\u00a0 <\/p>\n
Hiddet, \u015eiddet, Nefret ve Cinnet!…<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n \u0130slams\u0131zl\u0131k, toplumu insanl\u0131ktan \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u0130mans\u0131zl\u0131k s\u0131n\u0131r tan\u0131mazl\u0131\u011f\u0131, bu da sab\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 ve her t\u00fcrl\u00fc sapk\u0131nl\u0131k ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor. Haks\u0131zl\u0131k, hayas\u0131zl\u0131k, ars\u0131zl\u0131k ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k h\u0131zla yay\u0131l\u0131yor. Bunal\u0131mlar\u0131n, intiharlar\u0131n \u00f6n\u00fc al\u0131nam\u0131yor. Cinnetler, cinayetler ve sinsi rezaletler cemiyeti temelinden sars\u0131yor. <\/strong> <\/p>\n Tarihi tecr\u00fcbelerden ve Kur'ani tenbihlerden anl\u0131yoruz ki; b\u00f6yle durumlarda:<\/strong> <\/p>\n \u00a0 <\/p>\n Sab\u0131rs\u0131zl\u0131k ve sorumsuzluk, ailevi ve toplumsal \u015fiddeti ve hiddeti art\u0131r\u0131yor ve bunal\u0131ma s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor!<\/strong> <\/p>\n Evdeki \u015fiddet, \u00e7ocu\u011fu da \u015fiddete itiyor.<\/strong> <\/p>\n \u015eiddet \u015fiddeti do\u011furuyor<\/strong> <\/p>\n Trakya \u00dcniversitesi (T\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Ana Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, \u015fiddet nedenleri aras\u0131nda ruhsal sorunlar, ailede, okulda, toplumda ya\u015fanan \u015fiddet, medyadaki haber film, dizi, \u00e7izgi film, magazin, k\u00f6t\u00fc arkada\u015f \u00e7evresi, geli\u015fmemi\u015f ki\u015filik, ama\u00e7s\u0131zl\u0131k, ilgisiz aile gibi etkenlerin oldu\u011funu anlatt\u0131. <\/p>\n Trakya \u00dcniversitesi (T\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Ana Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, \u015fiddet davran\u0131\u015f\u0131ndan etkilenme ve \u015fiddeti \u00f6\u011frenmenin \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda ba\u015flayabildi\u011fini belirterek, "Evlerdeki \u015fiddet, \u00e7ocuklara k\u00f6t\u00fc \u00f6rnek oluyor" dedi. Yorulmaz, bu y\u0131l okullar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131yla birlikte, \u00f6nceki y\u0131llara oranla daha fazla say\u0131da ve daha ciddi \u015fiddet olaylar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Bunun nedenlerini sadece okulda araman\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Yorulmaz, \u015fiddet etkenlerini belirlemeden ve t\u00fcm\u00fcne m\u00fcdahale etmeden \u00e7\u00f6z\u00fcm araman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. <\/p>\n \u015eiddetin \u00f6\u011frenilen bir davran\u0131\u015f oldu\u011funu belirten Yorulmaz, "\u015eiddet, fiziksel, duygusal, cinsel, ekonomik olabilece\u011fi gibi ihmal bi\u00e7iminde de olabilir" dedi. Yorulmaz, \u015fiddet nedenleri aras\u0131nda ruhsal sorunlar, ailede, okulda, toplumda ya\u015fanan ve \u015fahit olunan \u015fiddet, medyadaki haber film, dizi, \u00e7izgi film, magazin, hayvanlara \u015fiddet uygulanmas\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 bask\u0131c\u0131 ve otoriter ortam, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, k\u00f6t\u00fc arkada\u015f \u00e7evresi, geli\u015fmemi\u015f ki\u015filik, ama\u00e7s\u0131zl\u0131k, ilgisiz aile gibi etkenlerin oldu\u011funu anlatt\u0131. <\/p>\n "Katiller \u00e7ocukken \u015fiddete u\u011fruyor"<\/strong> <\/p>\n \u00c7ocuklu\u011funda \u015fiddetle kar\u015f\u0131la\u015fanlar\u0131n b\u00fcy\u00fcd\u00fcklerinde \u015fiddet uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Yorulmaz, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n katillerin \u00e7ocukken aile i\u00e7i \u015fiddetle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ki\u015filer oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yledi. Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re, ailelerin \u00fc\u00e7te birinde fiziksel, yar\u0131dan fazlas\u0131nda s\u00f6zl\u00fc \u015fiddet oldu\u011funu belirten Yorulmaz, "\u015eiddet davran\u0131\u015flar\u0131ndan etkilenme ve \u015fiddeti \u00f6\u011frenme \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda ba\u015flayabiliyor. Evlerdeki \u015fiddet \u00e7ocuklara k\u00f6t\u00fc \u00f6rnek oluyor. \u015eiddete u\u011frayanlar\u0131n y\u00fczde 80'i buna kar\u015f\u0131 bir \u015fey yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u015eiddet uygulanan evlerin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcnde ise \u00e7ocuklar \u015fiddette \u015fahit oluyor. E\u011fitimsiz, d\u00fc\u015f\u00fck gelirli ailelerde de \u015fiddet daha fazla ya\u015fan\u0131yor. Ailelerin y\u00fczde 63'\u00fcnde \u00e7ocuklara y\u00f6nelik \u015fiddet bulunmakta. Annelerin y\u00fczde 76's\u0131, e\u015flerinin \u00e7ocuklar\u0131na k\u00f6t\u00fc davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor" dedi.