\u00a0 <\/p>\n
Amerika Irak'\u0131 i\u015fgal ederken yazm\u0131\u015ft\u0131k: <\/p>\n
\u00a0 "Irak Amerika'n\u0131n \u00c7anakkale'si olacakt\u0131r!" <\/p>\n
\u00a0 Evet, \u00c7anakkale'yi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte Osmanl\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131.. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ama gelecekte koca imparatorlu\u011fun mezar\u0131 kaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.. Elinde kalan b\u00fct\u00fcn i\u015fe yarar gen\u00e7li\u011fi, askeri birikimi ve ekonomisi harcanm\u0131\u015ft\u0131.. \u0130\u015fte bu y\u00fczden birka\u00e7 Yunan \u00e7apulcu taburu ta Ankara'ya kadar kolayl\u0131kla yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n
\u00a0 <\/p>\n
\u00a0 \u015eimdi Amerika'da, Irak'\u0131 kolayl\u0131kla alm\u0131\u015f, bir zafer edas\u0131yla horozlanm\u0131\u015ft\u0131.. Ama her ge\u00e7en\u00a0 g\u00fcn biraz daha bata\u011fa sapland\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00fcper g\u00fc\u00e7 imaj\u0131n\u0131n y\u0131rt\u0131l\u0131p par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131, art\u0131k bu batakl\u0131ktan ka\u00e7\u0131p kurtulmay\u0131 bile ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok ge\u00e7 anlayacakt\u0131r.. <\/p>\n
\u00a0 Mazlum ve ma\u011fdur milletlerin g\u00f6zleri a\u00e7\u0131lacak, mason medyan\u0131n olu\u015fturdu\u011fu korku da\u011flar\u0131 a\u015f\u0131lacak, ABD ve AB emperyalizmine ve \u0130srail siyonizmine kar\u015f\u0131 yeni ve \u00fcmit verici bir cephe olu\u015facakt\u0131. <\/p>\n
\u00a0 Fikret Bila, iki sene \u00f6nce Amerika'n\u0131n Kuzey Irak'la ilgili T\u00fcrkiye aleyhine tuzaklar haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: <\/p>\n
\u00a0 "D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler uzman\u0131 Steven Cook, ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 eski dan\u0131\u015fman\u0131 Henri Barkey, ABD Milli Savunma Akademisi'nden Judith Yaphe, ABD Kongresi uzman\u0131 Alan Makovsky, Utah \u00dcniversitesi'nden AKP uzman\u0131 Hakan Yavuz gibi uzmanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 beyin f\u0131rt\u0131nas\u0131nda ortaya at\u0131lan \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fler var. ABD'li uzmanlar\u0131n vard\u0131\u011f\u0131 ortak sonu\u00e7lar \u00fczerinde durulmaya de\u011fer. <\/p>\n
\u00a0 ABD'li uzmanlar\u0131n saptamas\u0131na g\u00f6re, T\u00fcrkiye, AB'den tarih almaya kilitlendi\u011fi i\u00e7in Aral\u0131k 2004'e kadar Kuzey Irak'taki geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda fazla hareket \u015fans\u0131na sahip de\u011fil. \u00d6zellikle askeri a\u00e7\u0131dan AB beklentisi Ankara'y\u0131 hareketsiz tutabilir. <\/p>\n
\u00a0 Uzmanlardan 'ince' politika \u00f6nerisi <\/p>\n
\u00a0 ABD'li uzmanlar Washington'a, Kerk\u00fck ve Kuzey Irak'la ilgili olarak ince bir politika \u00f6neriyorlar. Bir yandan \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc ordusu olan T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri'ni kaybetmemeyi, di\u011fer yandan Irak'ta en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7ileri olan K\u00fcrtleri de terk etmemeyi \u00f6neriyorlar. \u00d6rne\u011fin Steven Cook'un g\u00f6r\u00fc\u015fleri b\u00f6yle. <\/p>\n
\u00a0 Washington bu dengeyi tutturabilir mi, bu ince politikay\u0131 T\u00fcrk kamuoyunu ve TSK'y\u0131 kaybetmeden y\u00fcr\u00fctebilir mi? <\/p>\n
\u00a0 ABD'nin Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Edelman, PKK'ya kar\u015f\u0131 bir operasyon yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmediklerini, tek y\u00f6ntemin bu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. <\/p>\n
\u00a0 Talabani'den \u00f6rt\u00fc\u015fen tav\u0131r <\/p>\n
\u00a0 Ankara'y\u0131 ziyaret eden Talabani, T\u00fcrkiye'ye y\u00f6nelik silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 kaydetti, ancak siyasi alan\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rakarak, Edelman'\u0131n "ba\u015fka y\u00f6ntemler" yakla\u015f\u0131m\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fen bir tav\u0131r sergiledi. <\/p>\n
\u00a0 Ter\u00f6r\u00fcn t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7mesiyle T\u00fcrkiye'nin yeniden i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fe yo\u011funla\u015fmas\u0131 Kuzey Irak'ta baz\u0131 oldubittileri g\u00fcndeme getirebilir mi? Bir ba\u015fka ifadeyle, bir oldubitti hesab\u0131 nedeniyle mi T\u00fcrkiye topraklar\u0131nda ter\u00f6r yeniden t\u0131rmand\u0131r\u0131lmaya ba\u015flad\u0131? <\/p>\n
\u00a0 Bu geli\u015fmelerle Ekim 2004'te Kerk\u00fck'te n\u00fcfus say\u0131m\u0131 yap\u0131lacak olmas\u0131 aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 var m\u0131? <\/p>\n
T\u00fcrkiye, yava\u015f yava\u015f yoklan\u0131yor, s\u0131nan\u0131yor gibi.. <\/p>\n
\u00a0 ABD'nin a\u00e7\u0131klamas\u0131 ve yan\u0131t <\/p>\n
\u00a0 ABD'nin Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi, muhtemel geli\u015fmelerle T\u00fcrkiye'nin muhtemel tepkileri konusunda, yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en ABD'li uzmanlarla bir T\u00fcrk uzman\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 beyin f\u0131rt\u0131nas\u0131 toplant\u0131s\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. <\/p>\n
