{"id":866,"date":"2007-02-06T07:21:02","date_gmt":"2007-02-06T07:21:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2007\/02\/06\/kurani-terkedm-birakmak-ve-ger-yapmak\/"},"modified":"2007-02-06T07:21:02","modified_gmt":"2007-02-06T07:21:02","slug":"kurani-terkedilmis-birakmak-ve-gericilik-yapmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2007\/subat-2007\/kurani-terkedilmis-birakmak-ve-gericilik-yapmak\/","title":{"rendered":"KUR&#8217;ANI TERKED\u0130LM\u0130\u015e BIRAKMAK VE GER\u0130C\u0130L\u0130K YAPMAK"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>Kur&#39;an, \u0130slam dininin temel ve mukaddes kitab\u0131 ve tabii hayat d\u00fczeninin genel program\u0131d\u0131r. Kur&#39;an bir anayasa kitab\u0131 de\u011fildir ama, her as\u0131rdaki Adil kurallar\u0131n temel ve tabii esas\u0131d\u0131r. O sadece bir tarih kitab\u0131 da de\u011fildir ama, do\u011fru tarihin ibret ve hikmet dolu yegane dayana\u011f\u0131d\u0131r.<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a> Hem ahlaki ve manevi ilimlerin, hem modern ve m\u00fcspet bilimlerin, ilham ve i\u015faret kayna\u011f\u0131d\u0131r. Kur&#39;an ba\u015ftan sona h\u00fck\u00fcm ve hikmet kitab\u0131 olan Allah&#39;\u0131n hitab\u0131d\u0131r. Peygamberimiz (s.a.v.)&#39;in bile bir harfini de\u011fi\u015ftiremeyece\u011fi<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\"><strong>[2]<\/strong><\/a>, hi\u00e7 kimsenin ve hi\u00e7bir zaman yanl\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6steremeyece\u011fi ve bir benzerini asla meydana getiremeyece\u011fi<a name=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\" title=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a> Hak&#39;k\u0131n kelam\u0131d\u0131r. Kur&#39;an&#39;da, kendisiyle ilgili \u00e7\u00f6z\u00fcm ve \u00e7areye esas olacak bir h\u00fck\u00fcm bulunmayan ilmi ahlaki, siyasi ve iktisadi hi\u00e7bir mesele yoktur.<\/strong> <\/p>\n<p> <\/p>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> Yusuf: 3 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> Yunus: 15 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\" title=\"_ftn3\">[3]<\/a> Yunus: 37 <\/p>\n<p>  \u00a0  <\/p>\n<p> <strong>&quot;Andolsun ki biz bu Kur&#39;an da, insanlara her konuda ve her \u00e7e\u015fit misali t\u00fcrl\u00fc bi\u00e7imlerde anlatt\u0131k. Ama insano\u011flu l\u00fczumsuz tart\u0131\u015fmaya her \u015feyden \u00e7ok d\u00fc\u015fk\u00fcnd\u00fcr.&quot;<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Ancak ne var ki &quot;(K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc Allah&#39;\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi) Resul \u015f\u00f6yle diyecek: Ya Rabbi, kavmim, bu Kur&#39;an&#39;\u0131 terkedilmi\u015f b\u0131rakt\u0131lar&quot;<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a> ayetin de haber verdi\u011fi gibi, maalesef M\u00fcsl\u00fcmanlar bug\u00fcn Kur&#39;an-\u0131 terk etmi\u015f durumdad\u0131rlar.<\/strong> <\/p>\n<p> Kur&#39;an-\u0131 terk etmek ve Allah kelam\u0131na s\u0131rt \u00e7evirmek, genellikle \u015fu \u015fekillerde olmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> <strong>1-<\/strong> \u0130nsanlar\u0131n hatta kendisinin M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu savunanlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, ne iman ve istikamet esaslar\u0131nda, ne g\u00fcnl\u00fck hayat ve muamelat hususunda ve ne de adalet ve siyaset sahas\u0131nda asla Kur&#39;an-\u0131 hesaba katmamakta, hi\u00e7bir konuda Kur&#39;an&#39;a ilgi ve ihtiya\u00e7 duymamaktad\u0131r. <\/p>\n<p> Be\u015feri ve \u015feytani ideolojilerin ve ta\u011futi d\u00fczenlerin kullu\u011funu ve kahramanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131rlar. \u0130\u015fte bunlar zaten Kur&#39;an\u0131 terk etmi\u015f ve s\u0131rt \u00e7evirmi\u015f durumdad\u0131rlar. <\/p>\n<p> <strong>2-<\/strong> \u0130nsanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 da, Kur&#39;an&#39;dan i\u015fine ve kolay\u0131na gelen k\u0131sm\u0131n\u0131 al\u0131p, zoruna giden taraf\u0131n\u0131 atmak suretiyle sap\u0131tmakta ve Kurandan kopmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> &quot;Onlar ki Kuran-\u0131 par\u00e7a par\u00e7a ettiler&quot;<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\">[2]<\/a> ayetinin haber verdi\u011fi bu kimseler, namaz\u0131n\u0131 k\u0131lar, zekata kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlar. Orucu tutar tesett\u00fcr\u00fc \u00e7a\u011f d\u0131\u015f\u0131 sayarlar. Hacca gider, cihad\u0131 fitne \u00e7\u0131karmakla bir tutarlar. \u0130slam ahlak\u0131n\u0131 \u00f6ver, Kur&#39;an ahkam\u0131na sald\u0131r\u0131rlar&#8230; K\u0131saca, s\u00f6zde Allah&#39;\u0131n dinine hayran, ama \u00f6zde O&#39;nun tabii d\u00fczenine ve hayat ve huzur disiplinine d\u00fc\u015fmand\u0131rlar. Bunlar da Kur&#39;an-\u0131 terk etmi\u015f say\u0131l\u0131rlar. <\/p>\n<p> <strong>3-<\/strong> M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 da, Kur&#39;an&#39;\u0131 anlamaya ve uygulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken Hadisi \u015eerifleri ve Hz. Peygamberin s\u00fcnnetini ve (hayat sistemini ve stratejisini) dikkate almamak suretiyle, Kur&#39;an-\u0131 keyfi ve yanl\u0131\u015f yorumlama ve yozla\u015ft\u0131rma yoluna sapt\u0131klar\u0131ndan, bu davran\u0131\u015f da bir nevi Kur&#39;an-\u0131 terk etmek manas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n<p> \u00c7\u00fcnk\u00fc Cenab-\u0131 Hak Kur&#39;an-i h\u00fck\u00fcm ve hakikatleri, bizzat yaparak ve ya\u015fayarak \u00f6rnek olmak \u00fczere Peygamber g\u00f6ndermi\u015ftir. <\/p>\n<p> &quot;Allah&#39;\u0131n sana fazilet ve rahmeti (l\u00fctfu inayeti) olmasayd\u0131, onlardan bir grup seni sapt\u0131rmaya yeltenmi\u015fti. Halbuki onlar sadece kendilerini sapt\u0131r\u0131rlar. Sana hi\u00e7bir zarar veremezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah (c.c.) sana kitab\u0131 ve hikmeti indirdi ve sana bilmedi\u011fin \u015feyleri \u00f6\u011fretti. Allah&#39;\u0131n sana olan l\u00fctfu hakikaten \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.&quot;<a name=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\" title=\"_ftnref3\">[3]<\/a> <\/p>\n<p> Ayette ge\u00e7en &quot;kitab&quot;\u0131n Kur&#39;an-\u0131 Kerim &quot;Hikmet&quot;in ise Hadisi \u015eerifler oldu\u011funu ittifakla bildirilmi\u015ftir. Aleyhisselat\u00fc Vesselam efendimizin s\u00fcnnetini ve tatbikat\u0131n\u0131 \u00f6rnek almadan, nas\u0131l namaz k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bile Kur&#39;an&#39;dan bizzat anlamam\u0131z\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. &quot;Biz (bu kitab\u0131 sana insanlara anlatman ve a\u00e7\u0131klaman) i\u00e7in hak olarak indirdik&quot;<a name=\"_ftnref4\" href=\"#_ftn4\" title=\"_ftnref4\">[4]<\/a> ayeti \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir. <\/p>\n<p> <strong>4-<\/strong> M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 da, de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen \u015fartlara ve yeni ortaya \u00e7\u0131kan sorunlara uygun \u00e7\u00f6z\u00fcm ve \u00e7areler bulmak i\u00e7in, yeniden Kur&#39;an&#39;a ba\u015fvurmak gerekirken, daha \u00f6nceki as\u0131rlarda, kendi ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in Kur&#39;an&#39;dan \u00e7\u0131kar\u0131lan manalara ve i\u00e7tihatlara sar\u0131l\u0131p ve bunlar\u0131 bir nevi &quot;de\u011fi\u015fmez do\u011frular ve mukaddes esaslar&quot; yerine koyup Kur&#39;an-\u0131 y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakmaktad\u0131rlar. Oysa: &quot;Kur&#39;an tilavetle (okuyup tekrarlamakla) de\u011fildir. \u0130lim de rivayetle (bir konuda yaz\u0131lanlar\u0131 ve konu\u015fulanlar\u0131 ezberleyip nakletmekle) olmaz. As\u0131l Kur&#39;an hidayetle (yol g\u00f6stermek ve \u00e7are arzetmekle) ilim de dirayetle (anlay\u0131\u015f ve ferasetle) olur.