{"id":853,"date":"2007-02-06T03:49:37","date_gmt":"2007-02-06T03:49:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2007\/02\/06\/lallaytlairmak-mi-yoksa-kartlairmak-mi\/"},"modified":"2007-02-06T03:49:37","modified_gmt":"2007-02-06T03:49:37","slug":"laikligi-laytlastirmak-mi-yoksa-kartlastirmak-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2007\/subat-2007\/laikligi-laytlastirmak-mi-yoksa-kartlastirmak-mi\/","title":{"rendered":"LA\u0130KL\u0130\u011e\u0130 LAYTLA\u015eTIRMAK MI, YOKSA KARTLA\u015eTIRMAK MI?"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>Adli y\u0131l\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda konu\u015fan Yarg\u0131tay Ba\u015fkan\u0131 Osman Arslan&#39;\u0131n:<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>&quot;Laikli\u011fin tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmal\u0131&quot; \u00f6nerisine kat\u0131l\u0131yoruz<\/strong> <\/p>\n<p> Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkan\u0131 Osman Arslan, adli y\u0131l a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda Anayasa&#39;da laikli\u011fe \u00f6zel \u00f6nem ve de\u011fer verilmi\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n a\u00e7\u0131k tan\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, laiklik ilkesi ile din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n zorunlu g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131. <\/p>\n<p> Adli y\u0131l, Yarg\u0131tay&#39;da d\u00fczenlenen t\u00f6renle a\u00e7\u0131ld\u0131. T\u00f6rene, Cumhurba\u015fkan\u0131 Ahmet Necdet Sezer, TBMM Ba\u015fkan\u0131 B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7, Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan, CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Deniz Baykal, Devlet Bakan\u0131 ve Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131lar\u0131 Abd\u00fcllatif \u015eener ve Mehmet Ali \u015eahin, Dan\u0131\u015ftay Ba\u015fkan\u0131 Sumru \u00c7\u00f6rto\u011flu, Adalet Bakan\u0131 Cemil \u00c7i\u00e7ek, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Abdulkadir Aksu, Milli Savunma Bakan\u0131 Vecdi G\u00f6n\u00fcl, Anayasa Mahkemesi Ba\u015fkanvekili Ha\u015fim K\u0131l\u0131\u00e7, DYP Genel Ba\u015fkan\u0131 Mehmet A\u011far, ANAVATAN Genel Ba\u015fkan\u0131 Erkan Mumcu, T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 \u00d6zdemir \u00d6zok ve \u00e7ok say\u0131da davetli kat\u0131ld\u0131.  <\/p>\n<p> Arslan konu\u015fmas\u0131nda, laikli\u011fin dinin devlet i\u015flerine, devletin ise din i\u015flerine kar\u0131\u015fmamas\u0131 oldu\u011funu an\u0131msatt\u0131. <\/p>\n<p> &quot;Laik devlette y\u00f6neticiler dini, din adamlar\u0131 da devleti y\u00f6netemezler. Her ikisinin g\u00f6revi, i\u015flevi, ama\u00e7 ve alan\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Laik devlet, b\u00fct\u00fcn dinlere ve mezheplere ayn\u0131 uzakl\u0131ktad\u0131r. Laik devlette ki\u015filer vicdanlar\u0131yla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> Laikli\u011fin ikinci \u00f6\u011fesi, ki\u015filerin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131yla ilgili olup, ki\u015filerin din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn teminat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu kural\u0131n do\u011fal sonucu olarak, hi\u00e7 kimse ibadete, dini ayin ve t\u00f6renlere kat\u0131lmaya, dini inan\u00e7 ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlanamaz, dini inan\u00e7 ve kanaatlerinden dolay\u0131 k\u0131nanamaz. Ayr\u0131ca hi\u00e7 kimse devlet d\u00fczenini k\u0131smen de olsa din kurallar\u0131na dayand\u0131rma amac\u0131 g\u00fcdemez ve din duygular\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanamaz.&quot; <\/p>\n<p> Dinin, ki\u015filerin vicdanlar\u0131nda sayg\u0131n bir yeri bulundu\u011funu ifade eden Arslan, \u015f\u00f6yle devam etti: <\/p>\n<p> &quot;\u0130nsandan ba\u015fka hi\u00e7bir varl\u0131\u011f\u0131n dini yoktur. Ne insanlar taraf\u0131ndan olu\u015fturulan kurum ve kurulu\u015flar\u0131n ne de t\u00fczel ki\u015fili\u011fi olan devletin dini olamaz. Devletin laik olmas\u0131 ilkesini benimseyenleri dinsiz olarak su\u00e7lamak ne kadar yanl\u0131\u015fsa, Cumhuriyete, Atat\u00fcrk ilkelerine ba\u011fl\u0131 olan ve dinin gereklerini de yerine getiren ki\u015fileri \u00e7e\u015fitli s\u0131fatlarla su\u00e7lamak da bir o kadar yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bu t\u00fcr yakla\u015f\u0131m ve de\u011ferlendirmelerin, \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne, birlik ve beraberli\u011fine zarar verdi\u011fi ve kutupla\u015fmaya neden oldu\u011fu g\u00f6zden uzak tutulmamal\u0131d\u0131r.&quot; <\/p>\n<p> Dan\u0131\u015ftay sald\u0131r\u0131s\u0131na da de\u011finerek bu sald\u0131r\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye&#39;nin birli\u011fine ve laikli\u011fine y\u00f6nelik yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti. &quot;T\u00fcrk yarg\u0131s\u0131 bundan sonra da yasalar \u00e7er\u00e7evesinde yarg\u0131lama yapacak ve karar verecektir. Hi\u00e7bir ter\u00f6rist eylemi yarg\u0131y\u0131 bu g\u00f6revinden al\u0131 koyamaz&quot; diye konu\u015ftu. 21. as\u0131r bili\u015fim \u00e7a\u011f\u0131 oldu\u011fu kadar insan haklar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131d\u0131r oldu\u011funu belirten Arslan, &quot;Teknikteki geli\u015fmeler de bir anlamda insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in tehdit olu\u015fturmaktad\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ter\u00f6re kar\u015f\u0131 ortak \u00e7aba g\u00f6stermesi gerekmektedir&quot; diye konu\u015ftu. Uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n temini i\u00e7in devletlerin uluslararas\u0131 hukuka uymas\u0131 gerekti\u011fine de i\u015faret eden Osman Arslan, &quot;Ter\u00f6r ve sava\u015fla ya\u015fayan bir d\u00fcnya tarihteki yerini alacakt\u0131r. D\u00fcnya sava\u015f\u0131 da ter\u00f6r\u00fc de sona erdirecektir. Yurtta bar\u0131\u015f, d\u00fcnyada bar\u0131\u015f mutlaka sa\u011flanacakt\u0131r&quot; dedi. <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> 1980 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 ter\u00f6r\u00fcn T\u00fcrkiye&#39;nin 40 bin vatanda\u015f\u0131n\u0131 ve 22 y\u0131l\u0131n\u0131 kaybetmesine neden oldu\u011funu kaydeden Arslan, bu y\u00fczden her T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 her konuda devletine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 ve sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fini kaydetti. &quot;Vatan bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr, par\u00e7alanamaz&quot; diyen Arslan, vatan\u0131n b\u00f6l\u00fcnemeyece\u011fi, \u00fcniter yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirilemeyece\u011finin herkes taraf\u0131ndan bilinmesi gerekti\u011fini dile getirdi. <\/p>\n<p> Yarg\u0131lama s\u00fcreci devam ederken medyan\u0131n ele\u015ftiri yapmas\u0131n\u0131n su\u00e7 oldu\u011funu kaydeden Arslan, &quot;Kesinle\u015fen yarg\u0131 kararlar\u0131 ele\u015ftirilmeli. Ancak ele\u015ftirilerin \u00f6znel de\u011fil nesnel olmas\u0131 gerekir. Ele\u015ftiriler ve de\u011ferler, karara y\u00f6nelik olmal\u0131. Karar verenlerin y\u0131prat\u0131lmas\u0131, ele\u015ftirilmesi, hedef haline getirilmemesi gerekir. Hukukun temel kural\u0131 hi\u00e7 kimsenin kendi davas\u0131nda hakim olamayaca\u011f\u0131d\u0131r. Kesinle\u015fen karar ele\u015ftirilebilir ama yok say\u0131lamaz. Kesinle\u015fen yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n ele\u015ftirilmesi o karar\u0131n infaz\u0131n\u0131 engeller&quot; uyar\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131.