\u00a0 ABD B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi toplant\u0131 yap\u0131lmad\u0131 diyor ama, toplant\u0131ya kat\u0131lan T\u00fcrk Akademisyen, Utah \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Hakan Yavuz'la g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm ve bu toplant\u0131n\u0131n yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendisinin bu toplant\u0131ya kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordum. Yan\u0131t\u0131 \u015fu oldu: <\/p>\n
"Bu toplant\u0131 yap\u0131ld\u0131. Ben de kat\u0131ld\u0131m. Bu toplant\u0131yla ilgili baz\u0131 haberler Washington'da da bas\u0131na yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Milliyet'teki kadar detayl\u0131 olmamakla birlikte T\u00fcrk bas\u0131n\u0131nda da bu toplant\u0131dan s\u00f6z eden haberler yer ald\u0131."15 <\/p>\n
\u00a0 www.kerkukkurdistane.com ise (06.12.2006) \u015funlar\u0131 kusuyordu: <\/p>\n
\u00a0 "K\u00fcrdistan'\u0131n g\u00fcneyinde yay\u0131nlanan Xebat gazetesi, ISG (Iraq Study Group) raporunun bir \u00f6zetinin Mesud Barzani'ye g\u00f6nderildi\u011fini, Gurup ba\u015fkan\u0131 James Baker'in Mesut Barzaniye telefon ederek, rapor ile ilgili bilgi verdi\u011fini ve rapor'un K\u00fcrdistan'\u0131n \u00f6zellikleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini yaz\u0131yor. <\/p>\n
\u00a0 Demokrasiye kar\u015f\u0131 olan g\u00fc\u00e7ler, Hamilton-Baker raporu yay\u0131nlanmadan, raporda nelerin oldu\u011funu yazd\u0131lar, s\u00f6ylediler ve hepsinin ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, raporun ABD'nin yenilgisinin ilan\u0131 olaca\u011f\u0131yd\u0131. \u00d6zellikle T\u00fcrkler, raporun ABD Ba\u015fkan\u0131na, ABD silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerinin hemen Irak'tan \u00e7ekilmesi gerekti\u011fini tavsiye edece\u011fini propaganda ettiler." <\/p>\n
\u00a0 Yavuz Baydar gibi Amerikan hayranlar\u0131 yanl\u0131\u015f ata oynuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Pentagon'un yeni patronu bile "Irak bata\u011f\u0131nda \u00e7\u0131rp\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131" itiraf ediyordu: <\/p>\n
\u00a0 ABD'nin yeni Savunma Bakan\u0131 aday\u0131 Robert Gates Senato Silahl\u0131 Kuvvetler Komisyonu'na 'Irak'taki sava\u015f\u0131 kaybediyoruz' demi\u015fti. <\/p>\n
\u00a0 Irak'ta \u015fu anda ya\u015fananlar\u0131n kabul edilemez oldu\u011fu konusunda komisyon \u00fcyeleriyle hemfikir oldu\u011funu s\u00f6yleyen Gates, adayl\u0131\u011f\u0131 onaylan\u0131rsa, taktik de\u011fi\u015fiklikler getirece\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. <\/p>\n
\u00a0 Kas\u0131m ay\u0131 ba\u015f\u0131nda Kongre yenileme se\u00e7imlerinde Cumhuriyet\u00e7ilerin ald\u0131\u011f\u0131 yenilginin ard\u0131ndan istifa eden Savunma Bakan\u0131 Donald Rumsfeld'in yerine Ba\u015fkan Bush taraf\u0131ndan aday g\u00f6sterilen Robert Gates ABD'nin savunma \u00f6nceliklerinin ba\u015f\u0131nda gelen Irak sava\u015f\u0131 konusunda komisyona, yang\u0131n\u0131n Orta Do\u011fu'ya yay\u0131l\u0131p yay\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 ABD'nin izleyece\u011fi \u00e7izginin belirleyece\u011fini ifade etmi\u015fti. <\/p>\n
\u00a0 Gates'in konu\u015fmas\u0131nda Irak'ta izlenecek politika konusunda ba\u011flay\u0131c\u0131 i\u015faretler vermekten ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131 dikkat \u00e7ekmi\u015fti. <\/p>\n
\u00a0 Amerikan Senatosu'nun Silahl\u0131 Kuvvetler Komisyonu \u00f6n\u00fcnde konu\u015fan Savunma Bakan\u0131 aday\u0131 Gates "\u00f6n\u00fcm\u00fczdeki bir-iki y\u0131l i\u00e7inde Irak'da izleyece\u011fimiz \u00e7izgi, Amerikan ve Irak halklar\u0131n\u0131n ve bundan sonraki ABD ba\u015fkan\u0131n\u0131n Irak'ta ve b\u00f6lgede giderek d\u00fczelen bir durumla m\u0131, yoksa ger\u00e7ek bir b\u00f6lgesel yang\u0131nla m\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olacaklar\u0131n\u0131 da belirleyecek" diye eklemi\u015fti. <\/p>\n
\u00a0 Eski CIA ba\u015fkanlar\u0131ndan Gates komisyona, hi\u00e7 bir se\u00e7ene\u011fi d\u0131\u015flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve her t\u00fcrl\u00fc \u00f6neriye a\u00e7\u0131k oldu\u011funu belirterek Demokrat Senat\u00f6r Carl Levin'in, "Sizce Irak'ta sava\u015f\u0131 kazan\u0131yor muyuz?" sorusunu "Hay\u0131r" diye yan\u0131tlam\u0131\u015f ve Irak'taki \u015fiddete son verilebilmesi i\u00e7in siyasi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131ndan yana oldu\u011funu dile getirmi\u015fti. <\/p>\n
\u00a0 Demokrat Senat\u00f6r Carl Levin ise m\u00fcstakbel bakana, ABD'nin, Ba\u015fkan'a, duymak istedi\u011fi \u015feyleri s\u00f6yleyen birine de\u011fil, ger\u00e7ekleri s\u00f6yleyen bir savunma bakan\u0131na ihtiyac\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. <\/p>\n
\u00a0 Gates, aday g\u00f6sterilmeden \u00f6nce Irak'la ilgili politika \u00f6nerileri geli\u015ftirmek \u00fczere olu\u015fturulan eski Cumhuriyet\u00e7i d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131ndan James Baker liderli\u011findeki \u00e7al\u0131\u015fma grubunun da \u00fcyesiydi. <\/p>\n