[1]<\/a> <\/p>\n <\/p>\n \u0130nsan israf\u0131\u00a0 <\/strong> <\/p>\n T\u0131p Profes\u00f6r\u00fc, kendi fak\u00fcltesinde intihar ediyor. <\/p>\n Emekli Albay, o\u011flunu b\u0131\u00e7aklad\u0131ktan sonra onuncu kattan kendini atarak intihar etti\u011fi haberleri gazetelerde ba\u015f sayfada yer al\u0131yor. <\/p>\n Bir Profes\u00f6r, konu\u015fmas\u0131ndan sonra fak\u00fcltede verdi\u011fi derslere son veriliyor ve k\u0131rk y\u0131lda yeti\u015fen bir ilim adam\u0131n\u0131n bilgisine kilit vuruluyor. <\/p>\n E\u011fitimimizde bir \u015feylerin eksik oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. <\/p>\n \u0130nsan israf\u0131 var. <\/p>\n "\u0130sraf etmeyiniz" dense hemen akl\u0131m\u0131za yiyecek, i\u00e7ecek, giyecek ve kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u015fyan\u0131n israf edilmemesi gelir. Do\u011frudur. <\/p>\n Ancak Kur'an-\u0131 Kerim'de yirmi \u00fc\u00e7 ayette israftan bahsederken ayetlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu insan israf\u0131ndan bahsetmektedir. Ancak be\u015f kadar ayet e\u015fyan\u0131n israf edilmemesini istemektedir. <\/p>\n Yery\u00fcz\u00fc ve g\u00f6ky\u00fcz\u00fc insan i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yle ise birinci derecede insan israf\u0131 yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Rabbimiz, kendini tanr\u0131 ilan eden Firavunun m\u00fcsrif oldu\u011funu haber verir.[2]<\/a> <\/p>\n \u0130nsanl\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan kendini tanr\u0131 yerine koyup insanlar\u0131 kendine kul yapt\u0131\u011f\u0131ndan ve o insanlar\u0131 kendisiyle beraber cehenneme att\u0131\u011f\u0131ndan m\u00fcsrif olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n K\u00fcll\u00fc\u011fe at\u0131lan bir cam, k\u00e2\u011f\u0131t, ekmek par\u00e7as\u0131 israft\u0131r. Bo\u015f yere yak\u0131lan elektrik, musluktan bo\u015fa damlayan su israf edilmi\u015ftir. Bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131m\u0131z bazen buna dikkat \u00e7ekerler, ama insan israf\u0131na pek dikkat \u00e7ekmezler. <\/p>\n Alt\u0131n madeninden daha de\u011ferli beyinler ke\u015ffedilmeden \u00fclkenin en \u00fccra k\u00f6\u015felerinde do\u011fup, b\u00fcy\u00fcy\u00fcp \u00f6l\u00fcp gitmekteler. <\/p>\n A\u00e7\u0131ktan veya gizlice k\u00f6t\u00fcl\u00fck yayan, insanlar\u0131n \u015fahs\u0131na veya mallar\u0131na kar\u015f\u0131 haks\u0131zl\u0131k yapanlar, Allah'a ortak ko\u015fanlar kendilerini israf eden insanlard\u0131r. <\/p>\n Rabbimiz A'raf suresinin 34. ayetinde "Her \u00fcmmetin bir eceli vard\u0131r. Onlar\u0131n eceli gelince ne bir saat gecikir, ne de bir saat \u00f6ne ge\u00e7er" buyurur. <\/p>\n Ayet insanlar\u0131n ecelini anlatan ayetle ayn\u0131d\u0131r. \u0130nsan yerine \u00fcmmet kelimesi getirilmi\u015ftir. Milletlerin ecelini haz\u0131rlayan sebepleri \u0130bni Haldun Mukaddime (2\/296)'sinde uzun uzun anlat\u0131yor. Anlatt\u0131klar\u0131n\u0131n hepsini \u00f6zetleyecek bir kelime arayacak olursak oda "\u0130sraf" kelimesidir. <\/p>\n Sokaklarda dola\u015f\u0131p "Eski demir al\u0131r\u0131\u0131\u0131\u0131m, eski ka\u011f\u0131t, eski cam al\u0131r\u0131\u0131\u0131\u0131\u0131\u0131m" diyen insanlar\u0131 severim. \u0130sraf\u0131 \u00f6nl\u00fcyorlar. Ekonomiye katk\u0131da bulunuyorlar. K\u00e2\u011f\u0131t toplayarak da\u011fdaki a\u011fac\u0131n kesimini \u00f6nl\u00fcyorlar. Ama insan israf\u0131na hi\u00e7 dikkat edilmiyor. <\/p>\n Irak'ta, Filistin'de ekin bi\u00e7er gibi insan bi\u00e7iyorlar.<\/strong> <\/p>\n \u00c7evrecilerin bir a\u011fa\u00e7 kesimine engel olmak i\u00e7in g\u00f6sterdikleri engelleyici faaliyetin y\u00fczde birini insan bi\u00e7enlere kar\u015f\u0131 g\u00f6stermiyorlar.<\/strong> <\/p>\n "Bir deli bir kuyuya bir ta\u015f atar, k\u0131rk ak\u0131ll\u0131 \u00e7\u0131karamaz" atas\u00f6z\u00fcm\u00fcz vard\u0131.