<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\">[1]<\/a>  <\/p>\n<p> <strong>Laiklik aray\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerine bir deneme\u00a0\u00a0 <\/strong> <\/p>\n<p> Dr. Fatma Mansur Co\u015far&#39;\u0131n sadece \u0130talya (Vatikan) ve Fransa&#39;dan \u00f6rnekledi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck ama muhteval\u0131 kitab\u0131 &quot;Laiklik Aray\u0131\u015flar\u0131&quot;ndan sat\u0131r ba\u015flar\u0131n\u0131 aktar\u0131yoruz: <\/p>\n<p> -Din\u00ee yard\u0131m dernekleri olan Diyosezler Fransa&#39;da tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Dernekler ancak 1921&#39;de kurulabilmi\u015ftir. Hukuk\u00ee stat\u00fcye sahip olmalar\u0131 i\u00e7in devlet Kilise hiyerar\u015fisini kabul etti. Laikler ve cumhuriyet\u00e7iler ise bu kanuna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar. Tart\u0131\u015fmalar neticesinde uzla\u015fmaya var\u0131nca &quot;m\u00fcminler&quot; devletle bar\u0131\u015fm\u0131\u015f oldular. <\/p>\n<p> -&quot;Frans\u0131z Devrimi&quot;nden \u00f6nce Kral yery\u00fcz\u00fcnde Tanr\u0131&#39;n\u0131n yaveriydi. Fransa &quot;Kilise&#39;nin En B\u00fcy\u00fck K\u0131z\u0131&quot; unvan\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu. &quot;Fransa Devrimi&quot;nden sonra devlet insano\u011flunun iradesinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak tan\u0131mland\u0131. Devleti yap\u0131land\u0131ran ak\u0131ld\u0131, devletin amac\u0131 insan\u0131n mutlulu\u011fu ve h\u00fcrriyetiydi. En iyi rejim cumhuriyet rejimiydi. Bu iki d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Fransa toplumunda bir fay a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Fransa&#39;da &quot;Devrim&quot;den kalma kat\u0131 laiklik, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde &quot;yumu\u015fak&quot; tabir edilen bir laikli\u011fe yerini b\u0131rakt\u0131. <\/p>\n<p> <strong>-&quot;Devrimciler&quot; ve onlardan \u00f6nce &quot;Ayd\u0131nlanma&quot; d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri, halk\u0131 s\u00f6m\u00fcren aristokrasi kadar, Kilise&#39;yi de \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ve istismarc\u0131 bir kurum olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Ayd\u0131nlanma d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerini en \u00e7ok k\u0131zd\u0131ran, Kilise&#39;nin halk\u0131 bat\u0131l itikatlarla kendisine ba\u011flamas\u0131 ve bir insan\u0131n ak\u0131l sahibi oldu\u011funu reddetmesiydi. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>-&quot;\u0130nsan ve Vatanda\u015fl\u0131k Haklar\u0131 Beyannamesi&quot;nde &quot;laiklik&quot; s\u00f6z\u00fc yoktur. Dinle ilgili 10. maddesinde: &quot;Hukuk\u00ee d\u00fczene zarar vermemek \u015fart\u0131yla, hi\u00e7 kimse inan\u00e7lar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden -din\u00ee inan\u00e7 dahi olsa- rahats\u0131z edilmeyecektir.&quot;<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>-Frans\u0131z laik sistemin temel ta\u015f\u0131 &quot;1905 Ay\u0131r\u0131m Kanunu&quot;dur. Bu kanuna g\u00f6re; Cumhuriyet, vicdan ve ibadet h\u00fcrriyetini garantiler. Cumhuriyet, hukuk\u00ee anlamda hi\u00e7bir dini tan\u0131maz. Devlet dairelerinde din\u00ee rumuz bulunmayacak, okul saatleri i\u00e7inde din dersleri verilmeyecek, din\u00ee dernekler Dernekler Kanununa uyacaklar ama i\u00e7 idarelerinde ait olduklar\u0131 dinin kurallar\u0131na uyup uymamakta serbest kalacaklard\u0131.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>-1946&#39;da IV. Cumhuriyetin kurulu\u015fuyla &quot;laik&quot; s\u00f6z\u00fc anayasaya girdi. 1958&#39;de Fransa&#39;da yeni anayasa ile V. Cumhuriyet kuruldu. Ordu alenen fikirlerini beyan edemeyecekti. K\u0131\u015flalara ve gemilere ayin i\u00e7in din adamlar\u0131n\u0131n gelmesine izin veriliyordu ama b\u00fct\u00fcn din\u00ee rumuz yasaklan\u0131yordu. Ancak k\u00fc\u00e7\u00fck &quot;g\u00f6ze batmayan&quot; din\u00ee semboller kullan\u0131labilirdi. Memurlar\u0131n dosyalar\u0131na herhangi bir inan\u00e7, felsef\u00ee, din\u00ee veya siyas\u00ee temay\u00fclleri veyahut Mason olup olmad\u0131klar\u0131 yaz\u0131lmayacakt\u0131.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>-Fransa&#39;da Kilise okullarda din\u00ee e\u011fitimi istemektedir: Din (Katoliklik) Fransa k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve tarihiyle i\u00e7 i\u00e7edir. Din olmazsa ahl\u00e2k kurallar\u0131 \u00e7\u00f6ker. Din toplumun \u00e7imentosudur. Kilise&#39;nin sundu\u011fu e\u011fitim hizmetini devlet desteklemelidir. Devlet ise buna \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r: Okul, Cumhuriyeti k\u00f6klendiren bir kurumdur. \u00c7ocuk okulda Cumhuriyet\u00e7i vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funu \u00f6\u011frenir. Laik de\u011ferler ve Cumhuriyetin de\u011ferleri toplumun \u00e7imentosunu sa\u011flamaya yeterli oldu\u011fu gibi, ahl\u00e2k\u00ee de\u011ferlerle de e\u015f anlaml\u0131d\u0131r.<\/strong> <\/p>\n<p> -\u0130nsan haklar\u0131 kavram\u0131 iki \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi i\u00e7ine al\u0131r: \u00c7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck -\u00e7o\u011fulcu k\u00fclt\u00fcr- ve bunun \u00f6b\u00fcr y\u00fcz\u00fc &quot;farkl\u0131 olma&quot; hakk\u0131. Bu sonuncu, ten renginden cinsel tercihlere, tanr\u0131tan\u0131mazl\u0131ktan ezoterik mezheplere kadar b\u00fct\u00fcn \u00e7e\u015fitleri kaplar ve devletin demokrasi yelpazesinde yerini tespit eder. Devlet bir tek k\u00fclt\u00fcr taraf\u0131ndan tekele al\u0131n\u0131rsa, ayn\u0131 \u015fekilde bir tek dinin tekeline girer, ki bu laikli\u011fe ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Farkl\u0131 olmak her t\u00fcrl\u00fc hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde olmak hakk\u0131 demekse, o zaman devlet anar\u015fiye s\u00fcr\u00fcklenir ve istenilen haklar ortadan kalkar. Laiklik de kurbanlardan ilki olur.<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\">[2]<\/a>  <\/p>\n<p> <strong>Hangi adreste bulunuyorsunuz?<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Yarg\u0131tay Ba\u015fkan\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 Oktay Ek\u015fi&#39;yi niye \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131?