\u00a0 \u0130ran'a sald\u0131rmaya mesafeli <\/p>\n
\u00a0 Robert Gates'in, \u0130ran ve Suriye'ye y\u00f6nelik g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 olmas\u0131 dikkat \u00e7ekmi\u015fti. <\/p>\n
\u00a0 G\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u0130ran konusunda son se\u00e7enek olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Gates, bu \u00fclkeyle sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde \u00f6nceli\u011fin, diplomasi ve m\u00fcttefiklerle i\u015fbirli\u011fi olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayarak:. <\/p>\n
\u00a0 "Irak'ta g\u00f6r\u00fcld\u00fc ki, sava\u015f bir kere ba\u015flad\u0131 m\u0131, sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez oluyor. \u0130ran ile \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n da bir hayli dramatik sonu\u00e7lar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum." Evet "\u0130ran ile Suriye, Irak konusunda bize pek yard\u0131mc\u0131 olmuyorlar ve oradaki \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131za ciddi zarar verdikleri ortada. Ancak bence isterlerse, Irak'taki \u00e7abalar\u0131m\u0131z\u0131 daha da zora sokabilirler." <\/p>\n
\u00a0 Robert Gates kimdir? <\/p>\n
\u00a0 Ba\u015fkan Bush taraf\u0131ndan Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131'na getirilen eski CIA ba\u015fkanlar\u0131ndan Robert Gates, alt\u0131 ba\u015fkanla \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f bir y\u00fcksek b\u00fcrokrat ve Bush'lar\u0131n yak\u0131n aile dostu ve arkada\u015f\u0131. <\/p>\n
\u00a0 1991 ile 1993 aras\u0131nda CIA Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revi yapan Robert Gates'in ad\u0131, 1980'lerde \u0130ran-Kontra skandal\u0131 olarak bilinen olaya kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n
\u00a0 \u0130ran-Kontra skandal\u0131nda, Amerikal\u0131 yetkililerin \u0130ran'a kendi koyduklar\u0131 ambargoya ra\u011fmen gizlice silah satt\u0131klar\u0131 ve elde edilen gelirle Nikaragua'daki Sandinista rejimine kar\u015f\u0131 sava\u015fan kontra gerillalar\u0131na mali destek sa\u011flad\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n
\u00a0 Gates asl\u0131nda CIA ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok daha \u00f6nceki y\u0131llarda ad\u0131 ge\u00e7mesine ra\u011fmen, \u0130ran-Kontra skandal\u0131na ad\u0131 kar\u0131\u015f\u0131nca bu atama, senatoda onaylanmayaca\u011f\u0131 kayg\u0131s\u0131yla geri b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n
\u00a0 Son y\u0131llarda Teksas'ta bir \u00fcniversitenin rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapan Gates 2005 y\u0131l\u0131nda Bush y\u00f6netiminin yeni olu\u015fturulan Ulusal \u0130stihbarat \u00d6rg\u00fct\u00fc'n\u00fcn ilk ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131 \u00f6nersine yana\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n
Ortado\u011fu'da \u00fc\u00e7 ayr\u0131 \u0130slam diyar\u0131nda i\u00e7 sava\u015f s\u00fcr\u00fcyor! <\/strong> <\/p>\n \u00a0 Denklemi iyi okuyal\u0131m. Irak direni\u015fi, L\u00fcbnan gerilimi, Filistin'de i\u00e7 sava\u015f senaryolar\u0131 ayn\u0131 merkezlerden besleniyor. Filistin'deki gerilim neden Condoleezza Rice'\u0131n, Filistin-\u0130srail g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini merkeze alan b\u00f6lge ziyaretinden sonra t\u0131rmand\u0131? <\/strong> <\/p>\n \u00a0 ABD, \u0130srail'in 34 g\u00fcnl\u00fck L\u00fcbnan sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 finanse etti. \u0130srail'e her t\u00fcrl\u00fc f\u00fcze ve m\u00fchimmat\u0131 verirken, ABD-\u0130srail aras\u0131nda f\u00fcze koridoru kurarken, bir \u00e7ok \u00fclkenin hava sahas\u0131n\u0131 bu ama\u00e7la kullan\u0131rken, ate\u015fkese ili\u015fkin giri\u015fimleri de durdurdu. Temsilciler Meclisi ve Senato, L\u00fcbnan sava\u015f\u0131 i\u00e7in \u0130srail'e finansal destek veren b\u00fct\u00fcn kararlar\u0131 h\u0131zla ald\u0131 ve onaylad\u0131. \u0130srail istihbarat\u0131na yak\u0131n kaynaklar, benzer bir deste\u011fin Filistin i\u00e7in de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bu kaynaklara g\u00f6re, Aral\u0131k ay\u0131 i\u00e7inde hem ABD hem de \u0130srail, \u00f6nemli miktarda silah ve m\u00fchimmat\u0131 Filistin Devlet Ba\u015fkan\u0131 Mahmud Abbas'\u0131n El Fetih grubuna transfer etti. Silahlar El Fetih lideri Muhammed Dahlan'a ula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, buradan da El Fetih'in silahl\u0131 kanad\u0131 El Aksa \u015eehitleri Tugay\u0131'na. Ama\u00e7, siyasi ambargonun yan\u0131nda askeri alanda da Hamas h\u00fck\u00fcmetini k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak…<\/strong> <\/p>\n \u00a0 Uluslararas\u0131 g\u00f6zlemcilerin denetiminde Ortado\u011fu'nun en demokratik se\u00e7imi yap\u0131ld\u0131. Hamas iktidara geldi. ABD\/\u0130srail destekli iktidar, Hamas iktidar\u0131na yetkilerini devretmedi. Hamas'\u0131 bitirmek i\u00e7in Filistin'e a\u011f\u0131r bir ambargo s\u00fcreci ba\u015flat\u0131ld\u0131. Halk a\u00e7l\u0131kla terbiye edilecek, Hamas iktidar\u0131 d\u00fc\u015fmek zorunda