<\/strong> <\/p>\n Kemal Suavi Yazg\u0131\u00e7 beyefendi bir \u015fiirinde ak\u0131ll\u0131lar\u0131 da:<\/strong> <\/p>\n "K\u0131rk ak\u0131ll\u0131<\/strong> <\/p>\n K\u0131rk\u0131n\u0131n da kulpu k\u0131r\u0131k ak\u0131ll\u0131" diye tarif ederken yine de \u00fcmitsizlik tohumu sa\u00e7mamak i\u00e7in: <\/strong> <\/p>\n "Kuyu ona att\u0131\u011f\u0131m ta\u015f\u0131 kustu<\/strong> <\/p>\n Kabul etmedi delili\u011fimi" diyor ve kuyular\u0131n da bizim yan\u0131m\u0131zda oldu\u011funu anlat\u0131veriyor.[3]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n Televizyon ekranlar\u0131nda polisle kovalamaca oynayan e\u015fcinsellerimiz, uyu\u015fturucu i\u00e7enlerimiz, pazarlayanlar\u0131m\u0131z, \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc adam say\u0131s\u0131na g\u00f6re itibar\u0131n\u0131 kendi d\u00fcnyas\u0131nda art\u0131ranlar\u0131m\u0131z, ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131 oran\u0131nda makam, mevki elde edenlerimiz, hortumlad\u0131\u011f\u0131 para oran\u0131nda sayg\u0131 g\u00f6renlerimiz, b\u00fct\u00fcn bunlar israf edilmi\u015f insanlar\u0131m\u0131z."<\/strong>[4]<\/a> <\/p>\n Yine sab\u0131rs\u0131zl\u0131k, \u015fuursuzlu\u011fu ve huzursuzlu\u011fu k\u00f6r\u00fckleyip, pek \u00e7ok davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. <\/strong> <\/p>\n Davran\u0131\u015f bozuklu\u011funun temel \u00f6zellikleri ba\u015fkalar\u0131n\u0131n temel haklar\u0131na sald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ya da i\u00e7inde olunan ya\u015fa uygun olarak ba\u015fl\u0131ca toplumsal de\u011ferlerin ya da kurallar\u0131n hi\u00e7e say\u0131ld\u0131\u011f\u0131, tekrarlay\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde ve s\u00fcrekli olarak g\u00f6r\u00fclen bir bozukluktur.<\/strong> <\/p>\n Belirtileri<\/strong> <\/p>\n 1-<\/strong> \u00c7o\u011fu zaman ba\u015fkalar\u0131na g\u00f6zda\u011f\u0131 vermek, korkutmak ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslamak. <\/p>\n 2-<\/strong> \u00c7o\u011fu kez kavga ve d\u00f6v\u00fc\u015f ba\u015flatmak. <\/p>\n 3-<\/strong> Sopa, ta\u015f, k\u0131r\u0131k \u015fi\u015fe, \u015fi\u015f, b\u0131\u00e7ak, tabanca ile ba\u015fkalar\u0131na ciddi bir bi\u00e7imde fiziksel olarak zarar vermek, yaralamak. <\/p>\n 4-<\/strong> \u0130nsanlara fiziksel olarak sald\u0131r\u0131da bulunmak. <\/p>\n 5-<\/strong> Hayvanlara fiziksel olarak ac\u0131mas\u0131z davranmak. <\/p>\n 6-<\/strong> Di\u011fer insanlar\u0131 zorla soymak, h\u0131rs\u0131zl\u0131k\u00a0 ve\u00a0 silahl\u0131 soygun yapmak. <\/p>\n 7-<\/strong> Cinsel olarak di\u011fer insanlar\u0131 taciz etmek, zorlamak. <\/p>\n 8-<\/strong> Yang\u0131n \u00e7\u0131karmak. <\/p>\n 9-<\/strong> Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n e\u015fyalar\u0131na zarar vermek, k\u0131rmak, par\u00e7alamak. <\/p>\n 10-<\/strong> Ba\u015fka insanlar\u0131n evine ve arabas\u0131na zorla girmeye \u00e7al\u0131\u015fmak. <\/p>\n 11-<\/strong> Bir \u00e7\u0131kar sa\u011flamak ve sorumluluktan ka\u00e7mak i\u00e7in \u00e7o\u011fu zaman yalan konu\u015fmak. <\/p>\n 12-<\/strong> Ba\u015fka insanlar\u0131n de\u011ferli e\u015fyalar\u0131n\u0131 \u00e7almak. <\/p>\n 13-<\/strong> Ma\u011fazalardan kimse g\u00f6rmeden mal \u00e7almak, ve evrakta sahtekarl\u0131k yapmak. <\/p>\n 14-<\/strong> On \u00fc\u00e7 ya\u015f \u00f6ncesinden ba\u015flayarak ailenin yasaklar\u0131na kar\u015f\u0131, \u00e7o\u011fu zaman geceyi d\u0131\u015far\u0131da ge\u00e7irmek ve evden ka\u00e7mak. <\/p>\n 15-<\/strong> On \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce ba\u015flayarak \u00e7o\u011fu zaman okuldan ka\u00e7mak, kurallar\u0131 ciddi bi\u00e7imde bozmak. <\/p>\n 16-<\/strong> On sekiz ya\u015f\u0131ndan sonra antisosyal davran\u0131\u015flar g\u00f6stermek, haks\u0131zl\u0131\u011fa ve ahlaks\u0131zl\u0131\u011fa kaymak <\/p>\n Yukar\u0131daki tan\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fcn, son 6 ay veya 1 y\u0131ld\u0131r, en az \u00fc\u00e7 tanesi olmas\u0131 halinde davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu te\u015fhisi konulur. <\/p>\n \u00a0Bunlara e\u015flik eden \u00f6zellikler ve bozukluklar\u00a0 <\/strong> <\/p>\n Davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu olan ki\u015filer, di\u011fer insanlar\u0131n duygular\u0131n\u0131, arzu, istek ve beklentilerini umursamazlar ve empati yapamazlar. Sald\u0131rgan