{"id":761,"date":"2004-10-01T00:00:00","date_gmt":"2004-10-01T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2004\/10\/01\/ekonomik-balon\/"},"modified":"2004-10-01T00:00:00","modified_gmt":"2004-10-01T00:00:00","slug":"ekonomik-balon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2004\/kasim-2004\/ekonomik-balon\/","title":{"rendered":"EKONOM\u0130K BALON!"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0 <\/p>\n<p>Do\u011fal ve do\u011fru bir ekonomik d\u00fczende, &#8220;Bir \u00fclkenin genel \u00fcretim toplam\u0131, genel t\u00fcketim toplam\u0131ndan fazla olmal\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc; Deprem, sava\u015f, kurakl\u0131k, k\u0131tl\u0131k, sel v.b. ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 harcamalar i\u00e7in de haz\u0131r olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir \u00fclkenin &#8220;genel giderleri ile genel gelirleri e\u015fit ise, o \u00fclke ekonomisi yetersiz say\u0131l\u0131r. Dengeyi korumak ve ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak zorla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Yok, e\u011fer, bir \u00fclkenin y\u0131ll\u0131k t\u00fcketim ve gider toplam\u0131, y\u0131ll\u0131k \u00fcretim ve gelir toplam\u0131n\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse, orada ekonomi zarardad\u0131r ve iflasa do\u011fru kay\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir durum; haliyle &#8220;bor\u00e7lu ya\u015fama&#8221; mecburiyetini do\u011furacak, bor\u00e7 alan y\u00f6netimler, buyruk almaya da mecbur kalacakt\u0131r.<\/p>\n<p>   \u00a0 <\/p>\n<p>\u0130\u015fte &#8220;cari i\u015flem a\u00e7\u0131\u011f\u0131&#8221; demek; bir \u00fclkenin d\u0131\u015far\u0131ya ihra\u00e7 edip satt\u0131\u011f\u0131 mal oran\u0131n\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan ithal edip ald\u0131\u011f\u0131 mal miktar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaz olmas\u0131, hatta \u00e7ok \u00e7ok alt\u0131nda kalmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>AKP iktidar\u0131 bu y\u0131l\u0131n cari i\u015flem a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n yani &#8220;az ihracat, \u00e7ok ithalat&#8221; fark\u0131n\u0131n 6 milyar dolar olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015fken, daha \u015fimdiden bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131n 11 milyar dolara, yani iki kat\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir ekonomi ile d\u00fcze \u00e7\u0131kmak de\u011fil, ayakta durmak bile imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcmet ve bu zihniyetle T\u00fcrkiye bir felakete do\u011fru kaymaktad\u0131r. Gerekli bir m\u00fcdahale, milli bir m\u00fccadele ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Sn. Necmettin \u00c7akmak&#8217;\u0131n Milli Gazetedeki \u015fu yaz\u0131s\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemli ve anlaml\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye ekonomisinin b\u00fcy\u00fck ve kronik sorunlar\u0131 var. Enflasyon ve y\u00fcksek bor\u00e7luluk bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. \u015eimdilerde AKP y\u00f6neticileri, &#8220;enflasyon d\u00fc\u015ft\u00fc&#8221; edebiyat\u0131yla bir kampanya y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ve bu da; uygulanan program\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131ndan da \u00f6te, &#8220;IMF&#8217;nin \u00fclkelerin ekonominin sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fc&#8221; gibi ideolojik bir savunmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Enflasyonun d\u00fc\u015fmesi; yat\u0131r\u0131mlar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesi, i\u015fsizli\u011fin azalmas\u0131, i\u015f\u00e7i, memur ve halk\u0131n gelirlerinin artmas\u0131 olarak sunuluyor.