{"id":712,"date":"2004-08-01T00:00:00","date_gmt":"2004-08-01T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2004\/08\/01\/islamda-sura-ve-istisare\/"},"modified":"2004-08-01T00:00:00","modified_gmt":"2004-08-01T00:00:00","slug":"islamda-sura-ve-istisare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2004\/agustos-2004\/islamda-sura-ve-istisare\/","title":{"rendered":"\u0130SLAMDA \u015eURA VE \u0130ST\u0130\u015eARE"},"content":{"rendered":"<p>\u0130sti\u015fare; me\u015fveret etmek, dan\u0131\u015fmak ve bir konuyu uzmanlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmek manalar\u0131na gelir. \u0130sti\u015fare en do\u011fru ve en uygun kararlar almak, i\u00e7in gereklidir. Sonunda pi\u015fmanl\u0131k duyulacak, te\u015fkilatta ve toplumda zararlara yol a\u00e7acak yanl\u0131\u015f ve yarars\u0131z kararlardan korunmak i\u00e7in emredilen \u0130slami bir prensiptir. Tarih, yaln\u0131z kendi akl\u0131n\u0131 be\u011fenen, karar verece\u011fi konularda bilgili ve g\u00fcvenilir ki\u015filerin, g\u00f6r\u00fc\u015f ve deneyimlerine ba\u015fvurmayan kimselerin, ac\u0131 sonlar\u0131na \u015fahittir. Me\u015fveret; de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015f ve tecr\u00fcbeleri dinleyip de\u011ferlendirerek en uygun karar\u0131 almay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi, fikir dan\u0131\u015f\u0131lan ve s\u00f6z hakk\u0131 tan\u0131nan zevat\u0131 onura etmesi, onlara k\u0131ymet verildi\u011fini ve g\u00fcven duyuldu\u011funu hissettirip, aralar\u0131ndaki itimat ve muhabbeti g\u00fc\u00e7lendirmesi bak\u0131m\u0131ndan da, \u00f6nemli bir emirdir.<\/p>\n<p>\u0130sti\u015fare toplant\u0131lar\u0131 ayn\u0131 zamanda, ku\u015fku ve korku duyulan konularda, giri\u015fimcilik g\u00fcc\u00fcn\u00fc kam\u00e7\u0131lar, \u00fcyelerin birbirlerini takviye ve teselli ederek, cesaret ve metanet ortam\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 da sa\u011flar.<\/p>\n<p>\u0130sti\u015fareyi \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcme ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>1 &#8211; Ferdi \u0130sti\u015fare:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer (kar\u0131 &#8211; koca) dan\u0131\u015f\u0131p anla\u015farak, \u00e7ocu\u011fu (vaktinden \u00f6nce) memeden kesmek isterlerse&#8230;&#8221;<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p>&#8220;Kad\u0131nlar\u0131 bo\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman, bekleme s\u00fcreleri bittikten sonra (kar\u0131 &#8211; koca) kendi aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp anla\u015ft\u0131klar\u0131 takdirde&#8230;&#8221;<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>Ayetlerinde belirtilen, genellikle birka\u00e7 ki\u015fiyi ilgilendiren ve taraflar\u0131n kendi aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp anla\u015fmalar\u0131 \u015feklinde bitirilen isti\u015farelerdir.<\/p>\n<p>2 &#8211; Mahalli \u0130sti\u015fare:<\/p>\n<p>Dar bir b\u00f6lgeyi ve mahalli problemleri ilgilendiren ve al\u0131nacak kararlar\u0131n b\u00fct\u00fcn toplumu ba\u011flay\u0131c\u0131 vasf\u0131 bulunmayan, biraz daha geni\u015f kapsaml\u0131 isti\u015farelerdir.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc&#8217;minlerin i\u015fleri kendi aralar\u0131nda m\u00fc\u015favere (dan\u0131\u015fma ve dayan\u0131\u015fma) iledir&#8221;<a name=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\" title=\"_ftnref3\">[3]<\/a> ayetinde i\u015faret edilen, s\u00fcnnet h\u00fckm\u00fcndeki g\u00fczel bir harekettir.<\/p>\n<p>3 &#8211; Milli \u0130sti\u015fare:<\/p>\n<p>Hakimiyet d\u00f6neminde Devlet ve h\u00fck\u00fcmet ad\u0131na, hizmet ve haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecinde ise Te\u015fkilat ve cemaat hesab\u0131na,\u00a0 yetkili ve etkili makamlar\u0131n (emir sahiplerinin) yapaca\u011f\u0131 ve kararlar\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 olan isti\u015farelerdir ki<\/p>\n<p>&#8220;(Ey Resul\u00fcm! Yapaca\u011f\u0131n) i\u015fler hususunda onlara dan\u0131\u015f. Sonunda karar verip azmettin mi, art\u0131k bunu uygulamak hususunda) Allah&#8217;a dayan&#8221;<a name=\"_ftnref4\" href=\"#_ftn4\" title=\"_ftnref4\">[4]<\/a> ayetiyle emredilmektedir. Bu t\u00fcr isti\u015fareler Vacib makam\u0131nda bir s\u00fcnneti m\u00fcekkededir.