{"id":958,"date":"2007-05-14T06:27:03","date_gmt":"2007-05-14T06:27:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2007\/05\/14\/jeopolten-strateje\/"},"modified":"2007-05-14T06:27:03","modified_gmt":"2007-05-14T06:27:03","slug":"jeopolitikten-stratejiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2007\/mayis-ozel-2007\/jeopolitikten-stratejiye\/","title":{"rendered":"JEOPOL\u0130T\u0130KTEN STRATEJ\u0130YE"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p align=\"center\"> <strong>(Ge\u00e7mi\u015fe Bakarak ve Mevcut Potansiyeli Zorlayarak, Gelece\u011fi Planlamak)<\/strong> <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> D\u00fcnyam\u0131zda, denizler ve okyanuslar d\u0131\u015f\u0131ndaki karalar\u0131n ve k\u0131talar\u0131n toplam\u0131: 150 milyon km<sup>2 <\/sup>kadard\u0131r. Kutuplar, \u00e7\u00f6ller ve elveri\u015fsiz b\u00f6lgeler \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa, 30 milyon km<sup>2 <\/sup>ya\u015fanabilir bir alan kalmaktad\u0131r.  <\/p>\n<p> En ideal ve uygun bulunan Akdeniz iklim ku\u015fa\u011f\u0131ndaki \u00fclkelerin toplam alan\u0131 yakla\u015f\u0131k 5 milyon km<sup>2 <\/sup>tutmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye ise bu en ideal co\u011frafyan\u0131n alt\u0131da birini (810 bin km<sup>2<\/sup>) olu\u015fturmaktad\u0131r.  <\/p>\n<p>  \u00a0  <\/p>\n<p> Uygun ve olumlu iklim \u015fartlar\u0131n\u0131n insanlar\u0131n bedeni ve beyni (fiziki ve zihni) geli\u015fimi ve \u00fcretimi \u00fczerindeki etkisi kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye iklimi, insan\u0131 24 saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fcnebilir k\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7ok so\u011fuk ve \u00e7ok s\u0131cak iklimler insanlar\u0131 uyu\u015fuklu\u011fa atmaktad\u0131r.  <\/p>\n<p> Hatta T\u00fcrkiye, k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131 nedeniyle, k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n yol a\u00e7aca\u011f\u0131 deniz kabarmas\u0131 ve k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinin sular alt\u0131nda kalmas\u0131 gibi tehdit ve tehlikelerden de uzak bir konumdad\u0131r. <\/p>\n<p> Roma, Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 gibi, d\u00fcnya tarihinin en uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc devlet ve medeniyetlerinin \u00e7o\u011funlukla Akdeniz iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda ve Anadolu&#39;da kurulmas\u0131 da bir tesad\u00fcf san\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden Bat\u0131l\u0131lar Anadolu&#39;ya: &quot; D\u00fcnyan\u0131n ortas\u0131, kutsal co\u011frafyas\u0131, medeniyetler oca\u011f\u0131&quot; gibi isimler takm\u0131\u015flad\u0131r. <\/p>\n<p> Erbakan Hoca&#39;n\u0131n: &quot;D\u00fcnyan\u0131n do\u011fusu, bat\u0131s\u0131, g\u00fcneyi ve kuzeyi T\u00fcrkiye&#39;ye g\u00f6re ayarlan\u0131r. Bizim do\u011fumuz, bat\u0131m\u0131z d\u00fcnyan\u0131n da do\u011fusunu bat\u0131s\u0131n\u0131, bizim kuzeyimiz g\u00fcneyimiz d\u00fcnyan\u0131n da kuzeyini g\u00fcneyini olu\u015fturmaktad\u0131r&quot; tespitleri olduk\u00e7a anlaml\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p> Bu kutlu co\u011frafyay\u0131 bize vatan b\u0131rakan Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 gibi \u015fanl\u0131 ecdad\u0131m\u0131z\u0131, sinsi ve sindirilmi\u015f bir \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131yla, k\u00f6t\u00fclemeye kalk\u0131\u015fman\u0131n alt\u0131nda, ya soysuzluk veya \u015fuursuzluk yatmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> <strong>Osmanl\u0131&#39;y\u0131 y\u0131kmak \u00fczere Siyonist g\u00fcd\u00fcml\u00fc emperyalist merkezler aynen ABD&#39;nin Irak i\u015fgalindeki yalanlar\u0131 gibi, &quot;T\u00fcrklere demokrasi g\u00f6t\u00fcrece\u011fiz, Onlar\u0131 m\u00fcstebit Sultanlar\u0131n esaretinden h\u00fcrriyete eri\u015ftirece\u011fiz&quot; iddias\u0131yla sald\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Bir zenci d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn &quot;Bat\u0131l\u0131lar Afrika&#39;ya geldiklerinde onlar\u0131n \u0130ncilleri bizim ise madenlerimiz ve \u00e7iftliklerimiz vard\u0131. \u015eimdi onlar\u0131n \u00e7iftlikleri ve maden i\u015fletmeleri, bizim ise \u0130ncilimiz ve kilisemiz var&quot;\u00a0 dedi\u011fi gibi: Bat\u0131 bize s\u00f6zde demokrasi ve laiklik a\u015f\u0131lam\u0131\u015f, ama bankalar\u0131m\u0131za, fabrikalar\u0131m\u0131za, maden ocaklar\u0131m\u0131za medya ve televizyonlar\u0131m\u0131za ve mason localar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla gizli iktidara sahip olmu\u015flard\u0131r.<\/strong> <\/p>\n<p> <\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p> \t\t\t<strong>&quot;3 T Form\u00fcl\u00fc&quot; diye \u00f6zetleyebilece\u011fimiz:<\/strong> \t\t\t<\/p>\n<ul>\n<li>1- Tabii yap\u0131s\u0131 <\/li>\n<li>2- Tarihi miras\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p> \t\t\tBak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye; b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel bir g\u00fc\u00e7 olma potansiyeline sahip \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda yer almaktad\u0131r.  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong>&#8226;1-\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>T\u00fcrkiye&#39;nin Tabii Yap\u0131s\u0131:<\/strong> \t\t\t<\/p>\n<ul>\n<li>a) Asya, Avrupa ve Afrika&#39;n\u0131n bulu\u015fma noktas\u0131nda bulunan jeopolitik co\u011frafyas\u0131 <\/li>\n<li>b) \u00dc\u00e7 taraf\u0131n\u0131n denizlerle \u00e7evrili iki yar\u0131mada da (Anadolu ve Trakya) \u00fczerinde kurulmas\u0131<\/li>\n<li>c) \u0130stanbul ve \u00c7anakkale bo\u011fazlar\u0131na sahip bulunmas\u0131<\/li>\n<li>d) Hint Okyanusuna a\u00e7\u0131lan S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131na, Atlas Okyanusuna ba\u011flanan Cebelitar\u0131k Bo\u011faz\u0131n\u0131 kullanabilme imkan\u0131 <\/li>\n<li>e) Yani deniz, hava ve kara ula\u015f\u0131m yollar\u0131na ve d\u00fcnya ba\u011flant\u0131lar\u0131na sahip olma \u015fans\u0131<\/li>\n<li>f) D\u00f6rt ayr\u0131 iklim \u015fartlar\u0131n\u0131n, verimli topraklar\u0131n, ormanlar\u0131n ve akarsular\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131 varl\u0131\u011f\u0131 <\/li>\n<li>g) Bor ve petrol gibi \u00e7ok \u00f6nemli ve hen\u00fcz i\u015flenmemi\u015f yer alt\u0131 zenginliklerin \u00fczerinde oturmas\u0131<\/li>\n<li>h) Kafkasya, Orta Asya ve Ortado\u011fu (petrol ve do\u011falgaz) enerji ta\u015f\u0131ma hatlar\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015f g\u00fczergah\u0131 olmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p> \t\t\t\u00dclkemizin jeopolitik avantajlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong>&#8226;2-\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>T\u00fcrkiye&#39;nin Tarihi Miras\u0131:<\/strong> \t\t\t<\/p>\n<ul>\n<li>a) Orta Asya k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden, ba\u015flayan ve muhte\u015fem Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 T\u00fcrk \u0130slam medeniyetinden devral\u0131nan engin devlet gelene\u011fi <\/li>\n<li>b) Anadolu&#39;da \u00e7a\u011flar boyunca kurulmu\u015f \u00e7ok farkl\u0131 medeniyet ve k\u00fclt\u00fcrlerin s\u00fcz\u00fclegelen birikimleri<\/li>\n<li>c) Asya, Avrupa ve Afrika&#39;daki \u00e7ok de\u011fi\u015fik din, dil ve kavimlerden olu\u015fan farkl\u0131 milletleri as\u0131rlarca b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131r\u0131p adalet ve \u015fefkatle y\u00f6netmi\u015f olman\u0131n deneyim ve derinli\u011fi<\/li>\n<li>d) Ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n asil milletimize ve \u00fclkemize kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hakl\u0131 bir itimat ve itibar\u0131n besledi\u011fi, liderlik potansiyeli<\/li>\n<\/ul>\n<p> \t\t\tT\u00fcrkiye&#39;mize \u00f6nemli bir ayr\u0131cal\u0131k ve yeniden s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olma avantaj\u0131 kazand\u0131rmaktad\u0131r. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong>&#8226;3-\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>T\u00fcrkiye&#39;nin Talihli F\u0131rsatlar\u0131:<\/strong> \t\t\t<\/p>\n<ul>\n<li>a) Orta Asya&#39;daki T\u00fcrki Cumhuriyetlere a\u011fabey ve \u00f6rnek konumu<\/li>\n<li>b) \u0130slam d\u00fcnyas\u0131na tabii ve tarihi liderlik durumu<\/li>\n<li>c) Son birka\u00e7 as\u0131rd\u0131r, emperyalist Bat\u0131ya ve Siyonist odaklara ra\u011fmen ba\u015far\u0131lan ilk ve tek evrensel yap\u0131lanma olan; D-8 olu\u015fumunu kuran merkez \u00fclke pozisyonu<\/li>\n<li>d) Yeti\u015fmi\u015f kalifiye eleman ve teknik uzman kadrosu; din\u00e7 ve dinamik n\u00fcfusu<\/li>\n<li>e) \u0130slami kurallarla, \u00e7a\u011fda\u015f kuramlar\u0131 yo\u011furup yorumlayacak; demokrasi ve laiklik gibi kavramlar\u0131 Milli ve insani temellere g\u00f6re yeniden ve \u00f6rnek bi\u00e7imde \u015fekillendirip sunacak deneyim ve donan\u0131m olgusu<\/li>\n<\/ul>\n<p> \t\t\t\u00dclkemizi ve milletimizi yepyeni ufuklar\u0131n ve umutlar\u0131n kayna\u011f\u0131 haline sokmaktad\u0131r. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tAncak ne var ki; b\u00fct\u00fcn bu potansiyel imkan ve f\u0131rsatlar bir \u00fclkenin s\u00fcper g\u00fc\u00e7 haline gelmesi i\u00e7in yeterli olmamaktad\u0131r.  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tBu imkan ve f\u0131rsatlar\u0131, &quot;gizli kuvve&quot;den fiili g\u00fcce, potansiyel vaziyetten prati\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp de\u011ferlendirecek bir zihniyet ve h\u00fck\u00fcmete ve bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme \u00f6nc\u00fcl\u00fck edecek bir lider \u015fahsiyete mutlaka ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u0130\u015fte d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin ve i\u015fbirlik\u00e7i hainlerin, Milli G\u00f6r\u00fc\u015f korkular\u0131n\u0131n temelinde bu ger\u00e7ek yatmaktad\u0131r.  \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p> Emekli Kurmaylar\u0131m\u0131zdan, Milli bilin\u00e7li ve birikimli strateji ve jeopolitik uzman\u0131 Suat G\u00fcnbey&#39;in incelemek \u00fczere bize verdi\u011fi ve olgunla\u015ft\u0131r\u0131larak yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131 \u00f6zellikle bekledi\u011fim ve \u00f6nemsedi\u011fim kitap d\u00f6k\u00fcman\u0131nda da: &quot;ge\u00e7mi\u015ften ders ve ibret alarak, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki imkan ve f\u0131rsatlar\u0131 en iyi \u015fekilde de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015farak, gelece\u011fimiz ve g\u00fcvenli\u011fimizle ilgili milli, ciddi ve cesaretli strateji ve projeler ortaya koyma&quot; hedefine fikri altyap\u0131 olu\u015fturacak \u00e7ok \u00f6nemli kaynaklar ve ilmi tan\u0131mlar yer almaktad\u0131r. <\/p>\n<p> Jeopolitik; bir memleketin g\u00fcvenlik politikas\u0131n\u0131n co\u011frafi olaylara g\u00f6re planlanmas\u0131d\u0131r.<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\">[1]<\/a> <\/p>\n<p> Yani: Co\u011frafi \u015fartlara ve \u00e7evrenin imkan ve f\u0131rsatlar\u0131na g\u00f6re devletin g\u00fc\u00e7lendirilip gelece\u011fe haz\u0131rlanmas\u0131na jeopolitik denir. <\/p>\n<p> <strong>Jeopoliti\u011fin Do\u011fu\u015fu<\/strong> <\/p>\n<p> D\u00fcnya haritas\u0131na g\u00f6z at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, D\u00fcnya&#39;n\u0131n farkl\u0131 yerlerinde kurulmu\u015f olan devletlerin \u00e7e\u015fitli g\u00fc\u00e7 ve b\u00fcy\u00fckl\u00fckte oldu\u011fu, b\u00fcy\u00fck devletlerin genellikle iklim, kaynak ve n\u00fcfus imkanlar\u0131n\u0131n elveri\u015fli oldu\u011fu yerlerde kuruldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. B\u00fcy\u00fck Sahra&#39;da \u015fimdiye kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir s\u00fcper devlet kurulmu\u015f de\u011fildir. Gerekli \u015fartlar\u0131n hi\u00e7 olmasa bir k\u0131sm\u0131na sahip olmadan rasgele co\u011frafi alanlarda b\u00fcy\u00fck bir devlet kurmak imkans\u0131z bir \u015feydir. Bu nedenle co\u011frafi etkenlerle g\u00fc\u00e7, kuvvet ve politika aras\u0131nda bir ili\u015fki vard\u0131r.<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\">[2]<\/a> Denmi\u015ftir. <\/p>\n<p> <strong>\u0130bni Haldun<\/strong>, me\u015fhur Mukaddimesi&#39;nde toplumlar\u0131n kaderini \u00e7izen etkenlerden birinin co\u011frafya oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve \u015f\u00f6yle diyor. G\u00f6\u00e7ebe do\u011fdu\u011fu topra\u011fa ba\u011flanmaz.<a name=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\" title=\"_ftnref3\">[3]<\/a> \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u00f6l k\u0131s\u0131rd\u0131r. G\u00f6\u00e7ebeye her \u00fclke vatand\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, g\u00f6\u00e7ebe topra\u011fa ve do\u011faya ba\u011flanmaz, birbirlerine ba\u011flanarak toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 artt\u0131r\u0131rlar. Bu nedenle birbirlerine ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 fazlad\u0131r. Yerle\u015fik halktan daha fazla d\u00fcr\u00fcst, yi\u011fit ve dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca iklimin insan \u00fczerine etkisini \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor. &quot;\u0130klim ve g\u0131da, toplumlara de\u011fi\u015fmez vas\u0131flar kazand\u0131r\u0131r. &quot;So\u011fuk \u00fclkelerin halk\u0131 zekaca daha geridir. Sanatlar\u0131n ve imar\u0131n geli\u015fmesi daha ge\u00e7 olur. Konutlar daha ilkeldir, iklimi \u0131l\u0131man olan \u00fclkelerde zanaatlar daha \u00e7abuk geli\u015fir. B\u00fcy\u00fck devletler b\u00fcy\u00fck imparatorluklar b\u00f6yle yerlerde kurulur. Servet birikimi daha fazla olur. Bilim ve bilgi \u00e7abuk geli\u015fir. S\u0131cak iklimlerde ise halk daha gev\u015fektir. Ayr\u0131ca \u00e7\u00f6lde insan tehlikeli bir do\u011fan\u0131n ortas\u0131nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirebilmek i\u00e7in di\u011ferlerine dayanmak zorunda kalmas\u0131 milli birli\u011fi artt\u0131r\u0131r. <\/p>\n<p> <strong>Jeopolitik: potansiyel g\u00fc\u00e7 analizi yolu ile tabii fakt\u00f6rleri de\u011ferlendirip siyasi co\u011frafyay\u0131 anlamland\u0131rmakt\u0131r, uluslar aras\u0131 sisteme etki eden fakt\u00f6rleri, akt\u00f6rlerin g\u00fc\u00e7lerini ve hedeflerini ara\u015ft\u0131rmakla gelece\u011fe y\u00f6nelik tahminler yapmakt\u0131r.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc hedef yoksa, eldeki mevcut kaynaklar\u0131n bir anlam\u0131 da yoktur. Bu durumda tedbirlilik ve tedbirsizlik, varl\u0131k veya yokluk ayn\u0131 i\u015fleve sahip olmak ve bir anlam ifade etmemektedir. Siz zaten r\u00fczgara kap\u0131lm\u0131\u015f gidiyorsunuz. Ak\u0131betinizin ve sonunuzun ne olaca\u011f\u0131na ba\u015fkalar\u0131 karar vermektedir. Neyin, ne anlama geldi\u011fi noktas\u0131nda somut bir fikriniz yoksa; hadiseleri, tehditleri ve f\u0131rsatlar\u0131 de\u011ferlendirmede tered\u00fcte d\u00fc\u015fmek, \u00e7eli\u015fkili analizler yapmak durumunda kal\u0131rs\u0131n\u0131z. Hadiseleri do\u011fru yorumlamak, ibret almak, bir tarih haf\u0131zas\u0131na sahip olmak, do\u011fru karar vermek i\u015fin liderlik taraf\u0131n\u0131 ilgilendirir. Ba\u015fkalar\u0131na tabi olmak, oyun kuramamak, buhran an\u0131nda bildiklerini unutmak ise, i\u015fin ac\u0131kl\u0131 y\u00f6n\u00fcn\u00fc te\u015fkil etmektedir.