<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Bay Ek\u015fi \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131:<\/strong> <\/p>\n<p> &quot;T\u00dcM i\u00e7tenli\u011fimizle ba\u015ftan ifade edelim ki, Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Osman Arslan&#39;la i\u015fimiz hayli zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcn bu s\u00fctunda yay\u0131nlanan &quot;cevap&quot; nitelikli a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bir yandan; <\/p>\n<p> &quot;Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, \u00fclkemize \u00f6zg\u00fc bir kurumdur. Anayasam\u0131zda ve yasalar\u0131m\u0131zdaki yerini korumal\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p> Bu te\u015fkilat\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flere kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 belirtmek isteriz&quot; diyen, \u00f6te yandan da Adli Y\u0131l a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6reninde; <\/p>\n<p> &quot;Laiklik dinin devlet i\u015flerine, devletin ise din i\u015flerine kar\u0131\u015fmamas\u0131, her ikisinin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. (&#8230;) Laik devlet, b\u00fct\u00fcn dinlere ve mezheplere ayn\u0131 uzakl\u0131ktad\u0131r&quot; diyen bir Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkan\u0131m\u0131z var. <\/p>\n<p> Say\u0131n Ba\u015fkan a\u00e7\u0131k \u00e7eli\u015fki dolu bu iki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc kendi \u015fahs\u0131 ad\u0131na ifade etmi\u015f olsa, &quot;\u0130n\u015fallah bir g\u00fcn bu iki ifadenin birbiriyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr, ya birincisini ya ikincisini benimser&quot; der ge\u00e7ersiniz. <\/p>\n<p> Oysa Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkan\u0131 Osman Arslan, bu-birbiriyle ba\u011fda\u015fmaz-g\u00f6r\u00fc\u015fleri Ba\u015fkanlar Kurulu ad\u0131na da dile getirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. O zaman da &quot;Biz Yarg\u0131tay olarak hen\u00fcz hangi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimseyece\u011fimize karar veremedik&quot; der gibi oluyor. <\/p>\n<p> Peki bu g\u00f6r\u00fc\u015fler neden ba\u011fda\u015fmaz? <\/p>\n<p> Say\u0131n Arslan &quot;Laik devlet, b\u00fct\u00fcn dinlere ve mezheplere ayn\u0131 uzakl\u0131ktad\u0131r&quot; dedi\u011fi anda, &quot;Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#39;n\u0131n devlet b\u00fcnyesi i\u00e7inde yeri yoktur&quot; tezini savunanlar\u0131n yan\u0131nda yer almaktad\u0131r.  <\/p>\n<p> Tamam&#8230; Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekten \u00fclkemize \u00f6zg\u00fc bir kurumdur. Anayasam\u0131zda ve yasalar\u0131m\u0131zdaki yerini korumal\u0131d\u0131r, ama &quot;T\u00fcrkiye&#39;ye \u00f6zg\u00fc&quot; bu durumu ola\u011fan sayan ve savunan bir kimse, &quot;laik devlet&quot;in bu \u00fclkedeki &quot;din&quot;lerle ili\u015fkisine de\u011findi\u011fi zaman art\u0131k, &quot;Laik devlet, b\u00fct\u00fcn dinlere ve mezheplere ayn\u0131 uzakl\u0131ktad\u0131r&quot; dememesi gerekir.  <\/p>\n<p> Veya &quot;Laik devletin, teorik olarak b\u00fct\u00fcn dinlere ve mezheplere ayn\u0131 uzakl\u0131kta olmas\u0131 gerekir ama M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu bir \u00fclkede onu uygulayabilmek i\u00e7in \u00f6nce, \u0130slamiyet&#39;in devleti y\u00f6netme iddias\u0131ndan vazge\u00e7mi\u015f olmas\u0131 gerekir&quot; demesi zorunlu olur. <\/p>\n<p> Hem i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bu \u00e7eli\u015fki, hem de &quot;Anayasa&#39;da laikli\u011fin a\u00e7\u0131k tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na&quot; ili\u015fkin s\u00f6zleri Say\u0131n Ba\u015fkan\u0131 -ve maalesef Yarg\u0131tay&#39;\u0131 da- \u015fimdiye kadar bulunduklar\u0131 yerden al\u0131p, 23 Nisan 2006 tarihinde &quot;Laiklik yeniden tan\u0131mlanmal\u0131d\u0131r&quot; diyen TBMM Ba\u015fkan\u0131 Say\u0131n B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7 ile 9 Haziran 2005 tarihinde yay\u0131nlanan bir s\u00f6yle\u015fisinde &quot;Ben insan olarak laik de\u011filim; devlet laiktir. Buna mukabil laik d\u00fczeni korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcm&quot; diyen Ba\u015fbakan Tayyip Erdo\u011fan&#39;\u0131n bulundu\u011fu adrese ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> Tuhaft\u0131r&#8230; Say\u0131n Erdo\u011fan&#39;\u0131n &quot;Laik d\u00fczeni korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcm&quot; c\u00fcmlesinin benzerini de Say\u0131n Arslan, &quot;Laikli\u011fin koruyucusu yarg\u0131d\u0131r, Yarg\u0131tay&#39;d\u0131r&quot; c\u00fcmlesiyle ifade ediyor. <\/p>\n<p> Say\u0131n Ba\u015fkan&#39;\u0131n &quot;Laiklik ilkesinin milli birlik ve beraberli\u011fin, uzla\u015f\u0131 ve toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n temel unsuru oldu\u011fu bilinmelidir&quot; diyerek yapt\u0131\u011f\u0131 vurgu elbet do\u011frudur, yerindedir. Ama, bilmek yetmez. Onu sa\u011flayacak g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00fcretmek ve o g\u00f6r\u00fc\u015fleri ya\u015fama ge\u00e7irmek de gerekir.<a name=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\" title=\"_ftnref3\">[3]<\/a>  <\/p>\n<p> <strong>\u00a0L\u00e2iklik, irtica ve tehlike <\/strong> <\/p>\n<p> 2006-2007 adli y\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131&#8230;  <\/p>\n<p> Askeriyede komutanlar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6rev devir-teslim t\u00f6renleri yap\u0131ld\u0131&#8230;  <\/p>\n<p> Yarg\u0131tay her y\u00f6n\u00fcyle provokasyon oldu\u011fu ayan beyan belli olan sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131&#8230;  <\/p>\n<p> \u00dclkemizde bu gibi vesilelerle en \u00e7ok &#39;l\u00e2iklik&#39; ve &#39;irtica&#39; tart\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131r&#8230;  <\/p>\n<p> Nitekim, s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m olaylar vesilesiyle de ilgili-ilgisiz, do\u011fru-yanl\u0131\u015f, hakl\u0131-haks\u0131z, tutarl\u0131-tutars\u0131z tart\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131&#8230; Bundan sonra da, bu iki kavram a\u00e7\u0131kl\u0131kla tan\u0131mlanmad\u0131k\u00e7a, tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam edecektir&#8230;  <\/p>\n<p> <strong>Yarg\u0131tay Ba\u015fkan\u0131 Osman Arslan, yeni adli y\u0131l\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 m\u00fcnasebetiyle d\u00fczenlenen toplant\u0131da &#8216;dindarlar\u0131 \u00e7e\u015fitli s\u0131fatlarla su\u00e7lamay\u0131n&#39; uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Ba\u015fkana bu hassas uyar\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 te\u015fekk\u00fcr ederim. Kendimi bildim bileli, &#8216;l\u00e2iklik&#39; ve &#8216;irtica&#39; kavramlar\u0131 g\u00fcndeme gelip de ilim, Kur&#39;an, \u0130sl\u00e2m ve insaf \u00f6l\u00e7\u00fcleriyle al\u00e2kas\u0131 olmayan yorumlar yap\u0131ld\u0131k\u00e7a, bu yaz\u0131mda yazamayaca\u011f\u0131m duygulara kap\u0131l\u0131r\u0131m&#8230; Burada konu ile ilgili duygular\u0131m\u0131 de\u011fil ama, d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi yazaca\u011f\u0131m&#8230; <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Devletin zirvesini (Cumhurba\u015fkan\u0131 Ahmet Necdet Sezer, TBMM Ba\u015fkan\u0131 B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7, Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan, CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Deniz Baykal ile baz\u0131 bakanlar ve yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131) Yarg\u0131tay&#39;daki t\u00f6rende a\u011f\u0131rlayan