\u00a0 <\/p>\n
En Tehlikeli Yalan Ki\u015finin Kendini Kand\u0131rmas\u0131:<\/strong> <\/p>\n \u0130NSANLAR HANG\u0130 YALANLARLA KEND\u0130LER\u0130N\u0130 KANDIRIYORLAR?<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n "Yol ikidir: Ya s\u00fckut etmektir (susmakt\u0131r). \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6ylenilen her s\u00f6z\u00fcn do\u011fru olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Veya s\u0131dkt\u0131r (do\u011fruluk). \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slamiyet'in esas\u0131, s\u0131dkt\u0131r (do\u011fruluktur). <\/p>\n \u0130man\u0131n Hassas\u0131 (temel \u00f6zelli\u011fi) s\u0131dkt\u0131r (do\u011fruluktur). B\u00fct\u00fcn kemalata isal edici (iyiliklere, olgun ve onurlu derecelere ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131), s\u0131dkt\u0131r. <\/p>\n \u00a0 <\/p>\n Ahlak-\u0131 aliyenin (y\u00fcksek ahlak\u0131n esas\u0131 ve) hayat\u0131, s\u0131dkt\u0131r (do\u011fruluktur). Terakkiyat\u0131n mihveri (maddi ve manevi\u00a0 ilerlemenin merkezi) s\u0131dkt\u0131r (do\u011fruluktur). Alem-i \u0130slam'\u0131n nizam\u0131 (\u0130sam aleminin d\u00fczeni (huzur ve felah\u0131) s\u0131dkt\u0131r (do\u011fruluktur). Nev-i be\u015feri kabe-i\u00a0 kemalata isal eden, (insanl\u0131\u011f\u0131 ahlak ve terbiye ufkuna ula\u015ft\u0131ran s\u0131dkt\u0131r (do\u011fruluktur). Ashab-\u0131 Kiram'\u0131 (sahabeleri) b\u00fct\u00fcn insanlara tefevvuk ettiren (\u00fcst\u00fcn k\u0131lan) s\u0131dkt\u0131r (do\u011fruluktur). Muhammed-i Ha\u015fimi Aleyhissalat\u00fc Vesselam'\u0131 meratib-i be\u015feriyenin (insanl\u0131k derecesinin ve n\u00fcb\u00fcvvet mertebesinin)\u00a0 en y\u00fckse\u011fine \u00e7\u0131karan, s\u0131dkt\u0131r (do\u011fruluktur).[1]<\/a> <\/p>\n \u015eeytan insanlar\u0131 \u00e7e\u015fitli mazeretlerle, telkinlerle, aldat\u0131c\u0131 davetlerle kendi yoluna \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130nsanlara yarat\u0131l\u0131\u015f ama\u00e7lar\u0131n\u0131 unutturarak, onlar\u0131 d\u00fcnyevi \u00e7\u0131karlara, ge\u00e7ici ideallere y\u00f6neltir. E\u011fer bir insan \u015feytan\u0131n bu \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyar ve her\u015feyi yaratm\u0131\u015f olan Rabbimiz'in \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131ndan y\u00fcz \u00e7evirirse, i\u015fte o zaman do\u011fruyu g\u00f6rebilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmaz. Allah Kuran'da b\u00f6yle insanlar\u0131n durumunu haber vermi\u015ftir. Zuhruf Suresi'ndeki konuyla ilgili ayetlerde \u015f\u00f6yle buyrulmaktad\u0131r: <\/p>\n Kim Rahman (olan Allah)\u0131n zikrini g\u00f6rmezlikten gelirse, Biz bir \u015feytana onun '\u00fczerini kabukla ba\u011flatt\u0131r\u0131r\u0131z'; art\u0131k bu, onun bir yak\u0131n dostudur. Ger\u00e7ekten bunlar (bu \u015feytanlar), onlar\u0131 yoldan al\u0131koyarlar; onlar ise, kendilerinin ger\u00e7ekten hidayette olduklar\u0131n\u0131 san\u0131rlar. Sonunda Bize geldi\u011fi zaman, der ki: "Ke\u015fke benimle senin aranda iki do\u011fu (do\u011fu ile bat\u0131) uzakl\u0131\u011f\u0131 olsayd\u0131. Me\u011fer ne k\u00f6t\u00fc yak\u0131n-dost(mu\u015fsun sen)." (Bu s\u00f6ylenmeleriniz,) Bug\u00fcn size kesin olarak bir yarar sa\u011flamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc zulmettiniz. \u015e\u00fcphesiz azapta da ortaks\u0131n\u0131z. \u00d6yleyse sa\u011f\u0131r olanlara sen mi dinleteceksin veya k\u00f6r olan ve a\u00e7\u0131k\u00e7a bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde bulunan\u0131 hidayete erdireceksin?[2]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n Yukar\u0131daki ayetlerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, Allah bu insanlar\u0131 sa\u011f\u0131r ve k\u00f6r olarak nitelendirmi\u015ftir. Ku\u015fkusuz burada s\u00f6z konusu olan, fiziksel anlamda bir sa\u011f\u0131rl\u0131k ve k\u00f6rl\u00fck de\u011fildir. Allah bu insanlar\u0131n manevi a\u00e7\u0131dan k\u00f6r ve sa\u011f\u0131r olduklar\u0131n\u0131, do\u011fru yola yap\u0131lan daveti duymazl\u0131ktan, ger\u00e7ekleri g\u00f6rmezlikten geldiklerini bildirmi\u015ftir. K\u0131sacas\u0131 bu insanlar ak\u0131l ve vicdanlar\u0131na uymayarak Allah'\u0131n emirlerini ve hesap g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6z ard\u0131 etmekte ve bu \u015fekilde kurtulabileceklerini zannetmektedirler. Oysa bu insanlar yaln\u0131zca kendilerini kand\u0131rmaktad\u0131rlar. <\/p>\n \u015eunu \u00f6ncelikle belirtmeliyiz: Kendilerini kand\u0131ran insanlar d\u00fcnya \u00fczerinde az say\u0131da bulunan, istisna ki\u015filer de\u011fildir. Kuran'da bildirildi\u011fi gibi "…Hay\u0131r, onlar\u0131n \u00e7o\u011fu hakk\u0131 bilmiyorlar, bundan dolay\u0131 y\u00fcz \u00e7eviriyorlar."[3]<\/strong><\/a> Ve yine "…insanlardan \u00e7o\u011fu Rablerine kavu\u015fmay\u0131 inkar ediyorlar."[4]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n Burada s\u00f6z edilen ki\u015filerden olmamak i\u00e7in herkesin kendisi ad\u0131na bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnmesi ve kendini kand\u0131ranlardan olmamak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermesi gerekmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyadayken do\u011frulara g\u00f6zlerini kapatarak kendini kand\u0131rmak, ahirette insana yarar de\u011fil b\u00fcy\u00fck bir zarar verecektir.<\/strong> <\/p>\n D\u00fc\u015f\u00fcnmeyince "Akl\u0131ma gelmedi, bilmiyordum" diyebilece\u011fini zannederek kendini aldatanlar:<\/strong> <\/p>\n \u0130nsan\u0131n hayat\u0131 boyunca ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 her an\u0131 bir filmin karelerine benzetecek olursak, bir ya\u015fam\u0131n trilyonlarca kareden olu\u015ftu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bu trilyonlarca kareden her biri insan i\u00e7in tan\u0131nm\u0131\u015f bir f\u0131rsat demektir. \u0130nsan\u0131n hayat\u0131ndaki her an, ger\u00e7ekleri d\u00fc\u015f\u00fcnmesi, do\u011frular\u0131 g\u00f6rebilmesi i\u00e7in hesap g\u00fcn\u00fcnden \u00f6nce kendisine verilmi\u015f bir nimettir. Bu nimeti hayra kullananlar, d\u00fc\u015f\u00fcnerek d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n ger\u00e7ek y\u00f6n\u00fcn\u00fc kavrayabilen insanlard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnmeyenler ve ya\u015famlar\u0131n\u0131 gaflet i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrenler ise, bu f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendiremezler. <\/p>\n <\/p>\n Ku\u015fkusuz d\u00fc\u015f\u00fcnmek kavram\u0131ndan