{"id":6404,"date":"2021-09-21T18:03:14","date_gmt":"2021-09-21T18:03:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2021\/09\/21\/qdevlet-ve-duzenq-kavrami\/"},"modified":"2021-09-21T18:03:14","modified_gmt":"2021-09-21T18:03:14","slug":"devlet-ve-duzen-kavrami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/ozel-yazilar\/devlet-ve-duzen-kavrami\/","title":{"rendered":"“DEVLET VE D\u00dcZEN” KAVRAMI"},"content":{"rendered":"\n

\u00a0<\/p>\n

“DEVLET VE D\u00dcZEN” KAVRAMI<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n

Devlet; toplumlar\u0131n tabii geli\u015fim s\u00fcrecinde, y\u00f6netimlerin kurumla\u015fmas\u0131 a\u015famas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Tarih \u00f6ncesinde, aileler \u00e7o\u011falarak familyalar\u0131, familyalar birle\u015ferek a\u015firetleri, a\u015firetler kabileleri, kabileler de birle\u015ferek siteleri olu\u015fturmu\u015f ve bu d\u00f6nemlerde toplumlar do\u011fal ahl\u00e2k standartlar\u0131 ve sosyal disiplin kurallar\u0131 i\u00e7erisinde ya\u015fam\u0131\u015flar ve Hz. \u00c2dem’den ba\u015flayarak g\u00f6nderilen peygamberlerin getirdi\u011fi ve g\u00f6sterdi\u011fi iman ve adalet esaslar\u0131yla hayatlar\u0131n\u0131 tanzim etmi\u015flerdir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Tarihten sonra ise “sosyal disiplin<\/strong>“in yerini “sosyal d\u00fczen<\/strong>“ler alm\u0131\u015f ve “devlet<\/strong>” kurumu ve kavram\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bundan sonra peygamberlerin getirdi\u011fi vahye dayanan ve Hakk\u0131 \u00fcst\u00fcn tutan medeniyetlerle, bu medeniyetlerin yozla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bozulmas\u0131 suretiyle ortaya \u00e7\u0131kan ve kuvvete dayanarak, zul\u00fcm ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc esas\u0131 \u00fczerine kurulan medeniyetlerin ve bu medeniyetlere uygun devlet \u015fekillerinin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Mesela ilk yerle\u015fik d\u00fczenin ve medeniyetin do\u011fdu\u011fu ve Hz. \u0130brahim’in temellerini kurdu\u011fu Mezopotamya medeniyeti S\u0130TELER B\u0130RL\u0130\u011e\u0130 <\/strong>\u015feklindeki devlet anlay\u0131\u015f\u0131ndan etkilenerek ortaya \u00e7\u0131kan ve Firavunluk sistemini esas alan M\u0131s\u0131r Krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemi vard\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bu, “Kanunlar\u0131 krallar koyar<\/strong>” \u015feklindeki zul\u00fcm y\u00f6netiminden, “Krallar da kurallara uyar<\/strong>” d\u00f6nemine ge\u00e7ilmi\u015f, Filistin’de Hz. Musa’n\u0131n getirdi\u011fi kanun ve kurallar\u0131 uygulayan ve yine vahye dayanan bir HUKUK D\u00dcZEN\u0130<\/strong> devri ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bundan etkilenen ve bu Hak d\u00fczenin yozla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla \u015fekillenen Eski Yunan’da “Devlet prensiplerinin ve idareci yetkilerinin Allah taraf\u0131ndan \u00e7izilmesi yerine halk taraf\u0131ndan belirlenmesi”<\/strong> demek olan DEMOKRAS\u0130 <\/strong>d\u00f6nemi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Arkas\u0131ndan iman ve ahl\u00e2k esaslar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa ait oldu\u011funu bildiren ve dini d\u00fc\u015f\u00fcnceleri evrenselle\u015ftiren Hz. \u0130sa’n\u0131n saf inan\u00e7 akidesinin Roma zul\u00fcm ve zihniyetiyle bozulmas\u0131 ve Yahudilerce yozla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu Avrupa’da \u00f6nce kilise y\u00f6netimi demek olan TEOKRAT\u0130K<\/strong> d\u00f6nemi atlat\u0131lm\u0131\u015f, bunun devam\u0131 olarak da ROMA \/ B\u0130ZANS’TA EMPERYAL\u0130ZM<\/strong> ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenini kurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n

Daha sonra Peygamber Efendimiz <\/span><\/strong>Hz. Muhammed’in<\/span><\/strong> (SAV) vahiyle getirdi\u011fi \u0130SLAM Dini ve Medeniyeti, devlet y\u00f6netiminde “\u0130\u00c7T\u0130HAT D\u00dcZEN\u0130” d\u00f6nemini a\u00e7m\u0131\u015f, vahiyle belirlenen mutlak do\u011frular\u0131 esas alarak, de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen \u015fartlara ve standartlara uygun yeni \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmeyi ilim ehline b\u0131rakan bir sistemle Abbasi, Sel\u00e7uklu, End\u00fcl\u00fcs ve Osmanl\u0131 gibi muazzam medeniyetler ve devletler kurup ya\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Cihat ruhunun ve i\u00e7tihat \u015fuurunun k\u00f6rlenmesi (milli savunma, ilmi ve yerli kalk\u0131nma gayretinin terk edilmesi), tembellik ve taklit\u00e7ili\u011fin yerle\u015fmesi sonucu M\u00fcsl\u00fcmanlar, h\u00e2kimiyeti yitirince, \u0130slam’dan etkilenen Bat\u0131’da Reform ve R\u00f6nesans hareketleri ba\u015flam\u0131\u015f, sonunda kilisenin ve krallar\u0131n elinden kurtulan Bat\u0131, sanayi devrimi sonras\u0131nda Siyonizm’in planlar\u0131yla, “b\u00fcrokrasi d\u00fczenine” ba\u011flanm\u0131\u015f, s\u00f6zde se\u00e7im ve demokrasi perdesi alt\u0131nda mason b\u00fcrokrat ve teknokratlar\u0131n mutlak saltanat\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Kapitalist ve Sosyalist sistemlerle insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn ahl\u00e2ki de\u011ferlerini dejenere eden ve s\u0131n\u0131rs\u0131z bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc h\u0131rs\u0131yla toplumlar\u0131 ezen Siyonizm’in \u015feytan d\u00fczeni ve devlet modelleri art\u0131k tek tek \u00e7\u00fcr\u00fcmeye ve \u00e7\u00f6kmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u015eimdi art\u0131k yeniden ilmi ve insani temellerin \u00fczerine kurulaca\u011f\u0131, her dinden her g\u00f6r\u00fc\u015ften ve \u00e7e\u015fitli kavimlerden herkesin birlikte bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fayaca\u011f\u0131 ve b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n can, mal ve namus emniyetinin, din ve d\u00fc\u015f\u00fcnce h\u00fcrriyetinin korunaca\u011f\u0131 “uzla\u015fma ve anla\u015fma<\/strong>” esas\u0131na dayanan “AD\u0130L D\u00dcZEN<\/strong>” d\u00f6nemine, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k acilen muhta\u00e7t\u0131r ve in\u015faallah T\u00fcrkiye’den ba\u015flayarak bu d\u00fczen yak\u0131nda uygulamaya koyulacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an, sadece Araplar\u0131, Acemleri, T\u00fcrkleri veya ba\u015fka bir kavmi, hatta sadece iman edenleri ve \u0130slam Dinine girenleri de\u011fil, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 ku\u015fatacak ve kurtaracak genel ve temel kanun ve kurallar getirmi\u015ftir. Yani \u0130slam “B\u00fct\u00fcn<\/strong> d\u00fcnyada ortak bir bar\u0131\u015f ve bereket d\u00fczeni<\/strong>” kurmay\u0131 hedeflemi\u015ftir. \u0130slam’\u0131n inan\u00e7 ve ibadet esaslar\u0131n\u0131 kabul etmeyen kimseler, yani gayrim\u00fcslimler bile Kur’an’\u0131n adil ve evrensel d\u00fczenine, \u0130slam’\u0131n ekonomik, siyasi, ilmi ve ahl\u00e2ki prensiplerine uymadan asla huzur ve h\u00fcrriyete eri\u015femeyeceklerdir.[1] Kur’an’\u0131n gelmesiyle “Din art\u0131k kem\u00e2le erdirilmi\u015f<\/strong>“, \u015feriatlar\u0131n geli\u015fmesi ve de\u011fi\u015fmesi d\u00f6nemi bitmi\u015f, din ve d\u00fczenle ilgili sorunlar\u0131n “i\u00e7tihat ve icma<\/strong>” yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fclmesi devri ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kur’an; “Mutlak Delil<\/strong>“, S\u00fcnnet; “Delil<\/strong>” makam\u0131ndad\u0131r. Bundan sonra \u0130\u00e7tihat; “H\u00fck\u00fcm<\/strong>“, \u0130cma ise “Mutlak H\u00fck\u00fcm<\/strong>” olarak sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde kolayl\u0131k sa\u011flanacakt\u0131r. Zira art\u0131k yeni bir peygamber ve vahiy gelmeyecektir, bu kap\u0131 kapanm\u0131\u015ft\u0131r.[2]<\/span><\/p>\n