<\/p>\n<p>Ne var ki; tablo onlar\u0131n s\u00f6yledi\u011fi ve g\u00f6sterdi\u011fi gibi de\u011fil!..<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc <strong>\u00e7ar\u015f\u0131ya pazara giden insanlar, fiyatlar\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de\u011fil y\u00fckselmeye devam etti\u011fini; dahas\u0131 al\u0131m g\u00fc\u00e7lerindeki \u2018art\u0131\u015f&#8217;\u0131n fiyatlar\u0131n art\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ok gerisinde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz ki, enflasyon rakam olarak d\u00fc\u015fmektedir. Daha \u00f6nce de enflasyonun y\u00fczde 20&#8217;lere kadar d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc y\u0131llar oldu; o zaman da pembe tablolar \u00e7izildi. \u2018<strong>\u0130hracat patlamas\u0131&#8217;, \u2018mak\u00fbs talihi yenme&#8217;<\/strong> propagandas\u0131 yap\u0131ld\u0131. Ama arkas\u0131ndan da yeni krizler patlak verdi.<\/p>\n<p>AKP iktidar\u0131, bu seferki &#8220;enflasyon d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn kal\u0131c\u0131&#8221; oldu\u011funu iddia ediyor. Bunun ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ger\u00e7ek oldu\u011funu \u00e7ok de\u011fil, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra hep birlikte g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n<p>Ancak \u015fu ger\u00e7ek ki; enflasyonun d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ya da \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ile halk\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fc aras\u0131nda orant\u0131sal, do\u011frusal olarak bir ba\u011f yoktur.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc, enflasyon y\u00fczde 100&#8217;se i\u015f\u00e7ilerin, memurlar\u0131n gelirleri de y\u00fczde 110 artarsa, halk\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fc y\u00fczde 10 artm\u0131\u015f olur ve halk enflasyonun alt\u0131nda <strong>\u2018ezilmemi\u015f&#8217;<\/strong> olur. Ama, enflasyon y\u00fczde 100 iken \u00fccretler y\u00fczde 90 art\u0131yorsa, halk\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fc y\u00fczde 10 azalm\u0131\u015f, dolay\u0131s\u0131yla halk y\u00fczde 10 fakirle\u015fmi\u015f olur.<\/p>\n<p>Bug\u00fcnlerde bir de &#8220;cari i\u015flemler a\u00e7\u0131\u011f\u0131&#8221; rakamlar\u0131na kilitlenmi\u015f vaziyetteyiz.<\/p>\n<p>Bir \u00fclkenin d\u00f6viz gelirlerinin, d\u00f6viz giderlerinin alt\u0131nda kalmas\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan duruma, cari i\u015flem a\u00e7\u0131\u011f\u0131 denir&#8230;<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, yani finanse edilmesi o \u00fclkenin d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n\u0131n artmas\u0131 anlam\u0131na gelir. H\u00fck\u00fcmet y\u0131lsonu cari a\u00e7\u0131k hedefini 10,8 milyar dolara revize etti. H\u00e2lbuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclen a\u00e7\u0131k 6 milyar dolar idi, \u015fimdi yakla\u015f\u0131k 11 milyar dolara, yani iki kat\u0131na y\u00fckseltildi.<\/p>\n<p>E\u011fer bu a\u00e7\u0131k \u00fclkenin d\u00f6viz rezervlerinden kar\u015f\u0131lanamaz ise d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131m\u0131z bu kadar artacak demektir.<\/p>\n<p>Demek ki; <strong>\u00fclkeye bor\u00e7 verenlerin, IMF&#8217;nin, D\u00fcnya Bankas\u0131&#8217;n\u0131n, uluslararas\u0131 bankalar\u0131n, T\u00fcrkiye tahvillerini sat\u0131n alan yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n (tabi ki, kara b\u0131y\u0131kl\u0131lar\u0131n da ) g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ho\u015f etmemiz gerekecek.