herkes farkl\u0131 bir anlam \u00e7\u0131karabilir. Kiminin "d\u00fc\u015f\u00fcnmek"ten anlad\u0131\u011f\u0131, gelece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmektir. Gelece\u011fe dair planlar yapmak, yat\u0131r\u0131mlarda bulunmak d\u00fc\u015f\u00fcnmenin bir g\u00f6stergesidir onlar i\u00e7in… Kimi ise d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi ge\u00e7mi\u015fin muhasebesini yapmak olarak g\u00f6r\u00fcr. Durmaks\u0131z\u0131n ge\u00e7mi\u015fte yapt\u0131klar\u0131n\u0131, kazand\u0131klar\u0131n\u0131 veya kaybettiklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr durur. Kimi ise "yaln\u0131zca bug\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmenin, yar\u0131n\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmemenin" faydal\u0131 oldu\u011funa inan\u0131r. Bu, onun hayat g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. G\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne ya\u015far; belli bir amac\u0131 ve izledi\u011fi yolu da yoktur. Sabah kalkt\u0131\u011f\u0131nda kahvalt\u0131da ne yiyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, i\u015fe giderken hangi vas\u0131taya binece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, \u00f6\u011flen yeme\u011fine kimlerle \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, ak\u015fam gelecek misafire ne yemek yapaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, hangi \u015firketin hisse senetlerini almas\u0131n\u0131n karl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, ertesi g\u00fcnk\u00fc futbol ma\u00e7\u0131na bilet bulup bulamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, okul partisine kiminle gidece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr… K\u0131sacas\u0131 \u00e7o\u011fu insan\u0131n zihni s\u00fcrekli g\u00fcnl\u00fck, s\u0131radan ve sathi d\u00fc\u015f\u00fcncelerle doludur. <\/p>\n \u0130\u015fte yery\u00fcz\u00fcndeki y\u00fcz milyonlarca insan bu ve benzeri d\u00fc\u015f\u00fcncelerle \u00f6mr\u00fcn\u00fc ge\u00e7irir. Ve g\u00f6r\u00fclen odur ki, insanlar bu tarz konular d\u0131\u015f\u0131ndaki derin konular \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye pek yana\u015fmazlar. Ancak burada "d\u00fc\u015f\u00fcnmek"ten kastedilen insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131, \u00e7evresindeki yarat\u0131l\u0131\u015f delillerini, Allah'\u0131n kainatta tecelli eden muhte\u015fem sanat\u0131n\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fc, ahireti, hesap g\u00fcn\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmektir. \u0130\u015fte insanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun eksik oldu\u011fu y\u00f6n budur. <\/p>\n \u0130nsanlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn; senelerce e\u011fitim g\u00f6r\u00fcp, biyolog, m\u00fchendis, t\u0131p doktoru, profes\u00f6r olur, ama hayat\u0131nda bir kez bile hi\u00e7 yokken nas\u0131l var oldu\u011funu, bunun da mutlaka bir ama\u00e7 \u00fczerine oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmezler. Tez haz\u0131rlar, doktora yapar, asistan olur, \u00f6\u011fretim \u00fcyesi olur, insanlara \u015fifa da\u011f\u0131tan bir doktor olur, avukat olurlar, ama ni\u00e7in ve nas\u0131l yarat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131 Allah'a bor\u00e7lu olduklar\u0131n\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmezler. Kitaplar yazar, televizyonlarda a\u00e7\u0131k oturumlara kat\u0131l\u0131r, her konuda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp fikir beyan ederler, ama bir kere olsun \u00f6l\u00fcm\u00fc ve sonras\u0131nda Allah'a verecekleri hesab\u0131 ak\u0131llar\u0131na getirmezler. \u0130\u015fte b\u00f6yle insanlar b\u00fcy\u00fck bir ziyan i\u00e7indedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc her insan, er ya da ge\u00e7 \u00f6l\u00fcmle kar\u015f\u0131la\u015facak ve Allah'a olan kullu\u011fundan sorguya \u00e7ekilecektir. "D\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015f" olmak hi\u00e7 kimseye bir yarar sa\u011flamayacakt\u0131r. <\/p>\n Ahirete gitti\u011finde ise ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekleri ya\u015fayarak g\u00f6r\u00fcr ve Allah'\u0131n huzurunda hesap verirken "bilmiyordum, akl\u0131ma gelmedi, d\u00fc\u015f\u00fcnemedim" gibi samimiyetsiz mazeretlerin ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a anlar. <\/p>\n <\/p>\n Allah bir ayetinde insanlar\u0131, hesap g\u00fcn\u00fcn\u00fcn "zalimlere kendi mazeretlerinin hi\u00e7bir yarar sa\u011flamayaca\u011f\u0131 g\u00fcn…" oldu\u011funa dair uyarm\u0131\u015ft\u0131r.[5]<\/a> Ba\u015fka ayetlerde de bu ger\u00e7ek haber verilmi\u015ftir: <\/p>\n Art\u0131k o g\u00fcn, zulmedenlerin ne mazeretleri bir yarar sa\u011flayacak, ne (Allah'tan) ho\u015fnutluk dilekleri kabul edilecektir.[6]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n "Biliyordum, ama zaman ve \u015fartlar m\u00fcsaade etmedi" diyerek kendini kand\u0131ranlar:<\/strong> <\/p>\n Allah Kuran'\u0131 t\u00fcm insanlara yol g\u00f6sterici bir kitap olarak g\u00f6ndermi\u015ftir. K\u0131yamete kadar t\u00fcm insanlar Kuran'da bildirilen emirleri yerine getirmekle, ibadetleri uygulamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc tutulmu\u015flard\u0131r. Allah'\u0131n Kuran'da istisna olarak bildirdi\u011fi durumlar d\u0131\u015f\u0131nda her insan ibadetleri yerine getirip getirmedi\u011fi konusunda din g\u00fcn\u00fc hesap verecektir. <\/p>\n \u0130\u015fte bu y\u00fczden Allah'\u0131n bildirdi\u011fi durumlar d\u0131\u015f\u0131nda kendi kendine birtak\u0131m mazeretler uydurarak, Allah'a kulluk g\u00f6revini yerine getirmeyen ki\u015fi, kendisini aldatm\u0131\u015f olur. Bu a\u00e7\u0131k ger\u00e7e\u011fe ra\u011fmen insanlar s\u00fcrekli olarak i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u015fartlar\u0131 bahane eder ve Allah'a kar\u015f\u0131 olan sorumluluklar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederler. Okul y\u0131llar\u0131nda ayr\u0131, i\u015f hayat\u0131na at\u0131l\u0131nca ayr\u0131, evlenince, \u00e7ocuklar\u0131 olunca ayr\u0131 bahaneler ileri s\u00fcrerler. Din ahlak\u0131n\u0131 ya\u015famaya samimi niyetleri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli konular\u0131 ibadetlerini yerine getirmelerine engel olarak g\u00f6r\u00fcrler. \u00d6ne s\u00fcrd\u00fckleri engellerden en ba\u015fta gelenleri de m\u00fcsait zamanlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 ve \u015fartlar\u0131n uygun olmamas\u0131 iddias\u0131d\u0131r. <\/p>\n