Elbette din ile d\u00fczen birbirine d\u00fc\u015fman de\u011fil, mutlaka uyum i\u00e7inde olmak zorunda olan unsurlard\u0131r. Din ile d\u00fczenin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 halinde ki\u015filer ya dininden taviz vererek vicdani ve ahl\u00e2ki ayar\u0131n\u0131 bozacak veya mevcut kanun ve kurallar\u0131 \u00e7i\u011fnemek zorunda kalacak ve tabiat\u0131yla uyumsuzluk ve huzursuzluk \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u00d6zellikle bir M\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in din ile d\u00fczenin uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, ya onu sosyal ve ekonomik hayattan koparacak veya fas\u0131k ve m\u00fcnaf\u0131k yapacakt\u0131r. Din ile d\u00fczenin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, anar\u015fiyi do\u011furacakt\u0131r. Ama zaten bir devlet sistemi ve hukuk prensipleri bulunmayan Hristiyanlar ve di\u011fer gayrim\u00fcslimlerin hi\u00e7 de\u011filse d\u00fczen olarak “Adil D\u00fczen”i benimsemeleri onlar i\u00e7in de d\u00fcnyada hay\u0131r ve huzura vesile olacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yeri gelmi\u015fken a\u00e7\u0131klamam\u0131z gereken bir husus da \u015fudur: Ayn\u0131 dine mensup insanlar ve tabi M\u00fcsl\u00fcmanlar ayr\u0131 ayr\u0131 devletlerde ya\u015fayabilecekleri gibi, ayn\u0131 devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fik dinlere mensup insanlar da birlikte ya\u015fayabilirler. Yani b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tek bir devlet halinde birle\u015fmeleri hem \u015fart de\u011fildir, hem de zaten m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ancak \u0130slam Birle\u015fmi\u015f Milletleri, \u0130slam Ortak Pazar\u0131, Ortak Savunma Pakt\u0131, K\u00fclt\u00fcr ve E\u011fitim \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 ve \u0130slam Dinar\u0131 gibi, mutlaka M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yarar\u0131na ve insanl\u0131\u011f\u0131n hayr\u0131na olacak m\u00fc\u015fterek kurulu\u015f ve kurallar etraf\u0131nda g\u00fc\u00e7 ve g\u00f6n\u00fcl birli\u011fi yapmalar\u0131 hem gerekli hem de g\u00fczeldir. Ve i\u015fte bunu da “Adil D\u00fczen” ger\u00e7ekle\u015ftirecektir. Konuyu, ilgili g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fu ayet mealleriyle a\u00e7\u0131klayal\u0131m:<\/span><\/strong><\/p>\n

“(Ey Nebim!) Biz Seni (ve Kur’an-\u0131 Kerim’i) b\u00fct\u00fcn \u00e2lemlere (ve d\u00f6nemlere) rahmet (vesilesi ve selamet rehberi) olarak g\u00f6nderdik.”[3]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

“Biz Seni b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa (d\u00fcnyada h\u00fcrriyet ve adalet \u015fartlar\u0131n\u0131; ahiret haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda ise cennet ve ebedi saadet yollar\u0131n\u0131 g\u00f6sterici) ve m\u00fcjdeleyici, inzar (ve ir\u015fad) edici (k\u00fcf\u00fcr ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ve onlar\u0131n ac\u0131 neticelerinden ikaz ve \u0131slah edici) olarak g\u00f6nderdik…”[4]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

“Siz (sadece M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in de\u011fil b\u00fct\u00fcn) insanlar i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131 bir \u00fcmmet oldunuz. (\u00c7\u00fcnk\u00fc siz, \u00fclkede ve yery\u00fcz\u00fcnde) Ma’rufu (Hakk\u0131 ve hayr\u0131) emredip y\u00fcr\u00fctecek, m\u00fcnkeri (zulm\u00fc ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri) \u00f6nleyecek (bir Adil D\u00fczen kurmaya) \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z…”[5]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Herkesin ve Her Kesimin Y\u00f6netime Kat\u0131l\u0131m\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slam’da fert ve devlet ili\u015fkilerinin ve siyasi otoritenin k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne bir esareti ve kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z bir teslimiyeti \u00f6ng\u00f6ren, merkezi mutlakiyetin ve dikta rejimlerinin yeri olmay\u0131p, h\u00fcr irade ve se\u00e7imlerle ger\u00e7ekle\u015fen tam bir adalet ve haysiyet d\u00fczeni kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren:<\/span><\/p>\n

“Ey iman edenler! <\/span><\/em><\/strong>(Y\u00f6neticilerinize:)<\/span><\/em><\/strong> ‘Raina-Bizi g\u00fct (\u015fuursuz koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fc gibi bizi y\u00f6net)’ demeyin; ‘\u00dcnzurna-Bizi g\u00f6zet (organize ve koordine edip isti\u015fare ile idare et)’ deyin ve <\/span><\/em><\/strong>(Hakk ve adalet ettik\u00e7e onlar\u0131)<\/span><\/em><\/strong> dinleyin…”[6] <\/span><\/em><\/strong>ayeti \u00fczerinde durmam\u0131z gerekti\u011fine inan\u0131yoruz. Bu ayet genellikle “Ey iman edenler ‘Raina’ (Bizi g\u00fct) demeyin ‘Unzurna’ (Bizi g\u00f6zet) deyin ve dinleyin<\/strong>.” \u015feklinde anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

“Raina<\/strong>” (Bize riayet et) denmesi \u015f\u00f6yle izah edilir; Ashab-\u0131 Kiram, ara s\u0131ra Peygamber Efendimize m\u00fcracaat ederek, baz\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 aktar\u0131rken, “L\u00fctfen bizim daha rahat anlayabilmemiz i\u00e7in acele etmeyip biraz yava\u015f konu\u015fman\u0131z ve icab\u0131nda tekrarlaman\u0131z hususundaki temennimize uyarak bize ‘riayet<\/strong> et’…<\/strong>” manas\u0131na kulland\u0131klar\u0131 “Raina<\/strong>” kelimesini o zamanki Yahudiler kendi lisanlar\u0131nda “ruunet<\/strong>“ten t\u00fcreme “Ey<\/strong> ahmak<\/strong> ki\u015fi<\/strong>” manas\u0131nda bir hakaret hitab\u0131 olarak veya “Raina<\/strong>“, yani “Bizim<\/strong> \u00e7oban\u0131m\u0131z<\/strong>” anlam\u0131nda kullan\u0131yorlard\u0131. Efendimize de bu maksatla gizli ve alayl\u0131 bir yolla ve hakaret kast\u0131yla “Raina<\/strong>” demeye ba\u015flad\u0131lar. Cenab-\u0131 Hak da bu y\u00fczden “Raina<\/strong>” kelimesinin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ve Yahudiler taraf\u0131ndan istismar konusu yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in yasaklad\u0131.[7]<\/span><\/p>\n