<\/p>\n<p>Bizim de as\u0131l \u00fczerinde duraca\u011f\u0131m\u0131z,\u00a0 cemaat ve te\u015fkilat\u0131 ilgilendiren, \u0130slam&#8217;i hizmet ve hareketlerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, bu t\u00fcr isti\u015farelerdir.<\/p>\n<p>\u0130slam&#8217;da her hangi bir hareketin makbul ve ge\u00e7erli olmas\u0131 i\u00e7in, o i\u015fin emredildi\u011fi \u015fekilde, \u0130slami us\u00fcl ve \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7erisinde ve ibadet niyetiyle yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 \u00f6nemlidir. Bu bakamdan isti\u015farenin de bir k\u0131s\u0131m \u0130slami esaslar ve \u015fartlara uygun olmas\u0131 gerekmektedir. Biz bu \u015fartlar\u0131:<\/p>\n<p>A &#8211; \u0130sti\u015fareyi yapacak olanlar\u0131n durumu,<\/p>\n<p>B &#8211; \u0130sti\u015fare edilecek olanlar\u0131n durumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan iki ana b\u00f6l\u00fcmde a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p><strong>A &#8211; \u0130sti\u015fareyi yapacak olanlar\u0131n ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekli \u015fartlar:<\/strong><\/p>\n<p>1- \u00d6nce &#8220;nerede? ne zaman? ne kadar ve ne \u015fekilde?&#8221; yap\u0131laca\u011f\u0131 hususunda hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k bir dini h\u00fck\u00fcm bulunan konularda, isti\u015fare ve i\u00e7tihada izin ve ihtiya\u00e7 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemiz gerekir.<\/p>\n<p>Bunun gibi, imam\u0131n ve genel kararg\u00e2h\u0131n kesinlik kazanan ve \u0130slam&#8217;a ayk\u0131r\u0131 olmayan emir ve prensiplerine muhalif kararlar da al\u0131namaz ve uygulanamaz. Bu bir nevi isyan manas\u0131na gelir.<\/p>\n<p>2- Herkes, her yerde ve her \u00f6n\u00fcne gelenle &#8220;te\u015fkilat ve cemaat&#8221; ad\u0131na isti\u015fare yapamaz. Bu konuda isti\u015fare yapacak olan ki\u015fi ya (emir sahibi) bir lider veya onun g\u00f6revlendirdi\u011fi birisi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;(Halk\u0131 ir\u015fad ve isti\u015fare eden) ya emir, ya memur (de\u011filse) o ki\u015fi m\u00fcraidir.&#8221;<a name=\"_ftnref5\" href=\"#_ftn5\" title=\"_ftnref5\">[5]<\/a> Hadisi \u015eerifi de, bu ger\u00e7e\u011fe i\u015faret etmektedir. Zira genel emir veya onun \u00f6zel memuru, isti\u015fare sonucu verilecek kararlar\u0131 uygulama g\u00fcc\u00fcne sahip ki\u015filerdir. Uygulama yetkisi ve etkisi bulunmayan ki\u015filerin, cemaat ad\u0131na isti\u015fare toplant\u0131lar\u0131 yap\u0131p kararlar almas\u0131, hem gereksiz ve hem de zaten ge\u00e7ersizdir.<\/p>\n<p>3- \u0130sti\u015fareyi vacip sayan alimler varsa da, Fukahan\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu &#8220;\u015fura me\u015frudur, ancak \u015fart de\u011fildir.&#8221;<a name=\"_ftnref6\" href=\"#_ftn6\" title=\"_ftnref6\">[6]<\/a> H\u00fckm\u00fcnde ittifak etmi\u015ftir. Yani imam ve emir olan zat, her konuda ve herkesle ille de isti\u015fare yapmak zorunda de\u011fildir. Buna ihtiya\u00e7 hissederse ba\u015fvurabilir. Bedir&#8217;de ordunun nereye konaklayaca\u011f\u0131, Uhud harbinin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 hususlar\u0131n\u0131 Ashab\u0131yla isti\u015fare eden Resul\u00fbllah&#8217;\u0131n, Mekke fethi karar\u0131n\u0131 herkesten gizli tutmas\u0131 ve isti\u015fare yapmamas\u0131 buna a\u00e7\u0131k bir delildir&#8230;<\/p>\n<p>4- Emir ve lider olan \u015fah\u0131s, bazen sadece bir konuyu g\u00fcndeme getirmi\u015f olmak, uygun bir fikri benimsetmek ve g\u00f6n\u00fclleri yat\u0131\u015ft\u0131rmak, \u00e7evresini bir olaya haz\u0131rlamak ve \u0131s\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in de isti\u015fare yapabilir.<\/p>\n<p>&#8220;(\u00c7ocuk) onun yan\u0131nda ko\u015fma \u00e7a\u011f\u0131na eri\u015fti\u011finde (Hz. \u0130brahim o\u011fluna)&#8221; yavrucu\u011fum, dedi. Ben r\u00fcyamda seni bo\u011fazlay\u0131p (kurban etti\u011fimi g\u00f6r\u00fcyorum. bak (d\u00fc\u015f\u00fcn): g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn nedir?..