<em> <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Neyse ki bu iktidar b\u00f6yle \u015feylere al\u0131\u015fk\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>\u015eimdi IMF&#8217;nin ve Yabanc\u0131 Sermayenin bizden beklentileri var&#8230;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00e7enin faiz d\u0131\u015f\u0131 fazla vermesini istiyorlar.<\/p>\n<p>Hani, Ba\u015fbakan arada s\u0131rada s\u00f6yl\u00fcyor, ya!..<\/p>\n<p>Hay hay, efendim!.. Emriniz olur.<\/p>\n<p>Ne de olsa, faizleri kutsal, dokunulamaz olarak kabul etti\u011fimize g\u00f6re ne gerek var e\u011fitime, sa\u011fl\u0131\u011fa, kamu yat\u0131r\u0131mlar\u0131na harcad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplam\u0131n vergi gelirlerinden d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131na..<\/p>\n<p>B\u00fct\u00e7e zaten delik de\u015fik olmu\u015f..<\/p>\n<p>\u00d6yle de\u011fil mi?<\/p>\n<p>Be\u015f y\u0131ld\u0131r IMF program\u0131 alt\u0131nda art\u0131k delik kalmayan kemerleri s\u0131k\u0131yoruz, yar\u0131 a\u00e7 yar\u0131 tok ya\u015f\u0131yoruz, daha az maa\u015f al\u0131yoruz&#8230;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar ne i\u00e7in?<\/p>\n<p>\u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131 \u00f6deyebilmek i\u00e7in&#8230;<\/p>\n<p>Ama nafile!..<\/p>\n<p>Biz bu kadar s\u0131k\u0131nt\u0131ya katlan\u0131yoruz, can\u0131m\u0131z\u0131 di\u015fimize tak\u0131yoruz, ama gene de bor\u00e7lar\u0131m\u0131z artmaya devam ediyor. Burada bir acayiplik olmal\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan cari a\u00e7\u0131k vermek, bir \u00fclkenin kendi imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde ya\u015famas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Tasarruflar\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n gerisinde kalmas\u0131 demek oluyor.<\/p>\n<p>Ekonominin ba\u015fl\u0131ca akt\u00f6rlerinden kamu, tasarruftan ba\u015fka bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor. Y\u0131l\u0131n ilk yedi ay\u0131nda b\u00fct\u00e7enin faiz d\u0131\u015f\u0131 \u00f6deneklerinin sadece y\u00fczde 40&#8217;\u0131 harcanm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Bu nedenle iktidar, IMF&#8217;den \u2018\u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz, ne iyi ettiniz&#8217; t\u00fcr\u00fcnden mesajlar al\u0131yor.<\/p>\n<p>AKP \u2018aferin&#8217; almay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, di\u011fer taraftan da \u00fclkemde birbiri ard\u0131na, s\u0131caklardan de\u011fil, yat\u0131r\u0131ms\u0131zl\u0131ktan, bak\u0131ms\u0131zl\u0131ktan demiryollar\u0131nda kazalar oluyor&#8230;<\/p>\n<p>\u2018H\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f katliam\u0131n&#8217; sorumlular\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc bulunam\u0131yor&#8230;<\/p>\n<p>Ne gam!<\/p>\n<p><strong>Ne de olsa bu \u00fclke onlar\u0131n \u2018babalar\u0131n\u0131n \u00e7iftli\u011fi&#8217; ya..<\/strong><\/p>\n<p>Bu manzaralar elbette ki birilerinin gelirlerinin katland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve daha da \u00f6tesinde harcama yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00dcretim rakamlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, g\u0131da \u00fcretiminde binde 3 gerileme ya\u015fan\u0131rken, otomotiv \u00fcretiminde ise y\u00fczde 80 art\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu arada toplam ithalat\u0131m\u0131zla birlikte otomotivde de yurtd\u0131\u015f\u0131ndan a\u015f\u0131r\u0131 giri\u015flerin oldu\u011fu bir vak\u0131a&#8230;<\/p>\n<p>Aynen, 2001 krizi \u00f6ncesi manzara&#8230;<\/p>\n<p>\u0130thalat 1,7 milyar dolardan 5 milyar dolara s\u0131\u00e7ram\u0131\u015f.