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Tabii bilimler; insan\u0131n kainat\u0131 anlama ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in, do\u011fay\u0131, do\u011fal \u00e7evreyi ara\u015ft\u0131rarak, yasalar\u0131n\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve yararlanma yollar\u0131n\u0131 g\u00f6sterirler. Gen\u00e7 bir bilim olan jeopolitik politikan\u0131n ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in onun \u00fczerine etkisi olan, temel etkenleri bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Jeopoliti\u011fin temel dayana\u011f\u0131 mekan ve onun meydana getirdi\u011fi aland\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na co\u011frafi temeli dayanak yapan jeopolitik; co\u011frafi unsurlar\u0131n devlet politikalar\u0131na etkisini ortaya \u00e7\u0131karan bilim olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> <\/p>\n<p> Olaylara y\u00f6n verebilmek i\u00e7in; toplumlar\u0131 ve do\u011fay\u0131 y\u00f6neten yasalar\u0131 bilmek gerekir. Bu yasalar\u0131n i\u015fleyi\u015fi bizim istek ve arzular\u0131m\u0131za g\u00f6re olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu yasalara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak do\u011faya kar\u015f\u0131 direnmek anlam\u0131na geldi\u011fi i\u00e7in pe\u015finen yenilgiyi g\u00f6ze almak demektir. Bu nedenle acaba uluslar aras\u0131 politikan\u0131n temel esaslar\u0131 ve politik d\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fmez yasalar\u0131 var m\u0131d\u0131r? Varsa nelerdir? Bunlar\u0131 bilmek, ona g\u00f6re hareket etmek ve ona g\u00f6re tedbirler \u00fcretmek \u00f6nemlidir. Uluslararas\u0131 sisteme tesir eden kanunlar\u0131 k\u00f6t\u00fclemek veya y\u00fcceltmekle hi\u00e7bir \u015fey elde edilmeyecektir. Rasyonel tutumu tespit etmek i\u00e7in, devletlerin d\u0131\u015f politikalar\u0131n\u0131 belirleyen temel etkenlerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereklidir. <\/p>\n<p> Siyaset bilimciler devletlerin en \u00f6nemli niteli\u011finin &quot;g\u00fc\u00e7&quot; oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir. G\u00fc\u00e7 hukuktan daha \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hukuk ancak g\u00fc\u00e7le korunabilir <\/p>\n<p> Baz\u0131lar\u0131 devleti 5&#39;e ay\u0131rarak incelemi\u015ftir: <\/p>\n<p> 1. Geopolitik (Co\u011frafya ve devlet) <\/p>\n<p> 2. Demopolitik (N\u00fcfus ve devlet) <\/p>\n<p> 3. Dekopolitik (Ekopolitik) (iktisadi kaynaklar ve devlet.) <\/p>\n<p> 4. Sosipolitik (Sosyopolitik) (sosyal yap\u0131 ve devlet). <\/p>\n<p> 5. Kratopolitik (Devletin y\u00f6netim yap\u0131s\u0131). <\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p> \t\t\tJ.F. Kennedy \u015f\u00f6yle demi\u015fti: &quot;E\u011fer Hindistan \u00e7\u00f6k\u00fcp gitseydi Latin Amerika elimizden \u00e7\u0131ksayd\u0131, Orta Do\u011fu \u00fclkeleri Do\u011fu blo\u011funa ge\u00e7seydi ne balistik silahlar ne suni peykler, ne atom denizatl\u0131lar\u0131, ne u\u00e7aklar selametimiz bak\u0131m\u0131ndan bir \u015fey yapabilirdi.&quot; Bu g\u00fcn Hindistan ve G\u00fcney Amerika, ABD&#39;ye kar\u015f\u0131 cephededir. Ortado\u011fu&#39;da ise bata\u011fa saplanm\u0131\u015f vaziyettedir. \u00d6yle ise, ABD \u00e7\u00f6kmektedir. Silah \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc fayda vermeyecektir. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tG\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok co\u011frafya yazar\u0131 jeopoliti\u011fin bilim olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, siyasi co\u011frafyan\u0131n bir kolu oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedirler. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong>Jeopolitik kuramlar:<\/strong> Mevcut co\u011frafi durumun sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlar\u0131n devlete ve g\u00fc\u00e7 sistemleri \u00fczerinde ne gibi yararlar sa\u011flayaca\u011f\u0131ndan hareket etmektedir. Belli \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yan co\u011frafi unsurlar\u0131n insan iradesini a\u015fan yapt\u0131rma g\u00fcc\u00fc nedir? G\u00fc\u00e7 elde etmek \u00e7abalar\u0131n\u0131n doruk noktas\u0131na ula\u015ft\u0131rabilmek (d\u00fcnya hakimiyetine) i\u00e7in hangi ko\u015fullar\u0131n biraraya gelmesi gerekti\u011fi ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tKlasik jeopolitikte mekan \u00e7ok \u00f6nemlidir, B\u00fcy\u00fckl\u00fck mekanla ilgili bir kavramd\u0131r. Modern anlay\u0131\u015fta ise imkan \u00f6nemlidir. \u0130mkan \u00fcretmek, imkanlar\u0131 geli\u015ftirmek, hasm\u0131 kontrol etmek ve kapasite kazanmak \u00f6nceliklidir. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tKlasik Jeopolitik teorileri genel olarak iki kategoriye ay\u0131rabiliriz.\u00a0 Kaynaklar\u0131 dayanak kabul eden kuramlar, 2. Kuvvete de\u011fer veren teoriler ve tasar\u0131mlar. 1. g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunanlar, belli kaynaklar bir araya geldi\u011fi zaman g\u00fcc\u00fcn bir \u00f6l\u00e7\u00fcde kendili\u011finden olu\u015faca\u011f\u0131 iddias\u0131ndad\u0131rlar. Halbuki kaynaklar i\u015flenmedik\u00e7e bir anlam ifade etmez.\u00a0 Kaynak be\u015feri irade ve teknoloji ile kuvvet sentezini meydana getiren en \u00f6nemli \u00f6\u011fedir. Bug\u00fcn genel kabul g\u00f6ren bir ger\u00e7ekte \u015fudur; de\u011fi\u015fen, geli\u015fen bilim ve teknolojinin olu\u015fturdu\u011fu gidi\u015fat co\u011frafi unsurlara ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemini azaltmaktad\u0131r. Do\u011fal olarak tabii dayanaktan yoksun olarak teknolojinin geli\u015fmesi zor oldu\u011fu gibi yaln\u0131z kaynaklara istinaden de kuvvet meydana gelemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan fakt\u00f6r\u00fc g\u00fcc\u00fcn olu\u015fumunda pasif de\u011fil aktif bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bununla birlikte insan iradesi kaynaklar i\u00e7in itici ve gerekli bir unsurdur. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t2. g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunanlar yani kuvvete dayanan g\u00f6r\u00fc\u015fler ise de\u011fi\u015fken (nispi) bir unsur olan kuvvetin hakimiyet sa\u011flayabilmesi i\u00e7in k\u00fcresel \u00e7apta \u00fcst\u00fcnl\u00fck kazanmas\u0131n\u0131 anl\u0131yorlar. Co\u011frafi \u00e7evreyi g\u00fc\u00e7 unsuru haline getiren kuvvetlerin nitelik ve yer de\u011fi\u015ftirmesi bug\u00fcn i\u00e7in kullan\u0131lmayan alanlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131yla birlikte jeopolitik \u00f6nemde de\u011fi\u015fmeler olacakt\u0131r. \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p> Hitler&#39;e g\u00f6re: &quot;Bu d\u00fcnya \u00fczerinde, ancak yeterli bir alan geni\u015fli\u011fi yani uygun bir vatan; bir millete var olma imkan\u0131 sa\u011flayabilir. Devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131 insanlar taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olup insanlar taraf\u0131ndan de\u011fi\u015ftirilebilirler. Almanya bir d\u00fcnya devleti olacak veya hi\u00e7 olmayacak. Bu d\u00fcnya \u00fczerinde en kutsi hakk\u0131n bir insan\u0131n ekip bi\u00e7mek istedi\u011fi topra\u011fa sahip olmas\u0131 ve en mukaddes kurban\u0131nda insanlar\u0131n bu topraklar i\u00e7in d\u00f6kt\u00fckleri kan oldu\u011fu hi\u00e7bir zaman unutulmamal\u0131d\u0131r.&quot; <a name=\"_ftnref4\" href=\"#_ftn4\" title=\"_ftnref4\">[4]<\/a>  <\/p>\n<p> <strong>D\u0130L, D\u0130N VE DEVLET \u0130L\u0130\u015eK\u0130S\u0130:<\/strong> <\/p>\n<p> Uluslar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda kavimlerin veya k\u00fc\u00e7\u00fck etnik kesimlerin devlet \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda ya\u015famalar\u0131 kayna\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ktisadi ve sosyal manadaki kayna\u015fma yeni uluslar\u0131 in\u015fa etmi\u015ftir.<a name=\"_ftnref5\" href=\"#_ftn5\" title=\"_ftnref5\">[5]<\/a> Fakat etnik gruplar aras\u0131nda dil ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda yak\u0131nl\u0131k yok ise kayna\u015fma g\u00fc\u00e7le\u015fmekte ve b\u00fct\u00fcnle\u015fme ger\u00e7ekle\u015fememektedir. O halde dilin ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn milliyet olu\u015fumu \u00fczerindeki etkisi olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. <\/p>\n<p> \u0130ki ayr\u0131 dilin konu\u015fuldu\u011fu yerlerde insanlar aras\u0131nda ileti\u015fim kurmak g\u00fc\u00e7le\u015fti\u011fi i\u00e7in resmi kurumlar (radyo, televizyon, okullar, edebiyat, sanat ve \u00e7evreleri) \u00e7e\u015fitli dilleri kullanmak mecburiyetinde kalacaklar\u0131ndan dolay\u0131 birlik kurmak g\u00fc\u00e7le\u015fecektir. Bu nedenle dil birli\u011fine kavu\u015fma iste\u011fi d\u00fcnyan\u0131n her yerinde acil istek olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Dilin milliyetin bir ni\u015fanesi olma \u00f6zeli\u011fi d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn milliyet\u00e7i hareketlerin \u00fczerinde durdu\u011fu ana k\u00fclt\u00fcr sorunlar\u0131ndan biridir. Bu nedenle yabanc\u0131 kokusu kokan terim ve c\u00fcmlelerin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131lmas\u0131 milliyet\u00e7ili\u011fin vazge\u00e7ilmez unsuru haline gelmi\u015ftir. <\/p>\n<p> Stalin &quot;M\u00fc\u015fterek dil olmadan bir milli topluluk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmez. Ayn\u0131 anda bir\u00e7ok dil konu\u015fan bir millet yoktur.