&#8221;<a name=\"_ftnref7\" href=\"#_ftn7\" title=\"_ftnref7\">[7]<\/a> Ayetinde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, Hz. \u0130brahim (AS) zaten emredildi\u011fi \u00fczere, kurban etmeye karar verdi\u011fi o\u011flu Hz. \u0130smail&#8217;i bu neticeye haz\u0131rlamak i\u00e7in Ona dan\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p>5- \u0130sti\u015farede esas olan, isti\u015fare \u00fcyelerinin \u00e7o\u011funlu\u011funun karar\u0131na uymak de\u011fil, do\u011fruyu bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Kalabal\u0131\u011fa uymak, g\u00fcd\u00fcml\u00fc demokrasilerin kural\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcd\u00fcml\u00fc demokrasilerde, hakim g\u00fc\u00e7ler, her t\u00fcrl\u00fc fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin serbest\u00e7e tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p taraftar bulmas\u0131na izin vermezler. Sadece kendi s\u00f6m\u00fcr\u00fc saltanatlar\u0131na uygun birka\u00e7 suni g\u00f6r\u00fc\u015ften birini tercih etmeye, halk\u0131 mecbur b\u0131rak\u0131rlar. B\u00f6ylece, asl\u0131nda yanl\u0131\u015f ve haks\u0131z bir &#8220;g\u00f6r\u00fc\u015f&#8221; te olsa \u00e7o\u011funlu\u011fu kazanan h\u00fck\u00fcmet olur. Halbuki d\u00fcmen gizli g\u00fc\u00e7lerin (siyonistlerin) elinde, gemi onlar\u0131n emrindedir. Ve zaten her t\u00fcrl\u00fc kanuni k\u0131s\u0131tlamaya ra\u011fmen, hakl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve giri\u015fimlerini halka benimseten ve onlar\u0131n h\u00fcr iradesiyle iktidara gelebilen baz\u0131 partiler, bu g\u00fcd\u00fcml\u00fc ve g\u00f6stermelik demokrasilerde zorla kapat\u0131labilmektedir.<\/p>\n<p>\u0130slam&#8217;da ise isti\u015fare eden zat, ortaya at\u0131lan fikir ve g\u00f6r\u00fc\u015flerden en uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tatbike koyabilir. Veya hi\u00e7birini uygun bulmayarak kendi vicdani kanaatine g\u00f6re karar verebilir. <a name=\"_ftnref8\" href=\"#_ftn8\" title=\"_ftnref8\">[8]<\/a> Hz. Ebu Bekir S\u0131dd\u0131k (RA) &#8220;Namaz\u0131 k\u0131lar\u0131z, ama zekat\u0131 vermeyiz&#8221; diyen bir kabileye kar\u015f\u0131 ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, sahabenin b\u00fcy\u00fckleriyle isti\u015fare etmi\u015f, hemen hepsi, &#8220;\u015fimdilik onlar\u0131 kendi hallerine b\u0131rakal\u0131m&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde ittifak ettikleri ve sava\u015fmay\u0131 uygun bulmad\u0131klar\u0131 halde, Hz. Ebu Bekir &#8220;Vallahi, Resul\u00fbllah&#8217;a verdikleri gibi, \u015fimdi de, velev bir di\u015fi o\u011flak bile kalsa, t\u00fcm zekat vergisini \u00f6demedik\u00e7e, onlara kar\u015f\u0131 elim k\u0131l\u0131\u00e7 tuttuk\u00e7a harp edece\u011fim.&#8221; demi\u015ftir. B\u00f6ylece \u0130slam\u0131n herhangi bir h\u00fckm\u00fcn\u00fc inkar ve itiraz edenlerin dinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f (m\u00fcrted) say\u0131lacaklar\u0131 h\u00fckm\u00fcn\u00fc ortaya koymu\u015f ve bu karar\u0131 di\u011fer sahabe de itirazs\u0131z kabul ve tatbik etmi\u015flerdi. <a name=\"_ftnref9\" href=\"#_ftn9\" title=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/p>\n<p>Yine Hz. \u00d6mer (RA), fethedilen Irak ve Suriye topraklar\u0131 konusunu ileri gelen sahabeyle isti\u015fare etti. \u00c7o\u011funluk &#8220;k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131m\u0131z sayesinde Allah&#8217;\u0131n bize nasip etti\u011fi topraklar\u0131, aram\u0131zda taksim et&#8221; fikrinde oldu\u011fu halde Hz. \u00d6mer o topraklar\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrmedi. Kendi g\u00f6r\u00fc\u015f ve i\u00e7tidah\u0131n\u0131 uygulayarak (belirli bir hara\u00e7 vergisi \u00f6demek \u015fart\u0131yla o topraklar\u0131 sahipleri elinde b\u0131rakt\u0131. B\u00f6ylece hara\u00e7, beyt\u00fclmal (devlet hazinesi) i\u00e7in \u00f6nemli bir gelir kayna\u011f\u0131 oldu. <a name=\"_ftnref10\" href=\"#_ftn10\" title=\"_ftnref10\">[10]<\/a><\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor liderin kararlar\u0131na uyulmas\u0131, cemaat i\u00e7in bir g\u00f6revdir ve farzd\u0131r. Bu konuda itiraz ve isyan g\u00fcnaht\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc emir ve komutana itaat, inanc\u0131m\u0131z\u0131n emri oldu\u011fu i\u00e7in bu karara uymada Cenab-\u0131 Hak hay\u0131r ve bereket yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slamda, toplumun devlet d\u00fczeni ve h\u00fck\u00fcmet disiplini alt\u0131nda ya\u015famas\u0131 i\u00e7in &#8220;\u0130mam nasbetmek (H\u00fck\u00fcmet te\u015fkil etmek ve ona itaat etmek \u015fer&#8217;an mutlaka farz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131, kitap, s\u00fcnnet, sahabe ve tabiinin icmas\u0131 ile sabit olmu\u015f bir husustur.