&quot;<a name=\"_ftnref5\" href=\"#_ftn5\" title=\"_ftnref5\">[5]<\/a> <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> <strong>&quot;\u0130man edenlerin, Allah&#39;\u0131n zikrine ve Hak olarak indirilen (Kur&#39;an&#39;a kar\u015f\u0131) kalplerin sayg\u0131 ile\u00a0 y\u00f6nelecekleri (ve yeniden Kur&#39;an&#39;a d\u00f6necekleri) vakit hala gelmedi mi?<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>(Sak\u0131n ha m\u00fcminler) Bundan \u00f6nce kendilerine kitap indirilmi\u015f, sonra \u00fczerlerinden uzun bir zaman ge\u00e7mekle kalpleri kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve \u00e7o\u011fu fas\u0131k (yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f) kimseler gibi olmas\u0131nlar.&quot;<a name=\"_ftnref6\" href=\"#_ftn6\" title=\"_ftnref6\"><strong>[6]<\/strong><\/a> Ayeti kerimesi de kitaplar\u0131n\u0131n asl\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p \u00e7e\u015fitli yorumlar\u0131 ve yozla\u015fm\u0131\u015f durumlar\u0131 ile oyalanan ehli kitab\u0131n durumuna d\u00fc\u015fmeyelim diye, bizleri ikaz etmektedir. Halbuki Yahudi ve H\u0131ristiyanlar art\u0131k kitaplar\u0131n\u0131n asl\u0131na d\u00f6nemezler: \u00c7\u00fcnk\u00fc Tevrat ve \u0130ncilin orijinali maalesef bulunmamaktad\u0131r. Ama biz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, kitab\u0131m\u0131z\u0131n asl\u0131, ilahi bir muhafaza ile korundu\u011fundan her as\u0131rda Kur&#39;an&#39;a d\u00f6nme imkan\u0131m\u0131z ve avantaj\u0131m\u0131z vard\u0131r.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Herhalde iman ve itikat esaslar\u0131, ahlak ve ibadet hususlar\u0131 ile ilgili olgunla\u015fm\u0131\u015f i\u00e7tihatlar\u0131 ve \u00f6zellikle \u00fczerinde icma has\u0131l olan durumlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek gibi \u015feytani bir heves ve hesab\u0131m\u0131z olamaz&#8230;<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Ancak \u0130slama uygun yeni bir banka ve kredi \u015fekli, Zekat ve vergi d\u00fczeni, siyasi ve idari yap\u0131lanma bi\u00e7imi, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim sistemi gibi konularda yeni kurum ve kurallara ve bunlarla ilgili yeni i\u00e7tihatlara elbette ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Hala oturup &quot;\u0130\u00e7tihat kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k m\u0131 kapal\u0131 m\u0131?&quot; tart\u0131\u015fmalar\u0131yla u\u011fra\u015fmak veya as\u0131rlar \u00f6ncesi sosyal ve ekonomik \u015fartlar i\u00e7in yap\u0131lan i\u00e7tihatlar\u0131n bug\u00fcne aynen tatbikini savunmak, deveku\u015fu gibi kafam\u0131z\u0131 kuma sokmaktan ve ger\u00e7eklerden ka\u00e7maktan ba\u015fka bir \u015fey olmaz. Bug\u00fcn i\u00e7in yeterli ve ge\u00e7erli olan eski i\u00e7tihatlar ise tabiat\u0131yla aynen uygulanacakt\u0131r.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Ama elbette bu i\u015f ehliyet ve dirayet erbab\u0131n\u0131n i\u015fidir. \u00d6yle her \u00f6n\u00fcne gelenin ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmesine ve kafadan fetva vermesine herhalde m\u00fcsaade edilemez.<\/strong> <\/p>\n<p> &quot;\u0130ki haslet sahibinden ba\u015fkas\u0131na g\u0131pta edilmez. Bunlardan birisi gere\u011fi gibi amel eder Allah (c.c.) kendisine hikmet (Kur&#39;an ilmi) vermi\u015f. O da bununla hem kaza eder (h\u00fck\u00fcm \u00e7\u0131kar\u0131r, i\u00e7tihat yapar) hem de Onu \u00f6\u011fretir<a name=\"_ftnref7\" href=\"#_ftn7\" title=\"_ftnref7\">[7]<\/a> gibi pek \u00e7ok hadisler; M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu konularda Kur&#39;an ve S\u00fcnnete ba\u015fvurarak ve icmaya ba\u011fl\u0131 kalarak yeni i\u00e7tihatlar yapmas\u0131n\u0131 ve topluma yeni ve yeterli programlar sunmas\u0131n\u0131 bizzat te\u015fvik etmektedir. <\/p>\n<p> <strong>&quot;Yemin olsun ki biz bu Kur&#39;an&#39;da insanlara (gerekli olan) her \u00e7e\u015fit misali (ve manay\u0131) getirip anlatt\u0131k. (Ama) Onlara bir ayet getirdi\u011fi zaman (hemen) inkar ederler.&quot; (ve hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden) &quot;Siz (geleneklerinizi ve g\u00f6reneklerinizi) iptal edenlerden ba\u015fka bir \u015fey de\u011filsiniz&quot; derler.<a name=\"_ftnref8\" href=\"#_ftn8\" title=\"_ftnref8\"><strong>[8]<\/strong><\/a> ayeti de, her d\u00f6nemde bir k\u0131s\u0131m gerekli yenilikleri ve \u00f6ze d\u00f6n\u00fc\u015f hareketlerini savunanlar\u0131n, gelenek\u00e7iler taraf\u0131ndan nas\u0131l su\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber vermektedir.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Bizim hakl\u0131 ve hay\u0131rl\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu \u00f6nerilerimizin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, l\u00fczumsuzlu\u011funu nakli ve akli delillerle ve de gazete ve dergilerde ortaya koyanlar olursa&#8230; Bizim \u00fczerinde durdu\u011fumuz konularda yeterli ve tutarl\u0131 i\u00e7tihatlar ve haz\u0131r programlar bulundu\u011funu ispatlarsalar, tutar ellerini \u00f6periz&#8230; Kendilerine dualar ederiz&#8230;<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Ama bu ger\u00e7ekleri kapatmak veya sadece dedikodu meclislerinde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak&#8230; Ve bu gibi sorunlar\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 dile getirenlere hi\u00e7te hak etmedikleri halde &quot;reformist, modernist, mezhebsiz gibi iftira ve isnatlarda bulunmak hem \u0130slam&#39;a hem de insan haklar\u0131na zul\u00fcmd\u00fcr&#8230;<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Evet bu dini yozla\u015ft\u0131rmak, mezhepleri kar\u0131\u015ft\u0131rmak, Yahudi ve H\u0131ristiyan kafas\u0131yla \u00e7a\u011fda\u015fla\u015ft\u0131rmak, ibadet ve istikamet disiplininden sapt\u0131rmak, kulluk \u015fuurundan, ahiret ve manevi mesuliyet duygusundan koparmak isteyen sap\u0131klar ve sahtekarlar da vard\u0131r. Ama bizim s\u00f6ylediklerimizle onlar\u0131n \u015feytani hedef ve heveslerin ne kadar farkl\u0131 \u015feyler oldu\u011funu anlamak i\u00e7in, dahi olmaya gerek yoktur ve bu tiplerle Hak nam\u0131na nas\u0131l bir m\u00fccadele i\u00e7inde bulundu\u011fumuz da herkesin malumudur.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Bir insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in b\u0131\u00e7aklamak ve can damar\u0131n\u0131 koparmakla, onu hastal\u0131ktan kurtarmak ve ya\u015fatmak i\u00e7in ameliyatla urlar\u0131 ve yaralar\u0131 almak ayn\u0131 \u015fey midir?