<\/p>\n<p>O halde, sorun kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u0131rtla\u011f\u0131na harcayanlardan kaynaklanm\u0131yor.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fck d\u00f6vizden faydalan\u0131p l\u00fcks t\u00fcketime y\u00fcklenen kaymak tabaka \u00fclkenin d\u00f6vizlerini har vurup, harman savuruyor.<\/p>\n<p>Peki, bu sistem i\u00e7erisinde kurtulu\u015fa ermek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n<p>Maalesef de\u011fil!<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc; dalgal\u0131 kur sisteminde TL de\u011fer kaybeder; b\u00fcy\u00fck \u015firketler ihracata y\u00f6nelir, bir s\u00fcre i\u00e7in ithalat yava\u015flar, ama d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n TL kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da artar, kaynaklar\u0131n daha fazla k\u0131sm\u0131n\u0131 bor\u00e7 \u00f6demelerine ay\u0131rmak gerekir, gene altta kalanlar kaybeder.<\/p>\n<p>S\u0131k\u0131 para politikas\u0131 uygulan\u0131r; faizler y\u00fckselir, bir s\u00fcre i\u00e7in \u00f6zel yat\u0131r\u0131mlar yava\u015flar, i\u015fsizlik patlar, rantiyeci tabaka y\u00fcksek faizlerle g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00fcn ederken, b\u00fct\u00e7ede faiz y\u00fck\u00fc daha da a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r, gene altta kalanlar kaybeder.<\/p>\n<p>AKP, &#8220;piyasalar\u0131n hat\u0131r\u0131na&#8221; IMF ile \u00fc\u00e7 y\u0131l daha devam ediyor. Bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcde tam be\u015f y\u0131l\u0131m\u0131z ge\u00e7ti. Art\u0131k hat\u0131r g\u00f6n\u00fcl dinleyecek halimiz kalmad\u0131.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 y\u0131l daha y\u00fczde 6,5 faiz d\u0131\u015f\u0131 fazla vermeye devam edersek, \u00e7ok ge\u00e7meden kendimizi krizin i\u00e7erisinde debelenirken buluruz.<\/p>\n<p>Bu i\u015fe bir son vermenin vakti geldi de ge\u00e7iyor bile.<\/p>\n<p>Yoksa&#8230;<\/p>\n<p>\u2018Sat\u0131l\u0131k \u00fclke&#8217; tabelas\u0131n\u0131 ast\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, benli\u011fimizi, kimli\u011fimizi satma d\u00f6nemi de gelir. Allah muhafaza!..<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<ul>\n<li><strong>T\u00fcrkiye Osmanl\u0131y\u0131 \u00e7\u00f6kerten &#8220;D\u00fcyunu Umumiye&#8221;den daha beter bir bata\u011fa saplanm\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Tehlike \u00e7anlar\u0131 \u00e7al\u0131p durmakta ama AKP liler kulaklar\u0131n\u0131 t\u0131kamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, Yi\u011fit Bulut&#8217;un feryad\u0131:<\/p>\n<p>Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce, krizin ilk d\u00f6neminde, ba\u015f\u0131mdan ge\u00e7en bir olay bu sabah gazeteleri okurken akl\u0131ma geldi ve deh\u015fetle irkildim. Detaya girmeden konuyu size de aktarmak istiyorum. &#8220;\u0130stanbul yakla\u015f\u0131m\u0131&#8221;, &#8220;\u015firketlerin bor\u00e7lar\u0131&#8221;, &#8220;ekonomik kriz&#8221; gibi kavramlar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131rken bir dostum bana \u015f\u00f6yle demi\u015fti: &#8220;bug\u00fcne kadar ya\u015fananlar i\u015fin birinci perdesi; birka\u00e7 perde ileride: T\u00fcrkiye&#8217;nin IMF&#8217;ye ve kefil oldu\u011fu Siyonist bankalara makro bor\u00e7lar\u0131 inan\u0131lmaz derecede artarken, \u015firketlerin devlete olan mikro bor\u00e7lar\u0131 da yabanc\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7ecek. \u00dclkeye bor\u00e7 verirken y\u00fcksek faizle kaynak sa\u011flayanlar, varl\u0131k y\u00f6netim \u015firketleri kurup, devlete \u00f6denmesi gereken bu bor\u00e7lar\u0131 da yok pahas\u0131na sat\u0131n alacaklar. \u0130stersen Arjantin ve Brezilya&#8217;da neler olmu\u015f bir bak.