&#8221;<a name=\"_ftnref11\" href=\"#_ftn11\" title=\"_ftnref11\">[11]<\/a> h\u00fckm\u00fc muteber f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdi mealen arz edece\u011fimiz ayeti celileler, isti\u015fare ve itaat hususunda komutan\u0131n ve kurmaylar\u0131n\u0131n nas\u0131l davranmalar\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli hikmet ve gere\u00e7leri bize ders vermektedir.<\/p>\n<p>&#8220;(Hz. S\u00fcleyman&#8217;\u0131n \u0130slam&#8217;a davet ve teslim \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda) Belk\u0131s dedi ki:<\/p>\n<p>&#8220;Ey se\u00e7kin topluluk, bana bu i\u015fim hakk\u0131nda bir fikir verin. Zira sizin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc almadan, ben hi\u00e7bir i\u015fi yapm\u0131\u015f de\u011filim. Kavmin ileri gelenleri de: &#8220;(E\u011fer sava\u015fmak istiyorsa \u00e7ekinme) biz kuvvet sahibiyiz ve cesur sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131z. Bununla beraber emir ve karar yine sana aittir. Art\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcn, bak (sava\u015f ve bar\u0131\u015f konusunda) ne emredeceksen ona uyar\u0131z.&#8221;<a name=\"_ftnref12\" href=\"#_ftn12\" title=\"_ftnref12\">[12]<\/a><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>B- \u0130sti\u015fare edilecek (fikrine dan\u0131\u015f\u0131lacak) kimselerde aranacak \u015fartlara gelince:<\/strong><\/p>\n<p>1- \u0130sti\u015fare edilen ki\u015fi her \u015feyden \u00f6nce yap\u0131lmakta olan hizmet ve hareketin gere\u011fine ve \u00f6nemine inanm\u0131\u015f bir dava adam\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Davan\u0131n \u00f6nemine ve gere\u011fine inanmayan, hi\u00e7 bir hizmet ve mesuliyete yana\u015fmayan, hatta davaya hakaret ve h\u0131yaneti sabit olan kimselerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ra\u011fbet etmek ve k\u0131ymet vermek safl\u0131k ve ahmakl\u0131k alametidir.<\/p>\n<p>2- \u0130sti\u015fare edilen ki\u015filer ehil, yani g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek konuya vak\u0131f olmal\u0131d\u0131r. O konuda bilgi ve tecr\u00fcbe sahibi bulunmal\u0131d\u0131r. Her \u015fey ehliyle isti\u015fare edilir. Mesela, in\u015faat konusunda, bir in\u015faat m\u00fchendisinin hatta bir in\u015faat ustas\u0131n\u0131n ve tecr\u00fcbeli bir in\u015faat i\u015f\u00e7isinin s\u00f6z\u00fc ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bir t\u0131p profes\u00f6r\u00fcnden daha ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>Bunun gibi, hizmet cemaat\u0131nda y\u0131llarca hizmeti ge\u00e7mi\u015f, bir\u00e7ok tecr\u00fcbeler edinmi\u015f sad\u0131k ve sade bir m\u00fcminin, te\u015fkilatla ilgili bir konudaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve tavsiyesi, i\u00e7 ve d\u0131\u015f siyasi hareketlerden, d\u00fcnya siyonizminin faaliyetlerinden ve te\u015fkilat hizmetlerinden ilgisi ve bilgisi bulunmayan bir din aliminin s\u00f6z\u00fcne tercih edilir.<\/p>\n<p>3- \u0130sti\u015fare edilen ve ak\u0131l dan\u0131\u015f\u0131lan kimse, mutlaka emin olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7ki, kumar, zina, faiz, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, cihaddan ka\u00e7mak gibi f\u0131sku f\u00fccurla me\u015fhur olmamal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylelerinin dinin ve toplumun faydas\u0131n\u0131 g\u00f6zetece\u011fi \u015f\u00fcphelidir.<\/p>\n<p>4- \u0130sti\u015fare edilen, ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurulan ki\u015fi, o konuda dinin, davan\u0131n, cemaat\u0131n hayr\u0131na olaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131 vicdani kanaatini Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in samimiyet ve cesaretle ortaya koymal\u0131d\u0131r. Vicdani kanaat\u0131n\u0131n tersine, rahat\u0131na ve menfaatine uygun geleni konu\u015fursa h\u0131yanet etmi\u015f olur.<\/p>\n<p>Basit bir \u00f6rnekle bu konuya a\u00e7\u0131kl\u0131k getirelim. Mesela te\u015fkilatta g\u00f6rev ve yetki verilecek Ali Beyle Mehmet Bey nam\u0131nda iki (veya daha fazla) adaydan, hangisinin o makama getirilmesi yararl\u0131 olur, hususunda isti\u015fare yap\u0131lm\u0131\u015f olsun. Diyelim ki sadakat ve liyakat \u015fartlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Ali Bey daha m\u00fcnasip bulunsun. Bu durum da kendisine dan\u0131\u015f\u0131lanlardan:<\/p>\n<p>1 &#8211; Bir ki\u015fi, vicdanen Ali Beyin o makama getirilmesine kanaat getirir ve onu tensip ve tavsiye eder. Bu ki\u015fi iki cevap kazan\u0131r. Birisi isabetli tercih yapt\u0131\u011f\u0131, di\u011feri de vicdan\u0131n sesine kulak verdi\u011fi i\u00e7in.