{"id":701,"date":"2004-08-01T00:00:00","date_gmt":"2004-08-01T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2004\/08\/01\/islam-tabii-dengedir\/"},"modified":"2004-08-01T00:00:00","modified_gmt":"2004-08-01T00:00:00","slug":"islam-tabii-dengedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2004\/agustos-2004\/islam-tabii-dengedir\/","title":{"rendered":"\u0130SLAM; TAB\u0130\u0130 DENGED\u0130R"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0 <\/p>\n<p>\u0130nsan, ruh ile cesetten olu\u015fan bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011fundan, insanlardan olu\u015fan toplumda da madde ile manan\u0131n, din ile d\u00fczenin dengeli bir uyum ve doyum i\u00e7inde bulunmas\u0131 gerekir. \u0130\u015fte \u0130slam&#8217;\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zellik ve g\u00fczelliklerinden birisi de, her t\u00fcrl\u00fc ifrat ve tefritten (a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan) uzak &#8220;denge ve doyum&#8221; d\u00fczeni kuran vasat bir din olu\u015fudur. Vasatl\u0131k, (madde ile mana), (d\u00fcnya ile ahiret) gibi birbirine z\u0131t ve kar\u0131\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcnen durumlar aras\u0131nda, biri di\u011ferini sindirmeyecek ve s\u00f6nd\u00fcrmeyecek \u015fekilde, takip edilen bir &#8220;ortayol&#8221; demektir.<\/p>\n<p>   \u00a0 <\/p>\n<p>\u0130slam, menfaatc\u0131 maddecilikle, miskin ve uyu\u015fuk maneviyat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n, az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu ezdi\u011fi ferdiyet\u00e7ilikle (kapitalizmle), fertlerin onur ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u00f6rleten toplumculu\u011fun (kom\u00fcnizmin), ruhsuz realizmle, hayalci idealizmin aras\u0131n\u0131 ve ortas\u0131n\u0131 bulan ve bar\u0131\u015ft\u0131ran bir din ve denge d\u00fczenidir.<\/p>\n<p>\u015eahsi, ailevi, partisel, b\u00f6lgesel ve kavimsel menfaatler, hem \u00e7e\u015fitli hem de \u00e7at\u0131\u015f\u0131r oldu\u011fu i\u00e7in, sadece ak\u0131l ve ara\u015ft\u0131rma yoluyla, insanlar\u0131n adil ve k\u00e2mil bir d\u00fczen kurmalar\u0131 asla m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r ve olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00e2inatta bulunan, maddi ve manevi her \u015feye tam hakk\u0131n\u0131 verecek, temel kanun ve kurallar\u0131 koyabilecek yegane ilim, hikmet ve adalet sahibi ancak Allah&#8217;t\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;\u015e\u00fcphesiz her \u015feyi bir \u00f6l\u00e7\u00fc ile yaratt\u0131k.&#8221;<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p>&#8220;Yaratan (en iyisini) bilmez mi? O hem gizli hikmetleri bilen, hem de g\u00f6r\u00fcnen ger\u00e7eklerden haberi oland\u0131r.&#8221;<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>&#8220;Rahman yaratt\u0131klar\u0131nda bir d\u00fczensizlik bulamazs\u0131n.&#8221;<a name=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\" title=\"_ftnref3\">[3]<\/a> gibi ayetler bu ger\u00e7e\u011fi dile getirmektedir.<\/p>\n<p>\u0130slam, hem itikat, hem ibadet, hem de muamelat ve tabii hayat konular\u0131nda daima makul ve m\u00fcnasip olan &#8220;orta yolu&#8221; tercih ve te\u015fvik etti\u011fi i\u00e7in, M\u00fcsl\u00fcmanlar da vasat bir \u00fcmmet olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u00e7lerinden bir \u00fcmmet mutedildir.&#8221;<a name=\"_ftnref4\" href=\"#_ftn4\" title=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6ylece sizi insanlara \u015fahit ve \u00f6rnek olman\u0131z i\u00e7in, tam ortada bulunan vasat bir \u00fcmmet k\u0131ld\u0131k.&#8221;<a name=\"_ftnref5\" href=\"#_ftn5\" title=\"_ftnref5\">[5]<\/a> Gibi ayetler bu durumu \u00f6vmektedir.\u00a0<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc vasatl\u0131k iyilik ve g\u00fczellik demektir. &#8220;Her \u015feyin en hay\u0131rl\u0131s\u0131 ve yararl\u0131s\u0131 orta halli olan\u0131d\u0131r.&#8221;<a name=\"_ftnref6\" href=\"#_ftn6\" title=\"_ftnref6\">[6]<\/a><\/p>\n<p>Vasatl\u0131k, itidal ve istikamet demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc\u00a0 &#8220;Allah, adalet edenleri, herkese ve her \u015feye hakk\u0131n\u0131 verenleri sever.&#8221;<a name=\"_ftnref7\" href=\"#_ftn7\" title=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/p>\n<p>Vasatl\u0131k, itidal ve istikamet demektir. &#8220;Yarab, bizi istikamet yoluna hidayet et.\u00a0 Nimete erdirdiklerinin yoluna&#8230; Gazab\u0131na u\u011frayanlar\u0131n ve sap\u0131tanlar\u0131n de\u011fil.