&#8221;<\/p>\n<p>Sevgili dostlar, yukar\u0131daki konu\u015fmay\u0131 unutmayal\u0131m ve Milliyet gazetesinde \u00e7\u0131kan habere bir g\u00f6z atal\u0131m: &#8220;TMSF, b\u00fcnyesindeki bankalardan intikal eden, h\u00e2kim ortaklar d\u0131\u015f\u0131ndaki kurumsal kredi alacaklar\u0131n\u0131n tahsili i\u00e7in a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 223 milyon dolarl\u0131k alacak portf\u00f6y\u00fc sat\u0131\u015f ihalesini, Deutsche Bank taraf\u0131ndan kurulan Bebek Varl\u0131k, 22 milyon dolarl\u0131k teklifle kazand\u0131. Daha \u00f6nce 324 milyon dolar de\u011ferindeki portf\u00f6y\u00fcn sat\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan ihale, tekliflerin yetersiz bulunmas\u0131 nedeniyle iptal edilmi\u015fti. TMSF&#8217;den yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, ihalenin yenilenme karar\u0131 6 May\u0131s&#8217;ta al\u0131n\u0131rken bu s\u00fcrede kurumsal Tahsili Gecikmi\u015f Alacaklar\u0131n tahsilini h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in yap\u0131lan y\u00fczde 50 pe\u015fin \u00f6deme indiriminin de etkisiyle sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lan portf\u00f6y yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30 k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc.&#8221;<\/p>\n<p>Bu noktada iki ayr\u0131nt\u0131ya l\u00fctfen dikkat;<\/p>\n<p>Devredilen hortumcular\u0131n bor\u00e7lar\u0131 de\u011fil, devredilen h\u00e2kim ortaklar d\u0131\u015f\u0131ndaki kurumsal kredi alacaklar\u0131 daha do\u011frusu hortumlanan bankadan i\u015f yapmak i\u00e7in kredi kullanm\u0131\u015f ve \u00f6deme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcne d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015firketlerin bor\u00e7lar\u0131. Yani hortumcular\u0131n bat\u0131\u011f\u0131 devletin alaca\u011f\u0131 yabanc\u0131 \u015firketlerin olacak!..<\/p>\n<p>222,8 milyon dolarl\u0131k alacak portf\u00f6y\u00fc ilk etapta y\u00fczde 30 k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclm\u00fc\u015f sonras\u0131nda y\u00fczde 10&#8217;undan bile az bir rakama Deutsche Bank&#8217;a devredilmi\u015f. Peki, yeni alacakl\u0131 bu paran\u0131n ne kadar\u0131n\u0131 tahsil edecek? Hepsini tahsil edebilirse, bu i\u015ften 200 milyon dolar m\u0131 kazanacak? Hepsi derken, hepsi 222,8 de\u011fil, bu k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclm\u00fc\u015f hali. Tahsil etti\u011fi para nas\u0131l vergilendirilecek? 20 milyon ile 200 milyon kazan\u0131rsa paran\u0131n ne kadar\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;de kalacak?<\/p>\n<p>Sevgili dostlar, bu sorular daha \u00e7ok uzar. Bu noktada ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6nmek ve tarihinden ders almayan bizlere bir noktay\u0131 alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek hat\u0131rlatmak istiyorum: D\u00fcnya Osmanl\u0131 topraklar\u0131ndaki petrol\u00fc payla\u015fma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndayken, Osmanl\u0131 y\u00f6netimine tavsiye edilen y\u00f6ntem s\u00fcrekli bor\u00e7lanmas\u0131yd\u0131. Denilen yap\u0131ld\u0131 ta ki 1876&#8217;da \u00f6deme yap\u0131lamaz duruma gelinene kadar. Bu durum sonras\u0131nda yabanc\u0131lar, Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda alacak tahsili i\u00e7in bir y\u00f6netim olu\u015fturdular ve bu &#8216;\u015firket&#8217; devletin alacaklar\u0131n\u0131 tahsil etmeye, vergileri toplamaya ba\u015flad\u0131. \u0130\u015f o kadar ileri gitti ki kendi silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerini bile kurdular. Bu \u015firketin s\u00f6ylemi \u015f\u00f6yleydi: &#8216; Sen Ahmet efendi, yapt\u0131\u011f\u0131n i\u015f dolay\u0131s\u0131yla Osmanl\u0131 maliyesine \u015fu kadar borcun var ama bana \u00f6deyeceksin.