bireyler, belirsiz ortamlarda di\u011ferlerinin niyetlerini d\u00fc\u015fmanca ve tehdit edici olarak alg\u0131larlar. Sald\u0131rgan tepkiler verip, bu tepkilerinde de hakl\u0131 ve mant\u0131kl\u0131 olduklar\u0131na inan\u0131rlar. Bu bireyler kat\u0131, ars\u0131z olup, duruma uygun su\u00e7luluk ve pi\u015fmanl\u0131k duygular\u0131 da g\u00f6stermezler. \u00c7o\u011fu kez arkada\u015flar\u0131n\u0131 ele verip, kendi su\u00e7lar\u0131 nedeniyle ba\u015fkalar\u0131n\u0131 su\u00e7larlar. G\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ama kendilerine g\u00fcvenleri genelde d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u00d6fke ataklar\u0131, irrite – gergin hal, engellenmeye kar\u015f\u0131 tolerans d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve s\u0131k s\u0131k kaza yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Okul ba\u015far\u0131lar\u0131 ya\u015fa ve zekaya g\u00f6re beklenen d\u00fczeyin alt\u0131ndad\u0131r (okuma ve s\u00f6zel becerilerde s\u0131kl\u0131kla). \u0130ntihar d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve intihar giri\u015fimleri, rasgele cinsel ili\u015fkilerle hastal\u0131k ta\u015f\u0131ma ve okuldan at\u0131lmalar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <\/p>\n Ailenin tutumlar\u0131 \u00f6nemlidir<\/strong> <\/p>\n Anne ve baban\u0131n reddi ve ihmali, huysuz bebeklik d\u00f6nemi bak\u0131m\u0131nda ve e\u011fitiminde tutars\u0131zl\u0131klar ve bask\u0131, fiziksel ve cinsel s\u00f6m\u00fcr\u00fc – dayak – denetim eksikli\u011fi, \u00e7ocu\u011fun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7izilmemesi, bak\u0131m veren ki\u015filerin s\u0131k s\u0131k de\u011fi\u015fmesi, ailedeki b\u00fcy\u00fcklerin say\u0131s\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131, su\u00e7lu \u00e7ocuk gruplar\u0131yla arkada\u015fl\u0131k etme de, aileden kaynaklanan bozukluklard\u0131r. <\/p>\n G\u00f6r\u00fclme oran\u0131<\/strong> <\/p>\n Davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu son 10 – 20 y\u0131lda artm\u0131\u015ft\u0131r ve kentlerde daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmektedir. Erkek \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 biraz daha fazlad\u0131r. (18 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki erkeklerde % 6 – 16, k\u0131zlarda ise % 2 – 9 aras\u0131nda de\u011fi\u015fir) <\/p>\n Davran\u0131\u015f bozuklu\u011funun seyri<\/strong> <\/p>\n Davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu 5 – 6 ya\u015flar\u0131nda ba\u015flayabilir. Daha \u00e7ok ge\u00e7 \u00e7ocukluk ya da erken ergenlik d\u00f6neminde ba\u015flar. 16 ya\u015f\u0131ndan sonra nadir olarak ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Gidi\u015fi de\u011fi\u015fkendir. Erken ba\u015flam\u0131\u015fsa Antisosyal ki\u015filik bozuklu\u011fu riskini art\u0131r\u0131r. Duygu durum bozuklu\u011fu, anksiyete bozuklu\u011fu riskleri de vard\u0131r. <\/p>\n Genetiktir ayn\u0131 zamanda<\/strong> <\/p>\n Genetik ve \u00e7evre \u015fartlar\u0131 ile olu\u015fan bir bozukluktur. Alkol ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, duygu durum bozuklu\u011fu, \u015fizofreni, hiperaktivite bozuklu\u011fu, davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu g\u00f6steren ailelerin \u00e7ocuklar\u0131nda bu bozukluk s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <\/p>\n E\u015flik eden rahats\u0131zl\u0131klar<\/strong> <\/p>\n Kar\u015f\u0131t olma – kar\u015f\u0131 gelme bozuklu\u011fu ve dikkat eksikli\u011fi – hiperaktivite bozukluklar\u0131 ile birlikte bulunabilir. Manik epizod ge\u00e7iren \u00e7ocuklarla ve uyum bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklardan ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki bireylere antisosyal ki\u015filik bozuklu\u011fu tan\u0131s\u0131 konmaz. <\/p>\n Normal d\u0131\u015f\u0131 davran\u0131\u015flar<\/strong> <\/p>\n Davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu nedir sorusunun yan\u0131t\u0131 tarih boyunca insanlar\u0131n ilgi alan\u0131 olmu\u015ftur. \u00c7in- M\u0131s\u0131r -\u0130brani ve Yunan dillerinde yaz\u0131lm\u0131\u015f yap\u0131tlarda davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu g\u00f6steren ki\u015filerde ilgili \u00f6yk\u00fclere rastlan\u0131r Yunan mitolojisinde Herk\u00fcl'\u00fcn sara n\u00f6betleri ge\u00e7irerek insanlara sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 "Deli \u0130brahim"'in b\u00fcy\u00fckl\u00fck duygular\u0131na kap\u0131larak taht\u0131ndan indirilmesi, Mozart'\u0131n bestelerini yaparken zehirlenece\u011fine dair inanc\u0131, Van Gogh'un kula\u011f\u0131n\u0131 kesip bir fahi\u015feye yollamas\u0131 tarihte "davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu "olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n Hangisi normal?