{"id":6509,"date":"2021-12-22T17:28:13","date_gmt":"2021-12-22T17:28:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2021\/12\/22\/islam-ictihatla-yasanir-sartlara-ve-ihtiyaclara-gore-yorumlanir-gercegi\/"},"modified":"2021-12-22T17:28:13","modified_gmt":"2021-12-22T17:28:13","slug":"islam-ictihatla-yasanir-sartlara-ve-ihtiyaclara-gore-yorumlanir-gercegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/ozel-yazilar\/islam-ictihatla-yasanir-sartlara-ve-ihtiyaclara-gore-yorumlanir-gercegi\/","title":{"rendered":"\u201c\u0130SLAM; \u0130\u00c7T\u0130HAT\u2019LA YA\u015eANIR, \u015eARTLARA VE \u0130HT\u0130YA\u00c7LARA G\u00d6RE YORUMLANIR!\u201d GER\u00c7E\u011e\u0130"},"content":{"rendered":"\n

\u00a0<\/p>\n

“\u0130SLAM; \u0130\u00c7T\u0130HAT’LA YA\u015eANIR,<\/span><\/strong><\/p>\n

\u015eARTLARA VE \u0130HT\u0130YA\u00c7LARA G\u00d6RE YORUMLANIR!” GER\u00c7E\u011e\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slam’\u0131n ama\u00e7lar\u0131na, insanl\u0131\u011f\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u015fartlar\u0131na… Yani de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen standartlar\u0131na uygun, uygar ve uygulanabilir \u00f6zelliklere sahip:<\/span><\/p>\n

A- Demokratik: <\/span><\/strong>Toplumsal kabul ve konsens\u00fcse, h\u00fcr iradeli kat\u0131l\u0131m ve denetlemeye, ilmi i\u00e7tihat ve icma prensiplerine dayal\u0131 bir Adil D\u00fczeni… <\/span><\/p>\n

B- Laik: <\/span><\/strong>Farkl\u0131 din ve d\u00fc\u015f\u00fcnce mensuplar\u0131n\u0131n birlikte ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde ve inand\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, Dini hizmetlerle devlet i\u015flerinin: <\/span><\/p>\n

a- Birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131,<\/span><\/p>\n

b- Birbiriyle \u00e7at\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131,<\/span><\/p>\n

c- Ama birbiriyle uzla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve her birinin kendi sahas\u0131ndan hizmet yapt\u0131\u011f\u0131 huzur ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc sistemini… <\/span><\/p>\n

C- Liberal: <\/span><\/strong>Faizsiz kredile\u015fme, yani \u00e7a\u011fda\u015f bir “Karz-\u0131 Hasen”<\/strong> sisteminin geli\u015ftirildi\u011fi, devletin \u00f6zendirici, organize edici ve altyap\u0131 hizmetleri haz\u0131rlay\u0131p verdi\u011fi yeni bir hareket ve bereket ekonomisini…<\/span><\/p>\n

D- Sosyal:<\/span><\/strong> Herkesin \u015farts\u0131z ve \u00f6n yat\u0131r\u0131ms\u0131z sigortal\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131, adil ve asil bir vergi-zek\u00e2t sisteminin uyguland\u0131\u011f\u0131, insanca ya\u015fam garantisini… <\/span><\/p>\n

E- Hukuki: <\/span><\/strong>\u0130lmi, insani ve ahl\u00e2ki temellere dayal\u0131 ortak bir devlet d\u00fczeni ve disiplini i\u00e7inde, farkl\u0131 hukuk tercihlerini ve hakemlik m\u00fcessesesini hayata ge\u00e7irmek \u00fczere; yeni bir medeniyet modeli geli\u015ftirecek giri\u015fim ve de\u011fi\u015fimler kesinlikle gereklidir ve en k\u0131sa s\u00fcrede bu ger\u00e7ekle\u015fmezse, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelecektir. <\/span><\/p>\n

Bedi\u00fczzaman’\u0131n ifadesiyle: <\/span><\/strong><\/p>\n

“Eski hal, art\u0131k muhal, ya yeni hal; ya izmihlal…” <\/span><\/strong>bizi beklemektedir. “Yok olu\u015f”<\/strong> veya “Yeniden do\u011fu\u015f”<\/strong>tan birisi tercih edilecektir. <\/span><\/p>\n

Ve her toplum, hak etti\u011fi ve liyakat kesbetti\u011fi y\u00f6netime eri\u015fecektir. S\u00fcleyman Karag\u00fclle’nin \u015fu tespitleri olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. <\/span><\/p>\n

\u0130\u00e7tihat Nedir?<\/span><\/strong><\/p>\n

Kitap ve S\u00fcnnet ile<\/span><\/strong> Ak\u0131l ve \u0130lim Aras\u0131ndaki Dengedir!<\/strong><\/span><\/p>\n

Bir \u00e7\u00f6lde susuz kalsan\u0131z, akl\u0131n\u0131z\u0131 kullanarak su aray\u0131p bulur ve su ihti\u00adyac\u0131n\u0131z\u0131 giderebilirsiniz. \u0130kinci bir ihtimal olarak, su ararken bulamay\u0131p belki \u00f6lm\u00fc\u015f de olabilirsiniz. \u00c7\u00f6lde su ararken rastlayaca\u011f\u0131n\u0131z \u00e7oban veya kervanlara su kayna\u011f\u0131 sordu\u011funuzda, belki yalan s\u00f6yleyecekler; ama do\u011fru s\u00f6ylemeleri ihtimali daha kuvvetlidir. Onlar\u0131n s\u00f6yledikleri akl\u0131n\u0131za ya\u00adtarsa, \u00f6nce i\u015faret edilen b\u00f6lgede su arars\u0131n\u0131z. Suyu buldu\u011funuzda, sonu\u00e7 yine akl\u00eedir. Ama suyu bulamazsan\u0131z, o s\u00f6z ve bilgi sizin i\u015finize yaramam\u0131\u015f olur ve belki susuzluktan \u00f6lm\u00fc\u015f olursunuz, ama kimse sizi su\u00e7lu ve sorumlu g\u00f6rmeyecektir!<\/span><\/p>\n

Kitap ve S\u00fcnnet, <\/span><\/strong>size suyun nerede oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve ondan sonra da; akl\u0131n\u0131 kullan ve dediklerimi ara\u015ft\u0131r, suyu bul ve kurtul. Su yok diye oradaki kum tanelerini yutma!.. Ve \u00f6l\u00fcme raz\u0131 olma!<\/span><\/p>\n

\u0130\u015fte \u0130\u00e7tihat budur.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slamiyet’e g\u00f6re;<\/span><\/strong><\/p>\n

Kitap<\/span><\/em><\/strong> ve S\u00fcnnet, <\/strong>akl\u0131n sonuca daha \u00e7abuk ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r. Yoksa akla ve ilme ayk\u0131r\u0131 olan bir \u015fey Kitap ve S\u00fcnnet ile delillendirilip uygulanamaz!..<\/span><\/em><\/p>\n

Bir h\u00fck\u00fcm, <\/span><\/em><\/strong>hem illete yani mutlak delillere; hem hikmete yani ilme uyma\u00adl\u0131d\u0131r. Yani delil bunlar\u0131n toplam\u0131 de\u011fil, \u00e7arp\u0131m\u0131d\u0131r.<\/span><\/em><\/p>\n

Kur’an ve S\u00fcnnet ile ak\u0131l ve ilim <\/span><\/em><\/strong>aras\u0131nda i\u015fte b\u00f6ylesine sa\u011flam ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir denge vard\u0131r. Bu dengeden yararlan\u0131p hayat\u0131n\u0131 ona g\u00f6re d\u00fc\u00adzenleyenler susuzluktan kurtulurlar; aksine hareket edenler de ya b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekerler veya susuzluktan \u00f6l\u00fcrler.<\/span><\/em><\/p>\n

\u00c7\u00f6z\u00fcm: Gerekli \u0130\u00e7tihad ve Yeni \u0130cmalardad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Her varl\u0131\u011f\u0131n irs\u00ee \u00f6zellikleri vard\u0131r ve bunlar de\u011fi\u015fmezdir. \u0130\u00e7ti\u011fimiz “Su” <\/strong>her zaman ‘H2<\/sub>O’dan olu\u015fur. Bu terkib ortadan kalk\u0131nca su, su olmaktan \u00e7\u0131kar. Ama su bu arada \u00e7evre \u015fartlar\u0131na g\u00f6re buhar, s\u0131v\u0131, buz, kar, nem, \u00e7i\u011f gibi bir\u00e7ok k\u0131l\u0131fa ve \u015fekle girmi\u015f de olabilir.<\/span><\/p>\n