Yarg\u0131tay Ba\u015fkan\u0131, l\u00e2iklik ilkesi ile din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ve Anayasa h\u00fck\u00fcmlerinin birlikte de\u011ferlendirilerek tan\u0131mlanmas\u0131nda zorunluluk oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. L\u00e2ikli\u011fin dinin devlet i\u015flerine, devletin de din i\u015flerine kar\u0131\u015fmamas\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fini hat\u0131rlatan Yarg\u0131tay Ba\u015fkan\u0131 Arslan, bu tan\u0131m\u0131n iki \u00f6\u011feyi i\u00e7erdi\u011fini belirterek, l\u00e2ik devlette y\u00f6neticilerin dini, din adamlar\u0131n\u0131n da devleti y\u00f6netemeyeceklerini s\u00f6yledi. L\u00e2ikli\u011fin ikinci \u00f6\u011fesinin, ki\u015filerin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131yla ilgili oldu\u011funu ve ki\u015filerin din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn teminat alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Ba\u015fkan Arslan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: &quot;Bu kural\u0131n do\u011fal sonucu olarak, hi\u00e7 kimse ibadete, din\u00ee ayin ve t\u00f6renlere kat\u0131lmaya, din\u00ee inan\u00e7 ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlanamaz, din\u00ee inan\u00e7 ve kanaatlerinden dolay\u0131 k\u0131nanamaz&#8230;&quot; <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>L\u00e2iklik ve irtica nedir? <\/strong> <\/p>\n<p> Adil devlet d\u00fczeninde merkezden y\u00f6netimle, yerinden y\u00f6netim dengesi sa\u011flan\u0131r. <\/p>\n<p> Bundan dolay\u0131 halk\u0131n kendi kendilerini y\u00f6netmesi i\u00e7in gerekli ortam\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, yani, yerinden y\u00f6netimle Merkezi y\u00f6netim dengesinin sa\u011flanmas\u0131 ve sa\u011flanan bu ortam\u0131n korunmas\u0131 esast\u0131r. Bu ortam da: \u00f6nce ilmi i\u00e7tihatlarla, serbest se\u00e7imler yoluyla ve hakemlerin kararlar\u0131yla tesis edilir. Siyasi dayan\u0131\u015fma ortakl\u0131klar\u0131ndan olu\u015fan jandarma taraf\u0131ndan i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fin, ordu taraf\u0131ndan d\u0131\u015f savunman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesiyle, ad\u0131na &#8216;hukuk d\u00fczeni&#39; denen bu yap\u0131 i\u015flerlik kazan\u0131r. Buna Bat\u0131 literat\u00fcr\u00fcnde: &#8216;demokratik, l\u00e2ik, liberal ve sosyal hukuk d\u00fczeni&#39; denmektedir. Arap\u00e7a olarak &#8216;\u015feriat, \u0130sl\u00e2m\/bar\u0131\u015f, hak ve adil h\u00fck\u00fcmler d\u00fczeni&#39; olarak ifade edilir.  <\/p>\n<p> <strong>Kuvveti \u00fcst\u00fcn tutan Bat\u0131 devlet d\u00fczeninde ise y\u00f6netim merkez\u00eedir. <\/strong> <\/p>\n<p> Kuvvete dayal\u0131 merkez\u00ee d\u00fczende halk kendi i\u00e7tihatlar\u0131 ve tercihleriyle, yani serbest s\u00f6zle\u015fmelerle de\u011fil, merkez taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan kanunlarla y\u00f6netilir. Se\u00e7ilmi\u015flerin yerine merkezin atad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6neticiler y\u00f6netir. Merkez de, temsilcilerin olu\u015fturdu\u011fu meclislerin denetiminde oldu\u011fu s\u00f6ylenen h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan y\u00f6netilmektedir. \u00dcstelik bucaktan ile ilden devlete, devletten s\u00fcper g\u00fc\u00e7lere ula\u015fan merkez\u00ee y\u00f6netimin i\u015fi uygarla\u015fman\u0131n ve n\u00fcfusun \u00e7o\u011falmas\u0131 sonucunda \u00e7ok artm\u0131\u015ft\u0131r. Me\u015fru yollardan bu devasa, girift ve hantal d\u00fczenin \u00e7ark\u0131 d\u00f6nmedi\u011fi i\u00e7in birtak\u0131m me\u015fru olmayan ara\u00e7lara ba\u015fvurulmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z para, faiz, enflasyon, sendika gibi ekonomik ara\u00e7lar\u0131n yan\u0131nda; bas\u0131n-yay\u0131n yani malum mill\u00ee olmayan menfi medya, hatta mafya gibi kurumlarla halk\u0131 \u015fartland\u0131rarak y\u00f6nlendirme yollar\u0131na ba\u015fvurulmaktad\u0131r&#8230;  <\/p>\n<p> <strong>-Bask\u0131 ve y\u00f6nlendirme nas\u0131l yap\u0131lmaktad\u0131r? <\/strong> <\/p>\n<p> Tan\u0131mlanmam\u0131\u015f kavram ve kelimelere kutsall\u0131k verilemekte veya l\u00e2netlenmekte, istenmeyen ki\u015fi ve gruplar o kelimelerin itham\u0131 ile su\u00e7lanmakta, bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nmakta ve zul\u00fcmler yap\u0131lmaktad\u0131r.  <\/p>\n<p> Bu kelime ve kavramlar\u0131n ba\u015f\u0131nda &#39;l\u00e2iklik&#39; gelmektedir. Tan\u0131mlanmayan l\u00e2iklik g\u00fc\u00e7l\u00fclerin elinde bask\u0131 unsuru ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc sermayesinin \u00e7at\u0131\u015ft\u0131rma arac\u0131 olmaktad\u0131r. Yine tan\u0131mlanmam\u0131\u015f &#39;irtica&#39; kelimesi de her konu\u015fmada halk\u0131 korkutmak, birbirine d\u00fc\u015f\u00fcrmek, bask\u0131 alt\u0131na almak, sindirmek i\u00e7in ara\u00e7 olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>-L\u00e2iklik nedir, irtica nedir, m\u00fcrteci kimdir? <\/strong> <\/p>\n<p> Bunun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesine bile gerek g\u00f6r\u00fclmez!..  <\/p>\n<p> Ba\u015fta da belirtti\u011fim \u00fczere, kendimi bildim bileli hep ayn\u0131 \u015fey yap\u0131l\u0131r; anayasam\u0131z\u0131n emretti\u011fi demokratik, l\u00e2ik ve sosyal hukuk devletini korumak i\u00e7in irticaya sald\u0131r\u0131l\u0131r!..  <\/p>\n<p> Her \u015feyden \u00f6nce, anayasam\u0131z devleti \u00fc\u00e7 vas\u0131fla de\u011fil, tek vas\u0131fla tavsif etmi\u015f; &#39;hukuk devleti&#39; olma vasf\u0131yla tavsif etmi\u015ftir. Di\u011fer \u00fc\u00e7 vas\u0131f devletin de\u011fil, &#39;hukuk d\u00fczeni&#39;nin vasf\u0131d\u0131r. Yani, devlete tek g\u00f6rev verilmi\u015ftir, o da hukuk d\u00fczeninin korunmas\u0131d\u0131r. Nitekim Mustafa Kemal de, &#39;yegane vazifen T\u00fcrk cumhuriyeti ve istikl\u00e2lini korumakt\u0131r&#39; diyor; &#39;l\u00e2ikli\u011fi korumakt\u0131r&#39; demiyor.  <\/p>\n<p> <strong>Hukuk devleti ve irtica: <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>\u00a0Hukuk devletinin iki temel dayana\u011f\u0131 vard\u0131r: <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>1.<\/strong> Biri, su\u00e7 ve cezalar\u0131n kanunilik ilkesidir. Kanunlarda a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlanmayan fiillerden dolay\u0131 kimse su\u00e7lanamaz ve kanunlarda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmeyen cezalarla kimse cezaland\u0131r\u0131lamaz. &#39;\u0130rtica&#39; T\u00fcrk mevzuat\u0131nda tan\u0131mlanmam\u0131\u015f ve su\u00e7 say\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130rticay\u0131 tehlikeli g\u00f6r\u00fcp m\u00fcrtecilerin \u00fczerine sald\u0131rmak hukuk d\u00fczenine y\u00fczde y\u00fcz ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Meclis d\u0131\u015f\u0131nda kimse su\u00e7 icad edemez ve o su\u00e7tan dolay\u0131 vatanda\u015flar\u0131n \u00fczerine y\u00fcr\u00fcyemez.  <\/p>\n<p> <strong>2.