&#8221;<a name=\"_ftnref8\" href=\"#_ftn8\" title=\"_ftnref8\">[8]<\/a><\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n gazab\u0131na u\u011frayanlara Yahudiler,\u00a0 dalalete d\u00fc\u015fenlere ise H\u0131ristiyanlar en a\u00e7\u0131k \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>Yahudiler, azg\u0131nla\u015farak peygamberlerini \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f, H\u0131ristiyanlar ise tam tersine sap\u0131tarak peygamberlerini Tanr\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yahudiler,\u00a0 Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na helal ve m\u00fcbah k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri haram saymak ve yasaklamakta a\u015f\u0131r\u0131 gitmi\u015fler, H\u0131ristiyanlar ise her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcnah\u0131 helal ve serbest saymakta a\u015f\u0131r\u0131 gitmi\u015flerdir.\u00a0<\/p>\n<p>Yahudiler, menfaatperestlikte ve d\u00fcnyaya sar\u0131lmakta ileri gitmi\u015fler,\u00a0 H\u0131ristiyanlar ise d\u00fcnyadan el-etek \u00e7ekip ruhbanl\u0131kta ileri gitmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Yahudiler ibadetlerde \u015fekilcilikte a\u015f\u0131r\u0131 gitmi\u015fler, H\u0131ristiyanlar ise, &#8220;As\u0131l olan kalp temizli\u011fidir.&#8221; diyerek b\u00fct\u00fcn ibadetleri terk etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki Yahudiler ve H\u0131ristiyanlar ve bunlar\u0131n uydurdu\u011fu sistemler, her konuda ifrat ve tefrit etmek suretiyle itidal ve istikametten sap\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130slam ise,\u00a0 b\u00fct\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k ve sap\u0131kl\u0131klardan uzak\u00a0 &#8220;orta yolu&#8221; g\u00f6stermi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n<p>\u0130slam dini, en mant\u0131ks\u0131z \u015feylere bile inanan hurafecilerle,\u00a0 duyu organlar\u0131yla alg\u0131lanamayan her hakikat\u0131 ink\u00e2r eden materyalistler aras\u0131nda makul ve m\u00fcnasip olan &#8220;do\u011fru&#8221;lar\u0131 bildirmi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n<p>\u0130slam, insanlar\u0131 inanmaya davet ederken, ak\u0131l ve mant\u0131k d\u0131\u015f\u0131 \u015feylere ra\u011fbet etmez. &#8220;Do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z delilinizi getirin.&#8221;<a name=\"_ftnref9\" href=\"#_ftn9\" title=\"_ftnref9\">[9]<\/a> Diyerek, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve ara\u015ft\u0131rmaya sevk eder, akla ve ilme de\u011fer verir.\u00a0<\/p>\n<p>Ancak, k\u00e2inat\u0131n ger\u00e7eklerini ve yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n gayelerini bilmek ve bulmak i\u00e7in, kaynak olarak sadece akla g\u00fcvenen kimselerle,\u00a0 sadece\u00a0 &#8220;nakle&#8221; ve do\u011fmalara dayan\u0131p akl\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmay\u0131 hi\u00e7 \u00f6nemsemeyen kimseler aras\u0131nda da, \u0130slam orta ve ortak bir yol izler. \u0130slam hem ak\u0131l hem de nakil dinidir.\u00a0<\/p>\n<p>Bu sebepledir ki M\u00fcsl\u00fcman her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan uzak, dengeli ve d\u00fczenli bir insand\u0131r. Bu ger\u00e7e\u011fi \u00f6rnekleriyle arz edelim:<\/p>\n<p>1-M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnya ile ahiret aras\u0131nda dengelidir.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc\u00a0 &#8220;Allah&#8217;\u0131n sana verdi\u011fi nimet ve f\u0131rsatlarla ahiret yurdunu ara. (Ama) d\u00fcnyadaki nasibini de unutma. Allah&#8217;\u0131n sana ihsan ve iyilik yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, sen de ba\u015fkalar\u0131na iyilik ve ikramda bulun (Sak\u0131n) yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131karma. Do\u011frusu Allah fesat\u00e7\u0131lar\u0131\u00a0 (asla) sevmez.&#8221;<a name=\"_ftnref10\" href=\"#_ftn10\" title=\"_ftnref10\">[10]<\/a> Emri ve hikmeti a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>M\u00fc&#8217;minin duas\u0131 ve davas\u0131 d\u00fcnya ve ahiret mutlulu\u011funu birlikte kazanmakt\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>&#8220;Yarabbi bize d\u00fcnyada iyilik ve g\u00fczellikler ver.\u00a0 Ahirette de iyilik ve g\u00fczellikler ver.&#8221;<a name=\"_ftnref11\" href=\"#_ftn11\" title=\"_ftnref11\">[11]<\/a> Ayeti bu hedefi g\u00f6stermektedir.\u00a0<\/p>\n<p>Bu konuda Peygamber Efendimizin \u015fu hadisi ne kadar ibretlidir: &#8220;Allah&#8217;\u0131m dinimi tam k\u0131l. \u00c7\u00fcnk\u00fc o her i\u015fimin esas\u0131d\u0131r.\u00a0 D\u00fcnyam\u0131 da d\u00fczg\u00fcn k\u0131l. Zira ya\u015fay\u0131\u015f\u0131m ondad\u0131r. Ahiretimi de g\u00fczel k\u0131l. Herhalde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve ebedi kal\u0131\u015f\u0131m oras\u0131d\u0131r. Hayat\u0131m\u0131n her g\u00fcn\u00fcn\u00fc her hay\u0131rda art\u0131\u015f yap, \u00f6l\u00fcm\u00fc de her k\u00f6t\u00fcl\u00fckten kurtulu\u015f yap.&#8221;<a name=\"_ftnref12\" href=\"#_ftn12\" title=\"_ftnref12\">[12]<\/a><\/p>\n<p>2-M\u00fcsl\u00fcman a\u015f\u0131r\u0131 riyazet ve ruhbanl\u0131kla,\u00a0 gaflet ve ibadetsizlik aras\u0131nda orta yol tutar.