&quot; demi\u015ftir. Bir Sovyet Afrika uzman\u0131 da gene bu konuda insanlar\u0131n ayn\u0131 dili konu\u015fmad\u0131k\u00e7a anla\u015famayacaklar\u0131n\u0131 ve tek bir millet meydana getiremeyeceklerini s\u00f6ylemi\u015ftir. <\/p>\n<p> Bu g\u00fcn \u00fclkemizde T\u00fcrk\u00e7e d\u0131\u015f\u0131ndaki dilleri resmile\u015ftirmek ve e\u011fitim dili haline getirmek isteyenlerin niyeti, Milli birlik ve dirli\u011fimizi yok etmektir. <\/p>\n<p> Yahudi as\u0131ll\u0131 bir Siyonist olan kom\u00fcnist devrimci Tro\u00e7ki, Sovyet Ordusu&#39;nu d\u00fcnya i\u015f\u00e7ilerinin ortak ordusu olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in \u015funu s\u00f6yl\u00fcyordu. &quot;Sovyetler Birli\u011fi&#39;ne kar\u015f\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131k yemini etmi\u015f bir asker ayn\u0131 zamanda (d\u00fcnya) i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131k yemini etmi\u015ftir. <\/p>\n<p> Lenin, &quot;Hi\u00e7bir Marksist, sosyalizmin prensiplerinden ayr\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e siyonizmin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n uluslar\u0131n kendi kaderlerini tayin hakk\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131ndan daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu inkar edemez&quot; diyor. Lenin&#39;in bu s\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a sosyalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131yla Sovyetler Birli\u011fi&#39;nin menfaatlerinin ayn\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Sovyetler Birli\u011fi i\u00e7in kendi kaderini tayin hakk\u0131 Sosyalist y\u00f6netime kavu\u015ftuktan sonra uluslar\u0131n Sovyet politikas\u0131na tabi olma derecesini g\u00f6sterir. \u015eayet bir ulus tamamen Sovyet g\u00fcd\u00fcm\u00fc alt\u0131nda ise tam ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r. \u015eayet Sovyetler Birli\u011fine kar\u015f\u0131 ise dolay\u0131s\u0131yla sosyalizme de kar\u015f\u0131d\u0131r ve emperyalisttir. Ya da emperyalistlerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcndedir. Ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. <\/p>\n<p> <strong>\u0130\u015fte bu noktada, hem Milli \u015fuurumuzun olgunla\u015fmas\u0131, hem de emperyalizme kar\u015f\u0131 yeni ve insani bir cephenin olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in \u0130slam dininin ne kadar \u00f6nemli ve gerekli oldu\u011fu, dikkatle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Sovyetler Birli\u011fi&#39;nin da\u011f\u0131lmas\u0131 sonucunda milliyetler meselesinin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu bir kez daha ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>So\u011fuk Sava\u015f bittikten sonra ABD&#39;nin etnisite ve halklar \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131 uluslararas\u0131 topluma uymak, d\u00fcnyaya entegre olmak \u015feklinde form\u00fcle edilmi\u015ftir.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Her \u015fey Bat\u0131&#39;n\u0131n emperyalist bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re yorumland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in &quot;Kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na denk d\u00fc\u015fen topluluk var say\u0131yor ve sahip \u00e7\u0131k\u0131yor. Ama ters gelen topluluklar\u0131 yok say\u0131yor&quot; \u015feklinde form\u00fcle edilebilir.<\/strong> <\/p>\n<p> Mesela, &quot;Do\u011fu Timor i\u00e7in b\u00f6l\u00fcnmelidir. \u0130ki ayr\u0131 dinden halk vard\u0131r.&quot; Deniyor ama &quot;K\u0131br\u0131s birle\u015fmelidir. \u0130ki ayr\u0131 dinden halk olmas\u0131na ra\u011fmen K\u0131br\u0131s b\u00fct\u00fcnd\u00fcr&quot; iddias\u0131nda bulunuyor. Filistin de ayr\u0131 iki halk olmas\u0131na ra\u011fmen Filistinli Araplar\u0131 devlet kurmaya ehil g\u00f6rm\u00fcyor. Irak&#39;ta T\u00fcrkmenler var olmalar\u0131na ra\u011fmen yeterli b\u00fcy\u00fckl\u00fckte etnik grup saym\u0131yor. \u015eiiler Arap olmas\u0131na ra\u011fmen Irak&#39;\u0131n ayr\u0131\u015fma s\u00fcrecinde farkl\u0131 bir grup kabul ediyor.\u00a0 S\u00fcnni ve \u015eii Araplarla ayr\u0131lmaya zorluyor. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi etnik topluluklar\u0131n konumu tamamen subjektif \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re ele al\u0131nmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> Bu \u015feytani mant\u0131\u011fa g\u00f6re: D\u00f6rt ayr\u0131 milletten meydana gelen \u0130svi\u00e7re tek devlet tek millettir. Y\u00fczden fazla etnik grubun birle\u015fmesinden meydana gelen ABD \u0130ngiliz as\u0131ll\u0131 bir millettir. Ama Bo\u015fnaklar ayr\u0131 din ve soydan gelseler bile ayr\u0131 devlet kurmaya ehil g\u00f6r\u00fclmektedir. Tibet ve Do\u011fu T\u00fcrkistan b\u00fcy\u00fck tarihi derinliklerine ve \u00c7in toplumundan farkl\u0131 ge\u00e7mi\u015flerine ra\u011fmen ayr\u0131 bir devlet kurma hakk\u0131na sahip de\u011fildir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi &quot;kendi kaderini tayin hakk\u0131&quot; hi\u00e7bir prensibe dayanmayan bir mant\u0131kla ve her devletin \u00e7\u0131kar\u0131na uygun gelen bir tav\u0131rla savunulmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> <strong>Co\u011frafi Mevkii:<\/strong>  <\/p>\n<p> Bir devletin d\u00fcnya \u00fczerinde bulundu\u011fu yere<strong> <\/strong>co\u011frafi mevkii ve jeopolitiki denir. Tarihin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri her \u00e7evre d\u00fcnya \u00fczerinde ayn\u0131 astronomik mevkisini muhafaza etmi\u015ftir. O \u00e7evrenin de\u011ferini art\u0131ran yani onun \u00f6nemini sa\u011flayan etkenlerden binde biri de co\u011frafyad\u0131r.<a name=\"_ftnref6\" href=\"#_ftn6\" title=\"_ftnref6\">[6]<\/a>  <\/p>\n<p> Co\u011frafi mevkiinin de\u011ferini art\u0131ran fakt\u00f6rler; toplum ve uygarl\u0131klar\u0131n ilerlemesi sonucu do\u011facak kuvvet alanlar\u0131na ula\u015ft\u0131rma ve ticaret yollar\u0131na, hammadde kaynaklar\u0131na uzakl\u0131k yak\u0131nl\u0131k ve bu b\u00f6lgeleri kontrol etme ve etkileyebilme durumlar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p> D\u00fcn Avrupa&#39;y\u0131 Asya&#39;ya ba\u011flayan yollar \u00fczerinde bulunan Anadolu yine ayn\u0131 yerdir ama bu yollar\u0131n yer de\u011fi\u015ftirmesi ile birlikte bu y\u00f6ndeki \u00f6nemini kaybetmi\u015ftir. \u0130lk \u00e7a\u011flarda fazlaca \u00f6nemi olmayan S\u00fcvey\u015f b\u00f6lgesi bu g\u00fcn petrol ula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi, Akdeniz&#39;i Avrupa&#39;ya ba\u011flayan en k\u0131sa yol olmas\u0131 nedeniyle de\u011fer ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n<p> Ge\u00e7mi\u015fte i\u00e7 deniz olan Akdeniz yeni k\u0131talar\u0131n ke\u015ffi ve deniz a\u015f\u0131r\u0131 memleketlerle ili\u015fkilerin artmas\u0131 sebebiyle S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 ve Cebelitar\u0131k Bo\u011fazlar\u0131na \u00f6nem kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bundan iki as\u0131r \u00f6nce \u00f6nemi az olan K\u00fcba ve Antiller ABD&#39;nin geli\u015fmesi sonucu de\u011fer kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Anadolu&#39;nun kuzeyinde Rusya gibi d\u00fcnya politikas\u0131 takip eden kuvvetli devlet olmay\u0131p zay\u0131f \u00fclkelerden olu\u015fan devletler olsayd\u0131 so\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde T\u00fcrkiye&#39;nin Bat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi daha az olacakt\u0131. Buradan anla\u015f\u0131lan co\u011frafi mevkii kuvvetler g\u00f6lgesine g\u00f6re de\u011fer kazanmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> <strong>Denize G\u00f6re Mevkii:<\/strong> <\/p>\n<p> Devletlerin denize g\u00f6re mevkii milli hedeflerin saptanmas\u0131na etki etti\u011fi gibi toplumlar\u0131n genel geli\u015fme istikametleri \u00fczerinde tesir eder. S\u0131n\u0131rlar\u0131 denizlere dayanan \u00fclkeler elveri\u015fli liman ve k\u00f6rfezlere sahip olmak i\u00e7in geli\u015fmek, k\u0131tas\u0131n\u0131 g\u00fcvene almak i\u00e7in k\u0131tas\u0131na s\u0131\u00e7rama yapabilecek mevkilerdeki adalara sahip olmak isterler.