Her ne kadar “Raina<\/strong>” kelimesini yanl\u0131\u015f manalara ve k\u00f6t\u00fc maksatlara g\u00f6re kullanan baz\u0131 Yahudilere muhalefet ederek “unzurna<\/strong>” tabirinin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n emredildi\u011fi \u015feklinde rivayetler ve tefsirler yap\u0131lm\u0131\u015f olsa da ve b\u00f6ylece bir edep ve h\u00fcrmet dersi verilmesi ama\u00e7lansa da, biz bu ayetin, baz\u0131 alimlerin yakla\u015f\u0131m\u0131na kat\u0131larak “Bizi koyun gibi g\u00fctmeyin, bize sadece nezaret edin<\/strong>” \u015feklinde anla\u015f\u0131lmaya daha m\u00fcnasip ve m\u00fcsait bulundu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/span><\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc yaln\u0131z “Raina”<\/strong> kelimesini de\u011fil, Peygamberimize kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan pek \u00e7ok kelimeyi asli manas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda alayl\u0131 ve dolayl\u0131 maksatlar i\u00e7in kullanmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr… Bunlar\u0131n her birisi i\u00e7in e\u015f anlaml\u0131 ba\u015fka kelime ve deyimler kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 istemek ise pek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/span><\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, yine Yahudi ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n sel\u00e2mla\u015fmadaki “Esselam\u00fb<\/strong> aleyk\u00fcm<\/strong>” yerine \u00f6l\u00fcm temennisi manas\u0131na “Essam\u00fb<\/strong> aleyk\u00fcm<\/strong>” dedikleri bilinmesine ra\u011fmen “selam<\/strong>” kelimesinin de\u011fi\u015ftirilmesi asla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015f ve bu konuda bir yasak getirilmemi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Onun i\u00e7in ayetler, sadece b\u00f6yle ge\u00e7ici ve hususi bir meseleye hasredilemez ve dar manalar i\u00e7inde hapsedilemez. Bu ayet asl\u0131nda daimi ve umumi manalar ve h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermektedir.<\/span><\/p>\n

\u00d6nce “Raina<\/strong>” kelimesi \u00fczerinde dural\u0131m: <\/span><\/p>\n

Ri’y:<\/span><\/strong> Hayvan otlat\u0131lacak \u00e7ay\u0131ra denir.<\/span><\/p>\n

Re’y:<\/span><\/strong> Hayvan otlatmak ve koyun g\u00fctmek i\u015fidir. <\/span><\/p>\n

Raiy:<\/span><\/strong> Davar otlat\u0131c\u0131s\u0131, \u00e7oban demektir.<\/span><\/p>\n

Raiye:<\/span><\/strong> Otlat\u0131lan, g\u00fcd\u00fclen… manalar\u0131na gelir. <\/span><\/p>\n

Mer’a:<\/span><\/strong> Otlak, \u00e7ay\u0131rl\u0131k demektir.<\/span><\/p>\n

Riayet:<\/span><\/strong> Koyunlar\u0131n \u00e7oban\u0131 dinledikleri gibi, verilen emirlere itaat etmektir.[8]<\/span><\/p>\n

Peygamber Efendimizin; “Hepiniz \u00e7obans\u0131n\u0131z ve raiyetinizden mesuls\u00fcn\u00fcz<\/strong>“<\/em> \u015feklindeki Hadis-i \u015eerifi de hat\u0131rlan\u0131rsa, “Raina<\/strong>” demeyin “unzurna<\/strong>” deyin…” ayetini, “Ey iman edenler, bizi “g\u00fct” demeyiniz, bize “nezaret et”<\/strong> deyiniz, \u015feklinde anlamak ve a\u00e7\u0131klamak daha uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/span><\/p>\n

\u00d6nce “Ey iman edenler<\/strong>” hitab\u0131yla bu ayet Hakka ve adalete inanan insanlara y\u00f6neliktir… Yani emredilen hususlar ve h\u00fck\u00fcmler iman edenler i\u00e7in gerekli ve ge\u00e7erlidir. Zira M\u00fcsl\u00fcman, Kelime-i Tevhid getirmekle \u0130slam dininin b\u00fct\u00fcn emirlerini ve adil hukuk ve ekonomik d\u00fczenin b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmlerini pe\u015finen kabul etmi\u015f demektir. Bir dini ve d\u00fczeni kimseye zorla kabul ettirmek yoktur, ama kendi h\u00fcr iradesiyle bir dini ve d\u00fczeni kabul eden insanlar da ba\u015f\u0131bo\u015f davranamaz. Aksi halde toplumda fitne \u00e7\u0131kacak ve anar\u015fi do\u011facakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bu ayette devleti y\u00f6neten ve ba\u015fkanl\u0131k edenler de\u011fil bizzat halk muhatap al\u0131n\u0131p:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Ey iman edenler, bizi g\u00fct demeyin, bize nezaret et deyin<\/strong>…” buyurarak “y\u00f6neticilerin toplum taraf\u0131ndan se\u00e7ilmesi gerekti\u011fi<\/strong>” ifade edilmektedir. Bizzat y\u00f6neticiler muhatap al\u0131n\u0131p; “Sak\u0131n halk\u0131 koyun gibi g\u00fctmeyin, onlar\u0131 keyfi y\u00f6netmeyin, adil d\u00fczen i\u00e7inde herkesin i\u015flerine nezaret edin ve denetleyin<\/strong>” \u015feklinde emredilmi\u015f olmas\u0131 buna i\u015farettir.<\/span><\/p>\n

\u0130slam; M\u00fcsl\u00fcmanlara \u015fahsiyet kazand\u0131rmak, onlar\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerini korumak ve bunlar\u0131n bizzat kendileri taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in, \u015fah\u0131s ve parti diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc cinsinden merkezi y\u00f6netimleri “Bizi g\u00fct demeyin<\/strong>” buyurmak suretiyle yasaklam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bunun yerine “Bize nezaret et deyin<\/strong>” buyurmakla hem y\u00f6neticilerin toplum taraf\u0131ndan se\u00e7ilece\u011fini, hem de bu sistemde ba\u015fkanlar\u0131n sadece “nezaret etme, denetleme, genel organizeyi ve otoriteyi sa\u011flama<\/strong>” yetkisi bulundu\u011fu bildirilmektedir.<\/span><\/p>\n

Zaten Adil D\u00fczen’deki ilmi, ahl\u00e2ki, siyasi ve ekonomik kurumlar aras\u0131ndaki dengeyi kuran ve koruyan v\u00fccuttaki beyin mesabesindeki “<\/span>Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/span><\/strong>” makam\u0131d\u0131r. “Ey iman edenler! Bizi g\u00fct demeyin, bize nezaret et deyin<\/strong>” ayeti, devleti y\u00f6netenleri ve h\u00fck\u00fcmet olacak partileri se\u00e7erken, yani “rey<\/strong>” verirken ba\u015fkalar\u0131n\u0131n etkisinde kalarak veya rey hakk\u0131n\u0131z\u0131 ve haysiyetinizi menfaat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 satarak de\u011fil, “kendi h\u00fcr iradeniz<\/strong>” ve vicdani kanaatinizle karar verin ve \u00f6yle hareket edin manas\u0131n\u0131 da ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

“Siz nas\u0131l olursan\u0131z \u00f6yle idare olunursunuz<\/strong>” Hadis-i \u015eerifi de bir bak\u0131ma “Nas\u0131l bir sistemi ve nas\u0131l bir \u015fahsiyeti sever ve se\u00e7erseniz elbette onun y\u00f6netimine m\u00fcstahak olursunuz<\/strong>” anlam\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/p>\n