<\/strong> <\/p>\n<p> &quot;\u0130\u00e7inizden insanlar\u0131 hayra \u00e7a\u011f\u0131racak, iyili\u011fi emredip y\u00fcr\u00fctecek, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehyedip \u00f6nleyecek bir topluluk bulunsun. \u0130\u015fte kurtulu\u015fa eren onlard\u0131r.&quot;<a name=\"_ftnref9\" href=\"#_ftn9\" title=\"_ftnref9\">[9]<\/a> ayeti M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi aralar\u0131nda bir te\u015fkilat kurup haklar\u0131n\u0131 ve h\u00fcrriyetlerini korumalar\u0131n\u0131 \u00fclkede marufu yapt\u0131rmaya ve m\u00fcnkeri yasaklamaya imkan ve iktidar haz\u0131rlamalar\u0131n\u0131 emrederken, <\/p>\n<p> &quot;Siz insanlar (be\u015feriyet) i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131 bir \u00fcmmet oldunuz. \u0130yili\u011fi emreder k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc men ederseniz.&quot;<a name=\"_ftnref10\" href=\"#_ftn10\" title=\"_ftnref10\">[10]<\/a> ayeti ise yery\u00fcz\u00fcnde huzur ve h\u00fcrriyet ortam\u0131n\u0131 sa\u011flamaya adil d\u00fczeni tan\u0131tmaya ve uygulaya i\u015faret ve te\u015fvik etmektedir. <\/p>\n<p> Ayette &quot;sadece M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in&quot; de\u011fil, &quot;insanlar&quot; i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmam\u0131z\u0131n bildirilmesi, b\u00fct\u00fcn be\u015feriyetin salah\u0131na ve felah\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu ise terk etti\u011fimiz Kur&#39;an&#39;a yeniden d\u00f6nmemizi gerektirmektedir. <\/p>\n<p> Her dinden, her kavimden herkesin hayr\u0131na ve yarar\u0131na olacak genel do\u011frular\u0131, ilmi, iktisadi, siyasi ve sosyal adil kanunlar\u0131 bir &quot;Evrensel D\u00fczen&quot; halinde insanl\u0131\u011fa sunmam\u0131z istenmektedir. <\/p>\n<p> &quot;Fitne kalmay\u0131ncaya ve din b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#39;\u0131n oluncaya kadar onlarla \u00e7arp\u0131\u015f\u0131n.&quot;<a name=\"_ftnref11\" href=\"#_ftn11\" title=\"_ftnref11\">[11]<\/a> Ayeti de yery\u00fcz\u00fcnde Bar\u0131\u015f ve bereket nizam\u0131 hakim oluncaya kadar, her t\u00fcrl\u00fc zulme, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye ve ahlaks\u0131zl\u0131\u011fa dur diyecek, kimden gelirse gelsin ve kime kar\u015f\u0131 olursa olsun her t\u00fcrl\u00fc tecav\u00fcz\u00fc \u00f6nleyecek bir d\u00fcnya dengesi kuruluncaya kadar, \u00e7arp\u0131\u015f\u0131n ve u\u011fra\u015f\u0131n demektir. <\/p>\n<p> Yoksa &quot;herkesi zorla M\u00fcsl\u00fcman yap\u0131ncaya ve yery\u00fcz\u00fcnde kafir kalmay\u0131ncaya kadar \u00e7arp\u0131\u015f\u0131n&quot; demek de\u011fildir. <\/p>\n<p> Yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n can, mal ve namus emniyetini korumak ve en geni\u015f manada din ve d\u00fc\u015f\u00fcnce h\u00fcrriyetini sa\u011flamak i\u00e7in, ille de b\u00fct\u00fcn \u00fclkeleri i\u015fgal etmek de gerekmez. Bug\u00fcn nas\u0131l d\u00fcnyada Amerika&#39;n\u0131n s\u00f6z\u00fc ge\u00e7iyor, bunun i\u00e7in b\u00fct\u00fcn \u00fclkeleri s\u0131n\u0131rlar\u0131na katmas\u0131 gerekmiyorsa ve bu hakimiyeti hangi vas\u0131talarla ger\u00e7ekle\u015ftiriyor ve bunlar\u0131 zul\u00fcm yolunda kullanan b\u00fcy\u00fck bir fitne oda\u011f\u0131 oluyorsa, Biz de ayn\u0131 ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel g\u00fcc\u00fc ele ge\u00e7irip bunlar\u0131 \u0130slam&#39;\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n hizmetinde kullanmak zorunday\u0131z. <\/p>\n<p> &quot;Bize d\u00fc\u015fen sadece tebli\u011fdir.&quot; ayeti &quot;Bizlerin \u00fclkemizde ve yery\u00fcz\u00fcnde adil bir d\u00fczen kurmak ve Evrensel Hukuk kurallar\u0131n\u0131 uygulamak gibi bir vazifemiz yoktur.&quot; \u015eeklinde anla\u015f\u0131lmaz&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc bu g\u00f6rev, bize kesin ayetlerle emredilmektedir. <\/p>\n<p> Bu mutlu neticeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in te\u015fkilat d\u00fczeni ve cemaat disiplini alt\u0131na girip \u00e7al\u0131\u015fmak, \u0130slam&#39;\u0131n yeni d\u00fcnya medeniyeti i\u00e7in ilmi, iktisadi ve siyasi haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yapmak elbette bizim vazifemizdir. Ne var ki b\u00fct\u00fcn bu gayretlerimizde muvaffakiyet Allah&#39;\u0131n elindedir. Ba\u015far\u0131y\u0131 tayin ve takdir eden Cenab-\u0131 Hak&#39;t\u0131r. Biz halis niyetimiz ve gayretimiz oran\u0131nda sevap ve \u015feref kazan\u0131r\u0131z. Zaferin gecikmesi bizi yolumuzdan al\u0131koymamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p> &quot;Biz seni b\u00fct\u00fcn insanlara m\u00fcjdeleyici ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderdik.&quot;<a name=\"_ftnref12\" href=\"#_ftn12\" title=\"_ftnref12\">[12]<\/a> Ayeti de Hz. Peygamber (sav) davetinin, s\u00fcnnetinin ve hayat sisteminin b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fcne yay\u0131lmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6sterir. <\/p>\n<p> &quot;Fitneden korkun (sak\u0131n\u0131n) ki, o sizden sadece zalimlere dokunmakla kalmaz.&quot;<a name=\"_ftnref13\" href=\"#_ftn13\" title=\"_ftnref13\">[13]<\/a> Ayet-i kerimesi de, \u015fayet zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131klarla m\u00fccadele etmez ve yery\u00fcz\u00fcnde \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ele ge\u00e7irmezseniz d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir b\u00f6lgesindeki fitne ve fesat hareketleri, kanser t\u00fcm\u00f6r\u00fc gibi giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131r ve sonunda hepimizi ku\u015fat\u0131r, manas\u0131nda bir ikazd\u0131r. <\/p>\n<p> Yukar\u0131da da arz etti\u011fimiz gibi bu hakimiyet ille de ordularla b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 i\u015fgal etmek tarz\u0131nda anla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Belki, ekonomik, siyasi ve askeri g\u00fc\u00e7 olarak, hem de sosyal hayat ve adalet plan\u0131nda \u00f6yle \u00fcst\u00fcn bir medeniyet kurunuz, zul\u00fcm ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc odaklar\u0131n\u0131 \u00f6ylesine kurutunuz ki, yery\u00fcz\u00fcnde yard\u0131m\u0131na ihtiya\u00e7 duyulan ve g\u00fcc\u00fcne sayg\u0131 duyulan devlet siz olas\u0131n\u0131z manas\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n<p> &quot;Biz (zafer ve hakimiyet) g\u00fcnleri (d\u00f6nemlerini) insanlar aras\u0131nda evirip \u00e7eviririz.