\u00a0<\/p>\n<p>Evini, i\u015fini ve e\u015fini ihmal ederek, a\u015f\u0131r\u0131 ibadet ve riyazete ba\u015flayan bir ashab\u0131n\u0131 Efendimiz \u015f\u00f6yle ikaz etmi\u015flerdir. &#8220;B\u00f6yle yapma! V\u00fccudun senin \u00fczerinde hakk\u0131 var, dostlar\u0131n ve misafirlerin senin \u00fczerinde hakk\u0131 var.\u00a0 E\u015finin de senin \u00fczerinde hakk\u0131 var. \u00d6yle ise hak sahibine hakk\u0131n\u0131 ver.&#8221;<a name=\"_ftnref13\" href=\"#_ftn13\" title=\"_ftnref13\">[13]<\/a><\/p>\n<p>Ve yine hi\u00e7 ara vermeden oru\u00e7 tutmay\u0131 ve hi\u00e7 uyumadan geceleri namaz k\u0131lmay\u0131 ve \u00f6m\u00fcr boyu kad\u0131ndan uzak kalmay\u0131 fazilet sayan kimselere Hz. Peygamber (sav) \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur. &#8220;\u015e\u00fcphesiz ben sizden daha \u00e7ok Allah&#8217;tan korkar ve g\u00fcnahtan sak\u0131n\u0131r\u0131m.\u00a0 Ama ben bazan oru\u00e7 tutar,\u00a0 bazan yerim.\u00a0 Geceleri hem namaz k\u0131lar\u0131m, hem de (v\u00fccudun istirahati i\u00e7in) uyurum.\u00a0 Kad\u0131nlarla da evlenir (ve onlara vakit ay\u0131r\u0131r\u0131m). \u0130\u015fte benim s\u00fcnnetim budur. Benim s\u00fcnnetimden y\u00fcz \u00e7evirenler ise benden de\u011fildir.&#8221;<a name=\"_ftnref14\" href=\"#_ftn14\" title=\"_ftnref14\">[14]<\/a><\/p>\n<p>3-M\u00fcsl\u00fcman,\u00a0 &#8220;Rabbini g\u00f6n\u00fclden,\u00a0 yalvararak ve korkarak, y\u00fcksek olmayan bir sesle (ve s\u00fck\u00fcnetle) zikret.&#8221;<a name=\"_ftnref15\" href=\"#_ftn15\" title=\"_ftnref15\">[15]<\/a><\/p>\n<p>&#8220;Rabbinize yalvararak ve korkarak dua edin. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, a\u015f\u0131r\u0131 gidenleri sevmez.&#8221;<a name=\"_ftnref16\" href=\"#_ftn16\" title=\"_ftnref16\">[16]<\/a> Emrine uygun olarak dualar\u0131nda ve dini merasimlerinde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan ve ta\u015fk\u0131nl\u0131ktan sak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 gibi,\u00a0 bu konularda hissiz ve isteksiz de de\u011fildir.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece,\u00a0<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fcnaf\u0131klar, namaza kalkt\u0131klar\u0131 zaman isteksiz ve tembel davran\u0131rlar.&#8221;<a name=\"_ftnref17\" href=\"#_ftn17\" title=\"_ftnref17\">[17]<\/a><\/p>\n<p>4-M\u00fcsl\u00fcman hem k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne bir taassup ve taklit\u00e7ilikten, hem de dini konularda laubalilik ve la\u00e7kal\u0131ktan uzak bulunan, tutuculuk ve gericilikle,\u00a0 z\u00fcbbelik ve ba\u015f\u0131bo\u015fluk aras\u0131nda orta bir yol tutan, tutarl\u0131 bir insand\u0131r.<\/p>\n<p>5-M\u00fcsl\u00fcman gaddarl\u0131kla korkakl\u0131k ortas\u0131nda, adil ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir cesaret sahibidir.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc &#8220;M\u00fcsl\u00fcman, kimseye zulmetmeyen, ama kendisi de zulme boyun e\u011fmeyendir.&#8221;<a name=\"_ftnref18\" href=\"#_ftn18\" title=\"_ftnref18\">[18]<\/a><\/p>\n<p>6-M\u00fcsl\u00fcman sava\u015fta bile a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan ve haks\u0131zl\u0131ktan sak\u0131nan insand\u0131r. &#8220;Kim size sald\u0131r\u0131rsa, siz de \u00f6ylece onlara sald\u0131r\u0131n&#8230; (Ama a\u015f\u0131r\u0131 gitmekte) Allah&#8217;tan korkun&#8230;&#8221;<a name=\"_ftnref19\" href=\"#_ftn19\" title=\"_ftnref19\">[19]<\/a><\/p>\n<p>7-M\u00fcsl\u00fcman sevgi ve nefretinde bile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcd\u00fcr.\u00a0 &#8220;Bir g\u00fcn aran\u0131z\u0131n bozulabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek sevdiklerinizle a\u015f\u0131r\u0131 muhabbet ve samimiyetten sak\u0131n\u0131n&#8230; Ve yine,\u00a0 belki ilerde dost olabilece\u011finizi hesaba katarak, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131za adavette a\u015f\u0131r\u0131 gitmeyin.&#8221;<a name=\"_ftnref20\" href=\"#_ftn20\" title=\"_ftnref20\">[20]<\/a><\/p>\n<p>8-M\u00fcsl\u00fcman cimrilikle m\u00fcsriflik ortas\u0131nda helal kazanan ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc harcayan tutumlu ve c\u00f6mert bir insand\u0131r. &#8220;Onlar, harcad\u0131klar\u0131 zaman israf etmezler. Cimrilik de yapmazlar. Bu ikisi aras\u0131nda orta halli ve uygun bir yol tutarlar.&#8221;<a name=\"_ftnref21\" href=\"#_ftn21\" title=\"_ftnref21\">[21]<\/a><\/p>\n<p>9-M\u00fcsl\u00fcman l\u00fcks ve g\u00f6steri\u015fle, pejm\u00fcrdelik ve peri\u015fanl\u0131k aras\u0131nda da sade,\u00a0 d\u00fczenli ve temizdir.<\/p>\n<p>10-M\u00fcsl\u00fcman hayas\u0131zl\u0131kla haysiyetsizlik ortas\u0131nda ciddiyet ve gayret sahibidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar yery\u00fcz\u00fcnde vakar ve edeple dola\u015f\u0131rlar.