Bu\u011fday her yerde bu\u011fdayd\u0131r. Bu d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde de\u011fi\u015fmezdir; ama \u00e7evre \u015fartlar\u0131na g\u00f6re \u00e7ok farkl\u0131 bu\u011fday t\u00fcrleri elde edebilirsiniz. Sadece farkl\u0131 tabiat \u015fartlar\u0131nda farkl\u0131 t\u00fcrlerin elde edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lisan\u0131n da; bu duruma benzer \u015fekilde, gerek fert gerekse topluluk halinde de\u011fi\u015fme\u00adyecek \u00f6zellikleri ve buna g\u00f6re d\u00fczenlenmi\u015f h\u00fck\u00fcmleri vard\u0131r. Bunlar\u0131 de\u00ad\u011fi\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

\u00c7ocu\u011fu ancak kad\u0131n do\u011furabilir ve emzirmeyi de ancak anne veya \u00e7ocuk do\u011furan kad\u0131n yapabilir. Erke\u011fin buna benzer \u015feyleri yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u00ad\u011fildir. \u00c7ocuk dokuz ay anne karn\u0131nda kal\u0131r. Cinsi kabiliyetler yakla\u015f\u0131k ola\u00adrak on be\u015f ya\u015flar\u0131nda geli\u015fir. Erkek daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr; kad\u0131n daha \u015fefkatlidir. Bunlar hi\u00e7bir zaman ve devirde de\u011fi\u015fmeyen esaslard\u0131r. Bunlar gibi burada say\u0131lamayacak kadar pek \u00e7ok irs\u00ee \u00f6zellik vard\u0131r. O halde yenilik ve de\u011fi\u015fme\u00adler, ancak irs\u00ee olmayan \u00f6zelliklerde ve konularda yap\u0131labilir.<\/span><\/p>\n

\u0130slamiyet’e g\u00f6re;<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130rs\u00ee \u00f6zellikler <\/span><\/em><\/strong>b\u00fct\u00fcn \u015feriatlarda ve hukuk sistemlerinde ayn\u0131d\u0131r; de\u011fi\u015fmezdir ve de\u011fi\u015fmeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc “tabii”<\/strong>dir ve “gerekli”<\/strong>dir.<\/span><\/em><\/p>\n

\u0130rs\u00ee olmayan \u00f6zellikler ise yer ve zamana g\u00f6re de\u011fi\u015fir.<\/span><\/em><\/p>\n

Hz. Muhammed <\/span><\/em><\/strong>(SAV)’den \u00f6nce de\u011fi\u015fik yer ve zamanlarda, de\u011fi\u015fik kitap ve peygamberler geliyor ve bunlar de\u011fi\u015fen durumlara g\u00f6re h\u00fck\u00fcmleri de\u011fi\u015ftiriyorlard\u0131.<\/span><\/em><\/p>\n

\u0130slamiyet peygamberli\u011fe son verdi<\/span><\/em><\/strong>. Bundan sonra peygamber gelmeyecektir. Kur’an<\/strong> sadece de\u011fi\u015fmeyen irs\u00ee h\u00fck\u00fcmleri ihtiva etmektedir. De\u011fi\u015fen ve irs\u00ee olmayan h\u00fck\u00fcmler ise; ilme dayal\u0131 ak\u0131l yoluyla yap\u0131lacak ‘i\u00e7tihad’ <\/strong>ve ‘icmalar’ <\/strong>ile ortaya konacak ve sorunlar b\u00f6ylece \u00e7\u00f6z\u00fclecektir.<\/span><\/em><\/p>\n

\u0130\u00e7tihat kap\u0131s\u0131n\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, <\/strong>art\u0131k irs\u00ee olmayan ve s\u00fcrekli de\u00ad\u011fi\u015fen konulara \u015feriata g\u00f6re, yani (f\u0131trata ve tabiata uygun) \u00e7\u00f6z\u00fcm ve yer bulamazs\u0131n\u0131z. Hayat devam etti\u011fi i\u00e7in de sorunlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7\u00f6zmek amac\u0131yla Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kuvvete dayal\u0131 ka\u00adnunlar\u0131n\u0131 terc\u00fcme edip uygulamaya kalk\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Ancak yine de sorunlar\u0131\u00adn\u0131z\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturamazs\u0131n\u0131z. Zira o kanunlar Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f\u00adt\u0131r ve onlar\u0131n \u015fartlar\u0131 bizimkilerden farkl\u0131d\u0131r.<\/span><\/em><\/p>\n

Nas\u0131l bin sene \u00f6nceki i\u00e7tihatlar\u0131n bug\u00fcn uygulanmas\u0131 ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 ise; ayn\u0131 \u015fekilde ba\u015fka milletlerin kendi \u015fartlar\u0131 ve problemlerinin a\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ya\u00adp\u0131lan kanunlar\u0131n\u0131 kopya edip uygulamak da ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. En \u00f6nemlisi de, bunlar asla \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flamayacakt\u0131r. Sadece ge\u00e7ici pansuman tedbirler olacakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f sorunlar\u0131n biricik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc; yeni ve \u00e7a\u011fda\u015f i\u00e7tihad ve icmalardad\u0131r.<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n

Geli\u015fmenin Engeli: Gelenek\u00e7i M\u00fcsl\u00fcman ve Bat\u0131c\u0131 Yobaz \u0130nsan!.. Fikir H\u00fcrriyeti Olmayan \u00dclke Geli\u015femez!<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130nsan beyni; zorda kal\u0131nca ve muhta\u00e7 olunca \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Devletler kurulur\u00adken de insanlar son derece birbirlerine kenetlenmi\u015f olarak ve her biri ortak anonim bir zek\u00e2 yard\u0131m\u0131 ile devletlerini kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu birliktelik\u00adten do\u011fan g\u00fc\u00e7le kuvvetli olurlar ve devleti kurarlar.<\/span><\/p>\n

Ne var ki, bu devlet ba\u015flang\u0131\u00e7ta medeniyetten mahrumdur. Ancak ge\u00adli\u015fme ve kalk\u0131nma devam eder. Belli bir merhalede olgunluk \u00e7a\u011f\u0131na ula\u015fan topluluklar, meselelerini \u00e7\u00f6zmek amac\u0131yla fikir yar\u0131\u015f\u0131na girerler ve de\u011fi\u015fik alternatifler \u00fcretirler. Devlet geli\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00fcst seviyeye gelerek zirveye ula\u015f\u0131r. Her \u015fey en m\u00fckemmel \u015fekliyle \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Art\u0131k rakip fikirler de kalmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcn i\u00e7in m\u00fckemmel olan bir g\u00f6r\u00fc\u015f son derece g\u00fc\u00e7lenmi\u015f ve devlete h\u00e2kim olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

\u0130\u015fte bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin son derece g\u00fc\u00e7lenip h\u00fck\u00fcmran olmas\u0131 noktas\u0131nda; ar\u00adt\u0131k statiklik ve donukluk, ard\u0131ndan da duraklama ba\u015flar. B\u00f6yle bir merha\u00adlede maalesef yeni fikir ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilemez olur. Eski \u00e7\u00f6z\u00fcmler de, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen hayata ve yeni ihtiya\u00e7lara cevap verme ve \u00e7\u00f6z\u00fcm olma g\u00fcc\u00fcn\u00fc kay\u00adbederler. Bu durumda eski \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin g\u00fcc\u00fc ve oturmu\u015flu\u011fu (stat\u00fcko), yeni ve alter\u00adnatif \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin olu\u015fmas\u0131n\u0131 engeller.<\/span><\/p>\n

Sonunda b\u00f6yle bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan bir topluluk veya devlet ne olur? Sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretemeyecek kadar ya\u015flanm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in; \u00e7\u00f6\u00adk\u00fc\u015f merhalesine ula\u015f\u0131r ve bir m\u00fcddet sonra da tarihe kar\u0131\u015f\u0131r.<\/span><\/p>\n

Osmanl\u0131 Devleti, <\/span><\/strong>Mo\u011fol sald\u0131r\u0131lar\u0131yla y\u0131k\u0131lan <\/span>\u0130slam Medeniyeti’nin yerine, daha dirilmi\u015f ve derlenmi\u015f bir ruhla, yeni bir cihat ve i\u00e7tihat \u015fuuruyla kurulmu\u015ftur. Dolay\u0131s\u0131yla medeniyet i\u00e7in bir yenilik yapabilme ve \u00e7a\u011fda\u015f sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretebilme g\u00fcc\u00fcn\u00fc de haz\u0131r bulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