<\/strong> <\/p>\n Davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde en \u00f6nemli sa\u011fl\u0131k sorunu olarak kabul edilmektedir ama hangi davran\u0131\u015f normal, hangi davran\u0131\u015f anormal konusunda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda net bir bilgiye ula\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Psikologlar ve Psikyatrlar birbirleriyle te\u015fhis koymada \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. Ama biz biliyoruz ki normal olan \u0130sl\u00e2miyet'in bize \u00f6ng\u00f6rd\u00fckleridir. Onun haricindekiler anormaldir. <\/p>\n Tedavisi<\/strong> <\/p>\n Davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131n\u0131n tedavisinde genellikle \u00e7ocuk ve gen\u00e7 psikiyatrisi – psikolojisi devreye girer. \u00c7ocuk genellikle 8-9 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda ise aile g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri biraz daha a\u011f\u0131rl\u0131k kazan\u0131yor diyebiliriz. Tabi \u00e7ocukla bireysel g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, \u00e7e\u015fitli testler de yap\u0131l\u0131yor. Daha b\u00fcy\u00fck ya\u015f gruplar\u0131nda ve gen\u00e7lerde, gencin kendisiyle yap\u0131lan terapiler a\u011f\u0131rl\u0131k kazan\u0131yor, yine aile bireylerine de psikolojik dan\u0131\u015fmanl\u0131k uygulan\u0131yor. Baz\u0131 davran\u0131\u015f sorunlar\u0131n\u0131n temelinde endi\u015fe ve depresyon sorunlar\u0131 da oldu\u011fu i\u00e7in, bazen davran\u0131\u015f sorunu olarak ba\u015fvuran gen\u00e7te veya \u00e7ocukta temeldeki ba\u015fka bir sorunu tespit edilip, tedavi edilir. Gerekli durumlarda ila\u00e7 tedavisi uygulan\u0131r. Genellikle aile dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve psikoterapi tarz\u0131nda tedavileri uygulanmaktad\u0131r.\u00a0 <\/p>\n Antisosyal davran\u0131\u015f bozuklar\u0131 yayg\u0131nla\u015f\u0131yor! <\/strong> <\/p>\n \u00c7ocukluk ya\u015fant\u0131lar\u0131nda sevgi beklentileri verilemedi\u011finden, ya da onlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu kadar verilemedi\u011fi i\u00e7in, \u00f6fke duygular\u0131 geli\u015fmi\u015ftir. Esas\u0131nda hissedebildikleri tek duygu da budur. \u00c7ocukluk y\u0131llar\u0131nda ebeveynlerinin t\u00fcm beklentilerini yerine getirdikleri halde, sevgi alamama haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131na u\u011frama onlar\u0131n kurallara uymamalar\u0131na neden olur. "Ben kurallara uydum. Sizlerin t\u00fcm beklentilerini yerine getirdim ama gene beni sevmediniz. Kurallara uymuyorum, onlara \u00e7ok \u00f6fkeliyim" diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. <\/strong> <\/p>\n Sevgiler verilmedi\u011fi halde ortal\u0131kta dolanan, sevgi arayan, sevgi dilenen, zavall\u0131, sefil \u00e7ocuk halini g\u00f6rmek istemez. Antisosyallerde bir SAYGI sorunu vard\u0131r. Kendi tarz\u0131nda hala bug\u00fcn de sevgi aramaktad\u0131r. Ancak paras\u0131 olunca ailesini g\u00f6rmeye gider. Kendine sayg\u0131 duyamama ve hala sevgi arayan kendime sayg\u0131 duyamama, kendisine ve di\u011ferlerine hala sevgi arad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in duydu\u011fu \u00f6fke vard\u0131r. <\/p>\n Sevgiye yat\u0131r\u0131m yapmazlar<\/strong> <\/p>\n Antisosyaller ba\u015fkalar\u0131n\u0131 \u00f6nemsedikleri zaman sevgiye ihtiya\u00e7 duyabilecekleri ve bunu alamayacaklar\u0131 korkusu ile sevgiye yat\u0131r\u0131m yapmazlar. <\/p>\n Ba\u011f\u0131ml\u0131 karakterleri vard\u0131r<\/strong> <\/p>\n Alkolizm, madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi, a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z gibi kendilerine zarar veren eylemlerde bulunurlar. \u0130\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131 f\u0131rt\u0131nal\u0131 ve \u00e7ok hareketlidir. Duyars\u0131zl\u0131klar\u0131 bir maske, sevgi a\u00e7l\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 giydikleri bir savunma elbisesidir ve