<\/strong> Yine hukuk devletinin ikinci temel dayana\u011f\u0131, yarg\u0131s\u0131z infaz\u0131n olamay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Yani, kimin su\u00e7lu oldu\u011fu icra odaklar\u0131nda de\u011fil, mahkeme salonlar\u0131nda belirlenir. &#39;\u0130rtica&#39; su\u00e7 olsa bile, kimin su\u00e7lu oldu\u011fu istihbarat raporlar\u0131 ile ortaya konmaz. Yarg\u0131n\u0131n a\u015famalar\u0131 vard\u0131r. O a\u015famalardan ge\u00e7ip mahkum olan su\u00e7ludur, ona ve yaln\u0131z ona kanunda belirtilen ceza verilir. <\/p>\n<p> Bu nedenle biz hukuk devletinin bek\u00e7isiyiz, hakimlerin su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 fiilleri yani irticay\u0131 su\u00e7 sayamam ve mahkeme karar\u0131 olmayan kimseye &#39;m\u00fcrteci&#39; deyip su\u00e7layamay\u0131z denmesi gerekir.  <\/p>\n<p> Ama bu konudaki konu\u015fmalar kelime ve kavramlar\u0131n m\u00e2n\u00e2lar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek yap\u0131lmamakta, sadece bilinen klasik sloganlar tekrar edilmektedir. Ge\u00e7ici olarak bu yolla devlet idare edilmekte ise de; bu b\u00f6yle gitmeyecek, k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcmler getirilmedik\u00e7e, yani, adil bir devlet ve d\u00fcnya d\u00fczeni kurulmad\u0131k\u00e7a, sadece \u00fclkemiz de\u011fil, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k bu yolla &#39;sosyal tufanlar&#39; i\u00e7inde bo\u011fulup gidecektir&#8230;  <\/p>\n<p> Tarihte b\u00f6yle kelime ve kavramlar\u0131n anlamlar\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi bilinen ilk d\u00f6nem Yunanistan&#39;da olmu\u015ftur. Safsatac\u0131lar kelimelerin anlamlar\u0131n\u0131 bozarak halk\u0131 fitneye ve ifsada g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. O d\u00f6nemde Sokrat, Eflatun ve Aristo ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve h\u00e2l\u00e2 kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z &#39;MANTIK \u0130LM\u0130&#39;ni geli\u015ftirerek onlar\u0131n \u015ferlerine son verdiler.  <\/p>\n<p> Benzer kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve sorunlar Roma&#39;da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ama, &#39;b\u00fcy\u00fck hukuk\u00e7ular&#39; sayesinde insanl\u0131k hukuk tarihinde &#39;ROMA HUKUKU&#39; diye bilinen sistemle kendi \u00e7a\u011flar\u0131ndaki sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fcler.  <\/p>\n<p> \u0130sl\u00e2miyet&#39;te de ayn\u0131 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ama, f\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 &#39;FIKIH US\u00dbL\u00dc \u0130LM\u0130&#39; ile \u00e7\u00f6zd\u00fcler. Sonra kelamc\u0131lar, sonra tasavvuf\u00e7ular kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara a\u00e7\u0131k tan\u0131mlar getirerek son vermi\u015flerdir.  <\/p>\n<p> G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, tarihte bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara sadece askerler ve ordular de\u011fil; ilim adamlar\u0131 ve fikir adamlar\u0131 son vermi\u015flerdir. Ordu kendisine kar\u015f\u0131 var olmayan d\u00fc\u015fman\u0131 d\u00fc\u015fman yaparsa, d\u00fc\u015fmanlar\u0131 da birle\u015ftirirse, bu sorunlar\u0131 kesinlikle \u00e7\u00f6zemez. Tam tersine as\u0131l g\u00f6revi olan \u00fclke savunmas\u0131n\u0131 yapamaz h\u00e2le gelir.  <\/p>\n<p> Bununla \u015funu ifade etmek istiyoruz ki; bu safsatay\u0131 ve mugalatay\u0131 ortadan kald\u0131racak silah g\u00fcc\u00fc de\u011fil, ger\u00e7ek ilim adamlar\u0131n\u0131n bu kelimeleri ve kavramlar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlamalar\u0131 ve halk\u0131m\u0131za, hatt\u00e2 b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa \u00f6\u011fretmeleridir.  <\/p>\n<p> \u0130nsanlar l\u00e2ikli\u011fin ve irtican\u0131n ne oldu\u011funu en iyi \u015fekilde \u00f6\u011frenmelidir.  <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> <strong>Michael H. Hart &quot;En Etkin 100 Ki\u015fi&quot; kitab\u0131nda birinci s\u0131ray\u0131 Hazreti Muhammed&#39;e, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131ray\u0131 Hazreti \u0130sa&#39;ya vermi\u015ftir. Bu ikisinin aras\u0131na da Fizik\u00e7i Newton&#39;u yerle\u015ftirmi\u015ftir. Newton&#39;un tek bulu\u015fu vard\u0131r; tepki etkiye e\u015fittir. Bir cismi hareket ettirmek isterseniz, onun hareketini durdurmak isteyen kuvvetler ortaya \u00e7\u0131kar. Bunlar da iki tanedir. S\u00fcrt\u00fcnme kuvvetleri ile atalet kuvvetleri. Uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kuvvete kar\u015f\u0131 kuvvet olu\u015fur ve bu kar\u015f\u0131 kuvvet daima uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kuvvete e\u015fittir. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>-K\u00e2inat bu denge \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmektedir. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>-Bu kanun sosyal olaylarda da ge\u00e7erlidir. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Toplulukta daima yenilik yapmak isteyen kuvvetler ortaya \u00e7\u0131kar. Bunun kayna\u011f\u0131 \u00e7o\u011fu zaman d\u0131\u015f etkilerdir. \u0130nk\u0131l\u00e2p\u00e7\u0131 olan bu hareket kar\u015f\u0131s\u0131nda daima bir direnme g\u00fcc\u00fc ortaya \u00e7\u0131kar. Buna &#39;irtica&#39; ya da T\u00fcrk\u00e7e olarak &#39;tutuculuk&#39; denmektedir. Tutucular de\u011fi\u015fmeye kar\u015f\u0131d\u0131rlar, varolan durum ve d\u00fczenin de\u011fi\u015fmesini istemez, de\u011fi\u015fmeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlar. Bu tutuculuk g\u00fcc\u00fc de ink\u0131l\u00e2p g\u00fcc\u00fcne e\u015fittir. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Bunlar aras\u0131nda olu\u015fan denge ile &#39;sosyal evrim&#39; olu\u015fmaktad\u0131r. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>\u00d6nce \u015funu belirtelim ki, her de\u011fi\u015fme mutlaka iyi de\u011fildir. De\u011fi\u015fmenin iyi de\u011fi\u015fme olabilmesi i\u00e7in onu frenleyen ve onu ay\u0131klayan bir g\u00fcce ihtiya\u00e7 vard\u0131r O da Milli ve manevi de\u011ferlere ba\u011fl\u0131l\u0131k, yahut muhafazak\u00e2rl\u0131kt\u0131r. Nas\u0131l arabada fren olmad\u0131\u011f\u0131nda araba par\u00e7alan\u0131p giderse, toplulukta da muhafazak\u00e2rlar olmazsa, her \u015fey birden de\u011fi\u015fir ve topluluk allak bullak olmak suretiyle yok olup gider. Her tutuculuk da k\u00f6t\u00fc de\u011fildir. S\u00fcrt\u00fcnme kuvveti olmazsa arabam\u0131z y\u00fcr\u00fcyemez, biz bile ad\u0131m atamay\u0131z. Atalet kuvveti olmazsa d\u00fcnya g\u00fcne\u015fin etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcp duramaz. Toplulukta da tutucular olmazsa topluluk ki\u015fili\u011fini ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybeder. Bu sebepledir ki Mustafa Kemal alt\u0131 okun i\u00e7ine &#39;ink\u0131l\u00e2p\u00e7\u0131l\u0131k&#39; ile &#39;milliyet\u00e7ili\u011fi&#39; yerle\u015ftirmi\u015f ve bununla &#39;sosyal denge&#39;yi kurmu\u015ftur. Cumhuriyeti Osmanl\u0131lar\u0131n v\u00e2risi saym\u0131\u015f ve sadece baz\u0131 sahalarda ink\u0131l\u00e2plar\u0131 yapma ihtiyac\u0131 duymu\u015ftur. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>O halde de\u011fi\u015fmeyi &#39;iyiye gitme&#39; veya &#39;k\u00f6t\u00fcye gitme&#39; \u015feklinde ay\u0131rabiliriz. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>\u0130nk\u0131l\u00e2plar, irtica ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k sebepleri <\/strong> <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> \u00a0Ana problem, ba\u015fta &#8216;l\u00e2iklik&#39; ve &#8216;irtica&#39; olmak \u00fczere, baz\u0131 kelime ve kavramlar\u0131n do\u011fru d\u00fcr\u00fcst tan\u0131mlanmamas\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bundan dolay\u0131 \u00fczerinde s\u00fcrekli tart\u0131\u015fma ya\u015fanan bu kavramlara, biz de kendi a\u00e7\u0131m\u0131zdan a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmeye ve meseleyi \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.  <\/p>\n<p> \u0130yiye giden de\u011fi\u015fmeye &#8216;ink\u0131l\u00e2p&#39; diyoruz.  <\/p>\n<p> De\u011fi\u015fmeye kar\u015f\u0131 olan direnmeyi de ikiye ay\u0131r\u0131yoruz.  <\/p>\n<p> <strong>1.<\/strong> \u0130yiye kar\u015f\u0131 direnmeye &#8216;irtica&#39; denir.  <\/p>\n<p> <strong>2.<\/strong> K\u00f6t\u00fcye kar\u015f\u0131 direnmeye ise &#8216;milliyet\u00e7ilik&#39; veya &#8216;muhafazak\u00e2rl\u0131k&#39; diyoruz. <\/p>\n<p> \u00d6nce neyin iyi neyin k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu belirlemeliyiz ki, kar\u015f\u0131 taraf\u0131 &#8216;irtica&#39; ile su\u00e7layal\u0131m. Bunu belirleyecek olan da silah g\u00fcc\u00fc de\u011fil &#8216;ilim&#39;dir, y\u00fcr\u00fctme de\u011fil &#8216;yasama&#39;d\u0131r.  <\/p>\n<p> Kimin &#8216;m\u00fcrteci&#39; oldu\u011funu tesbit i\u015fi de ne yasaman\u0131n, ne y\u00fcr\u00fctmenindir; &#8216;yarg\u0131&#39;n\u0131nd\u0131r.  <\/p>\n<p> \u0130ki y\u00fczy\u0131ldan beri T\u00fcrkiye&#39;deki ink\u0131l\u00e2plar\u0131 hep devlet yapmaktad\u0131r.  <\/p>\n<p> T\u00fcrk halk\u0131 olarak &#8216;asker millet&#39; oldu\u011fumuzdan, devlete kar\u015f\u0131 gelmemek i\u00e7in halk\u0131m\u0131z yap\u0131lanlara ses \u00e7\u0131karmam\u0131\u015f, iktidarlar ak\u0131llar\u0131na gelen ink\u0131l\u00e2plar\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r&#8230;  <\/p>\n<p> <strong>\u0130nk\u0131l\u00e2plar\u0131 yapm\u0131\u015flar ama ba\u015faramam\u0131\u015flard\u0131r! <\/strong> <\/p>\n<p> -Her \u015feyden \u00f6nce, koca imparatorlu\u011fu koruyup kurtaramam\u0131\u015flard\u0131r&#8230;  <\/p>\n<p> -Cumhuriyet d\u00f6neminde de, muas\u0131r medeniyetin fevkine \u00e7\u0131kma hedefine maalesef\u00a0 yakla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r&#8230;  <\/p>\n<p> T\u00fcrkiye d\u00fcnyadaki b\u00fcy\u00fck devletler aras\u0131nda askerlik d\u0131\u015f\u0131ndaki her konuda sondan birinci geldi\u011fi i\u00e7in her \u015feyi askerler yapmaktad\u0131r. Dikkat edin, Cumhurba\u015fkan\u0131 konu\u015fur, kimse ald\u0131rmaz; ama Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 konu\u015funca herkes kulak kesilir. Bu durum yap\u0131lan ink\u0131l\u00e2plar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir kan\u0131t\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> T\u00fcrkiye&#39;nin eksik taraf\u0131, T\u00fcrkiye&#39;de Milli muhafazakarl\u0131\u011f\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla ink\u0131l\u00e2plar\u0131n muhalefetsiz kalmas\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> Nitekim fizikte de b\u00f6yledir. Arabay\u0131 y\u00fcr\u00fctmeseniz s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti olmaz ki. Sonra, s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti bask\u0131 ile artar. Yani, y\u00fck ne kadar a\u011f\u0131r olursa direnme de o kadar fazla olur.  <\/p>\n<p> -\u0130rticaya bask\u0131 yapmak, irticay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektir.  <\/p>\n<p> -\u0130ki y\u00fczy\u0131ld\u0131r irticaya bask\u0131 yap\u0131l\u0131yor da ne oluyor?  <\/p>\n<p> \u00d6yle bakarsan\u0131z, \u0130stikl\u00e2l Sava\u015f\u0131 bir irtica de\u011fil midir?..  <\/p>\n<p> Tersinden g\u00f6r\u00fcrseniz, Sevr&#39;e kar\u015f\u0131 direnmek irtica de\u011fil midir?..  <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> <strong>&#8216;T\u00fcrkiye&#39;de Sevr tehlike de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk ordusu Sevr&#39;i getirtmez, ama irtica tehlikedir!&#39; deniyor. \u0130\u015fin do\u011frusu, irtica Sevr&#39;i getirecek g\u00fc\u00e7lere ara\u00e7 olaca\u011f\u0131 i\u00e7in tehlikelidir. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>-Devletin i\u00e7inde devlet olmaz, iktidar kesinlikle tecezzi etmez, par\u00e7alara ayr\u0131lmaz. Mustafa Kemal&#39;in &#8216;vahdeti kuvva&#39; yani &#8216;kuvvetler birli\u011fi&#39; ilkesi i\u015fte budur.<a name=\"_ftnref4\" href=\"#_ftn4\" title=\"_ftnref4\"><strong>[4]<\/strong><\/a>\u00a0 <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Sezer O&#39;nu inatla getirmi\u015fti. Kart Laikli\u011fin H\u0131ristiyan \u015f\u00f6valyesi Rekt\u00f6r Emin Al\u0131c\u0131 kamuoyunda infial uyand\u0131ran &quot;Matbaa icat edildi\u011finde Anadolu ke\u015fke M\u00fcsl\u00fcman olmasayd\u0131&quot; \u015feklinde s\u00f6zleri s\u00f6yledi mi?<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Gen\u00e7ler bu kafalara emanet edilemez! <\/strong> <\/p>\n<p> Y\u00d6K Yasa Tasla\u011f\u0131&#39;n\u0131n haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde sivri dili ile \u00f6ne \u00e7\u0131kan Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Emin Al\u0131c\u0131, \u015fimdi de Anadolu&#39;nun M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131ndan rahats\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fi iddialar\u0131 kamuoyunu rahats\u0131z etti. Al\u0131c\u0131&#39;n\u0131n bu tuhaf s\u00f6zleri Papa&#39;n\u0131n Peygamberimize ve \u0130slam&#39;a sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde s\u00f6ylemesi anlaml\u0131 bulundu. ANKA haber ajans\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan haberde Al\u0131c\u0131&#39;n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi iddia edilen s\u00f6zler yenilir yutulur cinsten de\u011fil. CHP taraf\u0131ndan organize edilen &quot;Kar\u015f\u0131yaka Toplant\u0131lar\u0131&quot;nda, &quot;De\u011fi\u015fen D\u00fcnya ve T\u00fcrkiye&quot; konulu bir konu\u015fma yapan Rekt\u00f6r Al\u0131c\u0131&#39;n\u0131n &quot;Matbaay\u0131 M\u00fcsl\u00fcman olmayanlar kulland\u0131, geli\u015fti. Ke\u015fke o zamanlar Anadolu M\u00fcsl\u00fcman olmasayd\u0131&quot; s\u00f6zleri ortal\u0131\u011f\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. Konuyla ilgili bir a\u00e7\u0131klama yapan Rekt\u00f6r Al\u0131c\u0131 bu s\u00f6zleri s\u00f6ylemedi\u011fini iddia ederken, Anka Ajans\u0131 yetkilileri, Al\u0131c\u0131&#39;n\u0131n bu s\u00f6zleri s\u00f6yledi\u011fine dair ellerinde kaset oldu\u011funu belirtiyorlar. <\/p>\n<p> \u0130stanbul&#39;u alarak \u00e7a\u011f a\u00e7\u0131p \u00e7a\u011f kapayan ve T\u00fcrk halk\u0131na emanet eden Fatih Sultan Mehmet Han&#39;a da dil uzatt\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen Al\u0131c\u0131 \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:\u00a0 &quot;Fatih Sultan Mehmet \u00e7ok iyi yeti\u015fmi\u015ftir, felsefe, tarih, yabanc\u0131 diller bilir. Ne yaz\u0131k ki \u00fclkenin ak\u0131l ve bilimle de\u011fil de din yoluyla y\u00f6netilmesi tercihini yaparak, hem Osmanl\u0131&#39;n\u0131n kaderini, hem de d\u00fcnyan\u0131n tarihini de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Osmanl\u0131&#39;n\u0131n kovdu\u011fu ak\u0131l ve bilim Avrupa&#39;da geli\u015fti. 1450&#39;li y\u0131llarda matbaa bulundu ve h\u0131zla Avrupa&#39;da yay\u0131ld\u0131. Biz, bulunduktan 230 hatta 250 y\u0131l sonra matbaay\u0131 kullanabildik. Yasaklar nedeniyle M\u00fcsl\u00fcman halk matbaay\u0131 kullanam\u0131yor. Fakat bu s\u00fcrede Anadolu&#39;da matbaay\u0131 kullanan birileri var. \u00c7\u00fcnk\u00fc Padi\u015fah diyor ki matbaa M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in haram, ama M\u00fcsl\u00fcman olmayanlar i\u00e7in helal. Kim kullanabilir? Museviler kullanabilir, ba\u015fka M\u00fcsl\u00fcman olmayan kim varsa hepsi, kullanabilir. Ke\u015fke o zaman Anadolu M\u00fcsl\u00fcman olmasayd\u0131. Ve arkada\u015flar Anadolu&#39;da M\u00fcsl\u00fcman olmayanlar insanlarda okuma yazma s\u00fcratle \u00e7o\u011fal\u0131yor ama M\u00fcsl\u00fcman olan Anadolu halk\u0131 okuma yazmada nasibini alam\u0131yor&quot;  <\/p>\n<p> <strong>Bu nas\u0131l bilim adam\u0131?