Ancak; \u0130mparatorluk <\/span><\/strong>merhalesine gelen her medeniyet art\u0131k hantalla\u015f\u0131r ve a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r, zira ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6nemine girmi\u015ftir. Art\u0131k gen\u00e7likteki dirilik ve di\u00adnamizm olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeni fikir ak\u0131mlar\u0131 do\u011fmaz. D\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131ndaki bu buhran ve olumsuz durum; sadece M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda de\u011fil, Bat\u0131l\u0131la\u015fma sevdas\u0131 i\u00e7inde olanlar aras\u0131nda da ayn\u0131d\u0131r. Onlar aras\u0131nda da derde deva ola\u00adbilecek seviyede bir varl\u0131k ve ba\u015far\u0131 g\u00f6sterebilen birine rastlanmaz. Yakla\u015f\u0131k y\u00fcz y\u0131ld\u0131r s\u00fcr\u00fcp gelen bu hastal\u0131k halen devam etmektedir. Cumhuriyet d\u00f6neminde de maalesef bu hastal\u0131\u011fa bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Sadece bir y\u00f6ndeki ba\u015far\u0131 ve geli\u015fme dikkat \u00e7ekicidir. Gerek Osmanl\u0131lar,<\/strong> gerekse yeni T\u00fcrkiye Cumhuriyeti <\/strong>d\u00f6nemlerinde T\u00fcrkler, asker\u00adlik alan\u0131nda <\/strong>Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndan geri kalmam\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrk Ordusu <\/strong>her zaman kendisini yenileyebilmi\u015f, \u00e7a\u011fa ayak uydurabilmi\u015f, gerek i\u00e7 ve gerek d\u0131\u015f sava\u015flarda \u00fcst\u00fcn ba\u015far\u0131lar kazanm\u0131\u015f, zaman zaman Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ileri\u00adsinde olabilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Ama sivil y\u00f6netim mekanizmas\u0131, <\/strong>ilim ve d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131, k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet at\u0131l\u0131mlar\u0131 alan\u0131nda; utan\u0131lacak seviyededir. Bu konularda bin y\u0131l \u00f6nceki i\u00e7ti\u00adhatlar\u0131 uygulama anlay\u0131\u015f\u0131ndaki gelenek\u00e7i gerici M\u00fcsl\u00fcmanlar <\/strong>ile Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndan, hem de anlamadan ve alt yap\u0131 haz\u0131rlamadan terc\u00fcme ettikleri kanunlar\u0131 k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne dayatma \u00e7abas\u0131ndaki Bat\u0131c\u0131 devrimci yobazlar <\/strong>aras\u0131nda hi\u00e7bir fark yoktur. Belki varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilecek biricik fark; birinci g\u00f6r\u00fc\u015f sahiplerinin sami\u00admiyet, <\/strong>ikinci g\u00f6r\u00fc\u015f sahiplerinin ihanet <\/strong>i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclebi\u00adlece\u011fidir. Ama bu hi\u00e7bir \u015feyi de\u011fi\u015ftirmez ve sosyal tahribat\u0131 netice itiba\u00adriyle ayn\u0131d\u0131r. B\u00f6yle giderse \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ve \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u0130slamiyet’e g\u00f6re;<\/span><\/strong><\/p>\n

Eceli gelen her topluluk ve her medeniyet mutlaka \u00f6lecektir.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

\u00d6l\u00fcm\u00fc geciktirmek veya \u00f6nlemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Yeni topluluk ve medeniyet ise; \u00e7a\u011fda\u015f ihtiya\u00e7lara ve yeni i\u00e7tihatlara dayal\u0131 olarak kurulabilecektir.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Bu yolu tutmayanlar, do\u011fal ve sosyal kanunlar\u0131 hesaba katmayanlar; ba\u015far\u0131ya ula\u015famazlar.<\/span><\/em><\/p>\n

Kapitalizm ve Sosyalizm, <\/span><\/strong>Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ayn\u0131 cins sistemleridir. Aralar\u0131ndaki fark, Kapitalizmde serbest tart\u0131\u015fma ve i\u00e7tihatlar vard\u0131r<\/strong>; Sosyalist sistem ise; tart\u0131\u015fmalara ve i\u00e7tihatlara kapal\u0131d\u0131r<\/strong>. Bu yap\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 Sosyalizm ba\u015far\u0131l\u0131 olamam\u0131\u015f ve sonunda \u00e7\u00f6kmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Fa\u015fizm ve dikta rejimleri i\u00e7in de benzer \u015feyleri s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelinceye kadar en \u00f6nemli eksikli\u011fi ve hastal\u0131\u011f\u0131 da budur. Stat\u00fckonun adamlar\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fc sermayesinin kiral\u0131k elemanlar\u0131 istedikleri gibi sald\u0131rarak yazacak ve d\u00fc\u015f\u00fcnce olarak sa\u00e7malayacaklar; ama hi\u00e7 kimse onlara h\u00fcr bir or\u00adtamda cevap veremeyecek. Verenler susturulacak ve su\u00e7lanacak!<\/span><\/p>\n

B\u00f6yle \u015fey olmaz! Olmamal\u0131. Ama maalesef oldu ve oluyor!..<\/span><\/p>\n

Bu y\u00fczden kesinlikle yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretimi ve geli\u015fme olmuyor!<\/span><\/p>\n

Tek \u00e7\u0131kar yol fikir h\u00fcrriyeti <\/strong>ve tabi yeni<\/strong> ve yerli projeler \u00fcretebilme serbestiyetidir…<\/strong><\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye’de birileri \u0130slamiyet’e istedi\u011fi hakaretleri yapabilecek; inan\u00e7la\u00adr\u0131na sald\u0131r\u0131lan taraf olarak siz; baz\u0131 tabular\u0131n ard\u0131na s\u0131\u011f\u0131nan bu sald\u0131rganlara s\u00f6z s\u00f6yleyemeyeceksiniz!<\/span><\/p>\n

Bu durum: Fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, k\u00fcf\u00fcr \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr!<\/span><\/p>\n

B\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcncelerin serbest olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeler geli\u015femez.<\/span><\/p>\n

\u00dclkemizin geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve geli\u015fememesinin en \u00f6nemli sebebi bu\u00addur.<\/span><\/p>\n

\u0130slam D\u00fczeninde, Medrese Mensuplar\u0131: <\/span><\/strong><\/p>\n

“Din” De\u011fil “\u0130lim” Adamlar\u0131d\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slamiyet’e g\u00f6re yani \u0130slam d\u00fczeninde h\u00fck\u00fcmdar; sadece ha\u00adkem ve ba\u015fkomutand\u0131r. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck birimlerde, yani bucaklarda sadece kendi buca\u011f\u0131n\u0131n kad\u0131s\u0131d\u0131r. Kendi buca\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kad\u0131l\u0131k yapamayaca\u011f\u0131 gibi, sava\u015f durumu olan fevkalade hal d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer alt kurulu\u015flar\u0131n i\u00e7 i\u015flerine asla m\u00fcdahale edemez.<\/em><\/span><\/p>\n

Te\u015fri i\u015flerini, halk\u0131n biat\u0131yla-se\u00e7imiyle olu\u015fmu\u015f ‘ilm\u00ee \u015f\u00fbra’<\/strong> y\u00fcr\u00fct\u00fcr.<\/span><\/em><\/p>\n

Kaza i\u015flerini, yine halk\u0131n biat\u0131yla olu\u015fmu\u015f ‘siyas\u00ee \u015f\u00fbra’<\/strong> y\u00fcr\u00fct\u00fcr.<\/span><\/em><\/p>\n

Din\u00ee kurulu\u015flar ve meslek\u00ee kurulu\u015flar vard\u0131r; bunlar da \u015f\u00fbra olu\u015fturabilirler. Ekonomik faaliyetleri ‘meslek\u00ee kurulu\u015flar’<\/strong>, ahl\u00e2k\u00ee e\u011fitim faaliyetlerini ise ‘din\u00ee kurulu\u015flar’<\/strong> yaparlar.<\/span><\/em><\/p>\n

Medrese mensuplar\u0131 din adamlar\u0131 de\u011fil, ilim adamlar\u0131d\u0131r, din adamlar\u0131 tekke mensuplar\u0131d\u0131r. Din adamlar\u0131n\u0131n devlet b\u00fcnyesinde resm\u00ee <\/em>g\u00f6revleri olmam\u0131\u015ft\u0131r ve olmamal\u0131d\u0131r. Abbasiler ve Osmanl\u0131lar devlet y\u00f6netiminde din adamlar\u0131n\u0131 de\u011fil, ilim adamlar\u0131n\u0131 g\u00f6revlendirmi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