G\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131 i\u00e7inde insanlar pek \u00e7ok i\u015fe rahatl\u0131kla zaman ay\u0131r\u0131rlar. \u00d6zellikle bir \u00e7\u0131karlar\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda, gerekirse ba\u015fka isteklerinden fedakarl\u0131k eder, ama yine de o i\u015f i\u00e7in gereken zaman\u0131 ayarlarlar. Ayr\u0131ca bulunduklar\u0131 \u015fartlar o i\u015fi yapmalar\u0131n\u0131 engelliyorsa, bu engelleri kald\u0131racak \u00e7\u00f6z\u00fcmleri de \u00e7ok \u00e7abuk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp bulurlar. Ancak insanlar\u0131n geneline bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ibadetler konusunda ayn\u0131 kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermedikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <\/p>\n "Namaz k\u0131lmak istiyorum, ama hi\u00e7 zaman bulam\u0131yorum", "\u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum, nas\u0131l oru\u00e7 tutabilirim", "okula gidiyorum, ders \u00e7al\u0131\u015fmam laz\u0131m, ibadete vakit ay\u0131ramam", "buras\u0131 yazl\u0131k, burada oru\u00e7 tutamam" gibi mazeretler \u00f6ne s\u00fcren insanlara \u00e7evrenizde s\u0131k s\u0131k rastlam\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde "sab\u0131rl\u0131 bir insan olmak istiyorum, ama olaylar \u00e7ok \u00fcst \u00fcste geliyor", "\u00f6fkelenmek istemiyorum, ama ortam \u00e7ok stresli" benzeri bahanelerle \u00e7irkin bir ahlak g\u00f6steren insanlar\u0131 \u00e7ok\u00e7a g\u00f6rm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fczd\u00fcr. Bu insanlar asl\u0131nda Kuran ahlak\u0131n\u0131 ya\u015fama konusunda samimiyetsiz bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7indedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc biraz \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi, insanlar d\u00fcnyaya y\u00f6nelik bir \u00e7\u0131kar umduklar\u0131nda, zaman\u0131 ve \u015fartlar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederek, gerekti\u011finde her t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bularak istedikleri \u015feyi yaparlar. Ama konu kendilerini yaratan ve ya\u015fatan Allah'a kar\u015f\u0131 yerine getirilmesi gereken bir sorumluluk oldu\u011fu zaman, hemen imkans\u0131zl\u0131klardan \u015fikayet etmeye ba\u015flarlar. <\/strong> <\/p>\n Bu konunun daha somut bir \u015fekilde anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir \u00f6rnek verelim. Bir insana, g\u00fcnde 1 saatini ay\u0131rarak bir i\u015f yapmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok y\u00fckl\u00fc bir miktarda para teklif edilse (\u00f6rne\u011fin, ayl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 maa\u015f\u0131n 10 mislinin \u00f6denece\u011fi s\u00f6ylense), bu ki\u015fi i\u00e7inde bulundu\u011fu \u015fartlar ne olursa olsun, hemen teklifi kabul eder. \u00dcstelik bu insan bir yandan \u00fcniversite s\u0131nav\u0131na haz\u0131rlan\u0131yor olabilir veya ayn\u0131 zamanda bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekebilir. Her ne olursa olsun, gerekirse uykusundan fedakarl\u0131k yapar, gerekirse kendine ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 vakitten k\u0131sar, ama zaman gibi bir konuyu problem olarak \u00f6ne s\u00fcrmez. Ayn\u0131 \u015fekilde t\u00fcm \u015fartlar\u0131n\u0131 da hemen bu i\u015fe uygun hale getirir. Bu, d\u00fcnya \u00fczerindeki insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu i\u00e7in ge\u00e7erli olan, inkar edilemez bir ger\u00e7ektir. <\/strong> <\/p>\n \u0130nsana o g\u00fcn, \u00f6nceden takdim ettikleri ve erteledikleri \u015feylerle haber verilir. Hay\u0131r; insan, kendi nefsine kar\u015f\u0131 bir basirettir. Kendi mazeretlerini ortaya atsa bile.[7]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n \u0130\u015fte bu y\u00fczden siz de dikkat edin, sak\u0131n bu insanlar gibi ahirette ge\u00e7erli olmayacak mazeretleri d\u00fcnyada \u00f6ne s\u00fcrerek kendinizi kand\u0131rmay\u0131n. Ayette bildirildi\u011fi gibi, her ne mazeret ortaya atarsan\u0131z at\u0131n, siz asl\u0131nda bunun ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayabilecek bir "basirete" sahipsiniz. E\u011fer nefsinize uyarsan\u0131z, bunun hesab\u0131n\u0131 Rabbimiz olan Allah'a veremezsiniz. Sizin zaten \u015fu an d\u00fcnya \u00fczerinde varolu\u015f amac\u0131n\u0131z Allah'a kulluk etmektir. Yapman\u0131z gereken di\u011fer i\u015flerin hi\u00e7biri bundan daha \u00f6ncelikli ve \u00f6nemli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ebedi kurtulu\u015funuz, ancak Allah'\u0131n rahmetini kazanmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <\/p>\n "Yorgunum, hastay\u0131m" diyerek\u00a0 Allah'a ibadet etmeyenler ve mazeret uyduranlar:<\/strong> <\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n din ahlak\u0131n\u0131 ya\u015famama konusunda \u00f6ne s\u00fcrd\u00fckleri mazeretlerden biri de fiziki rahats\u0131zl\u0131klard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Allah'a ibadette isteksiz olan bir ki\u015fi ger\u00e7ekte hasta olmad\u0131\u011f\u0131 halde, "hastay\u0131m, yorgunum" gibi bahanelerle kendisini ve \u00e7evresindekileri kand\u0131rma yoluna gider ve sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmez. Oysa bu ki\u015fi unutmamal\u0131d\u0131r ki, Allah her\u015feyi bilir. \u0130nsan\u0131n hi\u00e7bir hareketi, hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcncesi Allah'tan gizli kalmaz. Akl\u0131ndan ge\u00e7en her d\u00fc\u015f\u00fcnce, kalbinde hissettikleri ve bilin\u00e7alt\u0131nda gizli olanlar\u0131 Allah bilir. Kuran'da haber verildi\u011fi gibi "…\u015e\u00fcphesiz Allah sinelerin \u00f6z\u00fcnde sakl\u0131 duran\u0131 bilendir."[8]<\/a> <\/p>\n Allah (a\u011f\u0131r y\u00fckleri) sizden hafifletmek ister: (\u00c7\u00fcnk\u00fc) insan zay\u0131f olarak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.[9]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n Hi\u00e7 kimseye g\u00fc\u00e7 yetirece\u011finden fazlas\u0131n\u0131 y\u00fcklemeyiz; elimizde hakk\u0131 s\u00f6ylemekte olan bir kitap vard\u0131r ve onlar hi\u00e7bir haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmazlar.[10]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu ise Allah'\u0131n merhametine ve l\u00fctfuna kar\u015f\u0131l\u0131k son derece nank\u00f6rce bir ahlak sergilerler. D\u00fcnyaya olan h\u0131rs ve ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, ibadetlerini yerine getirmeme konusunda s\u00fcrekli olarak ba\u015fka \u015fartlar\u0131 bahane olarak \u00f6ne s\u00fcrerler. Elbette bunu yapmakla yaln\u0131zca kendilerini kand\u0131r\u0131r ve zarara sokarlar. <\/p>\n "Nas\u0131l olsa Allah beni affeder" diyerek \u015feytana aldananlar:<\/strong> <\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu Allah'\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir ve kabul ederler ama O'nun kudretini gere\u011fi gibi takdir edemezler. Yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fckleri konu Allah'\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, Allah'\u0131n s\u0131fatlar\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Allah'\u0131n kullar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7ok l\u00fctufkar, ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve merhametli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler de, inkarc\u0131lardan intikam alan, onlara azap eden, kahreden s\u0131fatlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye pek yana\u015fmazlar. <\/p>\n Allah'\u0131 gere\u011fi gibi takdir edemeyen bu insanlar\u0131n Allah korkular\u0131 ya hi\u00e7 yoktur veya \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu da insan\u0131n ahireti a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok tehlikeli bir durumdur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah korkusu olmayan, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ceza g\u00f6rece\u011fine inanmayan bir insan her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, zulm\u00fc rahatl\u0131kla yapabilir. Allah'\u0131n yasaklad\u0131\u011f\u0131, haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc su\u00e7u i\u015fleyip, sonra da "nas\u0131l olsa Allah affeder" gibi ger\u00e7eklerden uzak sapk\u0131n bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye kap\u0131labilir. \u0130\u015fte bu y\u00fczden \u015feytan insanlara hep bu y\u00f6nden yakla\u015f\u0131r ve insanlar\u0131n kendilerini "nas\u0131l olsa affedilirim" d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kand\u0131rmalar\u0131na neden olur. <\/p>\n Yoksa k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere bat\u0131p-yara alanlar, kendilerini iman edip salih amellerde bulunanlar gibi k\u0131laca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 m\u0131 sand\u0131lar? Hayatlar\u0131 ve \u00f6l\u00fcmleri bir mi (olacak)? Ne k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar. Allah, g\u00f6kleri ve yeri hak olarak yaratt\u0131; \u00f6yle ki, her nefis kazand\u0131klar\u0131yla kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rs\u00fcn. Onlara zulmedilmez.[11]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n Allah'a d\u00f6nece\u011finiz g\u00fcnden sak\u0131n\u0131n. Sonra herkese kazand\u0131\u011f\u0131 eksiksizce \u00f6denecek ve onlara haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmayacakt\u0131r.[12]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n Ancak \u015funu da belirtmeliyiz ki, elbette her insan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e hata yapabilir ve i\u015fledi\u011fi su\u00e7lardan, yapt\u0131\u011f\u0131 hatalardan dolay\u0131 pi\u015fmanl\u0131k da duyabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan hata yapmaya yatk\u0131n bir varl\u0131kt\u0131r; hi\u00e7bir insan\u0131n hatas\u0131zl\u0131k veya kusursuzluk iddias\u0131 olamaz. \u0130\u015fte bu y\u00fczden insan d\u00fcnyada bulundu\u011fu s\u00fcrece ba\u011f\u0131\u015flanmak i\u00e7in Allah'a tevbe edebilir. Allah, her insana \u00f6lene kadar tevbe etme imkan\u0131 vermi\u015ftir. Ama Kuran'da hangi tevbenin samimi tevbe oldu\u011fu ve kabul g\u00f6rece\u011fi de haber verilmi\u015ftir. <\/p>\n <\/p>\n "Nas\u0131l olsa ben cennete giderim" d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kendini avutanlar:<\/strong> <\/p>\n Dini ya\u015famayan toplumlarda insanlar\u0131n kendilerini kand\u0131rd\u0131klar\u0131 konulardan biri de, kendilerinin cennete girmeye hak sahibi olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeleridir. Bu insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun \u00f6l\u00fcmden sonra hayat oldu\u011funu kabul etmelerine ra\u011fmen din ahlak\u0131n\u0131 ya\u015famamalar\u0131n\u0131n nedeni, kendilerinin mutlaka cennete gideceklerine dair olan zanlar\u0131d\u0131r. Bu gibi ki\u015filerin nereden b\u00f6yle bir kanaate vard\u0131klar\u0131 bilinmez. Ama b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu kendisini di\u011fer insanlarla k\u0131yaslayarak sadece iyi y\u00f6nlerini g\u00f6r\u00fcr ve bu y\u00fczden de genele g\u00f6re iyi bir insan oldu\u011fu ve bu durumda cennete girmeye hak sahibi oldu\u011fu kanaatine var\u0131r. En \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan\u0131 da, bu insanlar "iyilik" kavram\u0131n\u0131, Kuran'a g\u00f6re de\u011fil cahiliye k\u0131staslar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirirler. Allah'\u0131n ho\u015fnut olaca\u011f\u0131 bir ya\u015fam\u0131 ve ahlak\u0131 de\u011fil, bulunduklar\u0131 toplumun ho\u015fnut olaca\u011f\u0131 bir ya\u015fam\u0131 ve ahlak\u0131 se\u00e7erler. Ve cahiliye k\u0131staslar\u0131 ile yapt\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirme sonucunda, kendilerini kand\u0131rarak cennete gireceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. <\/p>\n Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah'tan cennetini \u00fcmit etmek ve istemek g\u00fczel bir beklentidir. Ama bu temenninin samimi oldu\u011funun en \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden birisi, ki\u015finin hayat\u0131n\u0131n her an\u0131nda cennete yak\u0131\u015facak bir ahlak sergilemesi ve Allah'tan korkup sak\u0131narak hareket etmesi olacakt\u0131r. Aksi takdirde, yani Allah'\u0131n raz\u0131 olmayaca\u011f\u0131 bir ya\u015fam tarz\u0131 i\u00e7indeyken, kulluk g\u00f6revlerini yerine getirmeden cennete gidece\u011fini ileri s\u00fcrmek son derece samimiyetsiz bir yakla\u015f\u0131m olaca\u011f\u0131 gibi, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ki\u015finin kendisini kand\u0131rmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. <\/p>\n Bir insan Kuran'da tarif edilen cehennem ortam\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenip tefekk\u00fcr etti\u011finde, tek bir an dahi cehennemde bulunmay\u0131 g\u00f6ze alamaz. Hatta cehennemde bulunmak bir yana, cehenneme yakla\u015fmaktan bile \u015fiddetle ka\u00e7\u0131n\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc cehennem, bir insan\u0131n d\u00fcnyada tahayy\u00fcl dahi edemeyece\u011fi zorluklarla, ac\u0131larla, s\u0131k\u0131nt\u0131larla, azaplarla, \u00e7irkinliklerle dolu bir mekand\u0131r. Allah Kuran'da cehennem azab\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n yok olmak isteyecekleri kadar \u015fiddetli bir azap oldu\u011funu bildirmi\u015ftir: <\/p>\n Elleri boyunlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, s\u0131k\u0131\u015f\u0131k bir yerine at\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman, orada yok olu\u015fu isteyip-\u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar.[13]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n (Cehennem bek\u00e7isine:) "Ey Malik (bek\u00e7i), Rabbin bizim i\u015fimizi bitirsin" diye hayk\u0131rd\u0131lar. O: "Ger\u00e7ek \u015fu ki siz, (burda) kalacak kimselersiniz" dedi.[14]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n (Hz.Yusuf)… Ey g\u00f6klerin ve yerin Yarat\u0131c\u0131s\u0131, d\u00fcnyada ve ahirette benim velim Sensin. <\/strong>M\u00fcsl\u00fcman olarak benim hayat\u0131ma son ver ve beni salihlerin aras\u0131na kat.[15]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n Bu durumda kimse kendisini kand\u0131rmas\u0131n; Allah'a boyun e\u011fip teslim olmad\u0131\u011f\u0131 ve Rabbimiz'i raz\u0131 etmedi\u011fi s\u00fcrece hi\u00e7 kimse cennetin kap\u0131lar\u0131ndan i\u00e7eri giremeyecektir. Allah bir ayetinde bunun imkans\u0131z oldu\u011funu insanlara \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u00f6rnekle bildirmi\u015ftir: <\/p>\n \u015e\u00fcphesiz ayetlerimizi yalanlayanlar ve onlara kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcklenenler, onlar i\u00e7in g\u00f6\u011f\u00fcn kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131lmaz ve halat (ya da deve) i\u011fnenin deli\u011finden ge\u00e7inceye kadar cennete girmezler. Biz su\u00e7lu-g\u00fcnahkarlar\u0131 i\u015fte b\u00f6yle cezaland\u0131r\u0131r\u0131z.[16]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n <\/p>\n "Herkes \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu, ben de onlara uymaya mecbur kald\u0131m" diyerek yalan atanlar:<\/strong> <\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fckleri pek \u00e7ok konuda topluluk psikolojisinin etkisi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00d6zellikle din ahlak\u0131ndan uzak ya\u015fayan toplumlarda yanl\u0131\u015f ya da k\u00f6t\u00fc de olsa \u00e7o\u011funlu\u011fun benimsedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnce ya da tav\u0131rlar ki\u015fi taraf\u0131ndan da benimsenmeye ba\u015flan\u0131r. Ki\u015fi asl\u0131nda vicdanen do\u011fruyu bilmesine ra\u011fmen s\u0131rf kalabal\u0131\u011f\u0131n etkisiyle "bu kadar ki\u015finin bir bildi\u011fi vard\u0131r" gibi hatal\u0131 bir fikirle vicdan\u0131n\u0131 susturur ve \u00e7o\u011funlu\u011fa uyar. Halbuki \u00e7o\u011funluk hi\u00e7bir konuda \u00f6l\u00e7\u00fc olamaz. \u0130nsanlara do\u011fruyu yanl\u0131\u015ftan ay\u0131rt etmeleri i\u00e7in indirilmi\u015f olan \u00f6l\u00e7\u00fc yaln\u0131zca Kuran'd\u0131r. Kuran d\u0131\u015f\u0131nda birtak\u0131m k\u0131staslar\u0131 kabul edenler ve uyanlar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hatalara d\u00fc\u015ferler. Nitekim Allah Kuran'da insanlar\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011fa uymamalar\u0131 konusunda a\u00e7\u0131k\u00e7a uyarm\u0131\u015ft\u0131r: <\/p>\n Yery\u00fcz\u00fcnde olanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funa uyacak olursan, seni Allah'\u0131n yolundan \u015fa\u015f\u0131rt\u0131p-sapt\u0131r\u0131rlar. Onlar ancak zanna uyarlar ve onlar ancak 'zan ve tahminle yalan s\u00f6ylerler.'[17]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n \u00c7o\u011funlu\u011fa uyman\u0131n temelinde "herkes \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu, ben de onlara uymaya mecbur oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm" gibi aciz bir mant\u0131k yatar. Yani ki\u015fi do\u011fru bildi\u011finden vazge\u00e7ip \u00e7o\u011funlu\u011fa uymad\u0131\u011f\u0131 takdirde insanlar\u0131n tepkisini \u00e7ekmekten, onlar taraf\u0131ndan k\u0131nanmaktan ya da d\u0131\u015flanmaktan \u00e7ekinir. Bu, gen\u00e7 ya\u015fl\u0131 t\u00fcm insanlar aras\u0131nda son derece yayg\u0131n bir mant\u0131kt\u0131r. S\u0131rf bu y\u00fczden ibadetlerini yerine getirmeyen, bir \u00f6m\u00fcr boyu Allah'\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 unutup \u00e7o\u011funlu\u011fun r\u0131zas\u0131 i\u00e7in ya\u015fayan insanlar vard\u0131r. Oysa insan y\u00fczlerce, binlerce insan\u0131n de\u011fil yaln\u0131zca Allah'\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 aramakla sorumludur. Ayn\u0131 \u015fekilde insan kimin ne d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fini hesaplamak ve buna g\u00f6re hareket etmek durumunda da de\u011fildir. Allah Kuran'la insanlar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kavu\u015fturmu\u015ftur. \u0130nsan yaln\u0131zca Allah'a hesap verecek ve Kuran'a uyup uymad\u0131\u011f\u0131ndan sorulacakt\u0131r. <\/strong> <\/p>\n "Bilim adamlar\u0131 dini inkar ediyordu, onlara inand\u0131m" diyerek kurtulaca\u011f\u0131n\u0131 sananlar:<\/strong> <\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n dini inkar etmek i\u00e7in \u00f6ne s\u00fcrd\u00fckleri mazeretlerden biri de, Allah'\u0131 ve ahiret g\u00fcn\u00fcn\u00fc inkar etme yan\u0131lg\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fen bilim adamlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. <\/p>\n \u00d6zellikle i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nem, bilimin ciddi \u015fekilde ilerledi\u011fi, bilimsel a\u00e7\u0131dan tarih boyunca ya\u015fanmam\u0131\u015f pek \u00e7ok tecr\u00fcbenin ve geli\u015fmenin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir y\u00fczy\u0131ld\u0131r. Bilim ve teknolojinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imkanlarla evrendeki d\u00fczen ve tasar\u0131m g\u00f6r\u00fclmekte, Allah'\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sistemlerin kusursuzlu\u011fu anla\u015f\u0131lmakta, canl\u0131lar\u0131n sahip oldu\u011fu pek \u00e7ok yarat\u0131l\u0131\u015f ger\u00e7e\u011fi daha yak\u0131ndan tan\u0131nmakta, Kuran'\u0131n mucizeleri teker teker ke\u015ffedilmektedir. <\/p>\n Ancak bir de bilimi kendi d\u00fcnyevi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullanan, inkarc\u0131 zihniyetlerini onunla desteklemeye \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filer vard\u0131r. Bu ki\u015filer "bilim