<\/p>\n<p>2 &#8211; Di\u011fer bir ki\u015fi, o g\u00f6rev i\u00e7in Mehmet Beyi hay\u0131rl\u0131 g\u00f6r\u00fcr ve onu tercih eder. Bu do\u011fru bir karar verememi\u015ftir. Yinede bu ki\u015fi bir sevap kazan\u0131r. Vicdani kanaatine sad\u0131k kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in.<\/p>\n<p>3 &#8211; Birisi de vicdanen Ali Beyin se\u00e7ilmesine kanaat getirir ama &#8220;Mehmet Bey bana daha \u00e7ok yarar, onunla daha s\u0131k\u0131 f\u0131k\u0131y\u0131m&#8221; diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Vicdani kanaat\u0131n\u0131n hilaf\u0131na Mehmet Beyin m\u00fcnasip oldu\u011funu , s\u00f6yler ve savunur. Bu ki\u015fi t\u0131pk\u0131 m\u00fc\u015fteri aleyhine terazinin ayar\u0131n\u0131 bozan sat\u0131c\u0131 gibi, vicdan\u0131n\u0131 bozmu\u015ftur. B\u00f6yle basit menfaat hesaplar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden s\u0131k s\u0131k bozulan vicdanlar art\u0131k kolay kolay ayar da tutmazlar.<\/p>\n<p>4 &#8211; Fikrine dan\u0131\u015f\u0131lan bir ba\u015fkas\u0131 da Mehmet Beyi hay\u0131rl\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc halde Ali Beyle olan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 veya Mehmet Beye olan k\u0131rg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle vicdani kanaat\u0131n\u0131n tersine, Ali Beyi tercih eder. Bu ki\u015fide g\u00fcnah i\u015flemektedir. Her ne kadar isabetli bir tercihi savunsa bile, bunu Allah i\u00e7in de\u011fil nefis hesab\u0131na yapmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>5 &#8211; Bir di\u011feri de adaylardan birini daha lay\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc halde &#8220;eh, hen\u00fcz hangisinin o makama gelece\u011fi kesin de\u011fil, \u00f6yle ise herkese ho\u015f g\u00f6r\u00fcnecek ve idare edecek bir tav\u0131r tak\u0131nay\u0131m ve tarafs\u0131z kalay\u0131m.&#8221; der. O dahi Hakka ve davaya h\u0131yanet etmi\u015f say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Velhas\u0131l isti\u015fare, \u00e7ok \u00f6nemli kurallardan ve zor s\u0131navlardan birisidir. Cenab\u0131 Hak bu as\u0131rda insanlar\u0131 ve \u00f6zellikle inananlar\u0131 &#8220;se\u00e7imle&#8221; imtihan etmektedir. &#8220;Genel se\u00e7imlerde&#8221; \u00e7o\u011funun bilerek ve nefis hesab\u0131na zalimleri tercih etmesine k\u0131zar\u0131z amma, te\u015fkilat i\u00e7indeki &#8220;\u00f6zel se\u00e7imlerde&#8221; biz de nefis hesab\u0131na tercihler yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, davan\u0131n hat\u0131r\u0131n\u0131, nefsin arzular\u0131na feda etti\u011fimizi unutur ve &#8220;d\u0131\u015far\u0131da&#8221; kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z imtihan\u0131 &#8220;i\u00e7eride&#8221; kaybetti\u011fimizin fark\u0131nda olmay\u0131z.<\/p>\n<p>&#8220;Allah\u0131m! Bizi bir g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapay\u0131ncaya kadar bile olsa nefsimizin eline b\u0131rakma&#8221; <a name=\"_ftnref13\" href=\"#_ftn13\" title=\"_ftnref13\">[13]<\/a> duas\u0131na kulak asmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>S\u0131ras\u0131 gelmi\u015fken, son zamanlarda m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda \u00e7ok s\u0131k konu\u015fulan &#8220;\u015eura&#8221; konusunda, tamamlay\u0131c\u0131 baz\u0131 temel kavramlar\u0131 ve genel kurallar\u0131 hat\u0131rlatmakta fayda g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da arz etti\u011fimiz gibi \u015fura, ayetlerle \u00f6v\u00fclen, hadislerle \u00f6ng\u00f6r\u00fclen, &#8220;vacip&#8221; makam\u0131nda \u00f6nemli bir s\u00fcnnet, ilmen ve aklen de gerekli ve g\u00fczel bir harekettir.<\/p>\n<p><strong>B\u00fct\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ilgilendiren bu t\u00fcr \u015furalar\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>1- E\u011fer devlet yetkilisi veya te\u015fkilat lideri varsa, \u015fura ancak onun emriyle ve onun tespit etti\u011fi g\u00fcndemi g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere toplanabilir. B\u00f6yle yetkili olmayan kimseler \u015fura toplayamaz ve isti\u015fare yapamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc isti\u015fare yapan ki\u015finin, al\u0131nan kararlar\u0131 uygulama g\u00fcc\u00fc ve g\u00f6revi bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>2- \u015eayet m\u00fcsl\u00fcmanlar &#8220;Adil Devlet&#8221; huzurundan