Bug\u00fcnk\u00fc memur ve b\u00fcrokratlar\u0131n tahsil g\u00f6rm\u00fc\u015f insanlar aras\u0131ndan se\u00e7ilip g\u00f6revlere getirilmesi, i\u015fte o ge\u00e7mi\u015fteki y\u00f6netimlerden kalan bir gelenektir. Bug\u00fcn oldu\u011fu gibi gelecekte de hi\u00e7 kimse bu uygulamadan vazge\u00e7emeyecektir. Devlet meclislerinde \u00fcye olabilmek i\u00e7in “akademik”<\/strong> kariyer yapmak, il meclislerinde \u00fcye olabilmek i\u00e7in ‘y\u00fcksek’<\/strong> tahsilli olmak ve bucak meclislerinde \u00fcye olabilmek i\u00e7in ‘orta’<\/strong> \u00f6\u011frenimini yapm\u0131\u015f olmak gerekecektir. Meclisler, h\u00fck\u00fcmetlerin ve siyasi partilerin oyunca\u011f\u0131 olmaktan ancak b\u00f6yle kurtulabilir. “Yeniden yap\u0131lanma”<\/strong> \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lacak bu uygulamalar sayesinde demokratik olmayan davalara kar\u015f\u0131 konabilir.<\/span><\/p>\n

B\u00f6ylece b\u0131rak\u0131n\u0131z din adamlar\u0131n\u0131n siyasete alet edilmesi, hi\u00e7 kimse ve hi\u00e7bir kurulu\u015f hi\u00e7bir \u015feye alet edilemez. Yazar-\u00e7izerlerin veya “hak-h\u00fcrriyetimiz k\u0131s\u0131tlan\u0131r”<\/strong> korkusu ta\u015f\u0131yan kesimlerin endi\u015felerine de mahal kalmaz. B\u00fct\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n kayna\u011f\u0131 bilgisizlik ve cehalettir.<\/span><\/p>\n

\u0130slamiyet’te K\u00f6r\u00fc K\u00f6r\u00fcne \u0130taat Yoktur: <\/span><\/strong><\/p>\n

Ba\u015fkanlar\u0131n Yetkileri Sonsuz De\u011fildir!<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slamiyet’e g\u00f6re;<\/span><\/strong> \u0130slam d\u00fczeninde Bucak Ba\u015fkanlar\u0131 vard\u0131r.<\/em><\/span><\/p>\n

Bu ba\u015fkanlar o buca\u011f\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.<\/span><\/em><\/p>\n

Halk o ba\u015fkana itaat etmekle m\u00fckelleftir.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Halk yani ki\u015filer, gerekti\u011finde ba\u015fkan\u0131 sadece uyarmakla ve yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylemekle yetinmelidirler. Ancak ba\u015fkana yap\u0131lan uyar\u0131\u00adlar olumlu etkisini g\u00f6stermez de b\u00f6yle bir beldede oturulamaz bir hale gelinirse, gerekli ve kanuni tedbirler devreye girecektir. Dirlik ve<\/span><\/em> d\u00fczenlik ancak b\u00f6yle sa\u011flanabilir. Aksi halde huzur kalmaz, anar\u015fi ve karga\u015fa \u00e7\u0131kar. Toplulu\u011fun d\u00fczeni bozulur.<\/em><\/span><\/p>\n

• <\/span><\/em>Eb\u00fb Hanife’nin konu\u015fmas\u0131n\u0131 yasaklayan valinin emirlerine kar\u015f\u0131: Eb\u00fb Hanife ya m\u00fccadele etmeli, ya da o kenti terk etmeliydi. Eb\u00fb Hanife bu konuda birinci \u015f\u0131kk\u0131 tercih etmi\u015f, fikri ve siyasi cihad\u0131na devam etmi\u015ftir. Aksi halde kenti terk etmesi gerekirdi.<\/span><\/p>\n

Geleneklere Uyma ve Taklit Kur’an’da Yerilmi\u015ftir; Peki, Gelenek\u00e7ilik ve Tutuculuk Nas\u0131l \u00d6nlenir? <\/span><\/strong><\/p>\n

Bir topluluk do\u011fru veya yanl\u0131\u015f baz\u0131 inan\u00e7lara ba\u011fl\u0131 olur. Herkes o inan\u00adc\u0131n zahiren lehinde olur ve s\u00f6zde onu savunur, ancak ona g\u00f6re hareket etmez; so\u00adnunda o g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc kendi ya\u015fay\u0131\u015f\u0131na uydurur. S\u00f6z\u00fcn geli\u015fi, baz\u0131 cumhuriyet y\u00f6netici\u00adleri laikli\u011fi savunmakta ve l\u00e2ikli\u011fe kar\u015f\u0131 olmakla su\u00e7lad\u0131klar\u0131n\u0131 on be\u015f y\u0131la kadar zindan\u00adlarda \u00e7\u00fcr\u00fctmekteydiler. Ancak mahk\u00fbm olanlardan hi\u00e7biri kendi kanunla\u00adr\u0131nda yaz\u0131l\u0131 fiillerden dolay\u0131 mahk\u00fbm edilmemi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Mesela, ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde \u0130zmir’de bir toplant\u0131da kad\u0131nlarla erkekler ayr\u0131 oturtuldu diye burada yer g\u00f6steren gen\u00e7lere sekizer sene hapis cezas\u0131 verilmi\u015f ve bu cezalar maalesef \u00e7ektirilmi\u015ftir. Bu a\u011f\u0131r cezay\u0131 veren de o zaman ki Devlet G\u00fcvenlik Mahkemesi’ydi.<\/span><\/p>\n

Bug\u00fcn maalesef ne sosyalistler sosyalist; ne de kapitalistler kapitalist; ne Hristiyanlar Hristiyan ve ne de M\u00fcsl\u00fcmanlar samimi M\u00fcsl\u00fcman olmad\u0131klar\u0131 gibi: Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcler de ger\u00e7ekten Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc de\u011fildirler.<\/span><\/p>\n

Her toplulu\u011fun kendi nefislerine uygun bir gelene\u011fi vard\u0131r. O gelene\u011fe kendilerine g\u00f6re en uy\u00adgun ismi veriyor ve onu dayat\u0131yorlar. O topluluk i\u00e7inde bir i\u015f yapmak ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmak iste\u00adyenler de o toplulu\u011fun gelenek\u00e7i kurallar\u0131n\u0131, yozla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kavramlar\u0131n\u0131 ve sloganlar\u0131n\u0131 ve tap\u0131nd\u0131klar\u0131 tabular\u0131n\u0131 savunur gibi davranmaktad\u0131r. Bu tutum, elbette de\u011fi\u015fimi ger\u00e7ekle\u015ftirmekten ve toplumu huzura eri\u015ftirmekten uzakt\u0131r. Bundan dolay\u0131 gelenek\u00e7ilik bir hastal\u0131kt\u0131r ve hatal\u0131d\u0131r, ama ga\u00adyeleri de\u011fi\u015fme-iyile\u015fme olmayanlar i\u00e7in tam bir s\u0131\u011f\u0131nak ve istismar arac\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u0130slamiyet;<\/span><\/strong><\/p>\n

Halk\u0131n b\u00f6yle k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne geleneklere uymas\u0131n\u0131 \u015fiddetle yermi\u015f ve ata\u00adlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 taklide kalk\u0131\u015fmay\u0131 en b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fck saym\u0131\u015ft\u0131r. Topluluklar\u0131 ileri g\u00f6t\u00fcrmek ve geli\u015ftirmek isteyenlerin geleneklerle sava\u015fmak zorunda kala\u00adcaklar\u0131 Kur’an’da s\u0131k s\u0131k tekrar edilmi\u015ftir.<\/span><\/em><\/p>\n

Bundan dolay\u0131d\u0131r ki Kur’an: daima geleneklere g\u00f6re olu\u015fan kamuoyu kar\u015f\u0131s\u0131na, ilme dayanan ba\u015fkanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc <\/strong>koymu\u015ftur. Ba\u015fkanlara bu g\u00f6\u00adr\u00fc\u015f\u00fc ‘ilm\u00ee \u015f\u00fbra’ <\/strong>verecek ve telkin edecektir. Ancak ilm\u00ee \u015f\u00fbra da o toplu\u00adlu\u011fun i\u00e7inden ve o topluluktaki fertlerin kendi inan\u00e7 ve ihtiya\u00e7lar\u0131 istikametinde ulemaya ‘ba\u011flanmas\u0131 usul\u00fc’ <\/strong>ile olu\u015facakt\u0131r.<\/span><\/em><\/p>\n

B\u00f6ylece bir taraftan mill\u00ee h\u00e2kimiyet sa\u011flanacak, di\u011fer taraftan ilmin verileri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda y\u00f6neticiler ayd\u0131nlanarak gelenek\u00e7ilik ve tutuculuk \u00f6nlene\u00adcektir.<\/span><\/em><\/p>\n

Bug\u00fcn, baz\u0131 kesimler, \u015feriat\u0131 istismar ederken, baz\u0131 ayd\u0131n ve Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc ge\u00e7inenler de \u015feriat d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 istismar edi\u00adyor. M\u00fcesseselerin kendilerine de\u011fil de kelimelere ve kavramlara sald\u0131r\u0131l\u0131\u00adyor. B\u00f6ylece Don Ki\u015fot’un yel de\u011firmenleriyle sava\u015f\u0131 gibi bir sava\u015f verili\u00adyor. Bu sava\u015ftan kimin galip kimin ma\u011flup olaca\u011f\u0131 daha ba\u015ftan bellidir.<\/span><\/p>\n