adam\u0131" s\u0131fat\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kmakta, ancak bilimi ger\u00e7ekleri ara\u015ft\u0131r\u0131p bulmak i\u00e7in de\u011fil, kendi ideolojilerini beslemek i\u00e7in kullanmaktad\u0131rlar. Bu ki\u015filer evrendeki ve canl\u0131lardaki kusursuz yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve mucizevi \u00f6zellikleri g\u00f6rmezden gelerek, her\u015feyin tesad\u00fcfler sonucu kendili\u011finden var oldu\u011fu gibi ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bir iddia ile ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar. Bu \u00e7evrelerin amac\u0131, Allah'\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar etmek ve toplumlara da inkar ettirmektir. Bu yolla hi\u00e7 kimseye kar\u015f\u0131 sorumluluk hissetmeyen, ba\u015f\u0131bo\u015f bireylerden olu\u015fan, her t\u00fcrl\u00fc ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131n olarak ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 toplumlar olu\u015fturmak istemektedirler. <\/p>\n \u0130nkar edenler, iman edenlere dedi ki: "Siz bizim yolumuzu izleyin, hatalar\u0131n\u0131z\u0131 biz y\u00fcklenelim." Oysa kendileri, onlar\u0131n hatalar\u0131ndan hi\u00e7bir \u015feyi y\u00fcklenecek de\u011fildir. Ger\u00e7ekten onlar, elbette yalanc\u0131d\u0131rlar. \u015e\u00fcphesiz onlar, hem kendi y\u00fcklerini, hem kendi y\u00fckleriyle birlikte ba\u015fka y\u00fckleri de y\u00fcklenecekler ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, d\u00fcz\u00fcp uydurduklar\u0131na kar\u015f\u0131 sorguya \u00e7ekileceklerdir.[18]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n K\u00fcfr\u00fcn\u00a0 ve K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn Tohumu: Yalan <\/strong> <\/p>\n D\u00fcnyev\u00eele\u015fen insan, var olu\u015funu ebed\u00ee \u00e2leme g\u00f6re de\u011fil de, gelip ge\u00e7ici d\u00fcnya hayat\u0131na g\u00f6re m\u00e2n\u00e2land\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan ciddi bir aldanma s\u00fcreci ya\u015famaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde insano\u011flu, modernite r\u00fczg\u00e2rlar\u0131yla asl\u0131na ve ruhuna yabanc\u0131la\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Moderniteyi takip eden s\u00fcre\u00e7te ise, madd\u00ee-m\u00e2nev\u00ee her \u015feyi parampar\u00e7a ederek anlamland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan y\u0131k\u0131c\u0131 postmodern felsefelerle insanl\u0131k iyiden iyiye sersemletilmi\u015f durumdad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n, "Neciyim, nereden geldim, nereye gidiyorum?" sorular\u0131n\u0131 kendi kendilerine ve birbirlerine sormamalar\u0131 i\u00e7in neredeyse her \u015fey yap\u0131lmaktad\u0131r. Kitle ileti\u015fim vas\u0131talar\u0131nda ve Holywood'un ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi filmlerde s\u00fcrekli i\u015flenen: hayat\u0131 h\u0131zl\u0131 ya\u015fama felsefesi, insanlar\u0131 \u00e2deta h\u0131zl\u0131 ya\u015famaya \u015fartland\u0131rmaktad\u0131r. Var olman\u0131n esas g\u00e2yesi olarak d\u00fcnyadan keyif alma; t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla birlikte empoze edilmektedir. \u00c2deta insanlar, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve birli\u011fini k\u00e2inat\u0131n her zerresinde hadsiz m\u00fch\u00fcrlerle bildiren Y\u00fcce Yarat\u0131c\u0131, ha\u015fa ‘sanki yokmu\u015f' gibi bir hayat s\u00fcrmeye mahkum edilmektedir. Ve bu ak\u0131l almaz oyunda ba\u015frol ise; hakikatin hil\u00e2f\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey olmayan ‘yalan'a verilmi\u015ftir. Evet bug\u00fcn yalan, (onu yasaklayan dinlere ve \u00f6\u011fretilere ra\u011fmen) belki de hi\u00e7bir d\u00f6nemde olmad\u0131\u011f\u0131 kadar reva\u00e7tad\u0131r.<\/strong> <\/p>\n Tim Rayment'in 20 Kas\u0131m 2005 tarihli The Sunday Times gazetesinde yazd\u0131\u011f\u0131 "Hakikat Elle Tutulamayacak Kadar Yak\u0131c\u0131 M\u0131?" ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Brian Martin'in Social Anarchism dergisinin 35. say\u0131s\u0131nda kaleme ald\u0131\u011f\u0131 "Daha \u0130yi Bir D\u00fcnya \u0130\u00e7in Yalan S\u00f6ylemek" ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ilm\u00ee makalesinde, yalana kar\u015f\u0131 tak\u0131n\u0131lan genel tutum ve m\u00fcl\u00e2hazalar a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir. Rayment'\u0131n ifadelerine g\u00f6re Bat\u0131'da yalan s\u00f6yleme, delilik s\u0131n\u0131r\u0131nda bir \u00f6m\u00fcr s\u00fcren ve sonunda da deliren nihilist felsefeci Nietzsche'nin: "Ya\u015famak i\u00e7in yalanlara ihtiyac\u0131m\u0131z var." hezeyan\u0131yla paralellik arz eder. Bat\u0131'da ‘yalan', en az ‘hakikat' kadar hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelmi\u015f durumdad\u0131r. \u00d6yle ki eskiden beri, bir \u015fekilde insan\u0131n kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak, bir k\u00e2r veya fayda sa\u011flamak i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fine inan\u0131lan yalan\u0131, bug\u00fcn herhangi bir psikolojik hastal\u0131\u011f\u0131 olmayan ve toplumda \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 kabul edilen insanlar bile rahatl\u0131kla sebep olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde s\u00f6yler duruma gelmi\u015ftir. Toplumda hemen herkesin her f\u0131rsatta yalan s\u00f6ylemeye meyilli olmas\u0131, insanlarda ‘do\u011fruyu s\u00f6ylese de nas\u0131l olsa inan\u0131lmayaca\u011f\u0131' d\u00fc\u015f\u00fcncesini olu\u015fturdu\u011fundan, hakikati s\u00f6ylemek sanki l\u00fczumsuz ve k\u0131ymetsiz bir h\u00e2l almaktad\u0131r. Bu menf\u00ee durum da, yeni yalanlardan olu\u015fan fasit daireler do\u011furmaktad\u0131r. <\/p>\n New Scientist dergisinin 253 ayr\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya dayanarak il\u00e2n etti\u011fi bir rapora g\u00f6re, insanlar inand\u0131r\u0131c\u0131 yalan s\u00f6yleme konusunda o derece ustala\u015fm\u0131\u015flar ki, ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan yalan nispeti, yakla\u015f\u0131k % 53't\u00fcr. Bu nispete, yalanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karma hakk\u0131nda uzmanla\u015fm\u0131\u015f polislerin, psikologlar\u0131n, terapistlerin ve hakimlerin s\u00f6z ve fiilleri de d\u00e2hildir. <\/p>\n Dr. Sean Spence, British Research dergisinde, insanlar yalan s\u00f6ylemeye karar verdi\u011finde beyinde ne gibi de\u011fi\u015fiklikler oldu\u011funu ortaya koyan bir makale yay\u0131mlad\u0131. Bu ara\u015ft\u0131rma, yalan s\u00f6ylemek i\u00e7in