&#8221;<a name=\"_ftnref22\" href=\"#_ftn22\" title=\"_ftnref22\">[22]<\/a><\/p>\n<p>11-M\u00fcsl\u00fcman hem hafifme\u015freplik ve y\u0131l\u0131\u015f\u0131kl\u0131ktan, hem de somurtkanl\u0131k ve sevimsizlikten uzak duran, &#8220;Kendisiyle \u00fclfet edilen\u00a0 (sevilen ve uyu\u015fulan) kendisi de ba\u015fkalar\u0131yla \u00fclfet eden kimsedir. Zira sevmeyende ve sevilmeyende hay\u0131r yoktur.&#8221;<a name=\"_ftnref23\" href=\"#_ftn23\" title=\"_ftnref23\">[23]<\/a><\/p>\n<p>12-M\u00fcsl\u00fcman gurur ve kibirle gevezelik ve gev\u015feklik aras\u0131nda, onur ve tevazu sahibidir.\u00a0<\/p>\n<p>13-M\u00fcsl\u00fcman itikats\u0131zl\u0131k ve teslimiyetsizlikle,\u00a0 dikkatsizlik ve tedbirsizlik aras\u0131nda tevekk\u00fcl sahibi,\u00a0 korkuyla \u00fcmit aras\u0131nda, temkin ve temenni sahibidir.\u00a0<\/p>\n<p>Velhas\u0131l M\u00fcsl\u00fcman her zaman ve her hususta itidal ve istikamet \u00fczere bulunan, her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klardan sak\u0131nan insand\u0131r. E\u011fer normal ve helal olan, be\u015feri duygu ve davran\u0131\u015flardan uzak, hep inziva ve ibadet etmemiz ama\u00e7lansayd\u0131, Cenab-\u0131 Hak bizi insan de\u011fil, &#8220;melek&#8221; yarat\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Veya,\u00a0 yemek,\u00a0 i\u00e7mek ve cinsi m\u00fcnasebet gibi sadece behimi ve nefsi arzular\u0131 tatmin i\u00e7in olsayd\u0131 o zaman da bizi insan yerine &#8220;hayvan&#8221; olarak yarat\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Melekler gibi ruhanili\u011fe ve ruhbanl\u0131\u011fa \u00f6zenmek ifrat,\u00a0 hayvanl\u0131\u011fa heveslenmek ise tefrittir.\u00a0<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman ise, &#8220;insan&#8221; olmaya \u00e7al\u0131\u015fand\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>Dindarl\u0131k ad\u0131na hayat\u0131 zorla\u015ft\u0131rmak yanl\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>Helal ve haram konusunda en uygun ve uygulanabilir esaslar\u0131 \u0130slam koymu\u015ftur. Baz\u0131 insanlar haramlar\u0131 helal sayarak sap\u0131tmakta, baz\u0131lar\u0131 da helalleri haram yaparak yoldan \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.\u00a0 \u0130\u00e7ki, kumar, faiz, fuhu\u015f, haks\u0131zl\u0131k ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k gibi haramlar\u0131 helal sayan zihniyet hayat\u0131 koku\u015fturmakta ve insan\u0131 yozla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Hi\u00e7bir disipline ve d\u00fczene ba\u011fl\u0131 olmayan ve her k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc me\u015fru ve mubah sayan sistemler y\u00fcz\u00fcnden \u015feytanlar\u0131n saltanat\u0131 ba\u015flamaktad\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>Bunun tam tersine,\u00a0 baz\u0131 kimseler de, takva ve tasavvuf perdesi alt\u0131nda helal olan \u015feyleri bile haram ve g\u00fcnah sayarak, hayat\u0131 k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rmakta,\u00a0 hareket alan\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayarak insanlar\u0131 \u0130slam&#8217;dan uzakla\u015ft\u0131rmakta ve \u0130slam\u0131 ya\u015fanmas\u0131 ve ta\u015f\u0131nmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131z bir din haline sokmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>H\u00e2lbuki helal ve haram konusunda \u0130slam\u0131n temel esaslar\u0131 \u015funlard\u0131r:\u00a0<\/p>\n<p>1-Helal ve haram\u0131 belirlemek, yaln\u0131z Allah&#8217;\u0131n; bunlar\u0131n uygulanma \u015feklini ve \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek ise Resul\u00fcllah&#8217;\u0131n hakk\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>2-E\u015fyada\u00a0 (tabiatta, f\u0131tratta ve yarat\u0131l\u0131\u015fta) aslolan helal ve m\u00fcbah olmakt\u0131r.<\/p>\n<p>3-Helal dairesi \u00e7ok geni\u015f tutulmakla beraber haramlar \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>4-Haram ve g\u00fcnaha girme\u011fe asla gerek duymayacak kadar, me\u015fru ve mubah yollar a\u00e7\u0131k bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>5-\u0130yilik,\u00a0 herkese a\u00e7\u0131k, k\u00f6t\u00fcl\u00fck ise herkese kapal\u0131d\u0131r. Yani haram herkese haram, helal ise herkese helaldir.\u00a0<\/p>\n<p>6-Haram\u0131 helal saymak gibi helali haram saymak ta sap\u0131kl\u0131kt\u0131r ve kendisini &#8220;ilah&#8221; yerine koymakt\u0131r.<\/p>\n<p>7-Hayra vesile olan ve neticede iyilik do\u011furan \u015feylerde m\u00fcbaht\u0131r.\u00a0 Ancak haram oldu\u011fu kesin olan \u015feyler, me\u015fru ama\u00e7lar i\u00e7in ara\u00e7 olarak kullan\u0131lamaz. Ve hi\u00e7bir zaman iyi niyet haram\u0131 helal yapamaz.