“Ey iman edenler” <\/strong>\u015feklinde \u00e7o\u011ful sigas\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ise, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n devlet d\u00fczeni ve te\u015fkilat disiplini alt\u0131nda organizeli bir g\u00fc\u00e7 halinde hareket etmeleri ve hadiste buyruldu\u011fu gibi “bir v\u00fccudun azalar\u0131”<\/strong> gibi birlik, dirlik ve dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olmalar\u0131 gerekti\u011fini anlatmak i\u00e7indir. “Ey iman edenler… Bizi g\u00fct demeyin, bize nezaret et deyin ve dinleyin.”<\/strong> ayetinin sonunda “Dinleyin<\/strong>” emri, toplumun tensip ve tasvibiyle se\u00e7ilmi\u015f ve i\u015fba\u015f\u0131na gelmi\u015f bulunan Devlet Ba\u015fkan\u0131na ve di\u011fer yetkili makamlara herkesin biat ve itaat etmesi ve ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesi gerekti\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Ba\u015fkan ve komutan\u0131n ahl\u00e2ka ve hukuka ayk\u0131r\u0131 olmayan her emri dinlenecek ve ona itaat edilecektir.<\/span><\/p>\n

Adil devlet d\u00fczeninde “Me\u015fru H\u00fck\u00fcmete<\/strong>“, b\u00e2t\u0131l ve zalim zihniyetlerin esaretinden kurtulu\u015f d\u00f6neminde ise “Cihat<\/strong> Emirine<\/strong>” biat ve itaatten ka\u00e7anlar\u0131n, cemaat ve te\u015fkilattan ayr\u0131l\u0131p nifak \u00e7\u0131karanlar\u0131n, cahiliye \u00fczere \u00f6lecekleri Hz. Peygamber taraf\u0131ndan ikaz edilmi\u015ftir.[9]<\/span><\/p>\n

Evet; “Ey iman edenler, bizi g\u00fct demeyin, bize nezaret et deyin ve dinleyin…”[10] <\/strong><\/em>ayet-i kerimesi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi \u0130slam’daki siyasi disiplin ve d\u00fczenin temel esaslar\u0131n\u0131 belirten h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermekle beraber, ayr\u0131ca “adil ekonomik sistemin<\/strong>” \u00f6nemli kurallar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011fretmektedir. Demek ki \u0130slam toplumu koyun gibi g\u00fcd\u00fclmeye raz\u0131 olan \u015fuursuz ve onursuz bir kalabal\u0131k olmayacak, bulunduklar\u0131 \u00fclkede denetim ve adaleti sa\u011flayacak bir d\u00fczeni yerle\u015ftirecek ve ona itaat edeceklerdir. Fert-devlet ili\u015fkilerinde daima nimet-k\u00fclfet dengesi g\u00f6zetilecektir. Peygamber Efendimizin, “Hepiniz \u00e7obans\u0131n\u0131z ve hepiniz s\u00fcr\u00fcn\u00fczden sorulacaks\u0131n\u0131z<\/strong>” Hadis-i \u015eerifi ise, y\u00f6neticilerin halk\u0131 hayvan s\u00fcr\u00fcleri yerine koyup b\u00f6yle g\u00fctmeleri ve y\u00f6netmeleri gerekti\u011fini anlatmak i\u00e7in de\u011fil, ba\u015fkanlar\u0131n cemaatlerinden sorumlu bulunduklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak i\u00e7indir. Bu ayet-i celile ayn\u0131 zamanda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, kendi haysiyet ve h\u00fcrriyetlerini koruyan, \u0130slam’\u0131n verdi\u011fi haklar\u0131 savunan ve kullanan, daima ger\u00e7e\u011fi ara\u015ft\u0131ran ve do\u011frular\u0131 konu\u015fan, diri, dinamik ve disiplinli bir topluluk oldu\u011fu kadar, hay\u0131r ve hizmet yolunda itaat etmesini ve emir dinlemesini bilen \u015fuurlu ve huzurlu insanlar oldu\u011funu da haber vermektedir. <\/span><\/p>\n

Emaneti Ehline Vermek:<\/span><\/strong><\/p>\n

Cenab-\u0131 Hak Kitab-\u0131 Kerim’inde; “Kesinlikle Allah (CC) size; emanetleri (devlet y\u00f6netimi ve milletin idaresiyle ilgili g\u00f6revleri) mutlaka ehil ve emin kimselere vermenizi ve insanlar aras\u0131nda (karar verirken ve tercih yaparken) h\u00fckmetti\u011finiz zaman ise adalet ve hakkaniyetle h\u00fckmetmenizi emretmektedir…<\/em><\/strong>“[11] <\/em>buyurmakla herhangi bir g\u00f6reve getirece\u011fimiz, bir makam ve memuriyeti emanet edece\u011fimiz ki\u015fileri tayin ederken mutlaka dikkat ve riayet etmemiz gereken hususlar\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Bunlar:<\/span><\/p>\n

1- Liy\u00e2kat ve Ehliyet<\/strong>: Yani o g\u00f6revi yerine getirecek bilgi ve beceriye sahip bulunmas\u0131.<\/span><\/p>\n

2- Sadakat ve Emniyet<\/strong>: Yani samimiyet ve ciddiyet derecesinin bilinmesi, g\u00fcvenilmesi ve denenmi\u015f olmas\u0131.<\/span><\/p>\n

3- K\u0131dem ve Hizmet<\/strong>: Bir davada veya te\u015fkilattaki hizmet s\u00fcresinin, deneyim ve birikiminin, gayret ve fedak\u00e2rl\u0131k derecesinin hesaba kat\u0131lmas\u0131.<\/span><\/p>\n

4- Karakter ve Fazilet<\/strong>: \u00d6z\u00fc s\u00f6z\u00fcne uygun, takva ve istikamet ehli olmas\u0131, laubalilik ve la\u00e7kal\u0131ktan uzak durmas\u0131.<\/span><\/p>\n

5- Metanet ve Cesaret<\/strong>: Zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131lardan y\u0131lmamas\u0131, hak bildi\u011fini konu\u015fmak ve yapmak hususunda tehdit ve tecav\u00fczlerden korkmamas\u0131 gibi esaslard\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bir g\u00f6reve getirilecek ki\u015filer hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc beyan ederken veya tercih yaparken, bu say\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcleri esas alarak ve vicdani kanaatimize uyarak hareket etmek hem \u0130slami bir g\u00f6revdir hem de Hakka ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ve karakter yap\u0131m\u0131z\u0131n bir g\u00f6stergesidir. Vicdani kanaatimize g\u00f6re “lay\u0131k ve sad\u0131k olan\u0131” de\u011fil, “i\u015fimize yarayan\u0131” tercih ve teklif etmek ise hem emanete h\u0131yanettir, hem davam\u0131za hakarettir, hem de bile bile bir insan\u0131n hakk\u0131na tecav\u00fcz demektir.<\/span><\/strong><\/p>\n

“<\/span><\/em>Kim (\u0130slam’a ve insanl\u0131\u011fa yararl\u0131) iyi bir i\u015fe (hakl\u0131 ve hay\u0131rl\u0131 bir ki\u015fiye) arac\u0131l\u0131k ederse, onun da o i\u015ften bir sevab\u0131 ve nasibi vard\u0131r. Kim de k\u00f6t\u00fc bir i\u015fe arac\u0131l\u0131k yapar (yanl\u0131\u015f ve yarars\u0131z neticelere \u015fefaat\u00e7i ve yard\u0131mc\u0131 olur)sa, onun da (bu k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden elbette) g\u00fcnah\u0131 ve pay\u0131 olacakt\u0131r. Allah her \u015feyin (ve herkesin) \u00fczerinde koruyucu ve hesap sorucu oland\u0131r (ve hak etti\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verendir).<\/span><\/em><\/strong>“[12] <\/span><\/em>ayetinin uyar\u0131s\u0131na dikkat etmemiz gerekmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