denge bulmalar\u0131na yard\u0131m eder. Antisosyallerin n\u00f6rolojik bozukluklar\u0131 da olabilir. D\u00fcrt\u00fcsellik, k\u0131sa vade davran\u0131\u015flar\u0131, rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ana yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. <\/p>\n Antisosyal davran\u0131\u015f bozuklu\u011funun belirtileri<\/strong> <\/p>\n 1-<\/strong> Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n mallar\u0131na ve bedensel b\u00fct\u00fcnl\u00fcklerine y\u00f6nelik sald\u0131rgan ve duyars\u0131z davran\u0131rlar. <\/p>\n 2-<\/strong> Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n alanlar\u0131na, s\u0131n\u0131rlar\u0131na y\u00f6nelik mesafesizlik, sayg\u0131s\u0131zl\u0131k yaparlar. <\/p>\n 3-<\/strong> D\u00fcrt\u00fcsellik, d\u00fcrt\u00fclerine g\u00f6re harekete ge\u00e7me. Bu insanlar\u0131n uzun vadeli planlar\u0131 olmaz, k\u0131sa planlar yaparlar. O anda ak\u0131llar\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fi gibi davran\u0131rlar. <\/p>\n 4-<\/strong> Duygu ve \u00f6fke patlamalar\u0131. Aniden d\u00fcrt\u00fcsel olarak veya \u00f6nemsiz de olsa, bir nedene ba\u011fl\u0131 olarak ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p kavgaya ba\u015flarlar. <\/p>\n 5-<\/strong> Duyars\u0131zl\u0131k. Bu insanlar ba\u015fka insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda yol a\u00e7t\u0131klar\u0131 hasarlara kar\u015f\u0131 duyars\u0131zd\u0131rlar. Pi\u015fmanl\u0131k duymazlar. <\/p>\n 6-<\/strong> Yalan s\u00f6yleme ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k. Yalan s\u00f6yleme ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k asl\u0131nda ayn\u0131 \u015feylerdir; yani ger\u00e7e\u011fi \u00e7almakt\u0131r. Kendi d\u00fcnyalar\u0131ndan d\u0131\u015flamak i\u00e7in gereksiz ortamlarda dahi yalan s\u00f6ylerler. H\u0131rs\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00e7ok yo\u011fun de\u011fildir. Genelde sab\u0131ka almazlar. <\/p>\n 7-<\/strong> Kendine duyars\u0131zl\u0131k. Sorumsuz araba kullanmak gibi davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu g\u00f6sterirler. Kendi ba\u015flar\u0131na gelebilecek olumsuzluklar\u0131 da umursamazlar. <\/p>\n Bu insanlarda samimiyetin do\u011fal olmayan bir k\u0131sm\u0131 "mesafesizlik" vard\u0131r. \u00c7ocukluk \u00f6yk\u00fclerinde ileti\u015fim kopuklu\u011fu, kurallara uymama, evden ka\u00e7ma gibi hikayeler vard\u0131r. Hen\u00fcz ergenlik \u00e7a\u011f\u0131na gelmemi\u015f gen\u00e7lerse hemen "ki\u015filik bozuklu\u011fu" tan\u0131s\u0131 konmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n 8-<\/strong> Kurallara ve otoriteye ba\u015f kald\u0131rma ve uymama vard\u0131r. Genel kurallar\u0131 \u00e7i\u011fnerler ve \u00f6fke patlamalar\u0131 ile kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlar. En yo\u011fun duygular\u0131 \u00f6fkedir. Bu \u00f6fkeyi maskelemezler ve toplumsal sorunlar olu\u015fturacak \u015fekilde d\u0131\u015fa vururlar. Bu ki\u015filerde sevgi aray\u0131\u015f\u0131 ve kabul edilme \u00f6nemlidir. Kendilerini alg\u0131layamaz, anlayamaz ve kendileriyle ili\u015fki kuramazlar. <\/p>\n Di\u011fer belirtiler<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n Tedavisi<\/strong> <\/p>\n Antisosyal ki\u015filik bozuklu\u011fu olan ki\u015filer genelde \u00e7evrelerinde ki ki\u015filerin zoru ile psikologa ya da psikiyatriste gelirler. E\u011fer ki\u015fi sorunlar\u0131n\u0131n nedenini ba\u015fkalar\u0131nda g\u00f6rmeye devam ederse ve sorumluluk almay\u0131 reddederse tedavinin s\u00fcresi uzayabilir. Ki\u015filik hastal\u0131klar\u0131n\u0131n erken ya\u015flarda geli\u015fiyor olmas\u0131 ve insanlar\u0131n kendilerini bu hastal\u0131k ile tan\u0131ml\u0131yor olmas\u0131 tedavinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Tedavinin ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmesi i\u00e7in k\u00f6kle\u015fmi\u015f davran\u0131\u015f \u015fekillerine, yakla\u015f\u0131mlara, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na, ili\u015fki yap\u0131lar\u0131na ve ki\u015finin kapasitesine bak\u0131lmas\u0131 gerekir. <\/p>\n Dikkat!!!