\u00a0<\/p>\n<p>8-K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe ve g\u00fcnaha sebep olan \u015feyler de haramd\u0131r. Bu nedenle sonunda harama ileten yollar yasakt\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>9-Toplumda haks\u0131zl\u0131\u011fa ve ahlaks\u0131zl\u0131\u011fa sebep olan davran\u0131\u015flar yapanlar i\u00e7in elbette su\u00e7luluk ve sorumluluk vard\u0131r.<\/p>\n<p>10-\u015e\u00fcpheli olan \u015feylerden sak\u0131nmak takvad\u0131r ve bunda b\u00fcy\u00fck fayda vard\u0131r. Ancak\u00a0 &#8220;takva&#8221;n\u0131n \u00f6zel, &#8220;fetva&#8221;n\u0131n ise genel oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Evet helal dairesi \u00e7ok geni\u015ftir ve sadece asl\u0131nda k\u00f6t\u00fc ve zararl\u0131 olan \u015feyler haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;O Peygamber, kendilerine marufu (iyi,\u00a0 do\u011fru ve g\u00fczel olan \u015feyleri) emreder, m\u00fcnkerden (k\u00f6t\u00fc yanl\u0131\u015f ve \u00e7irkin i\u015flerden) nehyeder. Onlara temiz ve yararl\u0131 olan, \u015feyleri helal,\u00a0 pis ve zararl\u0131 olan \u015feyleri de haram k\u0131lar. (Hayat\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in) A\u011f\u0131r y\u00fcklerini hafifletir ve \u00fczerlerindeki zincirleri k\u0131rar.&#8221;<a name=\"_ftnref24\" href=\"#_ftn24\" title=\"_ftnref24\">[24]<\/a> ayeti kerimesi bu ger\u00e7e\u011fi anlatmaktad\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>Birtak\u0131m \u015feylerde ge\u00e7ici ve c\u00fczi baz\u0131 lezzet ve menfaatler varsa da kal\u0131c\u0131 ve katmerli zarar ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckler do\u011furduklar\u0131 i\u00e7in yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>&#8220;Sana i\u00e7ki ve kumar hakk\u0131n da sorarlarsa de ki: bunlar da insanlar i\u00e7in (basit ve baya\u011f\u0131 baz\u0131) menfaatler bulunsa da, her ikiside asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck g\u00fcnaht\u0131r. Ancak g\u00fcnah\u0131 ve zarar\u0131 faydas\u0131ndan kat be kat fazlad\u0131r.&#8221;<a name=\"_ftnref25\" href=\"#_ftn25\" title=\"_ftnref25\">[25]<\/a><\/p>\n<p>&#8220;Deki size temiz olanlar helal k\u0131l\u0131nd\u0131&#8221;<a name=\"_ftnref26\" href=\"#_ftn26\" title=\"_ftnref26\">[26]<\/a> ayetleri de g\u00f6steriyor ki asl\u0131nda iyi ve yararl\u0131 olan \u015feyler helal, k\u00f6t\u00fc ve zararl\u0131 olan \u015feyler haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6yle ise &#8220;Allah&#8217;\u0131n kendilerine verdi\u011fi r\u0131z\u0131k ve nimetleri, Allah&#8217;a iftira ederek, haram sayanlar mahvolmu\u015flard\u0131r. Onlar ger\u00e7ekten sap\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r. Hidayet ve istikameti bulamam\u0131\u015flard\u0131r.&#8221;<a name=\"_ftnref27\" href=\"#_ftn27\" title=\"_ftnref27\">[27]<\/a><\/p>\n<p>&#8220;Allah yery\u00fcz\u00fcnde bulunan \u015feylerin hepsini sizin (yararlanman\u0131z) i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<a name=\"_ftnref28\" href=\"#_ftn28\" title=\"_ftnref28\">[28]<\/a><\/p>\n<p>&#8220;Allah (cc), yerdeki ve g\u00f6klerdeki (her \u015feyi) insan\u0131n emrine ve hizmetine vermi\u015f ve nimetlerini gizli ve a\u00e7\u0131k bol bol ihsan etmi\u015ftir.&#8221;<a name=\"_ftnref29\" href=\"#_ftn29\" title=\"_ftnref29\">[29]<\/a><\/p>\n<p>Haramlar ise say\u0131l\u0131d\u0131r ve &#8220;Allah (cc) bunlar\u0131 yeteri kadar a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<a name=\"_ftnref30\" href=\"#_ftn30\" title=\"_ftnref30\">[30]<\/a> Yani yeni haramlar uydurmaya gerek kalmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc,\u00a0<\/p>\n<p>&#8220;Rabbimiz hi\u00e7bir \u015feyi unutucu de\u011fildir.&#8221;<a name=\"_ftnref31\" href=\"#_ftn31\" title=\"_ftnref31\">[31]<\/a><\/p>\n<p>O halde, Efendimizin (SAV) buyurduklar\u0131 gibi &#8220;Haram Allah&#8217;\u0131n Kur&#8217;an&#8217;da yasaklad\u0131\u011f\u0131 \u015feylerdir. Hakk\u0131nda hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcm vermedi\u011fi \u015feylerde ise sizi muaf tutmu\u015f ve m\u00fcsaade buyurmu\u015ftur.&#8221;<a name=\"_ftnref32\" href=\"#_ftn32\" title=\"_ftnref32\">[32]<\/a><\/p>\n<p>&#8220;Allah c.c. bir\u00e7ok \u015feyleri farz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki sak\u0131n bunlar\u0131 terk etmeyiniz. Baz\u0131 s\u0131n\u0131rlar da \u00e7izmi\u015ftir ki bunlara riayet ediniz ve asla a\u015f\u0131r\u0131 gitmeyiniz. Bir\u00e7ok haramlar da koymu\u015ftur, bunlar\u0131 da g\u00f6zetiniz ve yasaklar\u0131 \u00e7i\u011fnemeyiniz. Bunlar\u0131n yan\u0131nda pek \u00e7ok konuda da susmu\u015ftur. Bu suskunlu\u011fu da unuttu\u011fundan de\u011fil size ac\u0131y\u0131p merhamet etti\u011findendir. \u00d6yle ise hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verilmeyen hususlar sizin i\u00e7in bir ruhsat ve f\u0131rsatt\u0131r. Bunlardan yararlan\u0131n. Sak\u0131n l\u00fczumsuz yere soru\u015fturup kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n (ve i\u015finizi zorla\u015ft\u0131rmay\u0131n).