kalacakt\u0131. Yard\u0131mlar durdu. Aylard\u0131r maa\u015flar\u0131n\u0131 alamayan, korkun\u00e7 bir ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fi \u00fclkeye bug\u00fcn ancak \u00e7anta i\u00e7inde gizlice para sokuluyor. Bu da yetmedi, ba\u015far\u0131l\u0131 olmad\u0131. \u015eimdi i\u00e7 sava\u015f\u0131 tetikliyorlar. Faili me\u00e7hul sald\u0131r\u0131larla, t\u0131pk\u0131 Irak'ta yapt\u0131klar\u0131 gibi, iki grubu sokak \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na s\u00fcr\u00fckl\u00fcyorlar. ABD, \u0130srail ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7indeki Abbas ve ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015fan Hamas. \u00dclke yeniden se\u00e7ime haz\u0131rlan\u0131yor. Ne de\u011fi\u015fecek? Bunun neresi demokratik olacak? ABD ve \u0130srail, Filistin halk\u0131na \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor: "Bizim tercihlerimiz d\u0131\u015f\u0131nda kimseyi se\u00e7emezsiniz. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Se\u00e7erseniz b\u00f6yle a\u00e7l\u0131kla terbiye edilirsiniz." \u0130ki Filistin mi olacak? Gazze \u015eeridi'nde Hamas, Bat\u0131 \u015eeria'da El Fetih! Yani Filistin kendi i\u00e7inde de mi b\u00f6l\u00fcnecek? Bunun sonucu olarak El Fetih'e milyonlarca dolar m\u0131 ak\u0131t\u0131lacak? Silah transferlerinden sonra neden olmas\u0131n? Filistin i\u00e7in \u00e7ok hazin bir senaryo bu. <\/strong> <\/p>\n \u0130\u015fgallerin yerini i\u00e7 sava\u015flar al\u0131yor. Irak'ta bunu tetiklediler ve ba\u015fard\u0131lar. \u015eimdi mezhep k\u0131y\u0131m\u0131 ya\u015fan\u0131yor. L\u00fcbnan'da denediler, \u015fu ana kadar ba\u015faramad\u0131lar. Denemeye devam ediyorlar. Geri ad\u0131m atma niyetleri de yok. Filistin'de deniyorlar. Suriye ve L\u00fcbnan i\u00e7in de planlar\u0131 giderek i\u015fgallerden i\u00e7 sava\u015f \u00e7\u0131karmaya do\u011fru \u00e7evriliyor. B\u00f6lgeyi az\u0131nl\u0131klar ve otoriter rejimlerle y\u00f6netenler \u015fimdi keskin ayr\u0131\u015fmalar\u0131 besliyor.16<\/strong> <\/p>\n Oyuna gelmeyelim\u00a0 <\/p>\n \u00a0 Irak'ta Saddam otuz y\u0131lda otuz bin gayretli M\u00fcsl\u00fcman'\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcrken hem Rusya hem Amerika taraf\u0131ndan destekleniyordu. <\/p>\n \u00a0 Saddam, \u0130ran'la sava\u015f\u0131rken, bir milyon M\u00fcsl\u00fcman \u00f6l\u00fcrken Avrupa ve Amerika Saddam'a destek veriyordu. <\/p>\n Bu arada Irak'ta S\u00fcnni- \u015eii ay\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131yordu. Saddam, hem S\u00fcnni ilim adamlar\u0131ndan hem \u015eiilerden ileri gelenleri \u00f6ld\u00fcr\u00fcyordu. <\/p>\n \u00a0 Yine de S\u00fcnni-\u015eii \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olmuyordu. Her ikisi de Saddam'a kar\u015f\u0131 idiler. Ancak Saddam yanda\u015flar\u0131 olan Baas partisi \u00fcyeleri Saddam'\u0131 destekliyordu. <\/p>\n \u00a0 \u0130sa elbisesi, Demokrasi bayra\u011f\u0131yla gelip bir milyona yak\u0131n M\u00fcsl\u00fcman'\u0131 \u00f6ld\u00fcren Amerika, ayn\u0131 zamanda S\u00fcnni- \u015eii \u00e7at\u0131\u015f\u0131yor havas\u0131n\u0131 da vererek M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi aralar\u0131nda ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fcklerini yaymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. <\/p>\n \u00a0 Bin iki y\u00fcz y\u0131ld\u0131r \u00e7at\u0131\u015fm\u0131yorlar da ni\u00e7in sen geleli \u00e7at\u0131\u015f\u0131yorlar g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc veriyorsun? Demezler mi adama? <\/p>\n Bug\u00fcne kadar aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 olsa bile Hamas ile el-Fetih \u00f6rg\u00fct\u00fc aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma yoktu. Hamas'\u0131n senin Demokratik kurallar\u0131na g\u00f6re se\u00e7imi kazand\u0131ktan sonra se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kabul etmemen ve se\u00e7imi kaybeden el-Fetihe destek vererek, b\u00fct\u00fcn Filistin halk\u0131n\u0131 ambargo ile cezaland\u0131rarak aralar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p iki karde\u015f kurulu\u015fu sava\u015f\u0131r hale getirmen "Bak iki M\u00fcsl\u00fcman kurulu\u015f kavga ediyorlar" diye yay\u0131n yapman da inand\u0131r\u0131c\u0131 olmaz. <\/p>\n \u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc siz araya girmedi\u011finiz zamanlarda onlar y\u0131llard\u0131r ayr\u0131 cephelerde ayn\u0131 d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 m\u00fccadele veriyorlard\u0131."17 <\/p>\n \u00a0 Ba\u011fdat'\u0131n yollar\u0131ndan demokrasi konvoylar\u0131 de\u011fil tank kervanlar\u0131 ge\u00e7iyordu!