Hak galip, b\u00e2t\u0131l ma\u011flup olacakt\u0131r;<\/span><\/em><\/p>\n

Zaten b\u00e2t\u0131l, her zaman ma\u011flup olmaktad\u0131r.<\/span><\/em><\/p>\n

\u0130slam E\u011fitim Sistemi;<\/span><\/strong><\/p>\n

Be\u015fikten Mezara Kadar Yayg\u0131n E\u011fitim.<\/span><\/strong><\/p>\n

E\u011fitimde f\u0131rsat e\u015fitli\u011finin sa\u011flanabilmesi, \u00e7ocuklar\u0131n farkl\u0131 okullarda okuyabilmesi ve \u00fcst okullara herkesin gidebilmesi ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Ve bu okullarda da farkl\u0131 \u015feylerin rahatl\u0131kla okutulabilmesi gerekir. Bak\u0131n\u0131z; Osmanl\u0131 d\u00f6neminde, \u00e7ocuklara \u00f6nce namazda okuyacaklar\u0131 Kur’an sure\u00adleri ezberletilir, sonra kademe kademe kendilerine hayatta l\u00e2z\u0131m olan \u015fey\u00adler \u00f6\u011fretilirdi. \u00c7ok farkl\u0131 din mensuplar\u0131na bu f\u0131rsat verilirdi. \u0130\u015fte bu y\u00fczden 700 y\u0131ll\u0131k b\u00fcy\u00fck bir medeniyet kurulup ya\u015fat\u0131labilmi\u015ftir. Bunlar\u0131 k\u0131saca s\u0131ralayal\u0131m:<\/span><\/p>\n

Allah’a inanmak gerekir. <\/span><\/strong>O her yerde haz\u0131r ve n\u00e2z\u0131rd\u0131r. Bizi her an kontrol etmektedir. Emirlerine uyarsak cennete gideriz, uymazsak cehen\u00adneme gideriz.<\/span><\/p>\n

Allah’\u0131n melekleri <\/span><\/strong>vard\u0131r ve bizim yapt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 yazmakta veya fi\u015flere kaydetmektedirler; sonra bu yapt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n hesab\u0131n\u0131 verece\u011fiz.<\/span><\/p>\n

Allah’\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi kitaplar <\/span><\/strong>vard\u0131r ve o kitaplarda huzurlu ve onurlu ya\u015fam prensiplerimiz yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu gibi \u00f6ld\u00fckten sonraki cennet veya cehennem hayat\u0131 da bildirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Allah peygamberler g\u00f6ndermi\u015f, <\/span><\/strong>bu kitaplar\u0131 onlar bizlere \u00f6\u011f\u00adretmi\u015f ve nas\u0131l ya\u015famam\u0131z ve hayat\u0131 nas\u0131l alg\u0131lamam\u0131z gerekti\u011fini de g\u00f6stermi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

\u00d6ld\u00fckten sonra dirilecek, <\/span><\/strong>bu d\u00fcnyada yapt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n hesab\u0131 veri\u00adlecek, insanlar\u0131n kimi cennete kimi de cehenneme gidecektir.<\/span><\/p>\n

\u0130yilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck <\/span><\/strong>olarak ba\u015f\u0131m\u0131za her ne gelirse Allah’tand\u0131r ve imtihand\u0131r. <\/strong>Baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131 ve hastal\u0131klar bizim iyili\u011fimizedir veya g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131n bir kefaretidir. Ba\u015fkalar\u0131na zul\u00fcm ve hakaret etmek de onlara tap\u0131n\u0131p tanr\u0131 edinmek de yasakt\u0131r ve yerilmi\u015ftir…<\/span><\/p>\n

\u0130\u015fte bunlar iman\u0131n \u015fartlar\u0131 <\/strong>olarak \u00f6\u011fretilecektir.<\/span><\/p>\n

\u0130man\u0131n \u015fartlar\u0131 \u00f6\u011fretildikten sonra, ba\u015fta insan\u0131n nas\u0131l temizlenece\u011fi, nas\u0131l giyinece\u011fi, imk\u00e2n ve kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirece\u011fi, topluma nas\u0131l yararl\u0131 olabilece\u011fi, toplant\u0131larda nas\u0131l hareket edece\u011fi, ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi, halk\u0131n ba\u015fkana nas\u0131l uyaca\u011f\u0131 e\u011fitilerek \u00f6\u011fretilir. Cihat (Milli savunma), i\u00e7tihat (yerli kalk\u0131nma) \u015fuuru verilir.<\/span><\/p>\n

Sonra verginin nas\u0131l toplanaca\u011f\u0131, insan\u0131n iradesine nas\u0131l h\u00e2kim olaca\u011f\u0131, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6\u011fretilir. Evlenme ve al\u0131\u015fveri\u015f h\u00fck\u00fcmleri \u00f6\u011fretilir. \u0130yi ahl\u00e2k ve y\u00f6neticilere itaat \u00f6\u011fretilir.<\/span><\/p>\n

B\u00f6ylece daha \u00e7ocukluk ve ilk gen\u00e7lik \u00e7a\u011flar\u0131ndan itibaren olgun ve dolgun bireyler; sorumlu, \u015fuurlu ve huzurlu kimseler yeti\u015ftirilirdi.<\/span><\/p>\n

Akli ve Nakli Delillerle \u0130\u00e7tihat Yap\u0131l\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n

Topluluklar\u0131n y\u00f6netiminde temel esaslar ve kurallar vard\u0131r. Kurallar\u0131 olmayan topluluk olamaz. E\u015fk\u0131ya kurulu\u015flar\u0131 ve mafya te\u015fkil\u00e2tlar\u0131 bile, kendi koyduklar\u0131 kurallara uyarlar. En ilkel topluluklar\u0131n da kendilerine g\u00f6re kurallar\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/p>\n

Osmanl\u0131lar\u0131n kurallar\u0131 da \u015feriat esaslar\u0131na dayan\u0131yordu ve y\u00f6ne\u00adticiler de bu kurallara b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde uyuyorlard\u0131. Bu kurallar i\u00e7inde ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 olanlar olabilir. \u015eeriat\u0131 tam ve b\u00fct\u00fcn olarak anlamadan konan bir kural ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 ve yarars\u0131z olabilir; ancak kurala uymak ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir. Ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 kurallara uymamak ve genel kurallar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na da \u00e7\u0131kmamak i\u00e7in, mevzuat yeniden yorumlan\u0131r. Ve bu arada yanl\u0131\u015f ve yarars\u0131z kanun ve kurallar\u0131n de\u011fi\u015ftirilip d\u00fczeltilmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015fteki Osmanl\u0131lar\u0131n \u015feriat\u0131 i\u00e7in neler s\u00f6yleniyorsa, bug\u00fcnk\u00fc kanun ve anayasa maddeleri i\u00e7in de ayn\u0131 \u015feyler s\u00f6ylenebilir. Ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 kanun ve anayasa olamaz m\u0131? Olur!.. Peki, oldu\u011fu zaman ne yapaca\u011f\u0131z? Akla g\u00f6re yorumlayaca\u00ad\u011f\u0131z ve me\u015fru y\u00f6ntemlerle yeni yasalar koyaca\u011f\u0131z. Nitekim yarg\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131 bundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bu uygulama kadar makul bir kural d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/span><\/p>\n

Kanunlar\u0131na uymay\u0131 ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 saymak anar\u015fi ve karga\u015faya davetiye \u00e7\u0131karmakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u0130slamiyet’e g\u00f6re;<\/span><\/strong><\/p>\n

‘Nakl\u00ee deliller’<\/span><\/em><\/strong> vard\u0131r; ancak bu nakl\u00ee deliller ‘ak\u0131l yoluyla yorumlanmal\u0131’<\/strong> ve bu yorumlardan sonra uygulanmal\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 Kur’an’\u0131n herhangi bir ayetine g\u00f6re veya Peygamber’in bir hadisine g\u00f6re amel edilmez. Ya; ayet ve hadislerin, ilmi ve insani \u00f6l\u00e7\u00fclere g\u00f6re yorumlan\u0131p yap\u0131lm\u0131\u015f kanun ve kurallar\u0131na g\u00f6re davran\u0131l\u0131r.<\/span><\/em><\/p>\n

Bir konu b\u00fct\u00fcn ‘akl\u00ee ve nakl\u00ee deliller’<\/strong>in birlikte de\u011ferlendirmesiyle \u00e7\u00f6\u00adz\u00fcl\u00fcr ki; bu uygulamaya ‘i\u00e7tihat’<\/strong> denir. Bu i\u00e7tihad\u0131 yapan da ak\u0131l olacakt\u0131r.<\/span><\/em><\/p>\n