<a name=\"_ftnref33\" href=\"#_ftn33\" title=\"_ftnref33\">[33]<\/a><\/p>\n<p>Bu bak\u0131mdan hem yemek-i\u00e7mek hususunda, hem giyinmek ve s\u00fcslenmek hususunda, hem dinlenmek ve e\u011flenmek hususunda, hem ev ve binek hususunda, hem de \u00e7e\u015fitli ara\u00e7 ve gere\u00e7ler edinmek ve \u00e7a\u011fda\u015f teknolojiden istifade etmek hususunda olsun, hakk\u0131nda kesin haram h\u00fckm\u00fc bulunmayan konularda daireyi geni\u015f tutmak, \u0130slam ve insanl\u0131\u011fa ayk\u0131r\u0131 olmayan adetlere m\u00fcsamahak\u00e2r davranmak ve k\u0131saca hayat\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak ve herkesi kucaklamak laz\u0131md\u0131r. Kendi nefsimiz i\u00e7in takvay\u0131 ve azimeti tercih edebilir, ancak topluma ise ruhsat\u0131 ve m\u00fcbah olan kolayl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermek esast\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa Allah&#8217;\u0131n dinde izin vermedi\u011fi bir \u015feyi onlara me\u015fru k\u0131lacak ortaklar\u0131 m\u0131 var?&#8221;<a name=\"_ftnref34\" href=\"#_ftn34\" title=\"_ftnref34\">[34]<\/a> Ayetinin ifade buyurdu\u011fu gibi haramlar\u0131 helal yapmak nas\u0131l sap\u0131kl\u0131ksa &#8220;Ey Resul\u00fcm de ki Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131 i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcs\u00fc ve ziyneti ve (her t\u00fcrl\u00fc) temiz r\u0131zk\u0131 ve nimeti haram k\u0131lmak kim(in haddine)dir? Bunlar d\u00fcnya hayat\u0131nda da m\u00fcminlerindir. Ahirette de onlar i\u00e7indir&#8221;<a name=\"_ftnref35\" href=\"#_ftn35\" title=\"_ftnref35\">[35]<\/a> ayetinin i\u015faret buyurdu\u011fu gibi helal olan nimet ve ziynetleri haram saymak da \u00f6yle bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ey iman edenler! Allah&#8217;\u0131n size helal etti\u011fi temiz \u015feyleri (sak\u0131n) haram k\u0131lmay\u0131n. (Ancak) hududu a\u015fmay\u0131n.&#8221; emrine uyulmal\u0131d\u0131r. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6yle rasgele her \u015feye &#8220;\u015fu haramd\u0131r, bu helaldir&#8221; diyenler dili yalana al\u0131\u015fm\u0131\u015f olanlard\u0131r ve Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 iftira atanlard\u0131r&#8221;<a name=\"_ftnref36\" href=\"#_ftn36\" title=\"_ftnref36\">[36]<\/a><\/p>\n<p>Hristiyanlar\u0131n Ahbar ve Ruhbanlar\u0131 (Bilgi\u00e7leri ve ermi\u015f ge\u00e7inenleri) helali haram, haram\u0131 da helal yaparak kendilerini rab ve ilah yerine koymu\u015flar ve halk\u0131 sapt\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<a name=\"_ftnref37\" href=\"#_ftn37\" title=\"_ftnref37\">[37]<\/a><\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de her t\u00fcrl\u00fc zulm\u00fc \u00f6nleyecek ve Milli iradeyi iktidara getirecek siyaset hizmetlerini yasaklayan buna kar\u015f\u0131l\u0131k halktan ve hayattan uzakla\u015fmay\u0131 en b\u00fcy\u00fck fazilet, hatta farz sayan kimseler vard\u0131r.<\/p>\n<p>Zul\u00fcm d\u00fczenlerini y\u00fcr\u00fctenlere oy vermeyi m\u00fcbah sayan, ama sar\u0131k c\u00fcbbe giymeyenleri d\u0131\u015flayan ve su\u00e7layan kesimlere rastlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Faizden veya devlet kesesinden \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 kirli paralarla sadaka verenlerin s\u0131rt\u0131ndan servet y\u0131\u011fan veya o haram paralarla kurs ve yurt hizmeti yapan nice zatlar biliriz ki,\u00a0 misvak\u0131 terk eden m\u00fcsl\u00fcman\u0131 cehennemlik saymaktad\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>Bir yandan on binlerce k\u0131z\u0131m\u0131z\u0131 fuhu\u015f tuza\u011f\u0131na \u00e7eken zihniyetleri alk\u0131\u015flarken di\u011fer taraftan \u00e7ar\u015faf yerine geni\u015f ve uzun pard\u00f6s\u00fc giyenleri karalamay\u0131 kahramanl\u0131k zannedenler \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ve b\u00fct\u00fcn bunlar insanlar\u0131 \u00fcrk\u00fctmekten ve din d\u00fc\u015fmanlar\u0131na koz vermekten ba\u015fka i\u015fe yaramamaktad\u0131r.\u00a0 H\u00e2lbuki bak\u0131n\u0131z \u00f6rne\u011fin yiyecekler hususunda Kur&#8217;an\u0131n h\u00fckm\u00fc \u015fudur:\u00a0<\/p>\n<p>&#8220;Deki\u00a0 (Bana vahyolunan Kur&#8217;an&#8217;da) le\u015f veya ak\u0131t\u0131lm\u0131\u015f kan veya domuz eti zaten pistir, yada fas\u0131kl\u0131kla Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na kesilen hayvanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yenmesi haram k\u0131ll\u0131nm\u0131\u015f hi\u00e7bir \u015fey bulam\u0131yorum. Hatta mecbur ve muhta\u00e7 kalan kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakk\u0131na el uzatmamak ve haddi a\u015fmamak \u00fczere bunlardan bile yiyebilir.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc Rabbin ger\u00e7ekten ba\u011f\u0131\u015flayan ve merhamet buyurand\u0131r.