veya &#8220;siyasi te\u015fkilat&#8221; \u015fuurundan mahrumsa, bu sefer her \u015feyden \u00f6nce, cemaat liderini ve te\u015fkilat emirini se\u00e7mek ve huzur ortam\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek amac\u0131yla bir \u015furan\u0131n toplanmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. \u015eimdi \u00fclkemizde b\u00f6yle bir lider ve te\u015fkilat yokmu\u015f gibi davrananlara, \u00f6nce \u015funu hat\u0131rlatal\u0131m: Hamd olsun h\u00fck\u00fcmet ve hizmet \u015fuuruna sahip ve \u0130slam\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne talip milyonlarca m\u00fcsl\u00fcman\u0131n icma ve ittifakiyle ve fiili reyleriyle lider kabul edilen ve bu ger\u00e7e\u011fi siyaset sahas\u0131nda resmile\u015ftiren, d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn ilmi ve insani hizmet ve hareketlerle irtibat ve isti\u015fare halinde yoluna devam eden bir olu\u015fum var. Siz g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc kapamakla sadece kendinizi karanl\u0131\u011fa mahkum edersiniz, yoksa g\u00fcne\u015f gibi ger\u00e7ekleri gizleyemezsiniz! Halbuki, T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131nda ve kendi sahas\u0131nda malum ve makbul olan pek \u00e7ok zevatla gerekli isti\u015fareler yap\u0131ld\u0131ktan ve g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine var\u0131ld\u0131ktan sonra, bu hizmete karar verildi\u011fi bilinmektedir.<\/p>\n<p>Haydi bu ger\u00e7e\u011fi kabullenmek i\u015finize gelmiyor. O halde, her \u015feyden \u00f6nce &#8220;\u015fura&#8221;n\u0131z\u0131 (!) toplay\u0131p, b\u00fct\u00fcn mazlumlar\u0131n sorumlulu\u011funu y\u00fcklenecek ve onlar\u0131 mutlu hedeflere y\u00f6neltecek bir ba\u015fkan belirlemeniz mutlaka laz\u0131md\u0131r ve \u00fczerinize farzd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmeden, millete hizmet ad\u0131na hi\u00e7 bir \u015fey yapamazs\u0131n\u0131z!.. E\u011fer b\u00f6yle bir &#8220;ba\u015f&#8221; se\u00e7ilmi\u015fse, kimdir? biz de bilelim. Yok, hala irtibats\u0131z ve itaats\u0131z bulunuyorsan\u0131z, nas\u0131l rahat uyuyabiliyorsunuz? Yeme\u011fe tuz ile ba\u015flamay\u0131 unuttu\u011funuzda,\u00a0 takvan\u0131zdan \u00fcz\u00fcl\u00fcyorsunuz da &#8220;Cihat etmeden \u00f6len cahiliye \u00fczerine \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr&#8221; hadisinin tehdidi hi\u00e7 sizi \u00fcrk\u00fctm\u00fcyor mu? Sorumsuz ve duygusuz ya\u015famak, ba\u015f\u0131bo\u015f ve itaats\u0131z dola\u015fmak, toplumun ve te\u015fkilat\u0131n huzurunu bozmak sizi hi\u00e7 \u00fczm\u00fcyor mu?<\/p>\n<p>&#8220;Efendim, i\u015fte biz b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n, yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz, \u015fura&#8217;n\u0131n \u00f6nemini hat\u0131rlat\u0131yoruz ya &#8230;&#8221; gibi laflar ise sadece insan\u0131n su\u00e7unu ve sorumlulu\u011funu art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ey iman edenler! Ni\u00e7in yapamayaca\u011f\u0131n\u0131z \u015feyi s\u00f6ylersiniz? B\u00f6yle yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z (ve yapamayaca\u011f\u0131n\u0131z) \u015feyleri konu\u015fman\u0131z Allah kat\u0131nda vebali pek b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u00a0 <a name=\"_ftnref14\" href=\"#_ftn14\" title=\"_ftnref14\">[14]<\/a> \u0130kaz\u0131na kulak verelim. Cenab-\u0131 Hak&#8217;k\u0131n, &#8220;\u015eura&#8221;, &#8220;emir&#8221;, &#8220;itaat&#8221; ile ilgili h\u00fck\u00fcmleri sadece konu\u015fulsun, ucuz kahramanl\u0131k ve sahte kurtar\u0131c\u0131l\u0131k arac\u0131 yap\u0131ls\u0131n diye de\u011fil, bu emirler y\u00fcr\u00fct\u00fcls\u00fcn ve yerine getirilsin diye g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130slam&#8217;da, devlet ba\u015fkan\u0131 veya cihad emiri, isti\u015fare edece\u011fi heyetleri kendisi tayin eder. Yok e\u011fer \u015fura ile &#8220;Ehl\u00fcl-Hal-Ve&#8217;l-Akd&#8221; yani &#8220;genel siyasi ve idari makam ve mekanizmay\u0131 se\u00e7ecek ve icab\u0131nda de\u011fi\u015ftirecek&#8221; kimseler kastediliyorsa, bu m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi b\u00f6lgelerinden se\u00e7ip vekaleten yetki verdi\u011fi &#8220;Millet Meclisi&#8221; \u00fcyeleridir.<\/p>\n<p>Bu noktada kendi kafas\u0131ndan &#8220;\u015fura&#8221; toplamaya kalk\u0131\u015fanlara sormak laz\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;- Sizi kim se\u00e7ti? b\u00f6yle, m\u00fcsl\u00fcmanlar ad\u0131na hareket etme yetkisini size kim verdi?