<a name=\"_ftnref7\" href=\"#_ftn7\" title=\"_ftnref7\">[7]<\/a> <\/p>\n<p> Hi\u00e7 k\u0131y\u0131s\u0131 olmayan \u00fclkeler denize ula\u015fmak i\u00e7in devaml\u0131 \u00e7aba i\u00e7inde bulunurlar. 15-18 y\u00fczy\u0131llar aras\u0131 Rusya, Balt\u0131k Denizine ve Karadeniz&#39;e \u00e7\u0131kmak i\u00e7in y\u00fczlerce sava\u015f\u0131 g\u00f6ze alm\u0131\u015ft\u0131r. Genel olarak denebilir ki milli \u00e7\u0131karlar\u0131 durdurucu y\u00f6n\u00fc ile deniz tarih boyunca sabit bir g\u00f6rev ifade etmi\u015ftir. <\/p>\n<p> Denizler daima en ucuz ula\u015ft\u0131rma yolu olarak de\u011ferini muhafaza etmektedir. (tonaj b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131l\u0131k, ta\u015f\u0131ma ucuzlu\u011fu) Hava ula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n geli\u015fmesi deniz ula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini azaltm\u0131\u015f, fakat onun yerini almam\u0131\u015ft\u0131r. Eskiden denizler sadece ula\u015ft\u0131rma kolayl\u0131klar\u0131 ve ortak s\u0131n\u0131rlara sahip olmayan \u00fclkeleri birle\u015ftirici \u00f6zelli\u011fi ile \u00f6nemini artt\u0131r\u0131yordu, son zamanlarda denizalt\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131n da i\u015fletilebilme olanaklar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi \u00fczerine denizler gittik\u00e7e artan \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> Beslenme problemi ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7areleri insanl\u0131\u011f\u0131 yeniden denizlere y\u00f6neltmi\u015f, h\u0131zl\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 sebebiyle artan ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in denizlerden istifade etmenin ve deniz \u00fcr\u00fcnlerinden yararlanman\u0131n \u00f6nemi artm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> <strong>Belli bir arazinin iklimini belirleyen en \u00f6nemli fakt\u00f6r onun co\u011frafi mevkidir. Denize yak\u0131nl\u0131k iklimin genel olarak yumu\u015fak ve nemli olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Balt\u0131k denizi k\u0131y\u0131s\u0131 ile Akdeniz&#39;in s\u0131cakl\u0131k fark\u0131 co\u011frafi mevkiden ileri gelir. B\u00f6lgenin denizlere olan mesafesi (rak\u0131m\u0131), y\u00fcksekli\u011fi, ormanl\u0131k olmas\u0131 veya g\u00f6llerle kapl\u0131 olmas\u0131 ayn\u0131 ko\u015fullardaki co\u011frafi mevkilere g\u00f6re iklimi \u0131l\u0131manla\u015ft\u0131r\u0131r veya sertle\u015ftirir.<a name=\"_ftnref8\" href=\"#_ftn8\" title=\"_ftnref8\"><strong>[8]<\/strong><\/a> <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Di\u011fer taraftan fiziki \u015fartlar iklimin yeknesak karakter g\u00f6stermesini sa\u011flar. Genel olarak da\u011flar nemleri ve r\u00fczgarlar\u0131 kesen set vazifesi g\u00f6rd\u00fcklerinden k\u0131tan\u0131n i\u00e7 kesimlerine girdik\u00e7e kurakla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar. Dolay\u0131s\u0131yla genel olarak sahilden itibaren ba\u015flayan ye\u015fillik, i\u00e7 kesimlere do\u011fru gittik\u00e7e s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 azalan ve ormanlar ve otlaklara oradan da \u00e7\u00f6llere do\u011fru uzan\u0131r.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>\u0130klim, mekan\u0131n ya\u015famaya elveri\u015flili\u011finin en \u00f6nemli unsurudur. N\u00fcfusun d\u00fcnya \u00fczerindeki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 etkiler, g\u00f6\u00e7 hareketlerine tesir eder. Ziraat, ula\u015ft\u0131rma, sosyal ya\u015fam ve k\u00fclt\u00fcrel ilerleme ancak ya\u015famaya kolayl\u0131k g\u00f6steren iklim b\u00f6lgelerinden geli\u015febilir.<\/strong> <\/p>\n<p> \u0130leri sanayi \u00fclkeleriyle olan mesafenin kapat\u0131lmas\u0131 onlara yeti\u015filmesi yorucu bir \u00e7abay\u0131 gerektirmektedir. Kalk\u0131nmakta olan \u00fclkelerin problemleri, sanayile\u015fmenin y\u00fck\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn toplum kesimlerinin fedakarl\u0131\u011f\u0131na sunmak, toplumun b\u00fct\u00fcn kesimlerini ezmeden bu i\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirmektir. Sanayile\u015fme zihniyetinin ideolojik tercihler i\u00e7ersinde yozla\u015fmas\u0131na engel olmak, sosyal adalet ve refah\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rarak emin ad\u0131mlarla ilerlemek az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin hedefi olmaktad\u0131r. Bu nedenle ger\u00e7ek zenginlik mevcut kaynaklar\u0131n etkili ve karl\u0131 kullan\u0131lmas\u0131, e\u011fitim ve verimlili\u011fin artt\u0131r\u0131larak geli\u015fmenin istikrarl\u0131 hale getirilmesidir. Sanayile\u015fme zihniyetinin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel halktan ziyade ayd\u0131nlar\u0131n zihinsel tak\u0131nt\u0131lar\u0131d\u0131r. Bat\u0131n\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne olan inan\u00e7 tap\u0131nma duygusu &#8216;kendi toplumunu hakir g\u00f6rme \u015feklindeki yanl\u0131\u015f anlay\u0131\u015f problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fclmesinde \u00f6n yarg\u0131ya ve hatalara sebep olmaktad\u0131r. Bu durum yanl\u0131\u015f re\u00e7eteyle hastal\u0131klar\u0131 tedavi etme sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furmaktad\u0131r. Bat\u0131 toplumlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan g\u00f6\u00e7men unsurlar bulunduklar\u0131 toplumlar\u0131n ve kalk\u0131nman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olurken kendi toplumlar\u0131nda cehaletin ve gerili\u011fin simgesi olarak tan\u0131t\u0131lmaktad\u0131r. Esasen ana sorun liderlik, ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnme ve ba\u011f\u0131ms\u0131z karar almaya olan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k benim karakterimdir diyen b\u00fcy\u00fck ATAT\u00dcRK&#39; e z\u0131t y\u00f6nde ihtiyac\u0131n terk edilmesinden do\u011fmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> <\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p> \t\t\t<strong>Bilimsel ve teknolojik g\u00fcc\u00fcn jeopoliti\u011fe etkisi:<\/strong> \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tUluslar ve uygarl\u0131klar\u0131n kaderini \u00e7o\u011fu kere sava\u015f teknolojisinde meydana gelen de\u011fi\u015fmeler belirlemi\u015ftir. Almanya&#39;n\u0131n Avrupa&#39;n\u0131n \u00f6nde gelen end\u00fcstri \u00fclkesi olarak orta \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 askeri ve siyasi g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. (Fahri \u00c7eliker, &quot;Yeni Askeri Teknolojilerin Uluslar aras\u0131 \u0130li\u015fkilere Etkisi&quot;, Stratejik Et\u00fctler B\u00fclteni, say\u0131: 61, 1977, s.52-63) \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tTekni\u011fin s\u00fcratle ilerlemesi uluslararas\u0131 geli\u015fme fark\u0131n\u0131 dolay\u0131s\u0131yla g\u00fc\u00e7 fark\u0131n\u0131 do\u011furmu\u015ftur. Bu nedenle milletleraras\u0131 g\u00fc\u00e7 analizlerinin ana nedenlerinden biri teknik d\u00fczeydir. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tAsya&#39;da uzun s\u00fcre hakimiyet kazanan Turani kavimlerin \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamalar\u0131 kom\u015fular\u0131ndan daha \u00f6nce demiri kullanmalar\u0131, bak\u0131r\u0131 i\u015flemesini bilmeleri, \u00e7eli\u011fe su vermesini, at\u0131 ehlile\u015ftirmelerinden m\u00fcteakiben olmu\u015f b\u00f6ylece k\u0131ta \u00e7ap\u0131nda s\u00fcrat ve hareket kazanm\u0131\u015flard\u0131r. Kom\u015fular\u0131 ayn\u0131 teknikleri \u00f6\u011freninceye kadar uzun s\u00fcre \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t\u00d6n Asya&#39;da uzun ve etkili uygarl\u0131k kurmay\u0131 ba\u015faran Arap kavimleri de \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131ndan k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan daha \u00fcst\u00fcn idiler. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t\u00c7ald\u0131ran&#39;da 1. Selim&#39;in \u0130ran&#39;\u0131n ordusunu taktik ve lojistik dezavantaja ra\u011fmen yenmesi o g\u00fcne kadar hi\u00e7bir orduda g\u00f6r\u00fclmeyen k\u00fctle halinde, top ve t\u00fcfe\u011fin muharebe sahas\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. O g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re piyade ve z\u0131rhl\u0131 piyade ile ele ge\u00e7irilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan modern manc\u0131n\u0131k ve kale muharebelerine g\u00f6re tahkim edilmi\u015f etraf\u0131 su hendekleriyle \u00e7evrilmi\u015f kat kat \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f surlarla \u00e7evrilmi\u015f olan \u0130stanbul, topun muharebe alan\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131yla ele ge\u00e7irilmi\u015ftir. Feodal beylerin saltanat\u0131 topun icad\u0131ndan sonra y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#39;n\u0131n kaderini muharebe alan\u0131na yeni giren tanklar belirlemi\u015ftir. 