&#8221;<a name=\"_ftnref38\" href=\"#_ftn38\" title=\"_ftnref38\">[38]<\/a><\/p>\n<p>\u00a0 \u015earap ve sarho\u015f edici \u015feyler d\u0131\u015f\u0131nda<a name=\"_ftnref39\" href=\"#_ftn39\" title=\"_ftnref39\">[39]<\/a> her t\u00fcrl\u00fc temiz ve leziz i\u00e7ecekler,\u00a0 su, s\u00fct,\u00a0 meyve sular\u0131,\u00a0 maden sular\u0131 helal ve caizdir.<\/p>\n<p>Ey \u00c2demo\u011fullar\u0131\u00a0 (hem) avret yerlerinizi \u00f6rtecek\u00a0 (hem de) giyindi\u011finizde sizi s\u00fcsleyecek elbiseler\u00a0 (yapman\u0131za yarayacak imk\u00e2nlar) g\u00f6nderdik&#8221;<a name=\"_ftnref40\" href=\"#_ftn40\" title=\"_ftnref40\">[40]<\/a> ayetinin ifade buyurdu\u011fu gibi erkek ve kad\u0131nlar i\u00e7in hem v\u00fccutlar\u0131n\u0131 \u00f6rtmek, hem de kendilerini s\u00fcslemek ve g\u00fczel g\u00f6r\u00fcnmek \u00fczere elbiseler yap\u0131p giyinmelerine izin verilmi\u015f ve bu konuda v\u00fccudu g\u00f6sterecek kadar ince ve dar olan veya m\u00fc\u015friklerin \u00f6zel k\u0131yafetleri say\u0131lan, yani onu giyeni g\u00f6r\u00fcnce Yahudi, H\u0131ristiyan veya Dinsiz oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan k\u0131yafetler d\u0131\u015f\u0131nda,\u00a0 adetlerle ve medeniyetlerle de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen ve genel ahlaka ve adaba uygun d\u00fc\u015fen her t\u00fcrl\u00fc giyim \u015fekli serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>&#8220;Allah size evlerinizi s\u00fck\u00fbnet ve saadet yeri k\u0131ld\u0131&#8221;<a name=\"_ftnref41\" href=\"#_ftn41\" title=\"_ftnref41\">[41]<\/a><\/p>\n<p>&#8220;D\u00f6rt \u015fey saadettendir:\u00a0 Salih bir kad\u0131n,\u00a0 geni\u015f bir ev uyumlu ve huzurlu bir kom\u015fu ve rahat bir binek&#8221;<a name=\"_ftnref42\" href=\"#_ftn42\" title=\"_ftnref42\">[42]<\/a> gibi ayet ve hadislerden anla\u015f\u0131l\u0131yor ki i\u00e7inde oturdu\u011fumuz evin kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z mefru\u015fat ve malzemelerini g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131na ve standartlar\u0131na uygun,\u00a0 ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layacak ve i\u00e7inde huzur bulacak \u015fekilde olmas\u0131na,\u00a0 imkan olduk\u00e7a araban\u0131n en rahat ve rand\u0131manl\u0131 olan\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na,\u00a0 israfa ve g\u00f6steri\u015fe ka\u00e7madan her t\u00fcrl\u00fc nimet ve kolayl\u0131ktan yararlan\u0131lmas\u0131na izin ve i\u015faret vard\u0131r.<\/p>\n<p>Faiz,\u00a0 kumar,\u00a0 h\u0131rs\u0131zl\u0131k, kara borsa, r\u00fc\u015fvet, fuhu\u015f ve uyu\u015fturucu sat\u0131\u015f\u0131 gibi haram ve haks\u0131z kazan\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc ziraat, ticaret ve \u015firket gibi faaliyetler,\u00a0 m\u00fcbah ve m\u00fcbarek k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p>Evet,\u00a0 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki haramlar \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve bellidir. Helal dairesi ise olduk\u00e7a geni\u015ftir ve her t\u00fcrl\u00fc ihtiyaca yeterlidir. Harama girmek asla gerekmemektedir.\u00a0 Haramlar\u0131 helal saymak kadar, helalleri haram yapmak ve yasaklamakta k\u00fcf\u00fcr derecesindedir.\u00a0 Her ikisi de ifsat edicidir.\u00a0 \u0130mam\u0131 \u015eafii Hz.leri El-\u00fcmm adl\u0131 kitab\u0131nda \u0130mam\u0131 Yusuf&#8217;dan \u015funu nakleder:\u00a0 &#8220;Ba\u015fta \u0130mam\u0131 Azam olmak \u00fczere ilim ehlinden olan b\u00fct\u00fcn hocalar\u0131m Fetva vermekten nefret ederlerdi. Kur&#8217;an\u0131 Kerimde sahih hadislerde a\u00e7\u0131k bir delile dayanmadan, asla \u015fu helaldir, bu haramd\u0131r demezlerdi.&#8221;<a name=\"_ftnref43\" href=\"#_ftn43\" title=\"_ftnref43\">[43]<\/a><\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde insanlar\u0131 k\u00fcf\u00fcrle su\u00e7lamak i\u00e7in bahane arayan,\u00a0 rast gele her \u015feye\u00a0 &#8220;haramd\u0131r&#8221; damgas\u0131n\u0131 basarak takva perdesi alt\u0131nda tabii ve temiz hayat\u0131 k\u00f6rleten ve k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131ran tiplerin vay haline!&#8230;<\/p>\n<p align=\"center\">\u00a0<\/p>\n<p> <\/p>\n<hr \/>\n<p><a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> Kamer:49<\/p>\n<p><a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> M\u00fclk:14<\/p>\n<p><a name=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\" title=\"_ftn3\">[3]<\/a> M\u00fclk:3<\/p>\n<p><a name=\"_ftn4\" href=\"#_ftnref4\" title=\"_ftn4\">[4]<\/a> Maide: 66<\/p>\n<p><a name=\"_ftn5\" href=\"#_ftnref5\" title=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0 Bakara: 143<\/p>\n<p><a name=\"_ftn6\" href=\"#_ftnref6\" title=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0 Hadis-i \u015eerif<\/p>\n<p><a name=\"_ftn7\" href=\"#_ftnref7\" title=\"_ftn7\">[7]<\/a> M\u00fcmtehine: 8<\/p>\n<p><a name=\"_ftn8\" href=\"#_ftnref8\" title=\"_ftn8\">[8]<\/a>\u00a0 Fatiha S\u00fcresi<\/p>\n<p><a name=\"_ftn9\" href=\"#_ftnref9\" title=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0 Bakara: 111<\/p>\n<p><a name=\"_ftn10\" href=\"#_ftnref10\" title=\"_ftn10\">[10]<\/a>\u00a0 Kasas: 77<\/p>\n<p><a name=\"_ftn11\" href=\"#_ftnref11\" title=\"_ftn11\">[11]<\/a>\u00a0 Bakara: 201<\/p>\n<p><a name=\"_ftn12\" href=\"#_ftnref12\" title=\"_ftn12\">[12]<\/a>\u00a0 Nesai ve Hakim.