<\/strong> <\/p>\n Bu hastalarda dikkat edilmesi gereken en \u00f6nemli etken uyu\u015fturucu ve alkol kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Baz\u0131 durumlarda madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve kullan\u0131m\u0131 ki\u015filerin antisosyal davran\u0131\u015flar geli\u015ftirmelerinde temel etken olabilir. Bu durumda ki\u015finin madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0131rakmas\u0131 ki\u015finin iyile\u015fmesinde \u00f6nemli bir ad\u0131m olabilir. <\/p>\n \u0130la\u00e7 almay\u0131 reddederler<\/strong> <\/p>\n Antisosyal davran\u0131\u015f bozuklu\u011funda kullan\u0131labilecek her hangi bir ila\u00e7 bulunmamaktad\u0131r. Fakat baz\u0131 semptomlar ve davran\u0131\u015flar i\u00e7in doktor g\u00f6zetiminde ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 \u00f6nerilebilir. \u00d6rne\u011fin sald\u0131rgan davran\u0131\u015flar i\u00e7in antidepresan kullan\u0131m\u0131 gibi. Fakat hat\u0131rlatmak gerek, antisosyal ki\u015filer ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131na s\u0131cak bakmayabilir ve ila\u00e7 almay\u0131 reddedebilirler. Psikolog kontrol\u00fcnde tedavi olunmas\u0131 \u015fartt\u0131r.\u00a0 <\/p>\n Bir ahl\u00e2k paranoyas\u0131, s\u0131n\u0131r tan\u0131mazl\u0131k ya da modern anlay\u0131\u015f\u00a0 <\/strong> <\/p>\n \u00a07 ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fa yap\u0131lan tecav\u00fcz, altm\u0131\u015f saatte yedi insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ile sonu\u00e7lanan vah\u015fet v.s. \u00fczerine yap\u0131lacak b\u00fct\u00fcn tahliller asl\u0131nda su\u00e7u ve su\u00e7luyu aklamaktan ba\u015fka bir \u015feye yaramayacakt\u0131r. <\/p>\n Ne mutlu bize(!) Ula\u015fmak istedi\u011fimiz yere vard\u0131k sonunda. 150 y\u0131ldan fazlad\u0131r biz bunu istemiyor muyduk? Modern hayat\u0131n gereklerini yerine getirerek, ona eklemlenmek ve onun ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olmay\u0131 \u00f6zlemiyor muyduk? Galiba oluyor. Daha da olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Evet, bat\u0131l\u0131la\u015fma ve modernle\u015fme arzular\u0131m\u0131z yerini buluyor art\u0131k. Milli ve manevi birikimimiz olan gelene\u011fimizi reddederken gelecek sonu\u00e7lar\u0131n b\u00f6yle olmas\u0131ndan ba\u015fka ne bekliyorduk ki? \u0130\u015fte modernle\u015fme maceram\u0131z, i\u015fte sonu\u00e7lar\u0131! Ne yaz\u0131k ki Bat\u0131'n\u0131n sorgulamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve kurtulmak i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feylere biz yeni ula\u015f\u0131yoruz. <\/p>\n \u00a0"Ya\u015fam\u0131m\u0131z 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n o b\u00fcy\u00fck, ikiz ana temas\u0131n\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131nda. Bunlar "seks" ve "paranoya"d\u0131r."\u00a0 c\u00fcmlesi ya\u015fan\u0131lan \u00e7a\u011f\u0131n d\u00fcnyaya neler getirdi\u011fini g\u00f6rmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir tespittir. Bir paranoyan\u0131n resmidir ya\u015fan\u0131lan zamanlar. \u0130nsanl\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu paranoya neticesinde asli kimli\u011fini unutarak hayvanili\u011fin (nefsin) s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisine hapsolmu\u015ftur. <\/p>\n Sanayile\u015fen, b\u00fcy\u00fck sosyal de\u011fi\u015fimler ya\u015fayan insanl\u0131\u011f\u0131n kapitalizmin sosyal planda yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 olumsuzluklar\u0131 olumlu birer sonu\u00e7mu\u015f gibi alg\u0131layarak k\u00f6klerinden kopmas\u0131 ve sahipsiz kalmas\u0131 ne hazin bir durumdur. Kapitalizm ile birlikte ortaya \u00e7\u0131kan "birey" \u00f6nceli\u011fi toplumun aleyhine bir hal alm\u0131\u015f, toplumun \u00e7\u00f6kmesine neden oldu\u011fu gibi "birey" in de yok olmas\u0131n\u0131 do\u011furmu\u015ftur. <\/p>\n Modern anlay\u0131\u015fla ortaya \u00e7\u0131kan s\u00fcre\u00e7, olu\u015ftururken yok eden bir s\u00fcre\u00e7tir. Bir taraftan yeni ya\u015fam standartlar\u0131 getiren, ticari ve sosyal s\u0131n\u0131rlar\u0131 geni\u015fleten bu anlay\u0131\u015f di\u011fer taraftan insanl\u0131\u011fa ac\u0131 bunal\u0131mlarda getirmektedir maalesef. Ortaya \u00e7\u0131kan geli\u015fmi\u015f toplum modeli geleneksel hayat\u0131 yok etmi\u015f, insanlar\u0131n ahlaki yap\u0131s\u0131n\u0131 ezmi\u015ftir. <\/p>\n Bu istikrars\u0131zl\u0131k modernli\u011fin belirgin bir uzvu olan kapitalizmin, insanlar\u0131 buhrana bunal\u0131ma, su\u00e7 ortam\u0131na itmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bunlar b\u00f6yle olunca Sennett'in de dedi\u011fi