&quot;<a name=\"_ftnref14\" href=\"#_ftn14\" title=\"_ftnref14\">[14]<\/a> Ayetinde de \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki \u00e7a\u011f\u0131n \u0130slam&#39;\u0131n \u00e7a\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131na i\u015faret ve be\u015faret vard\u0131r. <\/p>\n<p> M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnya d\u00fczenine, eski tabirle &quot;Nizam-\u0131 aleme&quot; talip ve sahip olmal\u0131d\u0131r. Ve i\u015fte bunun i\u00e7indir ki, b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcm\u00fczle Milli iradeyi iktidar yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Zira \u0130slam Birle\u015fmi\u015f Milletleri, \u0130slam Ortak Pazar\u0131, \u0130slam Savunma Pakt\u0131, M\u00fcsl\u00fcman \u00dclkeler K\u00fclt\u00fcr ve E\u011fitim \u0130\u015fbirli\u011fi ve M\u00fc\u015fterek \u0130slam Dinar\u0131 gibi evrensel bar\u0131\u015f ve dayan\u0131\u015fma unsurlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi ancak Milli G\u00f6r\u00fc\u015f ve g\u00fc\u00e7lerin (Kuvay\u0131 Milliyenin) iktidar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r!.. <\/p>\n<p> Velhas\u0131l resmen olmasa da, maalesef fikren ve filen terk etti\u011fimiz Kur&#39;ana yeniden d\u00f6nmek ve yeni bir Kur&#39;an medeniyetini ger\u00e7ekle\u015ftirmek hepimizin amac\u0131 olmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p> Sadece ruhsuz ve \u015fuursuz geleneklere saplan\u0131p kalmak, yeniliklere, ilmi ve insani de\u011fi\u015fim ve geli\u015fimlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak ta hem gericilik say\u0131l\u0131r hem de Kur&#39;an&#39;\u0131n ruhuna ayk\u0131r\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> <strong>Yenilik \u00dcretmeyen Olu\u015fum ve Toplumlar, Durgun Su Misali, Koku\u015fmaya Ba\u015flayacakt\u0131r<\/strong> <\/p>\n<p> Yenilik \u00fcretmek, hayat\u0131n her safhas\u0131nda zaman zaman ihtiya\u00e7 duyulan insan\u00ee bir faaliyettir. Z\u00eer\u00e2 de\u011fi\u015fen \u015fartlar ve insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7e\u015fitli alanlarda elde etti\u011fi birikimler, bazen hayat\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in yenilenmeyi ve yenili\u011fi kullanmay\u0131 mecburi k\u0131lar. Yenilik \u00fcretmek; fert, \u015firket, topluluk ve milletleri ileriye g\u00f6t\u00fcren bir unsur oldu\u011fu gibi, eskisiyle yetinmek insan\u0131 ve toplumlar\u0131 geri b\u0131rakan bir sebeptir. Hatt\u00e2 fert ve toplumlar\u0131n uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olabilmesinin bir \u015fart\u0131 da, d\u00fc\u015f\u00fcnce, duygu ve aksiyon pl\u00e2n\u0131nda s\u00fcrekli yenilenmek ve zaman\u0131n ruhunu yakalayacak \u015fekilde inan\u00e7 ve geleneklerini \u00e7a\u011f\u0131n idrakine s\u00f6yletebilmektir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yenilik \u00fcretmeye odakl\u0131 AR-GE (ara\u015ft\u0131rma-geli\u015ftirme) faaliyetleri o kadar vazge\u00e7ilmez h\u00e2le gelmi\u015ftir ki, b\u00fcy\u00fck m\u00e2liyetlerle ortaya konan yenilikler, marka ve patent ad\u0131 alt\u0131nda tescillenmektedir. B\u00f6ylece hem \u00fcreten ki\u015fi ve kurumlar\u0131n emekleri korunmaya al\u0131nmakta, hem de o toplumun kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k endeksi, \u00fcretti\u011fi yeni \u00fcr\u00fcnlerle hesaplanmaktad\u0131r. Bundand\u0131r ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde topluluk ve i\u015fletmelerin rekabet g\u00fcc\u00fc, b\u00fcnyelerindeki fertlerin yenilik \u00fcretme kapasite ve performanslar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 h\u00e2le gelmi\u015ftir. \u00c7ok \u00e7al\u0131\u015fmak ve \u00fcretmekten ziyade, verimli \u00e7al\u0131\u015fmak ve katma de\u011feri y\u00fcksek \u015feyler \u00fcretmek daha \u00f6nemlidir. <\/p>\n<p> Bir toplumun d\u00fc\u015f\u00fcnce zenginli\u011fi; teknoloji ve k\u00fclt\u00fcr sahas\u0131nda geli\u015fmi\u015fli\u011fi; mevcudu sorgulayan yenilik\u00e7i f\u0131tratlar\u0131n o toplumda ya\u015fama imk\u00e2n\u0131 bulmas\u0131na, her sahada ortaya konan n\u00fcans ve yeniliklerin \u00e7oklu\u011funa, yenilik \u00fcretme faaliyetlerinin destek ve te\u015fvik g\u00f6rme oran\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde AR-GE \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 mecburi k\u0131lan sa\u011fl\u0131kl\u0131 b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmeyi, toplumlar kendilerini yenili\u011fe kapatarak de\u011fil, yenilik \u00fcretim merkezleri kurarak ve \u00fcretilen yeniliklerin muhtemel yan tesirlerini analiz merkezlerinde kabul edilebilir risk seviyelerinde tutarak ger\u00e7ekle\u015ftirebilirler.  <\/p>\n<p> Yenilik; ilgili sahada var olan bilgide n\u00fcans ortaya koymad\u0131r. Do\u011furgan, ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 yenilik, &#8216;fark\u0131&#39; fark ettirir. \u00dcretilen yeni bilgi veya \u00fcr\u00fcn\u00fcn, var olan\u0131 yeniden d\u00fczenleme ve daha uygun hale getirme kapasitesi \u00f6nemlidir. Ait oldu\u011fu sahada n\u00fcans olu\u015fturabilecek bilgi veya teknolojik \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretimi de bir nevi yenilik \u00fcretme i\u015flemidir. &#8216;Yenilik \u00fcretmek&#39; kavram\u0131 \u00e7ok geni\u015f m\u00e2n\u00e2lara sahiptir. Mesel\u00e2 yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, model, teori, fikir, kavram, sentez ve tasar\u0131mlar yenilik \u00fcretmeye d\u00e2hil oldu\u011fu gibi; cihaz \u00fcretimi, kimyev\u00ee madde sentezi, safla\u015ft\u0131rma, ayr\u0131\u015ft\u0131rma ve \u00f6l\u00e7\u00fcm usulleri de yenili\u011fe d\u00e2hildir. Her yenilik \u00fcretim faaliyeti bir t\u00fcr risktir. Risk almadan katma de\u011feri y\u00fcksek geli\u015fme, b\u00fcy\u00fcme ve a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n olmayaca\u011f\u0131 temel bir hakikat oldu\u011fundan, risk alma kapasiteniz ve risk y\u00f6netimi becerileriniz ne kadar fazla ise, ilgili sahada o nispette b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fme sa\u011flayabilirsiniz.  <\/p>\n<p> <strong>Fen ve m\u00fchendislik bilimlerinde madd\u00ee ve pratik faydas\u0131 olan yenilikler daha a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 iken, sosyal ve insan\u00ee bilimlerde ise: kavram \u00fcretimi, \u00fcretilen yeni kavram\u0131n eski bilgi ve kavramlarla ili\u015fkilendirilmesi gibi yenilikler, daha \u00e7ok anlay\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi hedef al\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan insan\u00ee ve sosyal bilimlerde yap\u0131lan yenilik \u00fcretme ile fen ve m\u00fchendislik sahalar\u0131ndaki teknolojik a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 yenilikler, mahiyetleri ve hedefleri bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. Madd\u00ee ve teknolojik yenilikler, toplumda daha kolay kabul g\u00f6rebilirken, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, inan\u00e7lar\u0131 veya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme potansiyeli olan yeniliklerin hem \u00fcretimi, hem de toplum taraf\u0131ndan benimsenmesi zordur, hem uzun zaman almaktad\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte el eme\u011finden makine a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 \u00fcretime ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde, toplumlarda teknolojik \u00fcr\u00fcnleri kullanmaya kar\u015f\u0131 diren\u00e7 \u00e7ok y\u00fcksekti. Ancak teknolojinin nimetlerini ve sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131\u011f\u0131 derinden hisseden kitleler, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bunu daha kolay kabullenmektedir. Fakat sosyal ve insan\u00ee bilimlerde yenili\u011fe kar\u015f\u0131 sergilenen negatif tutum ve davran\u0131\u015flarda \u00e7ok fazla \u015fey de\u011fi\u015fmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sosyal ve be\u015fer\u00ee bilimlerdeki yeniliklerin, toplumun inan\u00e7 ve de\u011fer h\u00fck\u00fcmlerini de\u011fi\u015ftirme riski veya mevcut otoritenin stat\u00fcs\u00fcn\u00fc sorgulama ihtimali daha y\u00fcksektir. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Yenilik \u00fcretmenin basamaklar\u0131<\/strong> <\/p>\n<p> K\u00e2inatta her \u015feyin bir olu\u015f prensibi oldu\u011fu gibi, yenilik \u00fcretmenin de kendine has bir sistemati\u011fi vard\u0131r. E\u011fer yenilik \u00fcretim mant\u0131\u011f\u0131 ve s\u00fcreci bilinir ve ona uygun aksiyon stratejileri \u00fcretilirse, yenili\u011fin topluma yay\u0131lmas\u0131nda hem diren\u00e7 t\u00f6rp\u00fclenmi\u015f, hem de g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 en aza indirgenmi\u015f olur. Bunun i\u00e7in hem yenilik \u00fcreten ki\u015filer, hem de bu yenili\u011fi kullanan grup ve topluluklar\u0131n, risk y\u00f6netimi kabiliyetlerini g\u00fc\u00e7lendirmeleri gerekir. Bu basamaklar genellikle: <\/p>\n<p> <strong>a-<\/strong> Yenili\u011fin \u00fcretimi, test edip denenmesi <\/p>\n<p> <strong>b-<\/strong> Bunun inanca, k\u00fclt\u00fcre ve co\u011frafyaya uyumlu hale getirilmesi  <\/p>\n<p> <strong>c-<\/strong> Yenili\u011fin hayat\u0131n i\u00e7inde kullan\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131ndan itibaren olu\u015fabilecek yan tesirlerinin izlenmesi, \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fir. Her basama\u011f\u0131n kendine has dinamik ve s\u00fcre\u00e7leri vard\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Yenilik \u00fcretimi ve test edilip de\u011ferlendirilmesi:<\/strong> <\/p>\n<p> Yenilik \u00fcretme, yeni bir kimyev\u00ee molek\u00fcl bulmaya benzetilebilir. Yenilik \u00fcretim a\u015famas\u0131ndaki s\u00fcre\u00e7ler, evrenseldir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, AR-GE l\u00e2boratuvarlar\u0131, at\u00f6lye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, yenilik \u00fcretmeye y\u00f6nelik kulu\u00e7ka evleri (incubator, innovation center), teknoparklar, bilim-ara\u015ft\u0131rma k\u00f6yleri, birinci safhan\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yerlere birer \u00f6rnektir. Bu d\u00f6nemde rol alan kimseler; \u00fcretecekleri \u015feylerin, onlar\u0131 nerelere g\u00f6t\u00fcrebilece\u011fini ve ne gibi tesirlere yol a\u00e7abilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnemez. Bu safhada sezgileri g\u00fc\u00e7l\u00fc insanlar istihdam edildi\u011finden, ilhamlar\u0131n, sezgilerin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bu kademede, ki\u015filer, kendilerini yenili\u011fin \u00e7o\u015fkusuna ve pozitif katk\u0131lar\u0131na kapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. &quot;X elden gidiyor!&quot; gibi kayg\u0131 ve korkular bahane edilerek, bu a\u015famada vazife alan insanlar\u0131n yenilik \u00fcretimi engellenemez, sorgulanamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc, problemleri yenilik \u00fcreterek \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fan fertler, yeni bir \u015fey \u00fcretmenin, ilham ve sezgilere a\u00e7\u0131k olman\u0131n getirdi\u011fi \u00e7o\u015fku ve konsantrasyon i\u00e7inde olduklar\u0131ndan, kendilerinde korku ve endi\u015fe \u00e7ok azd\u0131r. Zaten \u015fuuralt\u0131nda korku ve endi\u015fe olan ki\u015filer, kendini yenili\u011fe kapataca\u011f\u0131 i\u00e7in bu a\u015famada rol almazlar.  <\/p>\n<p> <strong>Yeni fikir, yakla\u015f\u0131m, bilgi ve tasar\u0131m s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki ki\u015finin zihninde sera denebilecek sosyal \u00e7evrelerde ger\u00e7ekle\u015fir. Kimyev\u00ee bile\u015fiklerin i\u00e7indeki aktif maddeyi safla\u015ft\u0131rmak, bir cevheri kullan\u0131labilir h\u00e2le getirmek, \u00fc\u00e7-be\u015f kademeli ayr\u0131\u015ft\u0131rma, safla\u015ft\u0131rma i\u015flemlerini mecburi k\u0131l\u0131yorsa, benzer \u015fekilde \u00fcretilen yenili\u011fin de kullan\u0131ma haz\u0131r h\u00e2le getirilmesi i\u00e7in safla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p s\u00fcz\u00fclmesi gerekir. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Yenili\u011fin inan\u00e7 k\u00fclt\u00fcr ve co\u011frafyaya uyumlu hale getirilmesi:<\/strong> <\/p>\n<p> Bu safha, \u00fcretilen yenili\u011fin kullan\u0131m \u00e7er\u00e7evesinin tespitini ve buna k\u00fclt\u00fcrel elbise dikimini ihtiva etti\u011finden buradaki inan\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131na uyum, iz\u00e2f\u00eedir. Yenili\u011fin \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131, sivri yanlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltip, nas\u0131l ve ne \u015fekilde kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirlemek gerekir. \u00d6zellikle bu yenili\u011fi hayat\u0131n i\u00e7inde kullan\u0131rken, uyulmas\u0131 gereken k\u0131rm\u0131z\u0131 ve beyaz \u00e7izgileri ta\u015f\u0131yan kullanma k\u0131lavuzunun haz\u0131rlanmas\u0131 bu safhada asla ihmal edilmemelidir. Pilot uygulamalar\u0131n da ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi bu a\u015fama, genellikle yenili\u011fi \u00fcreten ki\u015filerin de i\u00e7inde bulundu\u011fu bir komite taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. \u00d6n testler yap\u0131l\u0131r. Bulunan cevher veya m\u00fcessir madde, sosyal l\u00e2boratuvarlarda ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya, safla\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bilhassa yan tesirlerinin belirlenmesine ve en aza indirilmesine gayret edilir. Bu safhada toplumun b\u00fct\u00fcn kesimlerine ula\u015f\u0131lmaz. Yenili\u011fin alfa ve beta test s\u00fcr\u00fcmleri yap\u0131larak, mahzurlu y\u00f6nler tespit edilir. Yenilik ve ona ba\u011fl\u0131 \u00fcr\u00fcnler tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irildikten sonra, s\u00fcr\u00fcm 1.0 olarak piyasaya arz edilir. Bu ayn\u0131 zamanda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc basama\u011f\u0131n da ba\u015flamas\u0131 demektir. \u0130kinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc basamaklar e\u015f zamanl\u0131 devam eden iki s\u00fcre\u00e7 oldu\u011fundan, bu d\u00f6nemde de AR-GE \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ettirilmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortaya \u00e7\u0131kan hatalar, yanl\u0131\u015flar, yan tesirler, s\u00fcrekli tashih edilerek, yenili\u011fin muhtemel zararlar\u0131 kontrol alt\u0131nda tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Yenili\u011fin s\u00fcrekli izlenmesi ve iyile\u015ftirilmesinin en temel gerek\u00e7esi \u015fudur: Hi\u00e7bir yenilik, mutlak iyi, do\u011fru ve g\u00fczel olmad\u0131\u011f\u0131 gibi; mutlak k\u00f6t\u00fc, yanl\u0131\u015f ve \u00e7irkin de de\u011fildir. Her yenili\u011fin olumlu ve olumsuz getirileri oldu\u011fu gibi, riskleri de vard\u0131r. Bu y\u00fczden sosyal ve be\u015fer\u00ee bilimlerde \u00fcretilen yenilikleri, i\u00e7inde zararl\u0131 unsurlar var diye, toptan reddetmek