&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Herhangi bir tarikat\u0131n \u015feyhi, bir me\u015frebin a\u011fabeyi, bir \u0130slamc\u0131 derginin, yazar\u0131 ve y\u00f6neticisi veya herhangi bir din g\u00f6revlisi emeklisi, bunlar\u0131n her birisi kendi ba\u015f\u0131na bir liderdir.&#8221; Kayd\u0131 ve \u015fart\u0131 hangi kitapta yaz\u0131l\u0131d\u0131r? Edille-i \u015feriyeden hangisine dayanmaktad\u0131r?<\/p>\n<p>Elbette \u015feyh efendilerin ve muhterem alimlerimizin hizmetlerini ve k\u0131ymetlerini takdir edenlerdeniz. Ancak bizi \u00fczen, herkesin yararl\u0131 olaca\u011f\u0131 kendi bilgi ve beceri alanlar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p, hep&#8221; ba\u015f olma\u011fa soyunmalar\u0131 ve birli\u011fimizi bozucu tav\u0131rlar tak\u0131nmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slam&#8217;da m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 temsil eden &#8220;Ehl\u00fcl-Hal-Ve&#8217;l-Akd&#8221; (Millet Meclisi) d\u0131\u015f\u0131nda, devlet veya te\u015fkilat ba\u015fkan\u0131 olan zat, her konuda de\u011fi\u015fik &#8220;\u015eura&#8221; lar toplamak durumundad\u0131r. \u00c7\u0131kar\u0131lan kanun ve kararlar\u0131n, ilme ve adalete uygunlu\u011funu g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere F\u0131k\u0131h ve hukuk bilginleriyle. Askeri konular\u0131, kurmay yetkililerle&#8230; Genel sa\u011fl\u0131k konular\u0131n\u0131 uzman tabiplerle, Sanayi sorunlar\u0131n\u0131 i\u015f adam\u0131 ve m\u00fchendislere. \u0130ktisat ve maliye i\u015flerini ekonomistlerle g\u00f6r\u00fc\u015fmek ve tart\u0131\u015fmak \u00fczere ayr\u0131 ayr\u0131 \u015fura heyetleri ve ihtisas komisyonlar\u0131 kurmak zorundad\u0131r. Her konuyu, mutlaka din alimlerine dan\u0131\u015facak, diye bir kay\u0131t, dinen de, aklen de gereksiz ve ge\u00e7ersizdir. Ve hele liderin her yapt\u0131\u011f\u0131 isti\u015farenin, herkese duyurulmas\u0131 ve gazete s\u00fctunlar\u0131na haber olmas\u0131 ise elbette laz\u0131m de\u011fildir.<\/p>\n<p>Kald\u0131 ki emir ve lider olan ki\u015fi, m\u00fcste\u015farlar\u0131n\u0131 (ak\u0131l ve fikir dan\u0131\u015faca\u011f\u0131 kimseleri) kendisi belirler. Hi\u00e7 kimse, hi\u00e7 bir konuda &#8220;mutlaka benimle isti\u015fare etmelidir, bana dan\u0131\u015f\u0131lmadan al\u0131nan kararlar ge\u00e7ersizdir&#8221; diyemez. Zira m\u00fcste\u015farl\u0131k bir g\u00f6revdir ve &#8220;\u0130slam&#8217;da g\u00f6rev istenmez verilir&#8221;.<\/p>\n<p>\u00dcstelik \u015fura \u00fcyeli\u011fi, \u00f6l\u00fcnceye kadar de\u011fi\u015fmez, sabit bir g\u00f6rev de de\u011fildir. Bak\u0131n\u0131z, Hz. Ebubekir&#8217;in (R.A.) m\u00fcste\u015far edindi\u011fi ve m\u00fchim g\u00f6revlere tayin etti\u011fi zevat\u0131n pek \u00e7o\u011funu, Hz. \u00d6mer (R.A.) de\u011fi\u015ftirmi\u015f, Hz. \u00d6mer&#8217;in tayin ve tensib etti\u011fi baz\u0131 kimseleri de, Hz. Osman (R.A.) m\u00fcnasip g\u00f6rmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bana \u00f6yle geliyor ki baz\u0131 kimseler bir tak\u0131m \u015feyleri kar\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Muhterem \u015feyh efendilerden baz\u0131lar\u0131 &#8220;mademki bir tarikat tekkesini \u00e7ekip \u00e7evirebiliyorum, \u00f6yleyse siyasi hizmet kurumunu ve devlet kadrosunu da y\u00f6netebilirim&#8221; hayaline ve hevesine d\u00fc\u015fmektedirler.<\/p>\n<p>Baz\u0131lar\u0131, \u015feytan\u0131n askerleri olan Siyonistlerle k\u0131rk ayr\u0131 cephede m\u00fccadeleyi, cami cemaat\u0131na dokunakl\u0131 nutuk ve nasihatler \u00e7ekmek kadar ucuz ve kolay zannetmektedirler&#8230;<\/p>\n<p>Baz\u0131lar\u0131, bir dergi veya gazete \u00e7\u0131karmak ve birka\u00e7 bin ki\u015fiye okutmakla, rahatl\u0131kla bir h\u00fck\u00fcmet kurabileceklerini d\u00fc\u015flemektedirler&#8230;<\/p>\n<p>Mutlak de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fclerini esas alarak, bug\u00fcnk\u00fc siyasi, iktisadi ve ictimai sorunlar\u0131m\u0131za yeterli ve ge\u00e7erli \u0130slami \u00e7\u00f6z\u00fcm ve \u00e7areler ortaya koymak kabiliyetinden mahrum baz\u0131 kimseler ise, &#8220;Biraz f\u0131k\u0131h, Arap\u00e7a biliyoruz, be\u015f-on kitap okumu\u015fuz, kendi \u00e7ap\u0131m\u0131zda me\u015fhur olmu\u015fuz&#8221; diye b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n bekledi\u011fi b\u00fcy\u00fck fikir ink\u0131l\u00e2b\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapabileceklerini iddia etmektedirler!