yap\u0131lan her te\u015febb\u00fcste prefrontal korteksin hep ayn\u0131 b\u00f6lgesinde yo\u011fun bir uyar\u0131lma faaliyeti olu\u015ftu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. \u00d6fke ve sald\u0131rganl\u0131k d\u00e2hil otomatik olarak amigdala b\u00f6lgesinde olu\u015fan d\u00fcrt\u00fclerin irad\u00ee olarak kontrol edilmesinde vazifeli prefrontal korteks b\u00f6lgesiyle, yalan s\u00f6yleme an\u0131nda yo\u011fun \u015fekilde uyar\u0131lan b\u00f6lgenin ayn\u0131 olmas\u0131 dikkat \u00e7ekiciydi. Buradan \u00e7\u0131kan neticeye g\u00f6re, yalan s\u00f6yleme durumu olu\u015ftu\u011funda, hem do\u011fru hem de yalan s\u00f6ylemeye m\u00fcsait yap\u0131daki insan f\u0131trat\u0131nda m\u00fcndemi\u00e7 olan hakikati s\u00f6yleme e\u011filimi, beyindeki bu b\u00f6lgenin otomatik olarak artan uyar\u0131lma faaliyetleriyle bast\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Spence'in tespitlerine g\u00f6re, yalan s\u00f6yleme durumunda beynin sergiledi\u011fi bast\u0131rma ve diren\u00e7 g\u00f6sterme faaliyetinin yo\u011funlu\u011fu, di\u011fer d\u00fcrt\u00fcleri kontrol etmede g\u00f6sterilen aktivite derecesinden olduk\u00e7a y\u00fcksek seyretmektedir. Bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n ortaya koydu\u011fu \u00f6nemli hakikat \u015fudur ki, asl\u0131nda yalan s\u00f6ylemek, gayrif\u0131tr\u00eedir ve bozulmam\u0131\u015f insan i\u00e7in hakikati s\u00f6ylemekten \u00e7ok ama \u00e7ok daha zordur. <\/p>\n <\/p>\n Kant, Augustine ve Aquinas'\u0131n temellerini att\u0131\u011f\u0131 Hristiyan ahl\u00e2k\u0131na g\u00f6re yalan \u00e7ok hususi h\u00e2ller h\u00e2ricinde bu dine inanm\u0131\u015f toplumlarda yasaklanmas\u0131na ra\u011fmen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u00e2l\u00e2 reva\u00e7tad\u0131r. Martin'in m\u00fcl\u00e2hazalar\u0131 tahlil edildi\u011finde de manzara \u00e7ok farkl\u0131 de\u011fildir. Martin, hakikat teoride \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, Bat\u0131'da yalan\u0131n her yerde oldu\u011funu, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklara nas\u0131l yalan s\u00f6yleyeceklerini ailelerin bizzat \u00f6\u011fretti\u011fini iddia etmektedir. Postmodernite, haz duygusunun her t\u00fcrl\u00fc yolla tatminini ho\u015f g\u00f6rme ve her fikre sayg\u0131l\u0131 olma anlay\u0131\u015f\u0131yla, yalan s\u00f6ylemeyi kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, hatt\u00e2 imaj k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle daha da te\u015fvik etmi\u015ftir. Martin'e g\u00f6re, bu te\u015fvik, kahredici yalan anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temellerinden birini te\u015fkil etmektedir. Makaledeki referanslardan biri olarak sunulan Ford'a g\u00f6re ise toplum \u00f6yle bir h\u00e2l sergilemektedir ki, insanlar bozulmam\u0131\u015f ger\u00e7e\u011fe ve do\u011fruya tahamm\u00fcl etmekte zorlan\u0131r h\u00e2le gelmi\u015flerdir. \u0130nsanlar duymak istedikleri \u015feyler s\u00f6ylendi\u011finde, bunlar\u0131 yalan olarak g\u00f6rmeme e\u011filimindedirler. \u0130nsanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 tabiatta ve sosyal hayatta kendi rollerinin ehemmiyetsizli\u011fini kabul etmeme e\u011filimi g\u00f6stermekte, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kendi konumlar\u0131yla al\u00e2kal\u0131 yalanlar\u0131n\u0131 do\u011fru saymaya hevesli g\u00f6r\u00fcnmektedirler. Hatt\u00e2 ne ac\u0131d\u0131r ki, bu konularda kendi kendilerini dahi aldatmaktan ka\u00e7\u0131nmamaktad\u0131rlar. Belli ki, insanlar k\u00e2inattaki yerlerini konumland\u0131r\u0131rken, nihilist ve ateist felsefelerin de tesiriyle \u015fi\u015firilmi\u015f egolar\u0131 sebebiyle, Cenab-\u0131 Rabb\u00fc'l-A'lemin'le aralar\u0131nda H\u00e2l\u0131k-mahluk m\u00fcnasebetini kuramad\u0131klar\u0131ndan, kendi hi\u00e7 h\u00fckm\u00fcndeki varl\u0131k seviyelerini kabullenmekte zorlanmakta ve kendi kendilerine yalan s\u00f6yleme k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne d\u00fc\u015fmektedirler. <\/p>\n Bat\u0131l\u0131 psikologlar\u0131n ifadeleri de modern Bat\u0131 toplumlar\u0131nda yalan kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fclen acziyetin itiraf\u0131n\u0131n izlerini ta\u015f\u0131r. \u00c7ocuklarda yalan\u0131n geli\u015fmesini incelemi\u015f olan Maria Vasek, yalan i\u00e7in gerekli olan maharetler(!) olmadan insan\u0131n var olamayaca\u011f\u0131n\u0131 savunurken, benzer hatadan kendini al\u0131koyamayan Nyberg ise, yalan\u0131; "d\u00fcnyay\u0131 d\u00fczene sokmak i\u00e7in ba\u015fvurulan, birbirinden farkl\u0131 fertlerin aralar\u0131ndaki problemleri \u00e7\u00f6zmelerini sa\u011flayan, ac\u0131yla ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmeye yard\u0131mc\u0131 olan, ferdiyet\u00e7ili\u011fi yakalayabilmeye destek veren ve insan\u0131 hayata ba\u011flayan bir mekanizma olarak " g\u00f6rmektedir. <\/p>\n Beyaz yalan aldatmacas\u0131 <\/strong> <\/p>\n D. Kuhn'un 22 Nisan 2004 tarihli "Bir Yalan \u00d6b\u00fcr Yalana G\u00f6t\u00fcr\u00fcr" ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde etrafl\u0131ca ele ald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda s\u00f6ylenildi\u011finde kimseye zarar vermedi\u011fi varsay\u0131larak ho\u015f g\u00f6r\u00fclen ve sosyal olarak kabul g\u00f6ren yalanlar, masumlu\u011fu ve temizli\u011fi tedai ettiren beyaz s\u0131fat\u0131 ile taltif edilmi\u015f ve beyaz yalanlar olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, Bat\u0131 toplumunun yalan konusunda d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc vartay\u0131 bir defa daha a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6z \u00f6n\u00fcne sermektedir. \u0130nsan karakterinin \u00e7ocukken \u015fekillendi\u011fi hakikatinden yola \u00e7\u0131k\u0131lacak olunursa, beyaz olarak tarif edilen yalanlar\u0131n, zamanla al\u0131\u015fkanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ferek, yerlerini bir g\u00fcn k\u00f6m\u00fcr karas\u0131 yalanlara b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek herhalde g\u00fc\u00e7 olmayacakt\u0131r. Belki beyaz yalanlar\u0131n hi\u00e7bir zarar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 iddia edilebilir. Ancak beyaz yalan\u0131n "hakikati k\u0131smen gizlemenin veya \u00e7arp\u0131tman\u0131n ba\u015fka bir yolu veya tarz\u0131 oldu\u011fu" d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u00eem\u00e2 etmesi, yalana kap\u0131 aralamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e2leme g\u00f6re hayli z\u0131t ve m\u00fcspet bir duru\u015fu olan me\u015fhur \u0130ngiliz yazar Jonathan Swift, kendi \u00fclkesinde reva\u00e7 bulmu\u015f olan aldatma ve yalan\u0131 ele\u015ftirme ad\u0131na G\u00fclliver'in misafir oldu\u011fu atlar \u00fclkesinin s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde yalan\u0131 kar\u015f\u0131layan tek bir kelimenin yer almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tasavvur eder. Z\u00eer\u00e2 yalan \u00f6yle bir kezzapt\u0131r ki, damlas\u0131 dahi hayat\u0131 ve insan\u0131 eritmeye yetmektedir. Bu sebeple onun beyaz\u0131 siyah\u0131 olmaz; radyasyon gibidir, zararda \u015fah\u0131s, zaman ve mek\u00e2n ay\u0131rt etmez; sadece bug\u00fcn\u00fc harap etmez, gelece\u011fi de ipotek alt\u0131na al\u0131r.