do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, s\u00fcz\u00fcp safla\u015ft\u0131rmadan kullan\u0131ma sokmak da do\u011fru de\u011fildir. <\/p>\n<p> <strong>Yenili\u011fin hayat\u0131n i\u00e7inde kullan\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131ndan itibaren olu\u015fabilecek yan tesirlerinin izlenmesi <\/strong> <\/p>\n<p> Bu devre, yenili\u011fin kullan\u0131m\u0131n\u0131 izleme ve de\u011ferlendirme kademesi olup, yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar, birinci ve ikinci basamaklardaki i\u015flerden farkl\u0131d\u0131r. Z\u00eer\u00e2 pratikte kullan\u0131ma giren yenili\u011fin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan olumlu ve olumsuz tesirlerinin tespit edilip izlenmesi, istenmeyen yan tesirlerin en aza indirilmesi i\u00e7in ne gibi tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda da \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu d\u00f6nemde yenili\u011fin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve muhtemel a\u00e7\u0131l\u0131m tesirlerini g\u00f6ren iktidardaki ki\u015filer aras\u0131nda yenili\u011fi kimin y\u00f6netece\u011fi ve me\u015fruiyet problemi de ciddi seviyede g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar.  <\/p>\n<p> Yenilik \u00fcretmedeki bu \u00fc\u00e7 safhan\u0131n tamam\u0131n\u0131n tek bir ki\u015fi veya grup taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131n\u0131 beklemek yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yenili\u011fin topluma mal olmas\u0131, toplumun yenilik \u00fcretme kapasitesinin d\u00fcnya standartlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kmas\u0131, bu \u00fc\u00e7 basama\u011f\u0131n birbirinden farkl\u0131 i\u015fleyen dinamiklerini do\u011fru alg\u0131lamaya ve ona g\u00f6re bir aksiyon belirlemeye ba\u011fl\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> Yenili\u011fin birinci ve ikinci basama\u011f\u0131nda ciddi problem ya\u015fanmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc yeni durum, s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki ki\u015filerce bilinmektedir. Ancak yeniliklerin geni\u015f halk kitleleri taraf\u0131ndan kabul g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc basama\u011fa ge\u00e7ildi\u011finde, toplumda de\u011fi\u015fik bilgi alanlar\u0131n\u0131 elinde tutan alt gruplar, yenili\u011fin gelenekten gelen bilgi ve m\u00e2n\u00e2 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirece\u011fini veya me\u015fruiyetini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7arlar. \u0130nsanlardaki haset, k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve g\u0131pta damar\u0131 uyanmaya ba\u015flar. \u0130lgili ilgisiz, bilgili bilgisiz herkes tart\u0131\u015fmaya veya h\u00e2diseye taraf olmaya davet edilir. \u0130nsanlar sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgi edinmeden yarg\u0131 ve kanaat sahibi olmaya ba\u015flar.  <\/p>\n<p> Akl-\u0131 selimle d\u00fc\u015f\u00fcnen, basiret sahibi, so\u011fukkanl\u0131, mutedil f\u0131tratlar veya bilgi-g\u00fc\u00e7 m\u00fcnasebetlerinin tepesinde oturan yetkili ki\u015filer, duruma m\u00fcdahale etmek mecburiyetinde kal\u0131rlar. Bu yetkili ki\u015filer, bir yandan kitleleri ve ilgili kesimleri, akl-\u0131 selime, mutedil ve m\u00fcspet hareket etmeye, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmaya davet ederlerken, yenili\u011fi de ya so\u011fumaya (bekletmeye) al\u0131rlar veya kullan\u0131lma alanlar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131rlar.  <\/p>\n<p> \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc basama\u011fa girildikten belli bir m\u00fcddet sonra, sular durulur. F\u0131traten yenili\u011fe a\u00e7\u0131k, akl\u0131n\u0131, mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanabilen, sorgulama cesaret ve kabiliyeti y\u00fcksek, ferdiyeti \u00e7i\u00e7ek a\u00e7m\u0131\u015f ki\u015filer, &#8216;yenili\u011fi&#39; kullanmaya devam ederler. Ancak insanlar\u0131n rahats\u0131z olabilece\u011fi k\u0131rm\u0131z\u0131 ve beyaz \u00e7izgilere sayg\u0131 duymaya daha fazla hassasiyet g\u00f6sterirler. Toplum i\u00e7indeki alt gruplar yenili\u011fi belli \u00f6l\u00e7\u00fcde benimseyerek, yeni bir denge durumunda hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye devam ederler.  <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> <strong>Yenilik \u00fcretebilmenin gerekli \u015fartlar\u0131<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>1-<\/strong> F\u0131traten yenili\u011fe a\u00e7\u0131k, &quot;i\u00e7 motivasyonu ilham arayan&quot; bir ki\u015fili\u011fe sahip olmak. \u00c7\u00fcnk\u00fc &quot;i\u00e7 motivasyonu onay arama olan&quot; taklit\u00e7i ki\u015filikler mevcutla iktifa ettiklerinden, yeniliklere kar\u015f\u0131 mesafeli davran\u0131rlar.  <\/p>\n<p> <strong>2-<\/strong> \u00d6zg\u00fcveni ve cesareti y\u00fcksek olmak, ele\u015ftirilere dayanma g\u00fcc\u00fcn\u00fc kendinde g\u00f6rme ve bunu metanetle kullanmak. <\/p>\n<p> <strong>3-<\/strong> \u00c7al\u0131\u015f\u0131lan mevzuda zihinde herhangi bir s\u0131n\u0131rlama, korku ve yasak hissini bar\u0131nd\u0131rmamak. Z\u00eer\u00e2 &quot;Ben bunu yaparsam veya \u00fcretirsem, d\u0131\u015flan\u0131r\u0131m, g\u00fcvenli\u011fim tehlikeye girer.&quot; endi\u015fesi olan ki\u015fi, yeni fikirlere yelken a\u00e7amaz. Fikri durgunlu\u011fu ve stat\u00fckoculu\u011fu tercih eder. <\/p>\n<p> <strong>4-<\/strong> Yenilik (fikir, model, marka, patent, yakla\u015f\u0131m vb) \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015fi, ortaya \u00e7\u0131kacak olan yeni bilgi veya \u00fcr\u00fcn\u00fcn nelere yol a\u00e7abilece\u011fini, \u00fcretim a\u015famas\u0131nda tam olarak tahmin edemez. Kendini bu konuda daraltamaz ve daraltmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu endi\u015feler birinci basama\u011f\u0131n de\u011fil, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc basama\u011f\u0131n problemleridir. \u0130lmi temellere ve insani hedeflere dayan\u0131yorsa, korkmamak. <\/p>\n<p> <strong>5-<\/strong> Yenilik \u00fcreten ki\u015filer, \u00fcrettiklerini tart\u0131\u015fmaya ve kullan\u0131ma a\u00e7madan \u00f6nce, yenili\u011fin topluma sunum \u015feklinin de, inanca, k\u00fclt\u00fcr ve co\u011frafyaya uygun olmas\u0131 i\u00e7in yetkilileri uyarmak ve ikinci s\u00fcrecin ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak.  <\/p>\n<p> <strong>6-<\/strong> Birinci basamakta yer alan ki\u015filiklerin, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc safhada yer alan f\u0131tratlarla ayn\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olunmas\u0131 gerekir. Bu y\u00fczden birinci basamaktaki ki\u015filerin ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc basamaktaki s\u00fcre\u00e7lere m\u00fcdahale etmelerine s\u0131n\u0131r koymak. \u00c7\u00fcnk\u00fc yenilik\u00e7i f\u0131tratlar, \u00fcrettikleri yeniliklerin hangi \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7inde kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 kamu vicdan\u0131na ve uygulay\u0131c\u0131lara b\u0131rakmal\u0131d\u0131rlar ki, yenili\u011fin kitlelere ta\u015f\u0131nmas\u0131nda problem ya\u015fanmas\u0131n. <\/p>\n<p> <strong>Yenilik iki yan\u0131 keskin bir b\u0131\u00e7ak gibidir.