gibi "irade ile davran\u0131\u015flar birbirinden kopacak", g\u00fcven ba\u011flar\u0131 zedelenerek "karakter a\u015f\u0131nmalar\u0131" meydana gelecektir. Toplumumuzun da son g\u00fcnlerde artarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sap\u0131kl\u0131klar, sapk\u0131nl\u0131klar t\u0131pk\u0131 yazar\u0131n s\u00f6yledi\u011fi gibi karakter a\u015f\u0131nmalar\u0131d\u0131r. Maneviyat\u0131n\u0131, yani aras\u0131ndaki "uzun vadeli ba\u011flar\u0131" kaybeden toplumumuz, birbirinin g\u00f6zlerinin i\u00e7ine bakamayan g\u00fcvensizler ve tehlike y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yani bir "ak\u0131lc\u0131la\u015fma" olarak alg\u0131lanan modern anlay\u0131\u015f, kendi ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcretmi\u015f, bunu ya\u015fam\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131na korkusuzca yaym\u0131\u015f, yay\u0131l\u0131nca da kendi ak\u0131ls\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ak\u0131lc\u0131l\u0131k gibi alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, insanili\u011fin ortadan kalkmas\u0131na neden olmu\u015ftur. <\/p>\n Evet, geleneksel k\u00fclt\u00fcrler ve inan\u0131\u015flar Bat\u0131'n\u0131n icat etti\u011fi kapitalist k\u00fclt\u00fcr\u00fcn i\u015fgali alt\u0131ndad\u0131r. Geleneksel bir kuvveti olan bu k\u00fclt\u00fcrler, bu i\u015fgalin sonu\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131n duruma d\u00fc\u015ft\u00fckleri gibi, umudu yine ayn\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n icat etti\u011fi suni \u00e7\u00f6z\u00fcmler ve kurumlarda ar\u0131yor. UNESCO, UNICEF, vs. kurumlar\u0131n hepsi birer g\u00fcnah \u00e7\u0131karma kurumlar\u0131 olduklar\u0131 gibi, bu kurumlar\u0131n geleneksel k\u00fclt\u00fcrlere verece\u011fi hi\u00e7bir \u015feyleri yoktur. <\/p>\n \u0130nsan ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve hissettikleri ile insand\u0131r. Korkular, g\u00fcnahlar, standartlar vs. ile ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr insano\u011flu. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnya salt bir iyilik \u00fczerine kurulmam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya, pisli\u011fiyle, nefretiyle, ac\u0131s\u0131yla var olan bir d\u00fcnyad\u0131r. \u00d6nemli olan, insan\u0131n g\u00f6revinin bunlar\u0131n aras\u0131nda en iyi olan\u0131 bulmak ve onun do\u011frultusunda bir ya\u015fam s\u00fcrmek oldu\u011funu unutmamakt\u0131r. Yani inanc\u0131m\u0131zda kavramsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi "maneviyat g\u00f6mle\u011fi"ni giyip, b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u011fmelerini iyice iliklemek g\u00fcc\u00fcm\u00fczde yat\u0131yor refah ve huzur. <\/p>\n <\/p>\n Kimilerine g\u00f6re s\u00fcrg\u00fcnde olan, inanc\u0131m\u0131za g\u00f6re bir s\u0131nav arenas\u0131nda olan bizler -b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k- modern zamanlar\u0131n \u00fcretti\u011fi "uygar insan",\u00a0 "\u00e7a\u011fda\u015f insan" palavralar\u0131na aldan\u0131p kendi "s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131", gidebilece\u011fimiz s\u0131n\u0131r\u0131 unutup, daha ileriye varmak ad\u0131na "sek\u00fclerizm" gibi ideolojilerin tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015ferek Yarat\u0131c\u0131'y\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyadan kovmaya yeltendik. Hatta O'nun yerine el atmaya \u00e7al\u0131\u015farak hayat\u0131m\u0131z\u0131n kirlenmesine, sa\u00e7ma bir paranoyan\u0131n ortas\u0131nda katiller, 7 ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fa tecav\u00fcze yeltenen \u015feytanc\u0131klar \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131k. Y\u0131llar \u00f6nce, \u00fclkemiz siyaset\u00e7ilerinden Erbakan Hoca'n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi "herkesin ba\u015f\u0131na polis dikemezsiniz ama herkesin kalbine Allah korkusunu yerle\u015ftirebilirsiniz, b\u00f6ylelikle sorunlar kendili\u011finden ortadan kalkar" s\u00f6z\u00fc ne s\u00f6ylemek istedi\u011fimizi \u00f6zetlemeye yetecektir."[5]<\/a> <\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> (aa)\u00a0 <\/p>\n [2]<\/a> Yunus: 83 <\/p>\n [3]<\/a> Sebepsiz ser\u00e7e, Birey yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130st. 2001 <\/p>\n [4]<\/a> 23.11.2006 \/ Mahmut Topta\u015f \/ Milli Gazete <\/p>\n\n
\n
\n