&#8217; Bu noktada i\u015fin nas\u0131l \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayacak bir \u00f6rnek daha: 1900 sonras\u0131 bu \u015firkette \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 9 bine yakla\u015f\u0131rken, Osmanl\u0131 Maliyesi&#8217;nde \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 bunun yar\u0131s\u0131 kadard\u0131.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7: Ba\u015fa d\u00f6ner ve dostumun anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 tamamlarsak; Brezilya ve Arjantin&#8217;de \u015firketlerin bor\u00e7lar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131n, belediyelerin i\u00e7me suyu \u015febekeleri bile yabanc\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7ti. Bug\u00fcn IMF&#8217;nin en alacakl\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin &#8216;Brezilya, Arjantin ve T\u00fcrkiye&#8217; oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, sadece makro bor\u00e7lara de\u011fil, mikro bor\u00e7larda da sonumuz belli. Bundan sonra at\u0131lacak ad\u0131m &#8216;belediyelerin bor\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k alacaklar\u0131n\u0131n yabanc\u0131lara sat\u0131lmas\u0131&#8217;.<\/p>\n<p>Son s\u00f6z: Hortumcular\u0131n affedilmesi bir yana, &#8220;alacaklar\u0131n\u0131n yok pahas\u0131na yabanc\u0131lara devri barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131ran son damla. T\u00fcpra\u015f&#8217;ta att\u0131\u011f\u0131m son \u00e7\u0131\u011fl\u0131k gibi yine soruyorum; yok mu bu gidi\u015fe dur diyen?<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p> <\/p>\n<hr \/>\n<p><a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> Necmettin \u00c7akmak 31 A\u011fustos 2004 Milli Gazete<\/p>\n<p><a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> Yi\u011fit Bulut 3 Eyl\u00fcl 2004 Radikal<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 <\/p>\n<p>Do\u011fal ve do\u011fru bir ekonomik d\u00fczende, &#8220;Bir \u00fclkenin genel \u00fcretim toplam\u0131, genel t\u00fcketim toplam\u0131ndan fazla olmal\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc; Deprem, sava\u015f, kurakl\u0131k, k\u0131tl\u0131k, sel v.b. ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 harcamalar i\u00e7in de haz\u0131r olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir \u00fclkenin &#8220;genel giderleri ile genel gelirleri e\u015fit ise, o \u00fclke ekonomisi yetersiz say\u0131l\u0131r. Dengeyi korumak ve ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak zorla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Yok, e\u011fer, bir \u00fclkenin y\u0131ll\u0131k t\u00fcketim ve gider toplam\u0131, y\u0131ll\u0131k \u00fcretim ve gelir toplam\u0131n\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse, orada ekonomi zarardad\u0131r ve iflasa do\u011fru kay\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir durum; haliyle &#8220;bor\u00e7lu ya\u015fama&#8221; mecburiyetini do\u011furacak, bor\u00e7 alan y\u00f6netimler, buyruk almaya da mecbur kalacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-761","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kasim-2004"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=761"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/761\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}