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#39;nda Japonya&#39;n\u0131n kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z teslim olmas\u0131na Amerikal\u0131lar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 atom bombas\u0131 neden olmu\u015ftur. \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p> \t\t\tTeknik geli\u015fmeler genel olarak \u015fu avantajlar\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t1. Otomasyonu h\u0131zland\u0131rarak daha az say\u0131da personelle daha \u00e7ok i\u015f yap\u0131labilmekte, maliyet d\u00fc\u015f\u00fck olmakta, zamandan ve enerjiden kazan\u00e7 sa\u011flanmaktad\u0131r. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t2. \u00d6zellikle teknolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fckte, rakip \u00fclkeler yeni teknolojiyi kullan\u0131ncaya kadar bir mukabele edilemez ara d\u00f6nem olu\u015fmaktad\u0131r. (Spek\u00fclatif\u00a0 \u00fcst\u00fcnl\u00fck d\u00f6nemi) \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tStratejiler &quot;ayn\u0131 anda iki tav\u015fan avlanmaz, ikisini birden avlamaya kalkarsan\u0131z hi\u00e7 birini yakalayamazs\u0131n\u0131z&quot; atas\u00f6z\u00fcn\u00fc, mevcut kaynaklardan en iyi \u015fekilde yararlanmak ve kuvvetleri en kazan\u00e7l\u0131 \u015fekilde kullanmak olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir. (A.g.e, s.195) Pek \u00e7ok komutan her \u015feyi kontrol etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve dikkatini da\u011f\u0131t\u0131rsa; bu durum \u00e7abada da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011fa sebep olarak, zihnini tek bir i\u015fe teksif etmekten al\u0131 kor, sonunda ne yapaca\u011f\u0131 noktas\u0131nda teredd\u00fcde d\u00fc\u015ferek aciz kal\u0131r. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tSava\u015f, emperyalist ama\u00e7lar i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc arac\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, bazen milli savunma \u00fclke ve b\u00f6lge \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ve temel insan haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in de gerekli olmaktad\u0131r.  \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p> <strong>Sava\u015f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u015fartlar\u0131 \u015funlard\u0131r: <\/strong> <\/p>\n<p> 1- Sava\u015f topyek\u00fcnd\u00fcr. Sava\u015f \u00fclke topraklar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsar. Atat\u00fcrk&#39;\u00fcn dedi\u011fi gibi\u00a0 &quot;Hatt\u0131 m\u00fcdafaa yoktur, sath\u0131 m\u00fcdafaa vard\u0131r.&quot;  <\/p>\n<p> 2- Ekonomik sistemin, savunma ama\u00e7lar\u0131na hizmet edecek \u015fekilde d\u00fczenlenmesi laz\u0131md\u0131r. <\/p>\n<p> 3- B\u00fcy\u00fck kitlelerin sava\u015fa kat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in halk\u0131n moralinin y\u00fckseltilmesi, d\u00fc\u015fman\u0131n moralinin zay\u0131flat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in propaganda vazge\u00e7ilmez bir ara\u00e7t\u0131r. Bu noktada, en b\u00fcy\u00fck moral ve maneviyat kayna\u011f\u0131m\u0131z, \u0130slam&#39;d\u0131r. <\/p>\n<p> 4- Topyek\u00fcn sava\u015f Haz\u0131rl\u0131klar\u0131 bar\u0131\u015ftan itibaren ba\u015flamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p> 5- Sava\u015f\u0131n zafere ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in komutanl\u0131\u011f\u0131n, sevk ve idarenin bir ki\u015finin elinde olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Cumhurba\u015fkan\u0131 bu nedenle b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> Psikolojik sava\u015fla en etkili dolayl\u0131 tutum; hasm\u0131n\u0131 hile ile veya korkutma yolu ile yanl\u0131\u015f bir harekete sevk ederek, onu kendi i\u00e7inden yenilgiye u\u011fratan yoldur. <\/p>\n<p> D\u00fc\u015fman\u0131n dengesini taaruzla bozmaya \u00e7al\u0131\u015fmak yerine, ezilen kesimleri kendi h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmak ve askerlerinin moralini bozmak suretiyle \u00f6nceden alt\u00fcst edilmelidir. &#8216;Kuvvetli mevziler tespit edilerek ba\u015fka yerlerden harekat y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir. <\/p>\n<p> &quot;Laurens&#39;\u0131n (Lavrens) \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 Arap ayaklanmas\u0131 Osmanl\u0131y\u0131 i\u00e7ten y\u0131kman\u0131n en a\u015f\u0131r\u0131 bir \u015feklidir&quot; &quot;Astar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden pahal\u0131 ama\u00e7lardan vazge\u00e7mek y\u00fcksek strateji ile ahmakl\u0131k aras\u0131ndaki fark\u0131 g\u00f6stermektedir.<a name=\"_ftnref9\" href=\"#_ftn9\" title=\"_ftnref9\">[9]<\/a> <\/p>\n<p> Hitler Fransa&#39;y\u0131 i\u00e7ten t\u00fcketmeye karar vermi\u015fti. \u0130zledi\u011fi stratejiyi \u015fu \u015fekilde izah ediyordu: &quot;Galip gelen taraf ak\u0131ll\u0131 ise; isteklerini yenilen tarafa par\u00e7a par\u00e7a bildirir. Ki\u015fili\u011fini kaybetmi\u015f bir millet taksit taksit gelen bu istekler kar\u015f\u0131s\u0131nda &#8216;ne var bunda, bu istekler bir \u015fey de\u011fil der&#39; ve kabul eder. Bask\u0131lar ve istekler kar\u015f\u0131s\u0131nda her seferinde silah\u0131 eline almas\u0131 i\u00e7in yeterli sebep yoktur. Boyun e\u011fdik\u00e7e daha b\u00fcy\u00fck isteklere kar\u015f\u0131 direnmek manas\u0131n\u0131 yitirir. S\u0131rayla gelen felaketlere katlanmak al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelir.&quot; <\/p>\n<p> \u0130nsan, toplum halinde ya\u015fayan bir varl\u0131kt\u0131r. Toplum halinde ya\u015famak i\u00e7in bireyler aras\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel ba\u011f ve organizasyon olmas\u0131 gereklidir. Bu nedenle her toplumun kendine ait bir organizasyon modeli (te\u015fkilat\u0131) vard\u0131r. En \u00fcst seviyedeki organizasyonun maddi modeline devlet, fertleri birbirine ba\u011flay\u0131p organize eden manevi kuvvete de k\u00fclt\u00fcr denir. <\/p>\n<p> Toplumun oldu\u011fu yerde bireyleri ba\u011flay\u0131c\u0131 de\u011ferler vard\u0131r. Bu de\u011ferlerin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 toplumla birlikte olmu\u015ftur. Bu de\u011ferler toplumun ortak k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Politikay\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir birim olarak uygulayabilen en b\u00fcy\u00fck organize k\u00fclt\u00fcr ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131na haiz toplulu\u011fa ulus denir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde uluslararas\u0131 ili\u015fkiler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde devletleraras\u0131 ili\u015fkiler olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> Toplumun belli bir hukuki veya ahlaki stat\u00fc ile organize hale gelmesine devlet diyoruz. Devletin olu\u015fabilmesi i\u00e7in bir milletin veya toplulu\u011fun olmas\u0131 \u015fart de\u011fildir. Devleti meydana getiren toplumlar aras\u0131nda k\u00fclt\u00fcr benzerli\u011fi (homojenli\u011fi) yoksa biz bu toplumlara birlik ad\u0131n\u0131 veriyoruz.  <\/p>\n<p> <\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p> \t\t\t<strong>Politika:<\/strong> \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tUluslararas\u0131 toplumda,\u00a0 devletlerin birbirlerine ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flara kar\u015f\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerde uygulad\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerine politika denir. (Kemal Girgin, \u00c7a\u011fda\u015f Politika ve Diplomasi El kitab\u0131, T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131n\u0131, Ankara, 1975, s.402) Uluslararas\u0131 politika, de\u011fi\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcncelere ideolojilere ve \u00e7\u0131karlara dayanan karma\u015f\u0131k m\u00fccadeleler alan\u0131d\u0131r ve \u00e7\u0131kar birli\u011fi ve \u00e7\u0131kar z\u0131tla\u015fmas\u0131 politikas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Bu olgu zaman ve yere ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Thucyides, &quot;Devletler aras\u0131nda olsun, fertler aras\u0131nda olsun en emin ba\u011f \u00e7\u0131karlar\u0131n birli\u011fidir&quot; diyor. Ekonomik ve politik entegrasyonlar insanl\u0131\u011f\u0131 daha fazla ortak \u00e7\u0131kar birli\u011fine do\u011fru g\u00f6t\u00fcrmektedir. G\u00fcvenlik, ekonomi, teknoloji ve ideoloji alanlar\u0131nda meydana gelen her de\u011fi\u015fiklik veya yenilik d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131ndaki toplumlar\u0131n gelece\u011fini etkilemektedir. Bu nedenle politik ili\u015fkilerle ilgilenmek \u015fahsi bir e\u011filim konusu olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bilimin konusu haline gelmi\u015ftir. Politikac\u0131lar\u0131n ald\u0131klar\u0131 kararlar entelekt\u00fcel kapasitesi ne olursa olsun herkesi etkilemektedir. H\u0131zl\u0131 teknolojik de\u011fi\u015fmeler uluslararas\u0131 problemlerin gitgide daha karma\u015f\u0131k yap\u0131 kazanmas\u0131na neden olmakta ve olaylar\u0131n niteli\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 da g\u00fc\u00e7le\u015ftirmektedir. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tUygarl\u0131klar, b\u00fcy\u00fck medeniyetler, insanlar\u0131n daima daha \u00e7ok \u015feyler elde etmek arzusundan ve iradesinden do\u011far ilerleme ve geli\u015fme iste\u011fi \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n zeminini haz\u0131rlar. \u0130nsanlar\u0131n farkl\u0131 istikametlerdeki ama\u00e7, arzu ve iradeleri yer yer \u00e7at\u0131\u015farak uluslararas\u0131 sorunlar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t\u00d6zet olarak; tespit edilen hedeflere ve bu hedefleri elde etmek i\u00e7in kararla\u015ft\u0131r\u0131lan hareket tarzlar\u0131 ve tutuma ulusal politika denir. \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p> <strong>Ulusal G\u00fc\u00e7:<\/strong>  <\/p>\n<p> Ulusal g\u00fc\u00e7 bir ulusun di\u011fer uluslara tesir edebilme ve onlar\u0131n etkilerine dayanma kabiliyetidir.<a name=\"_ftnref10\" href=\"#_ftn10\" title=\"_ftnref10\">[10]<\/a> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde uluslararas\u0131 m\u00fccadele sabit bir ahlak ve hukuka dayanmayan bir d\u00fczen i\u00e7inde s\u00fcrmektedir. Herkesin kendini hakl\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc normatif bir ahlak anlay\u0131\u015f\u0131 egemendir. Dolays\u0131yla g\u00fcc\u00fcn kullan\u0131m\u0131nda sistematik bir kural yoktur. <\/p>\n<p> <strong>G\u00fc\u00e7 be\u015f ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda et\u00fct edilmi\u015ftir;<a name=\"_ftnref11\" href=\"#_ftn11\" title=\"_ftnref11\"><strong>[11]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n<p> <strong>L1 Potansiyel G\u00fc\u00e7:<\/strong> Bir memleketin i\u015flenmemi\u015f, &quot;i\u015flendi\u011fi takdirde&quot; kazanaca\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Fiili g\u00fc\u00e7 ile potansiyel g\u00fc\u00e7 aras\u0131ndaki fark\u0131 iyi y\u00f6netimler ve liderlik kapat\u0131r; k\u00f6t\u00fc y\u00f6netimler a\u00e7ar. <\/p>\n<p> <strong>2) Fiziki G\u00fc\u00e7: <\/strong>Memleketin o g\u00fcnk\u00fc hali haz\u0131r g\u00fcc\u00fcn\u00fc ifade eder. Fiili g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Buhran zamanlar\u0131nda fiziki g\u00fcc\u00fcn t\u00fcm kapasitesinden istifade etmek m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir. <\/p>\n<p> <strong>3) Yararlan\u0131labilir g\u00fc\u00e7<\/strong>: Ulusal g\u00fcc\u00fcn belli amaca g\u00f6re uluslararas\u0131 ortamda kullanabilece\u011fi azami g\u00fc\u00e7t\u00fcr.(m\u00fcsaade edilen g\u00fc\u00e7) (yada hemen kullan\u0131labilecek haz\u0131r g\u00fc\u00e7) <\/p>\n<p> <strong>4) T\u00fckenen G\u00fc\u00e7:<\/strong> Kullan\u0131ld\u0131k\u00e7a veya yerine ba\u015fka bir alternatif bulunmad\u0131k\u00e7a azalan milli g\u00fc\u00e7 fakt\u00f6rlerini ifade eder. Mesala demografik gerileme hemen hemen b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7 fakt\u00f6rlerinde az \u00e7ok gerilemeye sebep olmaktad\u0131r. Stoklanm\u0131\u015f varl\u0131klar ve yer alt\u0131 zenginlikleri kullan\u0131ld\u0131k\u00e7a veya t\u00fcketildik\u00e7e azal\u0131r. Stratejide t\u00fckenen kaynaklar yerine konulamaz, ikame kaynaklar bulunamazsa g\u00fc\u00e7 fakt\u00f6r\u00fc g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck fakt\u00f6r\u00fcyle yer de\u011fi\u015ftirir. Her g\u00fcc\u00fcn bir mukavemet yetene\u011fi bir tahamm\u00fcl kapasitesi ve s\u0131n\u0131r\u0131 mevcuttur. Bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7lerde y\u0131pranmaya, y\u0131pranmada uluslar aras\u0131 g\u00fc\u00e7 yar\u0131\u015f\u0131nda geri kalmaya hatta yar\u0131\u015f\u0131 kaybetmeye sebep olabilir. <\/p>\n<p> <strong>5. Nispi G\u00fc\u00e7:<\/strong> Uluslararas\u0131 ortamda g\u00fc\u00e7 mukayeseleri mutlak de\u011fil nispidir, zaman; g\u00fc\u00e7 de\u011fi\u015fikliklerine ba\u011fl\u0131 temel fakt\u00f6rd\u00fcr. Her ulus kesintisiz geli\u015fme g\u00f6sterebilir ge\u00e7mi\u015fe nispetle gittik\u00e7e g\u00fc\u00e7lenebilir; bu durum uluslararas\u0131 ortamda mukayese edilebilir fakt\u00f6r de\u011fildir. G\u00fcc\u00fcn kendi kendisiyle mukayesesi uluslararas\u0131 sistem a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 bir fikir vermez buradaki \u00f6l\u00e7\u00fc nisbi g\u00fc\u00e7t\u00fcr. <\/p>\n<p> <strong>Milli G\u00fc\u00e7 Kaynaklar\u0131<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>A. Co\u011frafi Fakt\u00f6r<\/strong> <\/p>\n<p> 1. Topra\u011f\u0131n geni\u015fli\u011fi <\/p>\n<p> 2. N\u00fcfus say\u0131s\u0131 ve yo\u011funlu\u011fu <\/p>\n<p> <strong>B. Politik Fakt\u00f6r<\/strong> <\/p>\n<p> 1. Organizasyon yetene\u011fi <\/p>\n<p> 2. K\u00fclt\u00fcr seviyesi <\/p>\n<p> 3. S\u0131n\u0131r \u00f6zellikleri ve kom\u015fu \u00fclkelerin tutumlar\u0131 <\/p>\n<p> 4. \u0130ktisat politikas\u0131n\u0131n ve zihniyetinin esnekli\u011fi <\/p>\n<p> <strong>C. Psikolojik Fakt\u00f6r<\/strong> <\/p>\n<p> 1. Diren\u00e7kenlik olu\u015fturan dini ve manevi dinamikler <\/p>\n<p> 2. \u0130ntibak kabiliyeti ve Milli e\u011fitim kalitesi <\/p>\n<p> <strong>D. Ekonomik Fakt\u00f6rler<\/strong> <\/p>\n<p> 1. Toprak verimi <\/p>\n<p> 2. Hammadde kaynaklar\u0131n\u0131n zenginli\u011fi <\/p>\n<p> 3. Sanayi \u00fcretim kapasitesi <\/p>\n<p> 4. Teknoloji seviyesi <\/p>\n<p> 5. Ticaret hacmi ve finansman kaynaklar\u0131 <\/p>\n<p> <strong>\u00a0&quot;D\u00fcnya uluslar\u0131n\u0131n hepsi g\u00fc\u00e7lenme iste\u011fi i\u00e7inde bulunurken bu milletlerden birinin g\u00fc\u00e7 elde etmek istedi\u011finden vazge\u00e7mesi, g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesini ba\u015fkalar\u0131na b\u0131rakmas\u0131 tehlikelidir, teslimiyet\u00e7iliktir ve o ulusun kendi can\u0131na kast etmesi demektir.&quot;<a name=\"_ftnref12\" href=\"#_ftn12\" title=\"_ftnref12\"><strong>[12]<\/strong><\/a><\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Ulusal hedefler tespit edilirken \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir hedef tespit edilebilir. Hedefin b\u00fcy\u00fck se\u00e7ilmesi ba\u015far\u0131lamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez; hedef ne kadar b\u00fcy\u00fck olursa olsun zaman dilimi i\u00e7inde par\u00e7a par\u00e7a stratejiye y\u00fcklenerek ba\u015far\u0131labilir.<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Ulusal hedef, ulusun milli birli\u011fini ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc art\u0131rabildi\u011fi gibi milli hedefin verdi\u011fi ba\u011fl\u0131l\u0131k kolektif \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ve ulusal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de peki\u015ftirebilir. Ulusal hedef elde edilmeleri halinde ulusal g\u00fcvenlik ve refah sa\u011flayan maksat ve \u00fclk\u00fcler toplam\u0131d\u0131r. Ulusal hedefler halk\u0131n zihninde basit milletlerle alg\u0131lanabilmeli ulusal gururu ve hazz\u0131 tatmin eden, me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lan ve me\u015fru kabul edilen ama\u00e7lar olmal\u0131d\u0131r. Ulusal hedefler d\u0131\u015f d\u00fcnya taraf\u0131ndan genel bir mukavemetle kar\u015f\u0131lanmamal\u0131d\u0131r.