Ayetler birer tabiat kanunu gibidir. M\u00fchendis bir kanunla makine ya\u00adpamaz, b\u00fct\u00fcn tabii ve sosyal kanunlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak makine dizayn eder. M\u00fc\u00e7tehid de, Kur’an ve S\u00fcnnet’te ifadesini bulan veya bulmayan b\u00fct\u00fcn tabi\u00ee ve sosyal kanunlar\u0131 de\u011ferlendirip kendisi ve t\u00e2bileri i\u00e7in hu\u00adkuk\u00ee kurallar koyan bir m\u00fchendistir.<\/span><\/em><\/p>\n

Teokratik veya Be\u015fer\u00ee Y\u00f6netim:<\/span><\/strong><\/p>\n

Y\u00f6netim iki \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fir:<\/span><\/strong><\/p>\n

l- <\/span><\/strong>Birincisinde; y\u00f6netimin ba\u015f\u0131n\u0131 insan\u00fcst\u00fc bir varl\u0131k al\u0131r. Bu insan\u00fcst\u00fc varl\u0131k istedi\u011fi kurallar\u0131 koyar veya kald\u0131r\u0131r ve hukuk d\u00fczeni i\u00e7inde \u00fclkeyi y\u00f6netir. Bu “Teokratik”<\/strong>tir.<\/span><\/p>\n

ll- <\/span><\/strong>\u0130kincisi olan di\u011fer y\u00f6netim \u015feklinde ise; her fert Tanr\u0131 ile olan ili\u015fkilerini kendisi kurar ve kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kendi inan\u00e7lar\u0131na g\u00f6re d\u00fczen\u00adler. Ortak davran\u0131\u015flar ise anla\u015fma ve uzla\u015fma ile do\u011far. Burada d\u00fczeni y\u00f6nlendiren insan\u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7 de\u011fil, insan\u0131n kendisidir. Kendisini yaratan Tanr\u0131 ise topluluk arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile fertlere de\u011fil; fertler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile toplulu\u011fa buyurur. Bu ise “demokratik”<\/strong>tir.<\/span><\/p>\n

Y\u00f6netim Esaslar\u0131 Kur’an’da Verilmi\u015ftir: \u0130lim, Ehliyet ve Ba\u011flanma (Se\u00e7im) Esaslar\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130bn Haldun’un da dedi\u011fi gibi; toplulu\u011fu bir ki\u015fi de\u011fil bir ‘asabe’<\/em><\/strong> <\/em>yani ‘ekip’ <\/em><\/strong>y\u00f6netir. Di\u011fer toplum kesimleri, se\u00e7imle i\u015fba\u015f\u0131na gelmi\u015f bu y\u00f6netimi kendilerine ba\u015f edecektir. Her kademede “ba\u015f”<\/strong>lar\u0131n, en tecr\u00fcbeli, en nitelikli, en tan\u0131nm\u0131\u015f ve bilinen, en kabiliyetli, en fazla sayg\u0131ya lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen, toplulukta en fazla kabul g\u00f6ren veya en bilgili; ya da b\u00fct\u00fcn bu \u00f6zel\u00adlikleri olabildi\u011fince kendinde toplayabilen bir ‘b\u00fcy\u00fck’ <\/strong>olmas\u0131 \u00f6nemli ve gereklidir.<\/span><\/p>\n

Bir\u00e7ok ahvalde ba\u015fkan sembolik olur. Ve toplumu ba\u015fkalar\u0131 y\u00f6netir. Her i\u015fi y\u00fcr\u00fcten bir kimse vard\u0131r. Ancak d\u0131\u015far\u0131ya kar\u015f\u0131 resm\u00ee olarak o ba\u015fkan g\u00f6\u00adr\u00fcn\u00fcr. Devlet a\u015famas\u0131na gelmemi\u015f topluluklarda ‘y\u00f6netici soy’<\/em><\/strong> <\/em>genel\u00adlikle uzla\u015fma i\u00e7inde olu\u015fur. Rakip soylar aras\u0131nda da hep ge\u00e7imsizlikler ve zaman zaman da \u00e7at\u0131\u015fmalar olur. Mekke’de Ha\u015fim\u00eelerle Emev\u00eeler aras\u0131nda buna benzer bir soy \u00e7eki\u015fmesi s\u00fcr\u00fcp gelmi\u015f ve \u0130slamiyet’in do\u011fu\u015funa kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6rt halife d\u00f6nemi incelendi\u011finde de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ki, son iki halife d\u00f6neminde bile bu \u00e7eki\u015fmelerin uzant\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Emev\u00ee ve Abbas\u00ee hane\u00addanlar\u0131 da bu \u00e7eki\u015fmelerin bir sonucudur.<\/span><\/p>\n

\u0130slam tarihi incelendi\u011finde, Mekke ve Medine d\u00f6nemleri ile daha son\u00adraki as\u0131rlarda anlatt\u0131klar\u0131m\u0131za uyan pek \u00e7ok \u00f6rnek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. Bu durum genel boyutlar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. H\u00fck\u00fcmranl\u0131ktaki ve h\u00fck\u00fcmdarlardaki bu usul; hen\u00fcz tamamen de\u011fi\u015fmi\u015f de de\u00ad\u011fildir. D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde devam etmektedir.<\/span><\/p>\n

Araplar ‘Mekke Y\u00f6netimi’ni genel olarak ve ittifakla kabul et\u00admi\u015flerdi. O devirde Mekke’nin \u00f6zel bir durumu ve stat\u00fcs\u00fc oldu\u011fu gibi bun\u00addan b\u00f6yle de \u00f6yle olmaya devam edecektir. \u0130slam’\u0131n kutsal ve ortak merkezi oldu\u011fundan Mekke i\u00e7in \u00f6zel bir stat\u00fc ve ya\u00adp\u0131lanma modeli geli\u015ftirilecektir.<\/span><\/p>\n

\u0130slamiyet’e g\u00f6re;<\/span><\/strong><\/p>\n

• Y\u00f6netim esaslar\u0131 Kur’an’da verilmi\u015ftir.<\/span><\/em><\/p>\n

Ancak bu esaslar\u0131n en iyi \u015fekilde uygulanabilmesi i\u00e7in; insanl\u0131k ‘Yeni bir \u0130slam Medeniyeti’<\/strong>nin gelmesini beklemektedir. Bu d\u00f6nemde bu esaslar en uygun ve geli\u015fmi\u015f \u015fekliyle tatbik edilecektir.<\/span><\/em><\/p>\n

• \u0130slamiyet’te y\u00f6netim ‘ehliyet’<\/strong>e verilmi\u015ftir. Ehliyet ise ‘ilim’<\/strong> ile tespit edilmi\u015ftir. Bir de halk\u0131n ona ‘ba\u011flanma’<\/strong>s\u0131 ilkesi getirilmi\u015ftir. Yani, ilm\u00ee ehliyet \u015fartt\u0131r; ba\u011flanma ve se\u00e7im sebeptir.<\/span><\/em><\/p>\n

• Y\u00f6neticileri halk se\u00e7ecek ama halk s\u0131radan insanlar\u0131 de\u011fil, bilen\u00adleri ve emanete ehil kimseleri se\u00e7ecektir. ‘Hi\u00e7 bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?’<\/strong> prensibini unutmayacak ve yerine getirecektir.<\/span><\/em><\/p>\n

• Bu ilim ve ehliyet \u015fartlar\u0131n\u0131 da yine halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi ilim adamlar\u0131 belirleyecektir. \u0130slamiyet’in bu konudaki temel ve esas mekanizmas\u0131, i\u015fte bu denge d\u00fczeni \u00fczerine bina edilmi\u015ftir. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndakiler ger\u00e7ek manada demokrasi de\u011fildir.<\/span><\/em><\/p>\n

Bu vesileyle ehliyetler ve ehliyetliler ile baz\u0131 kurallar\u0131 ve halk\u0131n y\u00f6netime nas\u0131l kat\u0131lacaklar\u0131n\u0131 da vermi\u015f olal\u0131m:<\/span><\/p>\n

Bucaklar\u0131 halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi “orta ehliyetliler”<\/strong> y\u00f6netebilir.<\/span><\/p>\n

\u0130lleri; halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi “y\u00fcksek ehliyetliler” <\/strong>y\u00f6netebilir.<\/span><\/p>\n

\u00dclkeyi ise; halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi “\u00fcst\u00fcn ehliyetliler” <\/strong>y\u00f6netebilir. <\/span><\/p>\n

Bu ehliyetler ise, objektif kurallara dayal\u0131d\u0131r. Mesela, test imtihanlar\u0131 gibi usullerle ve \u00fcst\u00fcn ehliyetlilerden gelecek sorularla yap\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n