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn13\" href=\"#_ftnref13\" title=\"_ftn13\">[13]<\/a>\u00a0 Buhari<\/p>\n<p><a name=\"_ftn14\" href=\"#_ftnref14\" title=\"_ftn14\">[14]<\/a>\u00a0 Buhari<\/p>\n<p><a name=\"_ftn15\" href=\"#_ftnref15\" title=\"_ftn15\">[15]<\/a>\u00a0 Araf: 205<\/p>\n<p><a name=\"_ftn16\" href=\"#_ftnref16\" title=\"_ftn16\">[16]<\/a>\u00a0 Araf: 55<\/p>\n<p><a name=\"_ftn17\" href=\"#_ftnref17\" title=\"_ftn17\">[17]<\/a>\u00a0 Nisa: 142<\/p>\n<p><a name=\"_ftn18\" href=\"#_ftnref18\" title=\"_ftn18\">[18]<\/a>\u00a0 Hadis-i \u015eerif<\/p>\n<p><a name=\"_ftn19\" href=\"#_ftnref19\" title=\"_ftn19\">[19]<\/a>\u00a0 Bakara: 194<\/p>\n<p><a name=\"_ftn20\" href=\"#_ftnref20\" title=\"_ftn20\">[20]<\/a> Hadis-i \u015eerif<\/p>\n<p><a name=\"_ftn21\" href=\"#_ftnref21\" title=\"_ftn21\">[21]<\/a>\u00a0 Furkan: 67<\/p>\n<p><a name=\"_ftn22\" href=\"#_ftnref22\" title=\"_ftn22\">[22]<\/a>\u00a0 Furkan: 63<\/p>\n<p><a name=\"_ftn23\" href=\"#_ftnref23\" title=\"_ftn23\">[23]<\/a>\u00a0 Hadis-i \u015eerif<\/p>\n<p><a name=\"_ftn24\" href=\"#_ftnref24\" title=\"_ftn24\">[24]<\/a>\u00a0 Araf: 157<\/p>\n<p><a name=\"_ftn25\" href=\"#_ftnref25\" title=\"_ftn25\">[25]<\/a>\u00a0 Bakara: 219<\/p>\n<p><a name=\"_ftn26\" href=\"#_ftnref26\" title=\"_ftn26\">[26]<\/a>\u00a0 Maide: 4-5<\/p>\n<p><a name=\"_ftn27\" href=\"#_ftnref27\" title=\"_ftn27\">[27]<\/a>\u00a0 En&#8217;am: 140<\/p>\n<p><a name=\"_ftn28\" href=\"#_ftnref28\" title=\"_ftn28\">[28]<\/a>\u00a0 Bakara : 29<\/p>\n<p><a name=\"_ftn29\" href=\"#_ftnref29\" title=\"_ftn29\">[29]<\/a>\u00a0 Lokman: 20<\/p>\n<p><a name=\"_ftn30\" href=\"#_ftnref30\" title=\"_ftn30\">[30]<\/a>\u00a0 Enam: 119<\/p>\n<p><a name=\"_ftn31\" href=\"#_ftnref31\" title=\"_ftn31\">[31]<\/a>\u00a0 Meryem: 64<\/p>\n<p><a name=\"_ftn32\" href=\"#_ftnref32\" title=\"_ftn32\">[32]<\/a>\u00a0 Tirmizi- \u0130bni\u00a0 Mac\u0131<\/p>\n<p><a name=\"_ftn33\" href=\"#_ftnref33\" title=\"_ftn33\">[33]<\/a>\u00a0 Dare\u00a0 Kutni &#8211; Nevei<\/p>\n<p><a name=\"_ftn34\" href=\"#_ftnref34\" title=\"_ftn34\">[34]<\/a>\u00a0 \u015eura: 21<\/p>\n<p><a name=\"_ftn35\" href=\"#_ftnref35\" title=\"_ftn35\">[35]<\/a>\u00a0 Araf: 32<\/p>\n<p><a name=\"_ftn36\" href=\"#_ftnref36\" title=\"_ftn36\">[36]<\/a>\u00a0 Nahl: 116<\/p>\n<p><a name=\"_ftn37\" href=\"#_ftnref37\" title=\"_ftn37\">[37]<\/a>\u00a0 t\u00f6vbe : 31 &#8211; Tirmizi<\/p>\n<p><a name=\"_ftn38\" href=\"#_ftnref38\" title=\"_ftn38\">[38]<\/a>\u00a0 Enam: 145 ayr\u0131ca: 3, 4, 5 ve Bakara: 172-173<\/p>\n<p><a name=\"_ftn39\" href=\"#_ftnref39\" title=\"_ftn39\">[39]<\/a>\u00a0 Maide : 90-91<\/p>\n<p><a name=\"_ftn40\" href=\"#_ftnref40\" title=\"_ftn40\">[40]<\/a>\u00a0 Araf: 26<\/p>\n<p><a name=\"_ftn41\" href=\"#_ftnref41\" title=\"_ftn41\">[41]<\/a>\u00a0 Nahl: 80<\/p>\n<p><a name=\"_ftn42\" href=\"#_ftnref42\" title=\"_ftn42\">[42]<\/a>\u00a0 \u0130bni Hibban<\/p>\n<p><a name=\"_ftn43\" href=\"#_ftnref43\" title=\"_ftn43\">[43]<\/a>\u00a0 El- \u00dcmm c.7, Sh.\u00a0 317<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 <\/p>\n<p>\u0130nsan, ruh ile cesetten olu\u015fan bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011fundan, insanlardan olu\u015fan toplumda da madde ile manan\u0131n, din ile d\u00fczenin dengeli bir uyum ve doyum i\u00e7inde bulunmas\u0131 gerekir. \u0130\u015fte \u0130slam&#8217;\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zellik ve g\u00fczelliklerinden birisi de, her t\u00fcrl\u00fc ifrat ve tefritten (a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan) uzak &#8220;denge ve doyum&#8221; d\u00fczeni kuran vasat bir din olu\u015fudur. Vasatl\u0131k, (madde ile mana), (d\u00fcnya ile ahiret) gibi birbirine z\u0131t ve kar\u0131\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcnen durumlar aras\u0131nda, biri di\u011ferini sindirmeyecek ve s\u00f6nd\u00fcrmeyecek \u015fekilde, takip edilen bir &#8220;ortayol&#8221; demektir.<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-701","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agustos-2004"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=701"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/701\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}