<\/strong> <\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p> \t\t\tMilli strateji, ulusal hedeflerin ele ge\u00e7irilmesinde uygulanan milli tutumdur. Zorlama ara\u00e7lar\u0131 tasarruflu ve en \u00e7ok yarar sa\u011flayacak bir bi\u00e7imde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sava\u015fa varmadan da ulusal hedeflerin ele ge\u00e7irilmesini sa\u011flayabildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.(Necdet \u00d6ztorun, &quot;Askeri Strateji&quot;, Kara Kuvvetleri Dergisi, Say\u0131:78,1986, s.1-22 ) \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#39;nda taarruz stratejisinin galip geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Stratejik bombard\u0131man, deniz g\u00fcc\u00fc, sanayi kapasitesi y\u0131pratma ve imha stratejisini desteklemi\u015ftir. Hava g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn askeri end\u00fcstriyel \u00fcretimi hava g\u00fcc\u00fcne tahsis etmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f, kara ve deniz g\u00fcc\u00fcn\u00fcn de vazge\u00e7ilmez oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p> \t\t\tG\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u0131pranma derecesine kadar harcayan bir devletin, kendi politikas\u0131n\u0131 ve gelece\u011fini iflasa s\u00fcr\u00fckleyece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. G\u00fc\u00e7 dengesinin bozulmas\u0131 daima sava\u015flar\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Liddell Hart&#39;a g\u00f6re &quot;sava\u015fta kendi kendini yitirmek suretiyle ortadan kalkan devlet say\u0131s\u0131; herhangi bir yabanc\u0131 istilas\u0131 sonucu bu duruma d\u00fc\u015fenlerden daha \u00e7oktur. 19. y\u00fczy\u0131lda \u0130ngiltere&#39;nin elindeki kuvvetle bir b\u00fcy\u00fck devlet olarak b\u00fcy\u00fcmesi aras\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc dengeyi s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Daha sonra bu dengeyi kaybetmi\u015f ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc yitirmi\u015ftir. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t\u00c7ok \u00f6nemli oldu\u011fu, ama \u00f6zellikle dikkatlerden uzak tutuldu\u011fu i\u00e7in \u015fu ger\u00e7e\u011fin alt\u0131n\u0131 tekrar \u00e7izmek istiyorum: \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tS\u00fcper g\u00fc\u00e7 olmak i\u00e7in;  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\ta- Jeopolitik konum \u00f6nemlidir, ama yeterli de\u011fildir. \u015eayet yeterli olsayd\u0131, T\u00fcrkiye bu durumda kalmayacakt\u0131. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tb- Ekonomik kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k gereklidir, ama yeterli de\u011fildir. E\u011fer yeterli olsa, Almanya s\u00fcper g\u00fc\u00e7 say\u0131lacakt\u0131. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tc- Teknolojik at\u0131l\u0131m gereklidir, ama yeterli de\u011fildir. Yeterli olsayd\u0131, Japonya s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olacakt\u0131. \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\td- Demografik (N\u00fcfus) yo\u011funlu\u011fu \u00f6nemlidir, ama yeterli de\u011fildir. Yeterli olsayd\u0131, Hindistan s\u00fcper g\u00fc\u00e7 rol\u00fc oynayacakt\u0131.  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\te- N\u00fckleer g\u00fc\u00e7 ve askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fck gereklidir, ama yeterli de\u011fildir. E\u011fer yeterli olsayd\u0131 Rusya, \u00c7in ve G\u00fcney Kore s\u00fcper g\u00fc\u00e7 tan\u0131nacakt\u0131.  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\tHalbuki, s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olmak, yani b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel d\u00fczen ve dengeler kurmak ve uygulamak i\u00e7in; Jeopolitik, teknolojik, ekonomik ve askeri haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 zalim g\u00fc\u00e7lerin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve adil bir d\u00fcnya d\u00fczeninin kurulmas\u0131 i\u00e7in kullanacak; \u00fclkesini ve t\u00fcm ezilen milletleri huzur ve refaha kavu\u015fturacak b\u00fcy\u00fck bir siyaset ve strateji dehas\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Yani s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olmak i\u00e7in, bir s\u00fcper beyin ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bilgi ve birikimi, deneyim ve derinli\u011fi, feraset ve cesaretiyle kendisini kan\u0131tlam\u0131\u015f, \u00fclkeye ve yery\u00fcz\u00fcne \u015fekil verecek se\u00e7kin kadrolar\u0131n g\u00fcvenini kazanm\u0131\u015f bu lider, T\u00fcrkiye&#39;mizin de, insanl\u0131k aleminin de en kutlu \u015fans\u0131d\u0131r. \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> Atilla Erkan, Strateji \u00dczerine, <strong>Deniz Kuvvetleri Dergisi<\/strong>, say\u0131: 268,1978,s.17-21  <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> Melvin J. Sanford, &quot;Temel Strateji Esaslar\u0131&quot;,\u00a0 <strong>Stratejik Et\u00fctler Dairesi B\u00fclteni<\/strong>, say\u0131:33, 1972, s.1-5 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\" title=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u0130bni Haldun, <strong>Mukaddime<\/strong>, \u00c7ev: Zakir Kadiri Ugan, C.I, II, III, MEB Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 481, \u0130stanbul, 1990 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn4\" href=\"#_ftnref4\" title=\"_ftn4\">[4]<\/a> Adolf Hitler, Kavgam, Toker Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 1987, s.437 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn5\" href=\"#_ftnref5\" title=\"_ftn5\">[5]<\/a> A.g.e, s.91 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn6\" href=\"#_ftnref6\" title=\"_ftn6\">[6]<\/a> G\u00f6ney, a.g.e, s. 56-63 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn7\" href=\"#_ftnref7\" title=\"_ftn7\">[7]<\/a> A.g.e, s.63-69 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn8\" href=\"#_ftnref8\" title=\"_ftn8\">[8]<\/a> A.g.e, s.126-140 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn9\" href=\"#_ftnref9\" title=\"_ftn9\">[9]<\/a> A.g.e, s.218 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn10\" href=\"#_ftnref10\" title=\"_ftn10\">[10]<\/a> Muzaffer Erendil, &quot;Milii Stratejinin Dayana\u011f\u0131: Milli G\u00fc\u00e7&quot;, Stratejik Et\u00fctler B\u00fclteni, Gen. Kur. ATESE Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yay\u0131n\u0131, say\u0131:65, 1979,s.22-26 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn11\" href=\"#_ftnref11\" title=\"_ftn11\">[11]<\/a> T\u00fcmgeneral Carlos De Meira Mattos, &quot;G\u00dc\u00c7 Kavram\u0131n\u0131n Olu\u015fumu ve De\u011fer1endirilmesi&quot;, \u00c7ev. Mehmet Erdo\u011fan, Stratejik Et\u00fctler B\u00fclteni, say\u0131: 61, 1977, s.95-100 <\/p>\n<p> <a name=\"_ftn12\" href=\"#_ftnref12\" title=\"_ftn12\">[12]<\/a> A.g.e, s.38 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p align=\"center\"> <strong>(Ge\u00e7mi\u015fe Bakarak ve Mevcut Potansiyeli Zorlayarak, Gelece\u011fi Planlamak)<\/strong> <\/p>\n<p> <\/p>\n<p> D\u00fcnyam\u0131zda, denizler ve okyanuslar d\u0131\u015f\u0131ndaki karalar\u0131n ve k\u0131talar\u0131n toplam\u0131: 150 milyon km<sup>2 <\/sup>kadard\u0131r. Kutuplar, \u00e7\u00f6ller ve elveri\u015fsiz b\u00f6lgeler \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa, 30 milyon km<sup>2 <\/sup>ya\u015fanabilir bir alan kalmaktad\u0131r.  <\/p>\n<p> En ideal ve uygun bulunan Akdeniz iklim ku\u015fa\u011f\u0131ndaki \u00fclkelerin toplam alan\u0131 yakla\u015f\u0131k 5 milyon km<sup>2 <\/sup>tutmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye ise bu en ideal co\u011frafyan\u0131n alt\u0131da birini (810 bin km<sup>2<\/sup>) olu\u015fturmaktad\u0131r.  <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[70],"tags":[],"class_list":["post-958","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mayis-ozel-2007"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=958"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/958\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}