<\/p>\n<p>Halbuki herkes, kendi meslek ve mertebesinde hizmet verse ve kendi sahas\u0131nda derinle\u015fse, hem \u015ferefi hem de sevab\u0131 artacak, hem de kendilerine uyan saf ve sade m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 fitneden korumu\u015f olacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Hele hele, k\u00fcfr\u00fcn ve zulm\u00fcn beyni olan Siyonizm&#8217;in, d\u00fcnyada kurdu\u011fu s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenini tan\u0131madan yola \u00e7\u0131kanlar, maalesef sonunda \u015feytan\u0131n tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmektedirler.<\/p>\n<p>Bu konuyu \u00e7ok \u00f6nemli bir hadisi \u015ferifle kapatal\u0131m.<\/p>\n<p>&#8220;(Cemaat ve te\u015fkilat i\u015finiz, bir tek \u015fahs\u0131n \u00fczerinde toplu bir halde devam ederken, birileri \u00e7\u0131kar gelirde, asan\u0131z\u0131 (sosyal ve siyasi dayana\u011f\u0131n\u0131z\u0131) k\u0131rmak, (cemaat ve te\u015fkilat\u0131m\u0131z\u0131 da\u011f\u0131tmak) isterse, ona uymay\u0131n\u0131z\u00a0 (ve b\u00f6ylesi fesat\u00e7\u0131lardan uzak durunuz)&#8221;.<a name=\"_ftnref15\" href=\"#_ftn15\" title=\"_ftnref15\">[15]<\/a><\/p>\n<p>  <\/p>\n<hr \/>\n<p><a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> Bakara. 233<\/p>\n<p><a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> Bakara. 232<\/p>\n<p><a name=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\" title=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u015eura. 38<\/p>\n<p><a name=\"_ftn4\" href=\"#_ftnref4\" title=\"_ftn4\">[4]<\/a> Al-i \u0130mran 159<\/p>\n<p><a name=\"_ftn5\" href=\"#_ftnref5\" title=\"_ftn5\">[5]<\/a> S\u00fcnen-i \u0130bni Mace<\/p>\n<p><a name=\"_ftn6\" href=\"#_ftnref6\" title=\"_ftn6\">[6]<\/a> Ramazan El- Buti, F\u0131khu&#8217;s Siyre Sh: 28<\/p>\n<p><a name=\"_ftn7\" href=\"#_ftnref7\" title=\"_ftn7\">[7]<\/a> Saffat: 102<\/p>\n<p><a name=\"_ftn8\" href=\"#_ftnref8\" title=\"_ftn8\">[8]<\/a> Kurtubi-El camii il Ahkamil Kur&#8217;an 4\/252<\/p>\n<p><a name=\"_ftn9\" href=\"#_ftnref9\" title=\"_ftn9\">[9]<\/a> H. \u00dclk\u00fc- \u0130slam Tarihi Sh: 262<\/p>\n<p><a name=\"_ftn10\" href=\"#_ftnref10\" title=\"_ftn10\">[10]<\/a> \u0130mam Yusuf-El-Hara\u00e7 Sh: 30, 33<\/p>\n<p><a name=\"_ftn11\" href=\"#_ftnref11\" title=\"_ftn11\">[11]<\/a> \u0130bni Haldun- Mukaddime C: 2 Sh: 668<\/p>\n<p><a name=\"_ftn12\" href=\"#_ftnref12\" title=\"_ftn12\">[12]<\/a> Neml: 32, 33<\/p>\n<p><a name=\"_ftn13\" href=\"#_ftnref13\" title=\"_ftn13\">[13]<\/a> Hadis-i \u015eerif<\/p>\n<p><a name=\"_ftn14\" href=\"#_ftnref14\" title=\"_ftn14\">[14]<\/a> Saf: 23<\/p>\n<p><a name=\"_ftn15\" href=\"#_ftnref15\" title=\"_ftn15\">[15]<\/a> M\u00fcslim- C. 6 Sh: 22 \/ Ebu Davut C: 4 Sh: 242<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130sti\u015fare; me\u015fveret etmek, dan\u0131\u015fmak ve bir konuyu uzmanlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmek manalar\u0131na gelir. \u0130sti\u015fare en do\u011fru ve en uygun kararlar almak, i\u00e7in gereklidir. Sonunda pi\u015fmanl\u0131k duyulacak, te\u015fkilatta ve toplumda zararlara yol a\u00e7acak yanl\u0131\u015f ve yarars\u0131z kararlardan korunmak i\u00e7in emredilen \u0130slami bir prensiptir. Tarih, yaln\u0131z kendi akl\u0131n\u0131 be\u011fenen, karar verece\u011fi konularda bilgili ve g\u00fcvenilir ki\u015filerin, g\u00f6r\u00fc\u015f ve deneyimlerine ba\u015fvurmayan kimselerin, ac\u0131 sonlar\u0131na \u015fahittir. Me\u015fveret; de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015f ve tecr\u00fcbeleri dinleyip de\u011ferlendirerek en uygun karar\u0131 almay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi, fikir dan\u0131\u015f\u0131lan ve s\u00f6z hakk\u0131 tan\u0131nan zevat\u0131 onura etmesi, onlara k\u0131ymet verildi\u011fini ve g\u00fcven duyuldu\u011funu hissettirip, aralar\u0131ndaki itimat ve muhabbeti g\u00fc\u00e7lendirmesi bak\u0131m\u0131ndan da, \u00f6nemli bir emirdir.<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-712","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agustos-2004"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/712","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=712"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/712\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}