e\u011fer suyun ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 sadece birka\u00e7 kat daha az olsa, k\u0131lcal damarlardaki kan ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir pompalama bas\u0131nc\u0131 gerekecek ve herhangi bir k\u0131lcal damar sistemi i\u015flemez hale gelecektir. E\u011fer suyun ak\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011feri biraz az olmu\u015f olsa ve en k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131lcal damar\u0131n \u00e7ap\u0131 3 mikron yerine 10 mikron olmak zorunda kalsa, bu k\u0131lcal damarlar, yeterli oksijen ve glikoz oran\u0131n\u0131 ula\u015ft\u0131rabilmek i\u00e7in (beslemeleri gereken) kas dokusunun neredeyse tamam\u0131n\u0131 kaplayacaklard\u0131r. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, (bu durumda) geni\u015f ya\u015fam formlar\u0131n\u0131n dizayn\u0131 imk\u00e2ns\u0131z hale gelecek ya da ola\u011fan\u00fcst\u00fc derecede s\u0131n\u0131rlanacakt\u0131r.<\/em> Dolay\u0131s\u0131yla, suyun hayata uygun bir temel olabilmesi i\u00e7in, ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fu anda sahip oldu\u011fu de\u011fere \u00e7ok \u00e7ok yak\u0131n olmas\u0131, zorunludur.”<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n Bir ba\u015fka deyi\u015fle, suyun t\u00fcm di\u011fer \u00f6zellikleri gibi ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 da, ya\u015fam i\u00e7in olabilecek en ideal de\u011ferdedir. S\u0131v\u0131lar\u0131n ak\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda milyarlarca kat farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r. Ama su, bu milyarlarca farkl\u0131 ak\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011feri i\u00e7inde tam olmas\u0131 gereken de\u011ferle yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n Sonu\u00e7 Olarak:<\/span><\/strong><\/p>\n Yaz\u0131n\u0131n<\/span><\/strong> ba\u015f\u0131ndan bu yana inceledi\u011fimiz t\u00fcm bilgiler, suyun; termal \u00f6zelliklerinin, kimyasal ve fiziksel \u00f6zelliklerinin, ak\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011ferinin ya\u015fam i\u00e7in tam olmas\u0131 gereken \u015fekilde oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Su ya\u015fam i\u00e7in o kadar uygundur ki, bazen bu uygunlu\u011fu korumak ad\u0131na do\u011fa kanunlar\u0131na istisna olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bilinen t\u00fcm s\u0131v\u0131lar\u0131n aksine, +4\u00b0C so\u011fukluktan sonra beklenmedik bir bi\u00e7imde genle\u015fmeye ba\u015flamakta ve b\u00f6ylece buzun y\u00fczmesini sa\u011flamaktad\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n Su, ba\u015fka hi\u00e7bir s\u0131v\u0131yla k\u0131yaslanamayacak kadar ya\u015fama uygundur. Dahas\u0131, D\u00fcnya gibi t\u00fcm di\u011fer \u015fartlar\u0131 (\u0131s\u0131s\u0131, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, elektromanyetik alan\u0131, atmosferi, y\u00fczeyi vs. ile) ya\u015fama uygun olan bir gezegenin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc, ya\u015fam i\u00e7in tam gerekli miktarda su ile doldurulmu\u015ftur. T\u00fcm bunlar\u0131n bir rastlant\u0131 olamayaca\u011f\u0131 ve ortada harika bir tasar\u0131m bulundu\u011fu apa\u00e7\u0131kt\u0131r. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, suyun t\u00fcm fiziksel ve kimyasal \u00f6zellikleri, bu s\u0131v\u0131n\u0131n insan ya\u015fam\u0131 i\u00e7in \u00f6zel olarak yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u0130nsan ya\u015fam\u0131 i\u00e7in \u00f6zel olarak yarat\u0131lm\u0131\u015f olan D\u00fcnya, yine insan ya\u015fam\u0131na temel olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel olarak yarat\u0131lan bu suyla canland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Allah, suyla bize hayat sa\u011flam\u0131\u015f, yedi\u011fimiz her t\u00fcrl\u00fc besini suyla topraktan bitirip yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n \u0130\u015fin en \u00f6nemli yan\u0131 ise, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilimin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bu ger\u00e7e\u011fin, yine, 14 as\u0131r \u00f6nce insanlara yol g\u00f6sterici olarak vahyedilen Kur’an’da verilen bilgiler olu\u015fudur. Allah, Kur’an’da insanlara su hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: <\/span><\/strong><\/p>\n “Sizin i\u00e7in g\u00f6kten (<\/em>ya\u011fmur ve kar \u015feklinde)<\/em> su indiren O’dur; i\u00e7ecek(<\/em>leriniz)<\/em> ondan (<\/em>\u00e7\u0131kmakta)<\/em>, a\u011fa\u00e7(<\/span><\/em>lar)<\/em> ondan (<\/em>sulanmakta)<\/em>d\u0131r (<\/em>ki)<\/em> hayvanlar\u0131n\u0131z\u0131 da onda (<\/em>o suyla ye\u015feren meralarda) <\/em>otlatmaktas\u0131n\u0131z. (<\/em>Bunlar\u0131n hepsi Allah’\u0131n nimetleridir.)<\/em> Onunla (<\/em>indirdi\u011fimiz ya\u011fmur ve kar suyuyla) <\/em>sizin i\u00e7in ekin, zeytin, hurmal\u0131klar, \u00fcz\u00fcmler ve meyvelerin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcnden (<\/em>Allah)<\/em> bitirir. \u015e\u00fcphesiz bunda, d\u00fc\u015f\u00fcnebilen bir topluluk i\u00e7in ayetler vard\u0131r. (<\/em>Art\u0131k gafletten uyanman\u0131z ve ibret alman\u0131z gerekir.)<\/em>” (Nahl Suresi, 10-11) Her biri yarat\u0131l\u0131\u015f harikas\u0131 ve \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir ak\u0131l tasar\u0131m\u0131 olan olaylar\u0131 ve olu\u015fumlar\u0131; k\u00f6r tesad\u00fcflerle a\u00e7\u0131klamaya ve Darwinist yalanlarla toplumu aldatmaya \u00e7al\u0131\u015fan… Hatta iman ve \u0130slam esaslar\u0131n\u0131 horlay\u0131p hakaret etmeye kalk\u0131\u015fan s\u00f6zde bilim adamlar\u0131n\u0131 Habert\u00fcrk’teki Teke Tek program\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131p konu\u015fturan <\/span><\/strong>Fatih Altayl\u0131 <\/span><\/strong>gibileri bu bilimsel ger\u00e7eklere beyinlerini ve kalplerini kapatsalar da i\u015fte hakikatler g\u00fcn gibi ortadad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n \u00a0<\/p>\n
<\/span><\/strong><\/p>\n
\n