\u015eunu kesinlikle bilelim ki; her konuda mutlaka Allah’\u0131n dedi\u011fi olacak ve ezel takdiri asla bozulmayacakt\u0131r. Biz ise tercih ve tarafgirli\u011fimizde “Nefsimize g\u00f6re mi, vicdan\u0131m\u0131za g\u00f6re mi?<\/strong>” davrand\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n hesab\u0131n\u0131 verece\u011fiz… \u00c7\u00fcnk\u00fc “Allah, insanlar i\u00e7in rahmetinden her neyi (hangi nimet, fazilet ve ba\u015far\u0131 kap\u0131s\u0131n\u0131) a\u00e7acak olsa, art\u0131k onu k\u0131s\u0131p-tutacak (ve Rabbin takdirine engel olacak) yoktur; her neyi de k\u0131s\u0131p tutarsa (her kime bir devlet ve nimet kap\u0131s\u0131n\u0131 takdir buyurmam\u0131\u015fsa), art\u0131k onu O’ndan salacak (ve zorla alacak) da yoktur<\/strong>…<\/strong>“[13] <\/em>Bu bak\u0131mdan “kendisinden daha lay\u0131k ve m\u00fcstahak birisi varken herhangi bir g\u00f6reve gelmek i\u00e7in kulis yapan, r\u00fc\u015fvet da\u011f\u0131tan, plan kuran kimseler” dinimizde \u015fiddetle k\u0131nanm\u0131\u015f ve bu durum yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Cenab-\u0131 Peygamberimiz (SAV): “Emanetler zayi edildi\u011fi zaman k\u0131yameti (her t\u00fcrl\u00fc felaket ve musibeti) g\u00f6zleyiniz”<\/strong> buyurunca, Sahabe (RA):<\/span><\/p>\n

– Emanetin zayi olmas\u0131 ne demektir. Ya Resul\u00fcllah? diye sormu\u015flar. Efendimiz de:<\/span><\/p>\n

– “Devlet ve millet idaresiyle ilgili makam ve memuriyetlerin ehil olmayanlara verilmesi emanetlerin zayi edilmesi demektir”<\/em><\/strong> cevab\u0131n\u0131 vererek bu hususta nimet-k\u00fclfet dengesine, marifet ve samimiyet derecesine g\u00f6re hareket etmemiz gerekti\u011fine, aksi halde maddi ve manevi felaketlerin ba\u015f\u0131m\u0131za gelece\u011fine dikkatlerimizi \u00e7ekmi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

\u00dclkemizi ve milletimizi idare edecek ve h\u00fck\u00fcmeti te\u015fkil edecek partiye ve milletvekillerine oy verirken de bu esaslar \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcz olmal\u0131, te\u015fkilat i\u00e7erisindeki isti\u015farelerde fikrimizi sorarlarken de bu esaslara ve vicdani kanaatimize ba\u011fl\u0131 kalmal\u0131, insanlar aras\u0131nda karar verirken ve tercih yaparken de adalet ve hakkaniyetten asla ayr\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada huzur ve haysiyetimiz, ahirette ise hesab\u0131m\u0131z ve Allah kat\u0131ndaki k\u0131ymetimiz buna ba\u011fl\u0131d\u0131r… Ve unutmayal\u0131m ki “Aziz eden de Allah’t\u0131r<\/strong>. Zelil eden de Allah’t\u0131r.<\/strong><\/em>“[14] <\/strong>“Ve sonu\u00e7ta muttakiler k\u00e2rl\u0131 \u00e7\u0131kacak ve kazanacakt\u0131r.<\/strong>“<\/span><\/p>\n

Hilafet ve Saltanat Beklentisi<\/span><\/strong><\/p>\n

Son zamanlarda T\u00fcrkiye’de ve di\u011fer \u0130slam \u00fclkelerinde “Hilafeti yeniden diriltme”<\/strong> hatta “Osmanl\u0131 hanedan\u0131n\u0131 geri getirme<\/strong>” heveslerinin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, kuru bir hayal pe\u015finde de olsa, saf ve samimiyetli, bir k\u0131sm\u0131 da d\u0131\u015f k\u00f6kenli ve art niyetlidir. Her \u015feyden \u00f6nce, M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkeler ger\u00e7ek anlamda ilmi, ahl\u00e2k\u00ee, siyasi, iktisad\u00ee ve askeri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131na kavu\u015fmadan ve \u0130slam Birle\u015fmi\u015f Milletleri, Ortak Askeri Savunma Pakt\u0131, \u0130slam Ortak Pazar\u0131, K\u00fclt\u00fcr ve E\u011fitim \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 ve Ortak \u0130slam Dinar\u0131 gibi evrensel “dayan\u0131\u015fma” unsurlar\u0131 olu\u015fmadan… Ve bu mutlu neticelere \u00f6rnek ve \u00f6nder olacak bir \u00fclkede, mesela T\u00fcrkiye’de Milli irade tam iktidar olmadan ve Adil D\u00fczen kurulmadan, kalk\u0131p birilerini “Halife<\/strong>” ilan etmek veya Osmanl\u0131 hanedan\u0131ndan birilerini bulup bu makama getirmek;<\/span><\/p>\n

a) Ya \u0130slam’\u0131n esaslar\u0131n\u0131 ve d\u00fcnya \u015fartlar\u0131n\u0131 bilmeyen ve hayal gemisinden yere inmeyen saf insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesidir.<\/span><\/p>\n

b) Veya Adil D\u00fczen’in ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi, ad\u0131m ad\u0131m hedefine yakla\u015fan “Evrensel bar\u0131\u015f ve bereket<\/strong>” d\u00f6neminin ger\u00e7ekle\u015fmesi yolundaki gayretlerini k\u00f6steklemek ve dikkatleri ba\u015fka taraflara \u00e7ekmek isteyen Siyonistlerin ve d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin i\u015fidir.<\/span><\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu anda yery\u00fcz\u00fc h\u00e2kimiyeti i\u00e7in \u00e7arp\u0131\u015fan iki g\u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

1- Mevcut haks\u0131zl\u0131k ve ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k d\u00fczenini devam ettirmek ve B\u00fcy\u00fck \u0130srail hayalini ger\u00e7ekle\u015ftirmek isteyen merkezler,<\/span><\/p>\n

2- Bu zul\u00fcm ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc saltanat\u0131n\u0131 y\u0131k\u0131p evrensel “bar\u0131\u015f ve adalet<\/strong>” nizam\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmek isteyen ve bunun i\u00e7in gerekli olan kurum, kavram ve programlara sahip m\u00fc’minler…<\/span><\/p>\n

\u00dcstelik “Hilafet”<\/strong> mana ve maksat olarak ele al\u0131nmal\u0131 ve uygulanmal\u0131d\u0131r. Yoksa, tarihte o d\u00f6nemlerin \u015fartlar\u0131 ve standartlar\u0131 i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn ve m\u00fcnasip olarak uygulanan “\u015fekil<\/strong>“leri anla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn, mesela “\u0130slam Birle\u015fmi\u015f Milletlerinin<\/strong>” b\u00fcnyesinde olu\u015fturulacak bir y\u00fcksek komite ve konseyin genel sekreteri stat\u00fcs\u00fcnde bir z\u00e2t bu makam\u0131 temsil edebilir. Ad\u0131na, ille de “halife<\/strong>” demek de gerekmemektedir. Hele hele bu zat\u0131n “Osmanl\u0131 soyundan gelmesi<\/strong>” de hi\u00e7 laz\u0131m de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

Mevdudi’nin yak\u0131n talebelerinden iken baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ayr\u0131lan ve “Hilafetin Sesi<\/strong>” diye bir dergi \u00e7\u0131karan Dr. Israr Ahmet’in bu konudaki; “Bug\u00fcn \u0130slam Hilafeti ba\u015fkanl\u0131k sistemi \u015feklinde veya parlamenter sistem bi\u00e7iminde de pek\u00e2l\u00e2 olabilir. Yaln\u0131z bir \u015fartla; Parlamento ve Reisicumhur ilm\u00ee, \u0130slami ve insani de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 kalmal\u0131d\u0131rlar, o zaman bu modern sistemi de \u0130slam Hilafeti sayabiliriz<\/strong>” s\u00f6zleri bu ger\u00e7e\u011fi yakalam\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. K\u0131saca demokrasi ve laiklik gibi \u00e7a\u011fda\u015f kurum ve kavramlar\u0131n hedefleriyle \u0130slam’\u0131n prensipleri pek\u00e2l\u00e2 uyu\u015fabilmektedir. <\/span><\/p>\n