\u00a0 <\/p>\n \u00a0 Bir taraftan tank kervanlar\u0131, bir taraftan gizli boru hatlar\u0131, adeta "Ali Baba" hikayesinde oldu\u011fu gibi… K\u0131rk Haramilerin, "A\u00e7\u0131l Susam A\u00e7\u0131l" deyip de a\u00e7t\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 kap\u0131lar misali, "a\u00e7\u0131l limanlar a\u00e7\u0131l", "a\u00e7\u0131l borular a\u00e7\u0131l" denecek mi? \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ve bunlar da a\u00e7\u0131lacak m\u0131 acaba? <\/p>\n \u00a0 Amerikan Strateji ve Analiz Raporu: <\/p>\n \u00a0 Irak sava\u015f\u0131 ile ilgili bir strateji raporu haz\u0131rland\u0131. Raporda, sava\u015f\u0131n pek de i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 net bir \u015fekilde ortaya kondu. Amerikal\u0131lar genelde olaylar\u0131 k\u0131sa kli\u015felerle adland\u0131rmaya bay\u0131l\u0131rlar. Bu sebeple rapor a\u00e7\u0131klan\u0131nca, raporu haz\u0131rlayanlar\u0131n Amerikanvari bir tarzda ba\u015fkana \u00fc\u00e7 teklif sunduklar\u0131 yorumu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n \u00a0 "go short"- k\u0131sa d\u00f6nem i\u00e7in devam et <\/p>\n \u00a0 "go long"- uzun d\u00f6nem i\u00e7in plan yap ve devam et <\/p>\n \u00a0 "go home"- toparlan ve eve d\u00f6n. Yani askerini acele \u00e7ek . <\/p>\n \u00a0 Raporda \u00f6nemli bir g\u00f6zlem de bildirilmi\u015ftir. Bu da, "Filistin-\u0130srail \u00e7eki\u015fmesi bitmedik\u00e7e ve orada i\u015fler hakkaniyet esas\u0131na g\u00f6re \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmedik\u00e7e, Orta Do\u011fu'ya bar\u0131\u015f ve huzur gelemez." <\/p>\n \u00a0 Beyaz Saray'dan gelen ilk tepki;\u00a0 \u0130srail-Filistin olaylar\u0131n\u0131n, Irak sava\u015f\u0131 ile hi\u00e7bir ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131 ve Irak sava\u015f\u0131n\u0131n ayr\u0131 bir konu oldu\u011fu yolundaki vurgulanmas\u0131 olmu\u015ftur. Ancak ondan sonra tavsiyelerden hangisinin daha uygun olaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u015famada hem Demokratlar ve hem de Cumhuriyet\u00e7iler, Orta Do\u011fu olaylar\u0131na daha \u00e7ok kendilerine getirece\u011fi oy oran\u0131 veya se\u00e7im avantaj\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakarak de\u011ferlendirme yapm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n \u00a0 B\u00fct\u00fcn bu tart\u0131\u015fmalardan ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fudur: Amerika'n\u0131n eve d\u00f6nmek gibi bir acelesi yoktur. Daha uzunca bir s\u00fcre Irak'ta kalaca\u011f\u0131 intiba\u0131n\u0131 vermektedir. Kuzey Irak'a kayd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 asker say\u0131s\u0131nda da art\u0131\u015f hissedilmektedir.\u00a0 <\/p>\n \u00a0 Arazideki Ger\u00e7ekler: <\/p>\n \u00a0 T\u00fcm gayretine ra\u011fmen ABD, Irak'ta ba\u015far\u0131l\u0131 olamamaktad\u0131r. Irak'\u0131n ba\u015f\u0131nda bulunan idare, \u00fclkeyi idare etmekten acizdir. Hi\u00e7bir \u015fekilde d\u00fczen ve emniyeti sa\u011flamay\u0131 ba\u015faramamaktad\u0131r. Bu kadar \u015fiddette, asker ve polisin varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen, ABD g\u00fc\u00e7leri Ba\u011fdat da bile duruma hakim olamamaktad\u0131r. <\/p>\n \u00a0 Her ne kadar, Ba\u011fdat'\u0131n yollar\u0131nda tank kervanlar\u0131 devriye geziyorsa da, "Yaln\u0131z ni\u015fanc\u0131n\u0131n" korkusu da onlarla beraber kol geziyor.\u00a0 Bu keskin ni\u015fanc\u0131 devriyeleri tek tek vurmakta, bir de videolar\u0131n\u0131 \u00e7ektirmektedir. Sonra da bunlar yerel televizyonlarda g\u00f6sterilmektedir. Yine Ba\u011fdat sokaklar\u0131nda olays\u0131z ve patlamas\u0131z tek g\u00fcn ge\u00e7memektedir. \u00dclkenin her yerinde durum ayn\u0131d\u0131r. <\/p>\n \u00a0 ABD eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Colin Powell'\u0131n ge\u00e7enlerde bas\u0131na yans\u0131yan bir konu\u015fmas\u0131nda "Irak politikas\u0131n\u0131n ve uygulamas\u0131n\u0131n yaln\u0131\u015f oldu\u011funu ve bu hatalarla bir yerlere var\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131" ifade etmi\u015ftir. Powell gibi d\u00fc\u015f\u00fcnen yetkililerin say\u0131s\u0131 artmaktad\u0131r fakat hen\u00fcz ba\u015fkan Bush'a bu durumu izah etmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir. <\/p>\n \u00a0 Di\u011fer bir olay, Ba\u011fdat'ta kad\u0131nlar\u0131n durumunun da son derece kritik bir hale gelmi\u015f oldu\u011fudur. Korkudan, bazen iki ay evlerinden d\u0131\u015far\u0131 ad\u0131m atmayan kad\u0131nlar\u0131n hi\u00e7 bir emniyeti bulunmuyor. Kad\u0131nlar hi\u00e7bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015famamakta ve hi\u00e7bir gelir elde edememektedirler. Evlerinde \u00e7ocuklar\u0131 ile korku i\u00e7inde "hangi felaket haberini" alacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek bir \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m sava\u015f\u0131 vermektedirler. Daha \u015fimdiden bir \u00e7o\u011fu, Saddam d\u00f6nemini aramakta olduklar\u0131n\u0131 belirtmekte ve daha s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde "\u0130slam'a ve \u0130slami tarz ya\u015fama sar\u0131lmaktad\u0131rlar". <\/p>\n \u00a0 ABD'nin \u00f6nde gelen gazetelerinden The Washington Post'ta yay\u0131nlanan m\u00fclakatlar "Irak kad\u0131n\u0131 herg\u00fcn daha derine bat\u0131yor" ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile verilmi\u015ftir. <\/p>\n \u00a0 Hat\u0131rlanacak \u00f6nemli bir nokta da, Irak'ta b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131 ile s\u00fcr\u00fcp giden "mezhep sava\u015f\u0131"d\u0131r. ABD ve Bat\u0131'n\u0131n s\u00fcrekli olarak k\u00f6r\u00fckledi\u011fi S\u00fcnni ve \u015eii \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 