<\/strong> <\/p>\n<p> Yenili\u011fin geni\u015f kitlelerce kullan\u0131m\u0131 artarken, ortaya konan yenilikler, farkl\u0131 zihinlerde farkl\u0131 \u015fekillerde alg\u0131lan\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 h\u00e2disenin olumlu, g\u00fczel yanlar\u0131n\u0131 hemen fark edip, yenili\u011fi kolayca benimser. Bu benimseme o noktaya var\u0131r ki, yenili\u011fin savunucular\u0131 ve dostlar\u0131 yenili\u011fi anlat\u0131rken haddi a\u015fan beyanlarda bulunurlar. Bunlar ifrat derecesinde co\u015fku ya\u015farlarken, temkinli konu\u015fmay\u0131 unutarak yenili\u011fin &#8216;her \u015feyin derman\u0131, il\u00e2c\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc&#39; oldu\u011funu ileri s\u00fcrerler.  <\/p>\n<p> Baz\u0131lar\u0131 da yenili\u011fin var olan mevcut yap\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015finde, bilgi birikiminde yapabilece\u011fi olumsuz tesirleri kolayca alg\u0131layarak, onu kendilerine kar\u015f\u0131 bir tehdit olarak g\u00f6r\u00fcr ve onunla m\u00fccadeleyi mukaddes bir vazife sayar. Bu ki\u015filer \u015feytan\u0131n avukatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenmi\u015fcesine, yenili\u011fin de\u011fi\u015fik par\u00e7alar\u0131n\u0131 keyiflerine g\u00f6re kesip yap\u0131\u015ft\u0131rarak hilkat garibesi bir montaj ve tasar\u0131mla, yenili\u011fi k\u00f6t\u00fclemede, hayal\u00ee tehlikeler \u00fcretmede ve etrafa korku yaymada \u0131srarc\u0131 olurlar. Yenili\u011fi savunan ve yenilikten fayda g\u00f6renler de, inad\u0131na pozitif bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, sadece yenili\u011fin getirdi\u011fi ve getirece\u011fi olumlu tesirlere odaklan\u0131rlar. Tam bu s\u0131rada h\u00e2diseyi tahrik etmek isteyen provokat\u00f6rler devreye girer. Farkl\u0131 gruplar taraf\u0131ndan yenilik, \u00e2deta kutsalla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rcas\u0131na ya m\u00fcdafaa edilir veya yenilik kar\u015f\u0131tlar\u0131 paranoyak denecek \u00f6l\u00e7\u00fcde yarg\u0131s\u0131z infaza giri\u015fir.  <\/p>\n<p> Bu durum &#8216;Yenili\u011fe kar\u015f\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 tutum ve tav\u0131r geli\u015ftirememe sendromu&#39; olarak tan\u0131mlan\u0131r. Her yenilik \u00fcretildi\u011finde bu sendrom, \u00e7e\u015fitli seviyelerde g\u00f6zlenir. Bu sendroma yakalanan ki\u015filerin ay\u0131rt edici \u00f6zellikleri \u015funlard\u0131r: <\/p>\n<p> <strong>1-<\/strong> Entelekt\u00fcel a\u00e7\u0131dan, sadece kendi yorumlar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler.  <\/p>\n<p> <strong>2-<\/strong> Kendi alg\u0131lamalar\u0131n\u0131 merkez\u00ee referans noktas\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinden, literat\u00fcrden sadece kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerine uyan bilgileri se\u00e7meye, dezenformasyon yapmaya meyilli tiplerdir. <\/p>\n<p> <strong>3-<\/strong> Yenili\u011fin getirdi\u011fi n\u00fcanslara kar\u015f\u0131 duyars\u0131z ve pe\u015fin h\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.  <\/p>\n<p> <strong>4-<\/strong> Fark\u0131 fark edebilme kapasiteleri d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan, siyah-beyaz mant\u0131\u011f\u0131yla h\u00e2diselere bakarlar. Aradaki gri tonlar\u0131 alg\u0131lama \u00f6z\u00fcrl\u00fcd\u00fcrler.  <\/p>\n<p> <strong>5-<\/strong> Yenili\u011fin ya sadece olumlu yahut sadece olumsuz y\u00f6nlerini ve yan tesirlerini g\u00f6r\u00fcrler. Bunu da anlat\u0131rken keskin bir dil ve \u00fcslup kullanmaktan \u00e7ekinmezler. <\/p>\n<p> <strong>6-<\/strong> Yeniliklere kar\u015f\u0131, \u00e7ok kat\u0131 dogmatik inan\u00e7lara sahiptirler. <\/p>\n<p> <strong>7-<\/strong> Yenili\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken, konuyla hi\u00e7 al\u00e2kas\u0131 olmayan \u015feyleri tuhaf \u015fekilde birbiriyle ili\u015fkilendirme gibi al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 sergilerler.  <\/p>\n<p> <strong>8-<\/strong> Sahih kaynaklardan ve birinci elden bilgi sahibi olmadan, kanaat ve h\u00fck\u00fcm olu\u015fturup, bunu keskin bir dille medyaya ta\u015f\u0131ma tem\u00e2y\u00fcl\u00fcndedirler. \u0130frat ve tefrit tav\u0131rlar\u0131ndan dolay\u0131, mutedil hareket edemezler.  <\/p>\n<p> <strong>9-<\/strong> Her yenili\u011fi, kendi inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerine kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilmi\u015f tehlikeli bir g\u00fc\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcrler. Bu y\u00fczden \u015f\u00fcphecidirler.  <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> <strong>Gelenek ve yenilik aras\u0131ndaki ince \u00e7izgi<\/strong> <\/p>\n<p> Gelenek ge\u00e7mi\u015fin miras\u0131n\u0131 korumay\u0131, k\u00f6klere ba\u011fl\u0131 kalmay\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131rken; yenilik, zaman\u0131n ruhunu, \u00e7a\u011f\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 dikkate alarak, gelene\u011fi \u00e7a\u011f\u0131n renkleri, kokular\u0131 ve tatlar\u0131yla yeniden ifade etme aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 temsil eder. De\u011fi\u015ferek gelene\u011fi devam ettirmek, gelene\u011fi koruyarak de\u011fi\u015fmek, gelenekle yenilik aras\u0131ndaki hassas ba\u011flant\u0131y\u0131 ifade eder. Z\u0131tlar aras\u0131ndaki siyah-beyaz keskinli\u011fin giderek gri ve puslu ge\u00e7i\u015flere yerini b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, gelene\u011fi korurken yenilik \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015fmak, daha da riskli h\u00e2le gelmi\u015ftir. Ayr\u0131ca be\u015fer\u00ee bilimlerde \u015fimdiye kadar temel hakikatlerin hemen hemen tamam\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik \u00fcsl\u00fbplarla s\u00f6ylendi\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, sosyal bilimlerde yenilik \u00fcretmek, hem daha zordur, hem de yanl\u0131\u015f anlama ve \u015f\u00fcphelere daha a\u00e7\u0131kt\u0131r. Do\u011fru ile yanl\u0131\u015f, hak ile bat\u0131l, g\u00fczel ile \u00e7irkin, iyi ile k\u00f6t\u00fc aras\u0131ndaki \u00e7izgileri kaybetmeden gri tonlar i\u00e7inde yenilik \u00fcretmek, bu y\u00fczden ancak &quot;ufuk \u00f6tesi&quot; d\u00fc\u015f\u00fcnebilen ve risk alma kapasitesi y\u00fcksek insanlar\u0131n, kolektif \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir d\u00f6nemde, yenilik \u00fcretme te\u015febb\u00fcsleri, hem gelene\u011fin a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131 \u00e7evrelerde hem de f\u0131traten \u015f\u00fcpheci, gelenek\u00e7i ve tutucu insanlarda hem teredd\u00fctle kar\u015f\u0131lan\u0131r, hem de gelene\u011fi bozucu bir tehdit olarak alg\u0131lan\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan yenilik \u00fcretmenin, h\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcncenin h\u00e2kim oldu\u011fu, ferd\u00ee h\u00fcrriyetin garanti alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve ferdin \u00e7i\u00e7ek a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 topluluklar i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu asla unutulmamal\u0131d\u0131r. E\u011fer b\u00f6yle bir zemin yoksa, her t\u00fcrl\u00fc yenilik, tabana ve geni\u015f kitlelere ula\u015f\u0131rken, belli gruplar\u0131n ciddi direncine ve sald\u0131r\u0131s\u0131na maruz kal\u0131r. Daha da ilginci, yenili\u011fi \u00fcreten ki\u015filer, her t\u00fcrl\u00fc iftira ve sald\u0131r\u0131ya u\u011frar. Tarih sayfalar\u0131na gidildi\u011finde buna hem Do\u011fu, hem de Bat\u0131&#39;da binlerce \u00f6rnek bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun \u00f6nemli bir sebebi, her yenili\u011fin, hitap etti\u011fi alanda var olan kurulu d\u00fczeni ve ba\u011flant\u0131lar\u0131 bozma potansiyeli ta\u015f\u0131mas\u0131 ve insanlarda &#8216;Bir \u015feyler elden gidiyor.