<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Al\u0131c\u0131&#39;n\u0131n T\u00fcrkiye&#39;nin siyasi ortam\u0131na da \u00e7eki d\u00fczen vermek i\u00e7in i\u00e7in CHP&#39;lilere iktidar\u0131 bir an \u00f6nce ele ge\u00e7irmeleri i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131da bulundu\u011fu belirtildi. Al\u0131c\u0131, &quot;Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n yerine &quot;do\u011fru d\u00fczg\u00fcn bir adam&quot; gelmezse k\u00f6t\u00fc olacak. Adam\u0131n beyninin a\u00e7\u0131k olmas\u0131 gerekir, han\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k-kapal\u0131 olmu\u015f \u00f6nemli de\u011fil. Genel se\u00e7imleri \u00f6l\u00fcm pahas\u0131na almak zorundas\u0131n\u0131z. Bunu ba\u015faramazsan\u0131z torunlar\u0131n\u0131zdan utanacaks\u0131n\u0131z, ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6ne e\u011feceksiniz. Akl\u0131n ve bilimin yolu kazanmal\u0131d\u0131r se\u00e7imi. Atat\u00fcrk&#39;\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Amerika ve \u0130ngiltere gibi \u00fclkelerin etkisiyle yap\u0131lan hatalar sonucu 12 Eyl\u00fcl&#39;e gelindi. Amerika&#39;n\u0131n \u00f6z evlatlar\u0131ndan birisi ba\u015fbakan\u0131m\u0131z oldu ve o g\u00fcnden sonra bor\u00e7lanma katlanarak devam etti. 1982&#39;ye kadar T\u00fcrkiye&#39;nin d\u0131\u015f bor\u00e7 miktar\u0131 13 milyar dolard\u0131. 1982&#39;den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze olan bor\u00e7lanma miktar\u0131m\u0131z 370 milyar dolar ve bunun \u00fc\u00e7te biri son 4 y\u0131lda ger\u00e7ekle\u015fti. Amerika en son 3 Kas\u0131m&#39;da k\u00f6kten dinci bir grubu ba\u015fa getirerek yine istedi\u011fi iktidar\u0131 sa\u011flad\u0131. 4 Kas\u0131m&#39;da Genelkurmay ba\u015fkan\u0131 Amerika&#39;ya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r, neler yapaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenir ve art\u0131k T\u00fcrkiye, T\u00fcrkiye olmu\u015ftur&quot; dedi.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Anlams\u0131z kriz mimar\u0131!<\/strong> <\/p>\n<p> Kendisini vatansever olarak sunan ve halk\u0131n\u0131n y\u00fczde 99&#39;unun M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu bir \u00fclkede konu\u015fan Al\u0131c\u0131&#39;n\u0131n &quot;T\u00fcrkiye son iktidarla uzatmalar\u0131 oynuyor, hak kavram\u0131 kalkt\u0131, ulufe kavram\u0131 geldi. Demokratik i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde ortak karar verilmelidir. Bug\u00fcn karar verirsek 20 senede kurtulabiliriz. D\u00fcnyada ne kadar vatan haini varsa sanki \u00fclkemizde toplanm\u0131\u015f&quot; ifadelerini kulland\u0131\u011f\u0131 bildirildi. <\/p>\n<p> Y\u00d6K Yasa Tasla\u011f\u0131&#39;n\u0131n haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla toplumun tepkisini \u00e7eken Al\u0131c\u0131, &quot;Bu u\u011furda yeni Kubilaylar gerekiyorsa, biz yeni Kubilaylar olmaya haz\u0131r\u0131z&quot; diyerek, gereksiz ve ne anlama geldi\u011fi belli olmayan bir benzetmeye imza atm\u0131\u015ft\u0131. Kubilay a\u00e7\u0131klamas\u0131 sonras\u0131nda Vakit Gazetesi Rekt\u00f6r Al\u0131c\u0131&#39;n\u0131n S\u00fcryani (H\u0131ristiyan) oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Haberde, Al\u0131c\u0131&#39;n\u0131n din hanesinde H\u0131ristiyan yazd\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015fti. Emin Al\u0131c\u0131&#39;n\u0131n a\u011fabeyi \u0130brahim Al\u0131c\u0131 1989&#39;da, karde\u015fi Aziz Al\u0131c\u0131 da 1998&#39;de sak\u0131ncal\u0131 bulunarak Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<a name=\"_ftnref5\" href=\"#_ftn5\" title=\"_ftnref5\">[5]<\/a>  <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> <strong>Molla S\u00fcleyman&#39;dan Rekt\u00f6r Emin Al\u0131c\u0131&#39;ya Anadolu&#39;nun Kriptolar\u0131<\/strong> <\/p>\n<p> Herkes O&#39;nu Molla S\u00fcleyman diye tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131. 1760 y\u0131l\u0131nda do\u011fdu. 1843 y\u0131l\u0131nda \u00f6ld\u00fc. Hayat\u0131 bir \u00e7ok kitaba, makaleye konu oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc O g\u00fcnd\u00fcz M\u00fcsl\u00fcman g\u00f6r\u00fcn\u00fcp gece ger\u00e7ek dini H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa d\u00f6nen bir Kripto&#39;ydu.\u00a0 \u0130ki katl\u0131 kona\u011f\u0131nda gizli bir kap\u0131 vard\u0131.\u00a0 Kap\u0131, \u00fczeri tesbih ve seccade ile kapat\u0131larak gizleniyordu. Gece oldu mu Molla S\u00fcleyman bu gizli kap\u0131dan i\u00e7eriye s\u00fcz\u00fcl\u00fcr ikon ve \u015famdanlarla dolu \u015fapelde (K\u00fc\u00e7\u00fck kilise) c\u00fcbbeyi \u00e7\u0131kar\u0131p Papaz k\u0131yafetini giyerdi. Y\u00f6renin \u00c7ocuklar\u0131 gizlice bu \u015fapelde Molla S\u00fcleyman taraf\u0131ndan vaftiz edilirdi.  <\/p>\n<p> 1839&#39;da G\u00fclhane Hatt\u0131 Humayunu&#39;nun getirdi\u011fi yeni d\u00f6nemle birlikte Molla S\u00fcleyman &quot;Asl\u0131nda gizli H\u0131ristiyan oldu\u011funu ve ger\u00e7ek ad\u0131n\u0131n Hristo oldu\u011funu&quot; a\u00e7\u0131klayacakt\u0131. <\/p>\n<p> Kripto H\u0131ristiyanl\u0131k ger\u00e7e\u011finin boyutu ise 15 temmuz 1857 tarihinde bir heyetin \u0130stanbul&#39;daki \u0130ngiliz B\u00fcyekel\u00e7ili\u011fi&#39;ne giderek &quot;Biz gizli Hristiyan\u0131z. Kendimizi a\u00e7\u0131klamak istiyoruz. Bize yard\u0131mc\u0131 olun&quot; demesiyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki \u0130ngiliz sefaretinin kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re Molla S\u00fcleyman gibi \u00e7ift inan\u00e7l\u0131 ya\u015fayan 17 bin gizli H\u0131ristiyandan bahsedilir.  <\/p>\n<p> Peki kripto H\u0131ristiyanl\u0131k Osmanl\u0131 d\u00f6neminde mi kalm\u0131\u015ft\u0131r? Bug\u00fcn var m\u0131d\u0131r? Varsa hangi boyutlardad\u0131r? <\/p>\n<p> \u015eimdi T\u00fcrkiye Dedesinin ad\u0131 Ohannis, Babas\u0131&#39;n\u0131n ad\u0131 Manufer olan 9 Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc, Profes\u00f6r Emin Al\u0131c\u0131&#39;n\u0131n, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 konu\u015fuyor. Peki y\u0131llard\u0131r dedesinin papazl\u0131\u011f\u0131 dilden dile dola\u015fan ama kendisi irticaya kar\u015f\u0131 verdi\u011fi m\u00fccadele ile \u00fcnl\u00fc profes\u00f6r kimdir?  <\/p>\n<p> Cumhuriyet&#39;in ilk ordinaryus \u00fcnvanl\u0131 profes\u00f6rlerinden biri olan ve yine Cumhuriyet&#39;in \u00e7ok \u00f6nemli bir kurumunun ba\u015f\u0131nda uzun y\u0131llar ba\u015fkanl\u0131k yapan Profes\u00f6r asl\u0131nda hangi dine mensuptur? T\u00fcrkiye&#39;nin en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zengin isimlerinden biri olan, i\u015fadam\u0131m\u0131z\u0131n dedelerinin Molla S\u00fcleyman&#39;la ne t\u00fcr bir ortak benzerli\u011fi vard\u0131r?<a name=\"_ftnref6\" href=\"#_ftn6\" title=\"_ftnref6\">[6]<\/a>  <\/p>\n<p> <strong>Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131: Din ve devlet i\u00e7 i\u00e7edir Laikli\u011fin d\u00fcnyada \u00f6rne\u011fi yok <\/strong> <\/p>\n<p> Galatasaray \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131, Laikli\u011fin ne Bat\u0131&#39;da ne Do\u011fu&#39;da bir \u00f6rne\u011finin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. K\u0131r\u0131kkale \u00dcniversitesi&#39;nde akademik y\u0131l a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda konu\u015fan Ortayl\u0131, &quot;Din ve devletin ayr\u0131lmas\u0131 Yahudilik ve M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kta imkans\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her iki din de insanlar\u0131n 24 saatini ayarlar. Sadece devletle olan ili\u015fkilerini de\u011fil, \u00f6zel hayatlar\u0131n\u0131 da d\u00fczenler. Din ile devlet i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir&quot; dedi. <\/p>\n<p> Devletin g\u00f6revinin insanlar\u0131n dini ibadetini haz\u0131rlamak oldu\u011funu anlatan Ortayl\u0131, &quot;Bu nokta \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7a\u011fda\u015f toplumlarda devlet d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 bir motif olarak yer almaktad\u0131r. Bu desteklenecek bir g\u00f6r\u00fc\u015f de\u011fildir ve tarihi gelenekle de ba\u011fda\u015f\u0131r bir y\u00f6n\u00fc yoktur. Devlet ve devletin ayg\u0131t\u0131 olan b\u00fcrokrasi ve ordu insan hayat\u0131n\u0131n, toplum hayat\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez iki unsurudur ve bu ikisinin ayakta olmas\u0131 \u015fartt\u0131r&quot; diye konu\u015ftu. <\/p>\n<p> K\u0131r\u0131kkale \u00dcniversitesi&#39;nin 2006-2007 Akademik Y\u0131l\u0131&#39;n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda konu\u015fan Galatasaray \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131, din ve devletin ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n imkans\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yledi. <\/p>\n<p> \u00d6\u011frencilere hitaben konu\u015fan Ortayl\u0131, din ve devletin ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n Yahudilik ve M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kta imkans\u0131z oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, &quot;\u00c7\u00fcnk\u00fc her iki dinde de din, insanlar\u0131n 24 saatini ayarlar. Sadece devletle olan ili\u015fkilerini de\u011fil, \u00f6zel hayatlar\u0131n\u0131, nas\u0131l yiyip i\u00e7eceklerini, kar\u0131 koca aras\u0131ndaki ili\u015fkileri ve devletle olan ili\u015fkiyi ayarlar. Devlet ile din i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. Devletin g\u00f6revi insanlar\u0131n dini ibadetini haz\u0131rlayabilmektir. Bu son nokta \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7a\u011fda\u015f toplumlarda devlet d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 bir motif alarak yer almaktad\u0131r. Bu desteklenecek bir g\u00f6r\u00fc\u015f de\u011fildir ve tarihi gelenekle de ba\u011fda\u015f\u0131r bir y\u00f6n\u00fc yoktur. Devlet ve devletin ayg\u0131t\u0131 olan b\u00fcrokrasi ve ordu insan hayat\u0131n\u0131n toplum hayat\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez iki unsurudur. Dini g\u00f6revinizi yerine getirmek i\u00e7inde bu ikisinin ayakta olmas\u0131, kuvvetli olmas\u0131 \u015fartt\u0131r&quot; dedi.<a name=\"_ftnref7\" href=\"#_ftn7\" title=\"_ftnref7\">[7]<\/a>  <\/p>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> 07.09.2006 \/ Milli Gazete <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> 18.09.2006 Aslan Tekin Yeni \u00c7a\u011f <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\" title=\"_ftn3\">[3]<\/a> 12.09.2006 Oktay Ek\u015fi H\u00fcrriyet <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn4\" href=\"#_ftnref4\" title=\"_ftn4\">[4]<\/a> Re\u015fat Nuri Erol Milli Gazete <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn5\" href=\"#_ftnref5\" title=\"_ftn5\">[5]<\/a> 28.09.2006 Milli Gazete <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn6\" href=\"#_ftnref6\" title=\"_ftn6\">[6]<\/a> 28.09.2006 Kulis Ankara Milli Gazete <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn7\" href=\"#_ftnref7\" title=\"_ftn7\">[7]<\/a> (iha) <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>Adli y\u0131l\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda konu\u015fan Yarg\u0131tay Ba\u015fkan\u0131 Osman Arslan&#39;\u0131n:<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>&quot;Laikli\u011fin tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmal\u0131&quot; \u00f6nerisine kat\u0131l\u0131yoruz<\/strong> <\/p>\n<p> Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkan\u0131 Osman Arslan, adli y\u0131l a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda Anayasa&#39;da laikli\u011fe \u00f6zel \u00f6nem ve de\u011fer verilmi\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n a\u00e7\u0131k tan\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, laiklik ilkesi ile din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n zorunlu g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131. <\/p>\n<p> Adli y\u0131l, Yarg\u0131tay&#39;da d\u00fczenlenen t\u00f6renle a\u00e7\u0131ld\u0131. T\u00f6rene, Cumhurba\u015fkan\u0131 Ahmet Necdet Sezer, TBMM Ba\u015fkan\u0131 B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7, Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan, CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Deniz Baykal, Devlet Bakan\u0131 ve Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131lar\u0131 Abd\u00fcllatif \u015eener ve Mehmet Ali \u015eahin, Dan\u0131\u015ftay Ba\u015fkan\u0131 Sumru \u00c7\u00f6rto\u011flu, Adalet Bakan\u0131 Cemil \u00c7i\u00e7ek, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Abdulkadir Aksu, Milli Savunma Bakan\u0131 Vecdi G\u00f6n\u00fcl, Anayasa Mahkemesi Ba\u015fkanvekili Ha\u015fim K\u0131l\u0131\u00e7, DYP Genel Ba\u015fkan\u0131 Mehmet A\u011far, ANAVATAN Genel Ba\u015fkan\u0131 Erkan Mumcu, T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 \u00d6zdemir \u00d6zok ve \u00e7ok say\u0131da davetli kat\u0131ld\u0131. <\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[66],"tags":[],"class_list":["post-853","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-subat-2007"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/853","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=853"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/853\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}