Y\u00f6netim Bi\u00e7imleri:<\/span><\/strong><\/p>\n

1- Keyfi Y\u00f6netim veya Hukuk D\u00fczeni<\/span><\/strong><\/p>\n

Bir ki\u015fi veya ekip; toplumun nas\u0131l davranaca\u011f\u0131na dair ve halk\u0131n r\u0131zas\u0131na uygun kurallar koyar ve o kurallara g\u00f6re hareket ederse, kurulan bu sisteme “Hukuk D\u00fczeni”<\/strong> diyoruz. Bu kurallar\u0131n kimler taraf\u0131ndan konuldu\u011fu \u00f6nemli de\u011fildir. \u00d6nemli olan ki\u015filerin ve dolay\u0131s\u0131yla toplulu\u011fun bu kurallara g\u00f6re davranmas\u0131d\u0131r. “Keyfi Y\u00f6netim”<\/strong> ise, bir kural konulmadan fertlerin ve \u00f6zellikle y\u00f6neticilerin diledi\u011fi gibi ve o andaki \u015fahsi isteklerine g\u00f6re veya ba\u015fka g\u00fc\u00e7lerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcne g\u00f6re davranmalar\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda “Devlet”<\/strong> kavram\u0131; y\u00f6netimde keyfi davran\u0131\u015flar\u0131n yerini, belirtilmi\u015f ve kabul edilmi\u015f kurallar\u0131n alm\u0131\u015f olmas\u0131 \u015feklinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. <\/span><\/p>\n

Bu tan\u0131mlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, tarihte yer alan \u0130slam devletleri, ba\u015flang\u0131\u00e7tan Osmanl\u0131 Devleti’nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131na kadar; hep “Hukuk D\u00fczeni”<\/strong> i\u00e7inde kalm\u0131\u015flard\u0131r. H\u00fck\u00fcmdarlar bile, ald\u0131klar\u0131 keyfi kararlara sonradan uymu\u015flard\u0131r. Tarihte sadece “totaliter devletler”<\/strong> kurallar\u0131 keyfi olarak yorumlamak suretiyle hukuk d\u00fczeninden ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Yoksa Mezopotamya’da ilk defa “Hak merkezli d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc”<\/strong>ne g\u00f6re kurulmu\u015f olan ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131za kadar geli\u015ferek gelen b\u00fct\u00fcn \u0130slam Devletleri; daima Hukuk d\u00fczeni i\u00e7inde olmu\u015flard\u0131r. <\/span><\/p>\n

2- Sava\u015f veya Bar\u0131\u015f D\u00fczeni <\/span><\/strong><\/p>\n

D\u00fcnyada kurulan d\u00fczenlerin bir k\u0131sm\u0131, “uzla\u015fmaya dayanarak”<\/strong> ve “Hakk\u0131 ve hakl\u0131y\u0131 \u00fcst\u00fcn k\u0131lmak”<\/strong> prensiplerine istinaden olu\u015fmu\u015flard\u0131r. Bu d\u00fczenlerde “hak”<\/strong> kuvvetlidir. Kurallar \u00f6ndedir ve ki\u015fisel sorumluluk s\u00f6z konusudur. Davran\u0131\u015f \u00f6nemli olup sonu\u00e7 \u00f6nemli de\u011fildir. <\/span><\/p>\n

Di\u011fer baz\u0131 d\u00fcnya d\u00fczenleri ise “korkutma esas\u0131na dayal\u0131”<\/strong> ve “kuvveti ve kuvvetliyi \u00fcst\u00fcn tutma”<\/strong>ya y\u00f6neliktir. Bu sistem ve d\u00fczenlerde, “kuvvetli” <\/strong>olan hakl\u0131d\u0131r. Emirler \u00f6ndedir. Sorumluluk kolektiftir ve sonu\u00e7 \u00f6nemli olup davran\u0131\u015f \u00f6nemli de\u011fildir. <\/span><\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131dan ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u0130slam, Arap\u00e7a kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere “Bar\u0131\u015f D\u00fczeni”<\/strong>dir. \u0130slami d\u00fczende sava\u015f, hakl\u0131y\u0131 kuvvetli k\u0131lmak i\u00e7in olup; kuvvetliyi hakl\u0131 ve egemen k\u0131lmak i\u00e7in de\u011fildir. Bundan dolay\u0131 \u0130slam-silm-bar\u0131\u015f<\/strong> ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/p>\n

3- Kanun veya \u015eeriat D\u00fczeni <\/span><\/strong><\/p>\n

Hukuk D\u00fczeni’nin “kurallar d\u00fczeni”<\/strong> demek oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftik. Bu kurallar\u0131 kim koyacakt\u0131r? Bu konuda iki g\u00f6r\u00fc\u015f vard\u0131r:<\/span><\/p>\n

a- “Kuvvetli olan”<\/strong> kanun koysun ve di\u011ferleri zorla buna uysun! Bu g\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, bask\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n, \u00e7at\u0131\u015fma, m\u00fccadele ve sava\u015f ortamlar\u0131n\u0131n bir sonucudur. Bu sistemlerde g\u00f6stermelik olarak ki\u015filerin vek\u00e2letleri al\u0131nabilir ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte kurallar\u0131 koyan\u0131n halk oldu\u011fu san\u0131labilir. Ancak konulan kurallara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ki\u015filerin ve halk\u0131n tek tarafl\u0131 uygulamalarla k\u00f6lele\u015ftirildi\u011fi ve ezildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/span><\/p>\n

b- Di\u011fer g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ise; her ki\u015fiye kendisi ile ilgili kanun veya kurallar\u0131n kendi inanc\u0131na ve ihtiyac\u0131na uygun yap\u0131lmas\u0131n\u0131 isteme ve tercih etme hakk\u0131 tan\u0131ns\u0131n. Ki\u015fi bizzat kendi inand\u0131\u011f\u0131 ve onaylad\u0131\u011f\u0131 kurallara uymak zorunda kals\u0131n. Kimse kimsenin uymak mecburiyetinde olaca\u011f\u0131 kurallar\u0131 koymada zorlama ve\/ya dayatma yapmas\u0131n. Toplumdaki ortak kurallar, ‘anla\u015fmak’ ve ‘uzla\u015fmak’ <\/strong>suretiyle do\u011fsun ve uygulans\u0131n diyorlar.<\/span><\/p>\n

\u0130\u015fte, bir toplumdaki herkesin ‘kuvvet’ <\/strong>taraf\u0131ndan konan tek tip kural\u00adlara uymaya mecbur edildi\u011fi dayatmac\u0131 sisteme, ‘kanun <\/strong>(tek ve dar yol) d\u00fczeni’; <\/strong>herkesin anla\u015farak \u00fczerinde ittifak yapt\u0131klar\u0131 kurallara uymas\u0131na mecbur edildi\u011fi uzla\u015fmac\u0131 sisteme ise ‘\u015eeriat <\/strong>(\u00e7ok \u015feritli bulvar ve yol) d\u00fc\u00adzeni’ <\/strong>denir.<\/span><\/p>\n

Kanun sisteminde akit serbestli\u011fi yoktur; \u015eeriat sisteminde akit serbestli\u011fi vard\u0131r.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

\u0130slamiyet, ‘kanun sistemi’<\/em><\/span><\/strong>ni de\u011fil ‘\u015feriat sistemi’<\/strong>ni getirmi\u015ftir.<\/span><\/em><\/p>\n

Herkes<\/span><\/em><\/strong> ‘kendi i\u00e7tihad\u0131na veya bizzat kendi iradesiyle’ se\u00e7ti\u011fi m\u00fc\u00e7tehidin i\u00e7tihad\u0131na g\u00f6re hareket etmekle m\u00fckelleftir.<\/span><\/em><\/p>\n

Herkes<\/span><\/em><\/strong> diledi\u011fi dini ve d\u00fczeni yani istedi\u011fi hukuk sistemini se\u00e7mekte serbesttir. H\u00fcr iradesiyle se\u00e7ti\u011fi dinin \u015feriat\u0131na g\u00f6re amel edecektir.<\/span><\/em><\/p>\n

Topluluk, <\/span><\/em><\/strong>ittifakla al\u0131nan kararlara dayan\u0131r ve bu kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcne ‘icm\u00e2’ <\/strong>denir.<\/span><\/em><\/p>\n

\u0130slami<\/span><\/em><\/strong> d\u00fczende, <\/strong>ne din adamlar\u0131na ne h\u00fck\u00fcmdarlara ne de siyasi\u00ad iktidarlara, keyfince kanun yapma yetkisi verilmi\u015ftir. Din ve siyaset adamlar\u0131 kanun yapamazlar. Bu yetki sadece ilim adamlar\u0131na aittir. Ekseriyet kararlar\u0131 da ge\u00e7ersizdir.<\/span><\/em><\/p>\n