da \u00fclkede had safhadad\u0131r. Bir t\u00fcrl\u00fc bu \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilememektedir. Bu \u00e7at\u0131\u015fmalardan yararlanan Kuzey Irak K\u00fcrtleri de, ellerinden geldi\u011fi kadar b\u00f6lgeyi, T\u00fcrkmenler'den ar\u0131nd\u0131rmakta ve tam anlam\u0131 ile bir "etnik temizlik" ger\u00e7ekle\u015ftirmektedirler. Tabii, d\u00fcnya bunu g\u00f6rmezlikten gelmektedir. <\/p>\n \u00a0 "Surge" olay\u0131: <\/p>\n \u00a0 Amerika ald\u0131\u011f\u0131 bir kararla "Surge" (s\u00fcrj diye okunur) uygulamas\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Yani, k\u0131saca "h\u00fccuma kalkmak, y\u0131\u011f\u0131nak yapmak, say\u0131lar\u0131 h\u0131zla artt\u0131rmak" anlam\u0131na gelen bir hareket. Mesela, son bir gol i\u00e7in t\u00fcm tak\u0131m\u0131n bir oyuna veya bir alana yo\u011funla\u015fmas\u0131 gibi bir \u015fey. <\/p>\n \u00a0 Amerikal\u0131lar, hi\u00e7 olmazsa Ba\u011fdat'ta tam bir kontrol kurabilmek i\u00e7in asker y\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131na ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Artt\u0131r\u0131lacak asker say\u0131s\u0131 5000 ki\u015filik bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bir k\u0131s\u0131m orada g\u00f6rev yapanlar\u0131n g\u00f6rev s\u00fcrelerini uzatarak, bir k\u0131s\u0131m ise yeni askeri g\u00fc\u00e7leri Irak'a g\u00f6ndererek bu say\u0131y\u0131 tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.\u00a0 Tabii, Irak'tan gitmek i\u00e7in g\u00fcn sayan askerler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu, son derece moral bozucu bir durum olmu\u015ftur. <\/p>\n \u00a0 G\u00f6zden ka\u00e7an Borular: <\/p>\n \u00a0 Irak'ta bunlar olurken, Suriye, \u0130ran ve L\u00fcbnan kaynarken, t\u00fcm Orta Do\u011fu, olay ve problemleri ile hi\u00e7 ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131 (!?!) s\u00f6ylenen \u0130srail, Avrupa Birli\u011fi'ne giderek, onlardan, belli bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gereken paray\u0131 \u00e7\u0131kartmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Bu para bir Fizibilite Raporu'nun haz\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lacakt\u0131r. Fizibilite raporunun konusu: T\u00fcrkiye'nin y\u0131llarca emek ve gayret sarfederek kazand\u0131\u011f\u0131 Bak\u00fc-Ceyhan boru hatt\u0131 ve oradan akacak petrollerle ilgili. <\/p>\n \u00a0 \u00a0Bir taraftan tam bu petrol ve do\u011falgaz Avrupa'ya ve d\u00fcnyaya da\u011f\u0131t\u0131lmak \u00fczere iken, bu kaynaklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u0130srail'in in\u015fa edece\u011fi borularla \u0130srail'e aktarmak istemektedirler. Bu konuda T\u00fcrkiye'ye bask\u0131 yapmaktad\u0131rlar. E\u011fer bu boru hatt\u0131 yap\u0131l\u0131rsa, b\u00f6ylece \u0130srail, kendi A\u015fkalon liman\u0131na gelecek olan petrol\u00fc gemilerle Asya'ya da\u011f\u0131tacakt\u0131r. T\u00fcrk Enerji Bakan\u0131'n\u0131n\u00a0\u00a0 3-4 g\u00fcn \u00f6nceki \u0130srail ziyaretinin ama\u00e7lar\u0131ndan birisi de bu konular\u0131 konu\u015fmakt\u0131.\u00a0\u00a0 <\/p>\n \u00a0 K\u0131sacas\u0131, dikkat edilmesi gereken hususlar \u015funlard\u0131r: <\/p>\n \u00a0 1- Petrol gelince, Rumlar ille de limanlar\u0131 a\u00e7\u0131n diye dayatmaya ba\u015fl\u0131yorlar ki, onlar\u0131n tankerleri i\u015f yap\u0131p, parsay\u0131 kaps\u0131n, <\/p>\n \u00a0 2- Petrol gelince Yunanl\u0131lar ve AB, T\u00fcrklerin K\u0131br\u0131s'tan \u00e7ekilmesini istiyor ki, da\u011f\u0131t\u0131m yollar\u0131nda kontrol mekanizmas\u0131 Avrupal\u0131lar, \u0130srailliler ve Yunanl\u0131lar\u0131n olsun, <\/p>\n \u00a0 3- Petrol gelince, hemen borular\u0131 d\u00f6\u015feme teklifleri ba\u015fl\u0131yor ki, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n Asya aya\u011f\u0131 \u0130srail eli ile ger\u00e7ekle\u015fsin. <\/p>\n \u00a0 Herkesin tela\u015f\u0131n\u0131 anlamak kolay da, T\u00fcrkiye'yi idare edenlerin bu konularda tam ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve neye hizmet etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak olduk\u00e7a zor. <\/p>\n \u0130nsan\u0131n akl\u0131na hep bir soru tak\u0131l\u0131yor: <\/p>\n \u00a0 Bir taraftan tank kervanlar\u0131, bir taraftan gizli boru hatlar\u0131, adeta "Ali Baba" hikayesinde oldu\u011fu gibi… K\u0131rk Haramilerin, "A\u00e7\u0131l Susam A\u00e7\u0131l" deyip de a\u00e7t\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 kap\u0131lar misali, "a\u00e7\u0131l limanlar a\u00e7\u0131l", "a\u00e7\u0131l borular a\u00e7\u0131l" denecek mi? Ve bunlar da a\u00e7\u0131lacak m\u0131 acaba?18 <\/p>\n \u00a0 Irak \u00c7al\u0131\u015fma Grubu ve emperyalizmin Ortado\u011fu'yu yeniden \u015fekillendirmesi\u00a0 <\/p>\n \u00a0 Amerika'n\u0131n derin devletini temsil eden James Baker ve Lee Hamilton \u00f6nderli\u011finde Irak'ta yap\u0131lan yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n d\u00fczeltilmesini i\u00e7eren Irak \u00c7al\u0131\u015fma Grubu Raporu 6 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fc Washington'da a\u00e7\u0131kland\u0131. Bu rapor, genel ba\u011flamda Irak'ta i\u015flerin yolunda gitmedi\u011fini, bu