Halifelik Fertlere De\u011fil, Devlete Aittir:<\/span><\/strong> <\/span><\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n (CC) halifesi olabilecek ve O’nu hakk\u0131yla temsil edecek imk\u00e2n ve istidada, fertlerden ziyade devlet sahiptir. Devlet ve h\u00fck\u00fcmet, demokratik yollarla olu\u015fuyor ve adaleti uyguluyorsa, o takdirde halk\u0131n temsilcisi, Hakk\u0131n halifesidir. Zira Cenab-\u0131 Hakk\u0131n b\u00fct\u00fcn isim ve s\u0131fatlar\u0131, ancak \u015fuurlu ve sorumlu insanlar\u0131n gayret ederek kuracaklar\u0131 bir “Adil devlet d\u00fczeni<\/strong>” i\u00e7erisinde tecelli ve tezah\u00fcr edebilir.<\/span><\/p>\n

\u00d6rne\u011fin Cenab-\u0131 Allah’\u0131n (CC):<\/span><\/strong><\/p>\n

Rezzak; <\/span><\/strong>(Sebeplerle r\u0131z\u0131kland\u0131ran) s\u0131fat\u0131n\u0131, vatanda\u015flar\u0131na insanca ya\u015fama \u015fartlar\u0131 ve ge\u00e7im imk\u00e2nlar\u0131 sa\u011flayan, zek\u00e2t vergisini m\u00fckelleflerden al\u0131p m\u00fcstahaklara da\u011f\u0131tan bir devlet en g\u00fczel bi\u00e7imde temsil edebilir.<\/span><\/p>\n

M\u00fc’min;<\/span><\/strong> (Kullar\u0131n\u0131 emniyetle tutan) s\u0131fat\u0131n\u0131, insanlar\u0131n can, mal ve namus g\u00fcvenli\u011fini, din ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyan bir devlet en iyi \u015fekilde temsil edebilir.<\/span><\/p>\n

Adil;<\/span><\/strong> (Herkese ve her hususta hak etti\u011fini veren) s\u0131fat\u0131, ancak tabii ve evrensel hukuk nizam\u0131n\u0131 kuran ve uygulayan bir devlet d\u00fczeninde hakk\u0131yla tecelli edebilir.<\/span><\/p>\n

Rab;<\/span><\/strong> (Basitten m\u00fckemmele do\u011fru tedrici bir suretle terbiye edip yeti\u015ftiren ve hayat\u0131n dengesini korumak i\u00e7in f\u0131tri kanun ve kurallar\u0131 yerle\u015ftiren) s\u0131fat\u0131, en m\u00fckemmel \u015fekilde ancak b\u00fct\u00fcn fertlerini ve \u00f6zellikle gen\u00e7li\u011fini \u00e7e\u015fitli ve kademeli e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda yeti\u015ftirip \u0130slam’\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n hizmetine haz\u0131rlayan bir devlet d\u00fczeninde tezah\u00fcr edebilir.<\/span><\/p>\n

\u015eafi;<\/span><\/strong> (\u015eifa veren) s\u0131fat\u0131 en g\u00fczel ve en geni\u015f manada ancak, \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 gerekli korunma tedbirlerini alan ve hastal\u0131klar\u0131n tedavisi i\u00e7in gerekli hastaneler, dispanserler vb. yerler a\u00e7an, yeterli doktor ve ilac\u0131 haz\u0131rlayan bir devlet taraf\u0131ndan temsil edilebilir.<\/span><\/p>\n

Ayr\u0131ca, Vali<\/strong> (K\u00e2inat\u0131 ve hadisat\u0131 y\u00f6neten), M\u00fcntakim<\/strong> (Su\u00e7lular\u0131 cezaland\u0131ran ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan intikam alan), Kadir<\/strong> (\u0130stedi\u011fini yapmaya g\u00fcc\u00fc yeten), Vekil <\/strong>(\u0130\u015flerini kendisine b\u0131rakanlara sahip \u00e7\u0131kan ve haklar\u0131n\u0131 koruyan), \u015eehit <\/strong>(Her yerde ve her zaman haz\u0131r ve naz\u0131r olan), M\u00fccib<\/strong> (Yalvaranlar\u0131n ve ihtiyac\u0131n\u0131 anlatanlar\u0131n isteklerine cevap veren), Haf\u0131z <\/strong>(Her \u015feyi koruyan ve muhafaza edip saklayan), Melik <\/strong>(M\u00fclk\u00fcn ve memleketin ger\u00e7ek sahibi ve h\u00fck\u00fcmdar\u0131 bulunan), gibi di\u011fer b\u00fct\u00fcn esma ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131 en geni\u015f \u015fekilde tecelli ve tezah\u00fcr ettirecek ve yery\u00fcz\u00fcnde en g\u00fczel bi\u00e7imde Allah’\u0131 temsil edebilecek yani O’na halife olabilecek makam, <\/span>fertlerden ziyade devlettir<\/span><\/strong>… \u00c7\u00fcnk\u00fc, fertler tek ba\u015f\u0131na Allah’\u0131 temsil edemezler ve hilafet sorumlulu\u011funu yerine getiremezler. Zira, bir fert olarak Kur’an’\u0131n adaletini y\u00fcr\u00fctemezler. Bu nedenle Devlete, “\u0130nsan-\u0131 K\u00e2mil s\u0131fat\u0131na lay\u0131kt\u0131r<\/strong>” diyenler bu manaya da i\u015faret etmi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

“(Ey m\u00fccahit ve m\u00fcstakim m\u00fc’minler!) O sizi yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn halifeleri k\u0131l\u0131p (se\u00e7ti) ve size verdikleriyle sizi denemek i\u00e7in kiminizi kiminize g\u00f6re derecelerle y\u00fckseltti. (Kimilerinizi \u00f6tekilerinizden mal, mevki, marifet y\u00f6n\u00fcnden derece derece \u00fcst\u00fcn k\u0131larak, size verdi\u011fi nimet, fazilet ve f\u0131rsatlarla sizi imtihan etmektedir.)…<\/strong>“[15] <\/span><\/em>“… Ad (kavminden) sonra Allah’\u0131n sizi halifeler (yetkili temsilci ve takip\u00e7iler) k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sizi yery\u00fcz\u00fcnde (\u015eam-Medine aras\u0131 H\u0130CR b\u00f6lgesinde) yerle\u015ftirip bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n…<\/strong>“[16] <\/span><\/em><\/span>“<\/span><\/em>Biz Nuh’u (AS) ve gemide onunla birlikte olanlar\u0131 kurtard\u0131k ve onlar\u0131 halifeler (yery\u00fcz\u00fcnde etkili ve yetkili kimseler) k\u0131ld\u0131k.<\/span><\/em><\/strong>“[17] <\/span><\/em><\/span><\/em>“(Asla unutmay\u0131n\u0131z ve s\u00fcrekli hat\u0131rlay\u0131n\u0131z ki) Yery\u00fcz\u00fcnde sizi halifeler k\u0131lan O’dur (Rabbinizdir)…<\/em><\/span><\/strong>“[18] gibi ayet-i kerimeler de yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n halifesi olmak s\u0131fat\u0131n\u0131n ve sorumlulu\u011funun fertlerden ziyade devlete ait oldu\u011funa i\u015faret etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendilerine kuvvet ve h\u00e2kimiyet verilenlerin “Halifeler” <\/strong>k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir.<\/span><\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar f\u0131trat dinine ve evrensel hukuk sistemine t\u00e2bi olacak ve O’nun prensiplerini uygulayacak bir Adil Devlet D\u00fczenini kurmak ve y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn gayret ve samimiyetleriyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve bunu ba\u015far\u0131rlarsa, yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n halifesi olma ve O’nu temsil etme \u015feref ve sevab\u0131na eri\u015feceklerdir… Cenab-\u0131 Hak Kur’an-\u0131 Kerim’de bir\u00e7ok yerde “Ben” yerine “Biz” zamirini kullanmas\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmanlara dua etmesini \u00f6\u011fretirken de Fatiha’da oldu\u011fu gibi “Biz ancak Sana ibadet eder ve Biz yaln\u0131z Senden yard\u0131m dileriz”<\/em> \u015feklinde yine “Ben” yerine “Biz” zamirini emir buyurmas\u0131, hem hitabette iltifat-\u0131 Rabbani say\u0131lmas\u0131, hem kullar\u0131n\u0131 benlik ve enaniyetten kurtarmak i\u00e7in bir edep dersi olmas\u0131 ve en \u00f6nemlisi “M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ferdi de\u011fil, cemaat ve te\u015fkilat halinde hareket etmesi gerekti\u011fini” anlatmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Cenab-\u0131 Hakk\u0131n meleklere hitaben: “Yery\u00fcz\u00fcnde bir halife yarataca\u011f\u0131m”<\/em> buyurarak Hz. Adem’e i\u015faret etmesi de; Hz. Adem ailesi ve kabilesi aras\u0131nda Allah’\u0131n anayasas\u0131n\u0131 (10 sahifelik \u0130lahi esaslar\u0131) uygulayan bir peygamber oldu\u011fu yani aile ve kabile d\u00fczenini ve bir nevi \u00e7ekirdek toplumunun temelini kurdu\u011fu ve y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7indir…<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00d6zlenen Cumhuriyet<\/span><\/strong><\/p>\n