Herkesin <\/span><\/em><\/strong>kendi i\u00e7tihad\u0131 kendisi i\u00e7in ge\u00e7erlidir ve sadece kendisini ba\u011f\u00adlar. Ancak ittifak edilen hususlar, toplulu\u011fun ortak davran\u0131\u015f kurallar\u0131n\u0131 olu\u015ftu\u00adrur. Herkes i\u00e7in gerekli ve ge\u00e7erlidir.<\/span><\/em><\/p>\n

4- Merkez\u00ee veya Yerinden Y\u00f6netim<\/span><\/strong><\/p>\n

Merkez\u00ee Y\u00f6netim Sistemi<\/span><\/strong><\/p>\n

Topluluklar i\u00e7 i\u00e7e olu\u015furlar. Ki\u015filer a\u015firetleri, a\u015firetler kabileleri, ka\u00adbileler boylar\u0131, boylar uluslar\u0131, uluslar da insanl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturur. Her alt ka\u00addeme bir \u00fcst kademenin \u00fcyesidir. Y\u00f6netimde iki kural vard\u0131r. Alt kademe\u00adler \u00fcst kademelerin izin verdi\u011fi konularda serbesttir. Di\u011fer hususlarda t\u00fcm kararlar merkez taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131r veya onaylan\u0131r. Bu y\u00f6netim bi\u00e7imine “Merkez\u00ee Y\u00f6netim Sistemi” <\/strong>diyoruz.<\/span><\/p>\n

Yerinden Y\u00f6netim Sistemi<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130kinci sistemde ise, ki\u015fiden ba\u015flayarak a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya do\u011fru s\u0131ralanan kurulu\u015flar tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r. Ancak anla\u015fma ile ortak i\u015flerin y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00admesi i\u00e7in ortak kararlarda alt kurulu\u015flar \u00fcst kurulu\u015flara uyar ve onlar\u0131n denetimindedirler. Yani ‘Merkezi Sistem’<\/strong>de ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k esas olup ba\u011f\u0131ms\u0131z\u00adl\u0131k istisna\u00eedir; ‘Yerinden Y\u00f6netim Sistemi’nde <\/strong>ise ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k esas\u00adt\u0131r ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k istisna\u00ee olarak s\u00f6z konusudur.<\/span><\/p>\n

\u0130slamiyet; dar \u00e7er\u00e7evede ve y\u00f6resel dairede:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Yerinden y\u00f6netim”<\/span><\/em><\/strong> sistemini benimsemi\u015ftir. Ama devlet d\u00fczeninde ve genel \u00e7er\u00e7evede “merkezi y\u00f6netim”<\/strong> otorite ve organizesini gereksiz g\u00f6rmemi\u015ftir.<\/span><\/em><\/p>\n

Ekonomik kurulu\u015flarda da merkeze sadece azil ve tayin yetkisini verip m\u00fcdahale yetkisini vermemi\u015ftir. G\u00f6revlileri; amirine kar\u015f\u0131 de\u011fil, hukuka kar\u015f\u0131 sorumlu hale getirmi\u015ftir.<\/span><\/em><\/p>\n

\u0130slamiyet’in bunlardan hukuk, bar\u0131\u015f ve \u015feriat d\u00fczeni ile, ye\u00adrinden y\u00f6netim-merkezi sistem dengesini se\u00e7ti\u011fi ve benimsedi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/span><\/em><\/p>\n

Hangisinin daha iyi oldu\u011funa karar verme, de\u011ferli okuyucular\u0131n ve bu konularda kafa yoranlar\u0131n tercihine aittir.<\/span><\/p>\n

Tarihteki \u0130slam devletlerinde elbette \u0130slamiyet’ten sapmalar olmu\u015ftur. Ancak bu sapmalar\u0131n su\u00e7u \u0130slam’\u0131n, sorumlulu\u011fu ise M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

\u015eER\u0130AT NED\u0130R?<\/span><\/strong><\/p>\n

Bu vesileyle burada k\u0131saca “\u015feriat” <\/strong>kelimesi \u00fczerinde durmak istiyo\u00adruz.<\/span><\/p>\n

Bu kelime, halk nezdinde de\u011fi\u015fik manalara gelmektedir. \u00d6zellikle Anadolu’nun Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu y\u00f6relerinde ‘\u015eeriat’<\/strong> kelimesi ‘\u0130slam’<\/strong> kelimesi ile e\u015fde\u011ferde kabul edilmektedir. Mesela, Erzurum’da ya\u015fayan bir vatanda\u015f\u0131m\u0131za “Sen \u015feriat\u00e7\u0131 m\u0131s\u0131n?”<\/em><\/strong> diye sordu\u011fumuzda, hi\u00e7 teredd\u00fct etme\u00adden “Evet \u015feriat\u00e7\u0131y\u0131m”<\/em><\/strong> der. Bu ifade ile asl\u0131nda o, “Ben M\u00fcsl\u00fcman’\u0131m” <\/strong>de\u00admeyi kasteder.<\/span><\/p>\n

Bu kelime, \u00f6zellikle Bat\u0131 Anadolu ve Ege B\u00f6lgesi ile baz\u0131 b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerimizde k\u00fcmelenmi\u015f ve ruhlar\u0131 kirlenmi\u015f bir kozmopolit kesim nezdinde ise; “gericilik”<\/strong> ve “yobazl\u0131k”<\/strong> anlam\u0131na gelir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu y\u00f6\u00adrede ya\u015fayan insanlara “Sen \u015feriat\u00e7\u0131 m\u0131s\u0131n?”<\/em><\/strong> diye soruldu\u011funda, genel olarak al\u0131nacak olan cevap “Hay\u0131r, \u015feriat\u00e7\u0131 de\u011filim!”<\/em><\/strong> \u015feklindedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu y\u00f6re\u00addeki insanlar\u0131m\u0131z bu kavramdan; gericilik ve yobazl\u0131\u011f\u0131 anlarlar ve onu kas\u00adtederler.<\/span><\/p>\n

Bir de bu kelimenin teknik ve teorik manas\u0131 vard\u0131r. Uzman\u0131na soruldu\u00ad\u011funda, bu kelimenin “hukuk”<\/strong> anlam\u0131na geldi\u011fini ifade eder. Ancak bu hu\u00adkuk ile; bir \u00fclkede farkl\u0131 hukuk sistemlerinin uygulanabildi\u011fi ‘\u00e7oklu hukuk sistemi’<\/strong>ni ifade eder. \u00d6rne\u011fin, ‘Osmanl\u0131 Devleti \u015feriat sistemiyle idare edi\u00adlirdi’<\/strong> demek; ‘Osmanl\u0131 Devleti \u00e7oklu hukuk sistemiyle idare edilirdi’<\/strong> demektir.<\/span><\/p>\n

Yeri gelmi\u015fken bir ba\u015fka \u00fcz\u00fcc\u00fc hususa daha i\u015faret etmek istiyoruz. O da, “\u015eeriat”<\/strong> s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile bir\u00e7ok kimsenin t\u00f6hmet alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve mahk\u00fbm edilmesidir. Prof. Arsel ve benzerleri, \u015feriat s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullananlar\u0131 t\u00f6hmet alt\u0131nda b\u0131rak\u0131nca, \u00fclkemizde eski TCK 163. madde uygulamalar\u0131 ile bir\u00e7ok insan sadece bu s\u00f6z\u00fc kulland\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 mahk\u00fbm edilmi\u015flerdir. Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda, ‘\u015feriat’<\/strong> ve ‘\u015feriat\u00e7\u0131’<\/strong> kelimeleri, su\u00e7lu olmak i\u00e7in ye\u00adterli kabul edilmi\u015ftir. Son y\u0131llardaki T\u00fcrk hukuk tarihine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu\u00adnun say\u0131s\u0131z \u00f6rne\u011fi ile kar\u015f\u0131la\u015fmaktay\u0131z. Ve tabi \u0130slam ve insanl\u0131k ad\u0131na utan\u00e7 duymaktay\u0131z!..<\/span><\/p>\n

<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 “\u0130SLAM; \u0130\u00c7T\u0130HAT’LA YA\u015eANIR, \u015eARTLARA VE \u0130HT\u0130YA\u00c7LARA G\u00d6RE YORUMLANIR!” GER\u00c7E\u011e\u0130 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130slam’\u0131n ama\u00e7lar\u0131na, insanl\u0131\u011f\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u015fartlar\u0131na… Yani de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen standartlar\u0131na uygun, uygar ve uygulanabilir \u00f6zelliklere sahip: A- Demokratik: Toplumsal kabul ve konsens\u00fcse, h\u00fcr iradeli kat\u0131l\u0131m ve denetlemeye, ilmi i\u00e7tihat ve icma prensiplerine dayal\u0131 bir Adil D\u00fczeni… B- Laik: Farkl\u0131 din ve d\u00fc\u015f\u00fcnce […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":["post-6509","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozel-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6509"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6509\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}