&#39; korkusunu tetiklemesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yenilikler stat\u00fckoyu, var olan iktidar-g\u00fc\u00e7 m\u00fcnasebetlerini ve y\u00f6netim sistemini de\u011fi\u015fime zorlad\u0131\u011f\u0131ndan, tabiat\u0131 gere\u011fi korkutucu ve endi\u015fe vericidir. Yenilik ve risk y\u00f6netimi becerileri geli\u015fmemi\u015f topluluklar, yenilikleri veya farkl\u0131l\u0131klar\u0131 tehlike olarak alg\u0131lad\u0131klar\u0131ndan, kendilerini yenili\u011fe kapatarak, stat\u00fckoculu\u011fa daha \u00e7ok prim verme temay\u00fcl\u00fcndedirler. <\/p>\n<p> <strong>Netice olarak, yenilik \u00fcretmek ile \u00fcretilen yeniliklerin toplum taraf\u0131ndan kabul edilme s\u00fcre\u00e7leri ve insanlar\u0131n yenili\u011fe uyum sa\u011flama kapasiteleri farkl\u0131 \u015feylerdir. T\u00fcrk toplumu, yenilikleri t\u00fcketmeye ve kullanmaya daha yatk\u0131nd\u0131r. Toplumumuzda \u00fcretilen yenilikleri destekleme ve te\u015fvik etme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 pek olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve yenilikler sosyo-k\u00fclt\u00fcrel sistem taraf\u0131ndan da desteklenmedi\u011finden, AR-GE k\u00fclt\u00fcr\u00fc de pek geli\u015fmemi\u015ftir. Bunun bir sebebi, toplumun yenilik \u00fcretmenin asgari \u015fartlar\u0131 konusunda bilgi sahibi olmamas\u0131 ve olanlar\u0131n da bu riski g\u00f6ze almay\u0131p mevcut durumla iktifa etmesidir. Bir di\u011fer sebebi de, T\u00fcrk toplumunda yenili\u011fe ve risk almaya m\u00fctemayil insan say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok az olmas\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle e\u011fitim, medya ve y\u00f6netimde korku eksenli, bask\u0131c\u0131 bir anlay\u0131\u015f\u0131n yayg\u0131n olmas\u0131, toplumda yenili\u011fe ve risk almaya kapal\u0131 insanlar\u0131n say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015fa yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>E\u011fer T\u00fcrk toplumu her seviyede ve her alanda yenilik \u00fcretmenin bu \u00fc\u00e7 basamakl\u0131 farkl\u0131 dinamiklere g\u00f6re i\u015fleyen mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaz, stratejiler \u00fcretmez, buna uygun ad\u0131mlar atmazsa, \u00e7a\u011f\u0131 yakalamas\u0131 ve a\u015fmas\u0131 olduk\u00e7a zor olaca\u011f\u0131 gibi, bu konuda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck z\u00e2yiatlar vermesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/strong><a name=\"_ftnref15\" href=\"#_ftn15\" title=\"_ftnref15\"><sup><sup>[15]<\/sup><\/sup><\/a> <\/p>\n<p> <\/p>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> Furkan: 30 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> Hicr: 91 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\" title=\"_ftn3\">[3]<\/a> Nisa: 113 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn4\" href=\"#_ftnref4\" title=\"_ftn4\">[4]<\/a> Z\u00fcmer:41 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn5\" href=\"#_ftnref5\" title=\"_ftn5\">[5]<\/a> Hadisi \u015eerif, Ramuzel Ehadis no: 4474 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn6\" href=\"#_ftnref6\" title=\"_ftn6\">[6]<\/a> Hadid: 16 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn7\" href=\"#_ftnref7\" title=\"_ftn7\">[7]<\/a> 10 Sahihi M\u00fcslim c.2 hadis no: 267 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn8\" href=\"#_ftnref8\" title=\"_ftn8\">[8]<\/a> Rum: 58 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn9\" href=\"#_ftnref9\" title=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0 Al-i \u0130mran:104 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn10\" href=\"#_ftnref10\" title=\"_ftn10\">[10]<\/a> Al-i \u0130mran: 110 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn11\" href=\"#_ftnref11\" title=\"_ftn11\">[11]<\/a> Enfal:39 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn12\" href=\"#_ftnref12\" title=\"_ftn12\">[12]<\/a> Sebe:28 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn13\" href=\"#_ftnref13\" title=\"_ftn13\">[13]<\/a>\u00a0 Enfal: 25 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn14\" href=\"#_ftnref14\" title=\"_ftn14\">[14]<\/a> Al-i \u0130mran: 140 <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn15\" href=\"#_ftnref15\" title=\"_ftn15\">[15]<\/a> Kas\u0131m 2006 \/ Dr. Selim Ayd\u0131n \/ S\u0131z\u0131nt\u0131 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>Kur&#39;an, \u0130slam dininin temel ve mukaddes kitab\u0131 ve tabii hayat d\u00fczeninin genel program\u0131d\u0131r. Kur&#39;an bir anayasa kitab\u0131 de\u011fildir ama, her as\u0131rdaki Adil kurallar\u0131n temel ve tabii esas\u0131d\u0131r. O sadece bir tarih kitab\u0131 da de\u011fildir ama, do\u011fru tarihin ibret ve hikmet dolu yegane dayana\u011f\u0131d\u0131r.<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a> Hem ahlaki ve manevi ilimlerin, hem modern ve m\u00fcspet bilimlerin, ilham ve i\u015faret kayna\u011f\u0131d\u0131r. Kur&#39;an ba\u015ftan sona h\u00fck\u00fcm ve hikmet kitab\u0131 olan Allah&#39;\u0131n hitab\u0131d\u0131r. Peygamberimiz (s.a.v.)&#39;in bile bir harfini de\u011fi\u015ftiremeyece\u011fi<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\"><strong>[2]<\/strong><\/a>, hi\u00e7 kimsenin ve hi\u00e7bir zaman yanl\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6steremeyece\u011fi ve bir benzerini asla meydana getiremeyece\u011fi<a name=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\" title=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a> Hak&#39;k\u0131n kelam\u0131d\u0131r. Kur&#39;an&#39;da, kendisiyle ilgili \u00e7\u00f6z\u00fcm ve \u00e7areye esas olacak bir h\u00fck\u00fcm bulunmayan ilmi ahlaki, siyasi ve iktisadi hi\u00e7bir mesele yoktur.<\/strong> <\/p>\n<p> <\/p>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> Yusuf: 3 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> Yunus: 15 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\" title=\"_ftn3\">[3]<\/a> Yunus: 37 <\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[66],"tags":[],"class_list":["post-866","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-subat-2007"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=866"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/866\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}