Cumhur;<\/span><\/strong> Arap\u00e7a bir kelime olup, halk, ahali, ayn\u0131 fikir \u00fczerindeki ekseriyet, Milli \u00e7o\u011funluk<\/em><\/strong> manalar\u0131na gelir. “Cumhur\u00ee<\/strong>” kelimesi ise “(halka ait, millete mahsus)”<\/em> anlam\u0131n\u0131 i\u00e7erir. <\/span>Cumhuriyet<\/span><\/strong> <\/span>ise, milletin \u00e7o\u011funlu\u011funun arzu ve iradesine uygun olan idare \u015fekli demektir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, Cumhuriyet, milletin kendi kendisini y\u00f6netmesi, daha do\u011frusu, “devleti y\u00f6netenleri milletin se\u00e7mesi<\/strong>” esas\u0131na dayanan siyasi rejimdir. Bu nedenle Cumhuriyet ve Demokrasi e\u015f anlaml\u0131 kelimelerdir.<\/span><\/p>\n

Bu anlamdaki cumhuriyetin en g\u00fczel \u00f6rne\u011fi Hulefa-i Ra\u015fidin (d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck halife) d\u00f6neminde ve \u00f6zellikle Hz. Ebubekir’in hilafete (devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na) se\u00e7ilmesinde g\u00f6r\u00fclebilir. Her \u015feyden \u00f6nce, Peygamber Efendimiz (SAV)’in, kendi yerine, resmen ve alenen bir halife tayin etmemi\u015f olmas\u0131, \u00fcmmetine, kendi ba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7me yolunu a\u00e7mak ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 siyasi \u015fuur olgunlu\u011funa haz\u0131rlamak i\u00e7indir. Efendimiz (SAV)’in baz\u0131 s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131, her ne kadar kendisinden sonra Hz. Ebubekir’in halife olmas\u0131na i\u015faret say\u0131lsa bile, bunu se\u00e7kin Sahabeleri huzurunda a\u00e7\u0131k\u00e7a ve kesinlik ifade eden bir emir sigas\u0131yla ilan etmemesi<\/strong>, s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 bir senetle bunu resmiyete d\u00f6kmemesi, \u00fczerinde durulmas\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir meseledir. Aleyhisselat\u00fc Vesselam Efendimizin vefat\u0131ndan hemen sonra, ba\u015fs\u0131z ve biats\u0131z devletin ve vahdetin korunamayaca\u011f\u0131n\u0131, dirlik ve d\u00fczenin bozulup par\u00e7alanaca\u011f\u0131n\u0131<\/em><\/strong> \u00e7ok iyi bilen Ashab-\u0131 Kiram (RA), ilk i\u015f olarak devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7meye y\u00f6nelmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Bunun i\u00e7in de Muhacir ve Ensar’\u0131n de\u011fi\u015fik adaylar \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131, her hizip ve grubun tam bir serbestlik ve se\u00e7im havas\u0131 i\u00e7inde kendi adaylar\u0131n\u0131n ehliyet ve liyakatlerini savunduklar\u0131n\u0131 ve nihayet bu gayet tabii ve samimi tart\u0131\u015fma ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden sonra, \u00e7o\u011funlu\u011fun ittifak\u0131yla Hz. Ebubekir’in (RA) devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ildi\u011fini ibretle g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/span><\/p>\n

Bu t\u00fcr bir se\u00e7imi, “Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131, halk\u0131n vek\u00e2let verece\u011fi milletvekillerinden olu\u015fan meclislerin se\u00e7mesi”<\/em> \u015feklindeki \u00e7ift kademeli bir se\u00e7ime benzetmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Zira, o d\u00f6nemde Hz. Ebubekir’e biat eden zevat, halk aras\u0131nda resmen se\u00e7ilmi\u015f olmasa da, her birisi belli bir kesimi veya kabileyi fiilen temsil eden kimselerdi. Ve zaten, insanlar\u0131n “kabile” seviyesinde d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fi ve kabilelerin bir \u015fahs\u0131 manevi (kabile reisi) ile temsil edildi\u011fi, ula\u015f\u0131m imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n ve haberle\u015fme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n pek k\u0131s\u0131tl\u0131 bulundu\u011fu ve insanlara tek tek dan\u0131\u015f\u0131p sorman\u0131n da \u00e7ok zor oldu\u011fu o \u015fartlarda, b\u00fct\u00fcn halk\u0131n i\u015ftirakiyle bir se\u00e7im yapman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn ve m\u00fcnasip olmayaca\u011f\u0131n\u0131 izah etmeye gerek yoktur. Daha sonralar\u0131 bug\u00fcnk\u00fc meclis yerine “Ehl\u00fcl hal vel akt” (devlet ve h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7meye, gerekti\u011finde ise g\u00f6revine son vermeye yetkili kimseler) m\u00fcessesesi geli\u015ftirilmi\u015f, \u00e2lim, adil ve asil \u015fahsiyetlerden se\u00e7ilen \u015fura heyetleri (dan\u0131\u015fma kurullar\u0131) olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n \u0130slam’\u0131, Hak bir din ve hayat d\u00fczeni olarak se\u00e7mesi ve benimsemesi ise hi\u00e7bir bask\u0131 ve zorlama neticesi olmad\u0131\u011f\u0131ndan, halk, evrensel adalet program\u0131 olan ve ilmi esaslara dayanan bir anayasan\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 da zaten pe\u015finen istiyor demektir. \u015eimdi %99’unu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir \u00fclkede, milletin m\u00fc\u015fterek inan\u00e7 ve ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun bir anayasan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fayabilece\u011fi adil bir d\u00fczenin kurulmas\u0131 ve bu genel \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde hay\u0131r ve hizmet yar\u0131\u015f\u0131 yapan liderlerin h\u00fcr ve e\u015fit \u015fartlarda plan ve programlar\u0131n\u0131 millete anlatmas\u0131 (propaganda yapmas\u0131) ve neticede milletin istedi\u011fi lideri ve h\u00fck\u00fcmeti se\u00e7mesi esas\u0131na dayanan bir idare ancak Cumhuriyet say\u0131labilir ve “halk\u0131n kendi kendisini y\u00f6netmesi<\/strong>” olabilir ve zaten demokrasinin amac\u0131 da bu de\u011fil midir?<\/span><\/p>\n