y\u00fczden baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini i\u00e7eren bir anlay\u0131\u015f ile haz\u0131rland\u0131ysa da, planda Bush yonetimi ile ama\u00e7lanan nokta aras\u0131nda hi\u00e7bir fark\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7an en \u00f6nemli ayr\u0131nt\u0131 olsa gerek. Bush'un Irak plan\u0131 ile Baker\/Hamilton \u00f6nderli\u011findeki \u00e7al\u0131\u015fma grubu raporu aras\u0131ndaki tek fark, amaca ula\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in farkl\u0131 yollar\u0131n tercih edilmi\u015f olmas\u0131. <\/p>\n \u00a0 Irak \u00c7al\u0131\u015fma Grubu; Virginia senatoru ve senato askeri komisyon \u00fcyesi John Warner'in \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde 15 Mart 2006 tarihinde ABD senatosunda Demokrat ve Cumhuriyet\u00e7ilerin deste\u011fi ile kuruldu. \u00c7al\u0131\u015fma Grubu raporunu yazarken, Bush ve Dick Cheney de dahil olmak \u00fczere, 100'\u00fcn \u00fczerinde Amerikal\u0131 ve di\u011fer \u00fclkelerden milletvekili, asker, el\u00e7i, gazeteci, din ve bilim adamlar\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcler. <\/p>\n \u00a0 Raporu analiz etmeden \u00f6nce, bu raporu haz\u0131rlayan grubun sadece Baker ve Hamilton'dan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ok daha geni\u015f bir kat\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7erdi\u011fini g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamakta fayda var. \u00c7\u00fcnk\u00fc raporu haz\u0131rlayanlar ile "demokrasi" ad\u0131 alt\u0131nda Irak ve Ortado\u011fu'yu i\u015fgal plan\u0131na destek verenlerin ayn\u0131 ki\u015filer oldu\u011funu unutmamak gerekiyor. Baker\/Hamilton'\u0131n Irak \u00c7al\u0131\u015fma Grubu asl\u0131nda on ki\u015filik bir ana gruptan olu\u015fmaktad\u0131r. Bu grubun \u00fcyeleri James Baker ve Lee Hamilton'\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, geri kalan sekiz ki\u015fi \u015funlard\u0131r: Musevi as\u0131ll\u0131 eski ABD D\u0131\u015fisleri Bakan\u0131, Yahudi soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan zarar g\u00f6renlerin sigorta \u015firketleri taraf\u0131ndan maddi zararlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in olu\u015fturulan \u015firketin ba\u015fkan\u0131 olan, \u00e7esitli petrol \u015firketlerinde ve Dick Cheney'in Haliburton \u015firketinde de \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f bulunan Lawrence S. Eagleburger, Clinton'\u0131n dan\u0131\u015fmanlar\u0131ndan Lazard finansal dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u015firketinin ba\u015fkan\u0131 Vernon E. Jordan, Reagan d\u00f6nemi Adalet Bakan\u0131 Edwin Meese, Amerikan Y\u00fcksek Mahkemesi \u00fcyesi Sandra Day O'Connor, Beyaz Saray eski Y\u00f6netim M\u00fcd\u00fcr\u00fc Leon E. Panetta, ABD eski Savunma Bakan\u0131 William J. Perry, eski Virginia Valisi ve Senat\u00f6r\u00fc Charles S. Robb ve eski Wyoming Senat\u00f6r\u00fc Alan K. Simpson.\u00a0 <\/p>\n \u00a0 Irak \u00c7al\u0131\u015fma Grubu sadece bu on ki\u015filik ana y\u00f6netim komitesinden olu\u015fmamaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma Grubu 44 uzman\u0131n bulundu\u011fu d\u00f6rt ayr\u0131 alt grup taraf\u0131ndan da desteklenmi\u015ftir. Bu gruplar s\u0131ras\u0131yla ekonomi ve yeniden yap\u0131land\u0131rma (Economy and Reconstruction); asker ve g\u00fcvenlik (Military and Security); siyasi geli\u015fme (Political Development) ve stratejik \u00e7evreden (Strategic Enviornment) olu\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n Rapor ni\u00e7in yaz\u0131ld\u0131?<\/strong> <\/p>\n \u00a0 Bu \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131 i\u00e7inde yer alan, Bush y\u00f6netiminin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 Irak sava\u015f\u0131n\u0131 destekleyen baz\u0131 isimler asl\u0131nda bu raporun perde arkas\u0131n\u0131 yans\u0131tmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bu isimlerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: Irak sava\u015f\u0131n\u0131n Washington'daki en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7isi olan muhafazakar Musevi d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131ndan Washington Enstit\u00fcs\u00fc'nden Michael Eisenstadt ve Jeffrey A. White; Irak sava\u015f\u0131n\u0131n merkezi konumundaki neoconlar\u0131n y\u00f6netiminde bulunan American Enterprise Enstit\u00fcs\u00fcnden eski CIA "\u0130slam uzman\u0131" Reuel Marc Gerecht; Irak sava\u015f\u0131n\u0131 destekleyenlerden Ulusal Savunma \u00dcniversitesinden Phebe A. Marr ve Judith S. Yaphe; Rand \u015firketinin eski baskan\u0131 Bruce Hoffman.