<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n \u00c2lem\u015f\u00fcmul do\u011fruluk modeli: El Em\u00een\u00a0 ve kendisi em\u00een herkes kendisinden emin<\/strong> <\/p>\n Do\u011fruluk dendi\u011finde akl\u0131m\u0131za gelen ilk isim, y\u00fcreklerimizi ferahlatan, \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n \u0130ftihar Tablosu, El-Em\u00een, Muhammed\u00fc'l-Arab\u00ee (sav) Hazretleri'dir. O'nun (sav) yalan kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tavizsiz duru\u015fu, hem tarih ilmiyle kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, hem sosyal bilimin kriterlerince do\u011frulanm\u0131\u015f bir hakikattir. \u015ean\u0131 y\u00fcce Peygamberimiz (sav), ferd\u00ee ve sosyal a\u00e7\u0131dan asla yalana tevess\u00fcl etmemesiyle ve ona kar\u015f\u0131 duru\u015fuyla insanl\u0131k i\u00e7in de\u011fi\u015fmez, eskimez ve eri\u015filmez insan modelidir. \u0130sl\u00e2m'\u0131n iki p\u0131nar\u0131 olan kitap ve s\u00fcnnet\u00e7e Efendiler Efendisi'nin (sav) bu orijinal h\u00e2li, her k\u00fclt\u00fcr\u00fcn insan\u0131nca kolayca anla\u015f\u0131labilecek derecede a\u00e7\u0131k olarak ortaya konmu\u015ftur. Kur'\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem Efendiler Efendisi'nin (sav), bu milim \u015fa\u015fmaz do\u011frulu\u011funu "Sen b\u00fcy\u00fck bir ahl\u00e2k \u00fczeresin."[19]<\/a> diye tarif ve takdir ederken, O'na y\u00e2r olanlara da "Andolsun ki, Allah'\u0131n peygamberinde Allah'\u0131 ve \u00e2hireti arzu eden ve Allah'\u0131 \u00e7ok anan kimseler i\u00e7in g\u00fczel bir \u00f6rnek vard\u0131r."[20]<\/a> kuvvetli i\u015faretiyle, ve "Peygamber size ne verdi ise, onu al\u0131n ve size neyi yasaklad\u0131 ise ondan sak\u0131n\u0131n."[21]<\/a> emriyle, bir ba\u011fl\u0131l\u0131k ve modeli takip etme \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izmektedir. <\/p>\n Sahih had\u00ees gelene\u011fi ise, Kur'\u00e2n'\u0131n mu'ciznuma \u00e2y\u00e2t-\u0131 beyyin\u00e2t\u0131na paralel olarak Efendiler Efendisi'nin (sas), do\u011fru s\u00f6z esas\u0131na dayal\u0131 e\u015fsiz ahl\u00e2k\u0131n\u0131 \u015ferh ve tefsir eden say\u0131s\u0131z vakay\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. \u00d6yle ki esas prensip -emrolundu\u011fu gibi dosdo\u011fru olma- hi\u00e7 de\u011fi\u015fmedi\u011finden, birka\u00e7 mis\u00e2l meseleyi ayd\u0131nlatmaya yetmektedir: <\/p>\n i)<\/strong> "Ey Allah'\u0131n Res\u00fbl\u00fc! dedik, m\u00fc'min korkak olur mu?" "Evet!" buyurdular. "Peki cimri olur mu?" dedik, yine: "Evet!" buyurdular. Biz yine: "Peki yalanc\u0131 olur mu?" diye sorduk. Bu sefer: "Hay\u0131r!" buyurdular."[22]<\/a> <\/p>\n ii)<\/strong> "Hz. \u00d6mer rad\u0131yallahu anh bize C\u00e2biye'de hitap etti ve dedi ki: "Res\u00fblullah aleyhissal\u00e2tu vessel\u00e2m, t\u0131pk\u0131 benim sizin aran\u0131zdaki \u015fu kalkmam gibi bizim aram\u0131zda hitap i\u00e7in aya\u011fa kalkt\u0131 ve dedi ki: "Ashab\u0131m, bunlar\u0131 takip edenler (tabi\u00een) ve onlar\u0131 da takip edenler (etbauttabi\u00een) hakk\u0131nda bana riayetk\u00e2r olun (benim hat\u0131r\u0131m i\u00e7in onlara da sayg\u0131l\u0131 olun). Onlardan (etbautt\u00e2bi\u00eenden) sonra yalan yayg\u0131nla\u015facak, \u00f6yle ki, ki\u015fi kendisinden \u015fahitlik istenmedi\u011fi h\u00e2lde \u015fehadette bulunacak, yemin talep edilmedi\u011fi h\u00e2lde yemin edecek."[23]<\/a> <\/p>\n iii)<\/strong> "Res\u00fclullah aleyhissal\u00e2tu vessel\u00e2m: "Size b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc haber vereyim mi?" buyurmu\u015f ve bunu \u00fc\u00e7 kere tekrar etmi\u015flerdi. Biz: "Evet!" deyince: "Allah'a \u015firk ko\u015fmak, anne ve baba haklar\u0131na riayetsizlik, cana k\u0131ymak!" buyurdular. Bu s\u0131rada dayanm\u0131\u015f durumda idi, yere oturup: "Haberiniz olsun! Yalan s\u00f6z, yalan \u015fahidlik!" dedi ve bunu o kadar tekrar etti ki, "Ke\u015fke kesse art\u0131k!" temennisinde bulunduk."[24]<\/a> <\/p>\n <\/p>\n H\u00e2l\u0131k'\u0131n n\u00e2m\u00fctenah\u00ee ad\u0131 var, en ba\u015f\u0131 Hakk<\/strong> <\/p>\n \u00c7etin bir ‘ruh tufan\u0131'n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve gayrif\u0131tr\u00eeli\u011fi b\u00fct\u00fcn insanlarca kabul edilen yalan\u0131n, nas\u0131l olup da bu kadar yayg\u0131n oldu\u011fu hususunda, ferd\u00ee ve i\u00e7tima\u00ee tesirleri \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Hakk'\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla hakikatin hat\u0131r\u0131n\u0131n her \u015feyden \u00e2li oldu\u011fu hususu, her t\u00fcrl\u00fc ilm\u00ee vas\u0131talar kullan\u0131larak ortaya konmal\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn insan\u0131n\u0131 hakiki medeniyete ula\u015ft\u0131rma ve yalandan koruman\u0131n yolu, temsil keyfiyetiyle (konu\u015furken-yazarken-\u00e7izerken, hepsinden \u00f6nemlisi ya\u015farken) hakikati ifade etmektir. [25]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> (\u0130\u015farat-\u00fcl \u0130caz, s. 82) <\/p>\n [2]<\/a> Zuhruf: 36-40 <\/p>\n [3]<\/a> Enbiya: 24 <\/p>\n [4]<\/a> Rum: 8 <\/p>\n [5]<\/a> M\u00fcmin: 52 <\/p>\n [6]<\/a> Rum: 57 <\/p>\n [7]<\/a> K\u0131yamet: 13-15 <\/p>\n [8]<\/a> Al-i \u0130mran: 119 <\/p>\n [9]<\/a> Nisa: 28 <\/p>\n [10]<\/a> M\u00fc'minun: 62 <\/p>\n [11]<\/a> Casiye: 21-22 <\/p>\n [12]<\/a> Bakara: 281 <\/p>\n [13]<\/a> Furkan: 13 <\/p>\n [14]<\/a> Zuhruf: 77 <\/p>\n [15]<\/a> Yusuf: 101 <\/p>\n [16]<\/a> Araf: 40 <\/p>\n [17]<\/a> Enam: 116 <\/p>\n [18]<\/a> Ankebut: 12-13 <\/p>\n [19]<\/a> Kalem: 4 <\/p>\n [20]<\/a> Ahzab: 21 <\/p>\n [21]<\/a> Ha\u015fr:10 <\/p>\n [22]<\/a> (Safv\u00e2n \u0130bnu S\u00fcleym (r.a.) – Muvatta, Kel\u00e2m 19, (2, 990).) <\/p>\n [23]<\/a> (Cabir \u0130bnu Sem\u00fcre (r.a.) K\u00fct\u00fcb-\u00fc Sitte 6683) <\/p>\n
\n