Yoksa, sadece bir ki\u015finin veya belli bir kesimin menfaat ve saltanat\u0131n\u0131 korumay\u0131 ama\u00e7layan… Sa\u011f-Sol gibi dan\u0131\u015f\u0131kl\u0131 d\u00f6v\u00fc\u015f i\u00e7indeki partilerin ve perde arkas\u0131ndaki masonik \u00e7evrelerin, kendi tekellerindeki bas\u0131n ve televizyon gibi etkili ara\u00e7lar\u0131 veya ordu ve para gibi bask\u0131 unsurlar\u0131n\u0131 kullanarak halk\u0131 istedikleri gibi y\u00f6nlendirdikleri… \u0130stedikleri ki\u015fi ve zihniyetleri i\u015fba\u015f\u0131na getirip, istemediklerini ise \u00e7e\u015fitli metotlarla devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakt\u0131klar\u0131 veya devirdikleri… Toplumu \u00e7e\u015fitli yanl\u0131\u015flardan birini se\u00e7meye mecbur ettikleri bir rejim ise, cumhuriyet ve demokrasi k\u0131l\u0131fl\u0131 bir diktat\u00f6rl\u00fckten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bu t\u00fcr bir Cumhuriyet, asl\u0131nda \u00e7a\u011fda\u015f bir firavniyettir ve a\u00e7\u0131k bir hile rejimidir. Par\u00e7alanan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri, asl\u0131nda bir parti diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnden, Amerikan demokrasisi bir “Lobiler” imparatorlu\u011fundan, Avrupa tipi Cumhuriyetler ger\u00e7ekte mason b\u00fcrokratlar saltanat\u0131ndan, geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerdeki s\u00f6zde Cumhuriyetler ise uzaktan kumandal\u0131 ve d\u0131\u015f g\u00fcd\u00fcml\u00fc kuklalardan ve halklar\u0131 ise, “robotla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f demokrat k\u00f6leler” konumundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir ve bu durumdan mutlaka kurtar\u0131lmalar\u0131 gerekir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Evet, biz, i\u00e7i bo\u015falt\u0131l\u0131p samanla doldurularak vitrinlere s\u00fcs diye koyulan cans\u0131z ku\u015flar gibi sadece g\u00f6stermelik bir Cumhuriyet de\u011fil, inanc\u0131m\u0131za ve insanl\u0131k onurumuza yak\u0131\u015fan, tam bir adalet ve h\u00fcrriyet ortam\u0131 sa\u011flayan ger\u00e7ek bir Cumhuriyet istiyoruz ve bunun i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131yoruz. Yoksa, Cumhuriyeti, ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k serbestiyeti ve din d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 h\u00fcrriyeti gibi anlayanlar\u0131 veya Cumhuriyet ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7a\u011f d\u0131\u015f\u0131 bir zul\u00fcm ve esaret rejimi uygulayanlar\u0131 veya “h\u00e2kimiyet milletindir<\/strong>” deyip sonra da \u00fclkeyi s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc sermaye baronlar\u0131na teslimiyet sevdas\u0131nda olanlar\u0131 hangi neticelerin bekledi\u011fini, \u0130lahi adaletin ve milli haysiyetin nas\u0131l tecelli edece\u011fini birlikte g\u00f6rece\u011fiz!..<\/span><\/p>\n

Vatan hainleri \u00f6rg\u00fct kurup te\u015fkilatland\u0131\u011f\u0131 halde, mazlumlar\u0131n hay\u0131r ve hizmet amac\u0131yla bir araya toplanamad\u0131\u011f\u0131… Mason olman\u0131n \u015feref, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 ya\u015faman\u0131n su\u00e7 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131… Ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takanlar\u0131n toplumdan d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131, fuhu\u015f simsarlar\u0131na ve genelev patronlar\u0131na madalya tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131… Faizin, kumar\u0131n, karaborsan\u0131n te\u015fvik edilip, me\u015fru kazan\u00e7 yollar\u0131n\u0131n kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131… \u0130nsanlar\u0131n servet ve \u015f\u00f6hret sahibi olabilmek i\u00e7in haram ve hileli yollarda yar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve buna mecbur b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131… Y\u00fczde doksan dokuz \u00e7o\u011funlu\u011fun, y\u00fczde bir az\u0131nl\u0131\u011fa k\u00f6le yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, milli gelirin y\u00fczde seksenini, n\u00fcfusun y\u00fczde yirmilik bir mutlu az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n payla\u015ft\u0131\u011f\u0131, geri kalan y\u00fczde seksenlik \u00e7o\u011funlu\u011fun ise y\u00fczde yirmilik payla ge\u00e7inmeye, daha do\u011frusu s\u00fcr\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir rejime Cumhuriyet demek Cumhurla (Milli \u00c7o\u011funlukla) alay etmektir.<\/span><\/p>\n

H\u00e2lbuki Cumhuriyet, en k\u00e2mil manada adalet, e\u015fitlik, refah ve emniyet demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Cumhuriyet, Hakk\u0131n ve halk\u0131n iste\u011fine teslimiyettir. \u00d6z\u00fcn\u00fc ve \u00f6rne\u011fini evrensel hukuk kurallar\u0131ndan alan, temel insan hak ve h\u00fcrriyetlerini sa\u011flayan ve koruyan, bir bar\u0131\u015f, selamet ve fazilet rejimi olan ger\u00e7ek Cumhuriyete kavu\u015fmak \u00fcmidiyle… \u00dcmitlerin ise, oturup beklemek ve hayal etmekle de\u011fil, ancak gayret ve cesaretle ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi bilinciyle!..<\/span><\/strong><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

[1]<\/a> Sebe’: 28 – Enbiya: 107<\/span><\/p>\n

[2]<\/a> Ahzab: 40<\/span><\/p>\n

[3]<\/a> Enbiya: 107<\/span><\/p>\n

[4]<\/a> Sebe’: 28<\/span><\/p>\n

[5]<\/a> Al-i \u0130mran: 110<\/span><\/p>\n

[6]<\/a> Bakara: 104<\/span><\/p>\n

[7]<\/a> Beyzavi, Razi Hazin – Hulesalt\u00fcl Beyan C.1 Sh. 193 – 194<\/span><\/p>\n

[8]<\/a> (Kamus Terc\u00fcmesi Okyanus. C. 3 Sh. 825) Ahteri Kebir C. 1 Sh. 347, 348 1962 \u0130ST. Orijinal Bask\u0131. <\/span><\/p>\n

[9]<\/a> M\u00fcslim 6 \/ 50 No: 53<\/span><\/p>\n

[10]<\/a> Bakara: 104<\/span><\/p>\n

[11]<\/a> Nisa: 58<\/span><\/p>\n

[12]<\/a> Nisa: 85<\/span><\/p>\n

[13]<\/a> F\u00e2t\u0131r: 2<\/span><\/p>\n

[14]<\/a> Al-i \u0130mran: 26<\/span><\/p>\n

[15]<\/a> En’am: 165<\/span><\/p>\n

[16]<\/a> A’raf: 74<\/span><\/p>\n

[17]<\/a> Yunus: 73<\/span><\/p>\n

[18]<\/a> F\u00e2t\u0131r: 39<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 “DEVLET VE D\u00dcZEN” KAVRAMI \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Devlet; toplumlar\u0131n tabii geli\u015fim s\u00fcrecinde, y\u00f6netimlerin kurumla\u015fmas\u0131 a\u015famas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Tarih \u00f6ncesinde, aileler \u00e7o\u011falarak familyalar\u0131, familyalar birle\u015ferek a\u015firetleri, a\u015firetler kabileleri, kabileler de birle\u015ferek siteleri olu\u015fturmu\u015f ve bu d\u00f6nemlerde toplumlar do\u011fal ahl\u00e2k standartlar\u0131 ve sosyal disiplin kurallar\u0131 i\u00e7erisinde ya\u015fam\u0131\u015flar ve Hz. \u00c2dem’den ba\u015flayarak g\u00f6nderilen peygamberlerin getirdi\u011fi ve g\u00f6sterdi\u011fi iman ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":["post-6404","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozel-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6404"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6404\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}