\u00a0\u00a0 <\/strong> <\/p>\n \u00a0 Asl\u0131nda raporu haz\u0131rlayan 44 uzmandan ka\u00e7 tanesinin Irak sava\u015f\u0131n\u0131 destekledi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa, bu raporun ne kadar Irak veya Amerikan halk\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etti\u011fi daha iyi anla\u015f\u0131labilir. Amerika'da yakla\u015fan 2008 ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri \u00f6ncesi, kendilerini Irak \u00e7\u0131kmaz\u0131ndan Bush y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 gelerek temizleyebileceklerini zannedenlerden olu\u015fan bu grubun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapor, i\u00e7 politika unsuru olarak 2008 se\u00e7imleri \u00f6ncesinde kullan\u0131lacak bir se\u00e7im malzemesinden \u00f6teye ge\u00e7emez. Savunma Bakan\u0131 Rumsfield'in de belirttigi gibi, bu rapordaki b\u00fct\u00fcn opsiyonlar zaten ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile incelenmi\u015ftir. <\/strong> <\/p>\n \u00a0 E\u011fer bu raporu yazanlar Irak sava\u015f\u0131na destek verenler ise, "o zaman rapor ni\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r" sorusu akla gelmektedir. \u0130\u015fte bu sorunun yan\u0131t\u0131 da Irak'ta i\u015flerin iyi gitmemesi ile 2008 se\u00e7imleri \u00f6ncesi, kendilerini, daha evvel destekledikleri Bush y\u00f6netimine mesafeli ve ele\u015ftirel g\u00f6stererek bu b\u00fcy\u00fck emperyalist batakl\u0131ktan kurtarabileceklerini zannederek raporu yazanlar asl\u0131nda k\u0131sa vadeli \u00e7\u0131karlar\u0131n arkas\u0131na saklanarak ne Irak halk\u0131n\u0131, ne de y\u00fczde 12.6's\u0131 fakirlik s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131nda ya\u015fayan Amerikan halk\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenlerdir. Bu gruplar, Washington'da d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131nda ve Amerikan h\u00fck\u00fcmetinde Cumhuriyet\u00e7i ve Demokrat y\u00f6netimlerin i\u015f ba\u015f\u0131na gelmesi ile sistemin muslu\u011fundan en fazla \u00e7\u0131kar elde eden, bu maddi ve siyasi \u00e7\u0131kar\u0131 kendi etnik, dinsel ve s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in kullanan n\u00fcfusun geneline ise vatanseverlik nutuklar\u0131 atan elitsel uluslararas\u0131 sermaye \u00e7etesidir. <\/strong> <\/p>\n Irak \u00c7al\u0131\u015fma Grubunun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Irak'ta ABD stratejisinin de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fi \u00fczerine kurulu bu raporda, en b\u00fcy\u00fck etik eksiklik, Amerikan i\u015fgali sonucu Irak'da \u00f6lenlerden bahsedilmemesidir. 84 sayfal\u0131k bu rapor; De\u011ferlendirme (Assessment) ve \u0130leriye Do\u011fru Yeni Bir Yakla\u015f\u0131m (The Way Forward: A New Approach) ba\u015fl\u0131kl\u0131 iki ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/strong> <\/p>\n \u00a0 Raporun "De\u011ferlendirme" ba\u015fl\u0131kl\u0131 ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Irak'taki durumu \u00f6zetleyen bir yakla\u015f\u0131m ile g\u00fcvenlik, siyaset, ekonomi, ve uluslararas\u0131 destek "analiz" b\u00f6l\u00fcmlerinde genel bir sunu\u015f yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn "Irak'ta devam eden d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131" ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise Irak'taki gidi\u015fat\u0131n Amerikan \u00e7\u0131karlar\u0131na zarar verdi\u011fi tezi \u00e7e\u015fitli \u00f6rnekler verilerek uzun vadede daha da zararl\u0131 olabilece\u011fi konusu i\u015flenmektedir. "De\u011ferlendirme" b\u00f6l\u00fcm\u00fcn "Irak'ta baz\u0131 alternatifler" (Some Alternative Courses in Iraq) ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda d\u00f6rt ayr\u0131 tavsiyede bulunulmu\u015ftur: Acil \u00e7ekilme, Staying the course, Irak'a daha fazla asker ve \u00fc\u00e7 ayr\u0131 b\u00f6lgeden vazge\u00e7ilmesi konular\u0131 i\u015flenmi\u015ftir. "De\u011ferlendirme"nin son b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise "Ama\u00e7lar\u0131m\u0131za Ula\u015fmak" (Achieving Our Goals) konusu ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla i\u015flenmektedir.\u00a0\u00a0 <\/p>\n \u00a0 Irak \u00c7al\u0131\u015fma Grubu'nun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bu raporun "\u0130leriye Do\u011fru: Yeni Bir Yakla\u015f\u0131m" (The Way Forward: A New Approach) ba\u015fl\u0131kl\u0131 ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise iki ana alt b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r: D\u0131\u015f Yakla\u015f\u0131m: Ulusararas\u0131 \u0130\u015fbirli\u011finin Yeniden Olu\u015fturulmas\u0131 (The External Approach: Building an International Consensus) ve Irak \u0130\u00e7i Yakla\u015f\u0131m: Irakl\u0131lara Yard\u0131m (The Internal Approach: Helping Iraqis Help Themselves). "Raporun \u0130leriye Do\u011fru: Yeni Bir Yakla\u015f\u0131m" b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise d\u00f6rt ayr\u0131 alt ba\u015fl\u0131kta toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmde daha \u00e7ok ABD'nin Irak'taki stratejisinin de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler alt ba\u015fl\u0131klar halinde s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n \u00a0 Asl\u0131nda rapor genel ba\u011flamda Irak sava\u015f\u0131n\u0131 ba\u015flatan Bush\/Cheney ve neocon politikalar\u0131ndan ve stratejisinden farkl\u0131 olmamakla birlikte, Irak konusunda Uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011finin ve deste\u011fin artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ABD'nin uzun vadedeki ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131na faydas\u0131 olaca\u011f\u0131 tezi ile \u00f6n plana \u00e7\u0131kmakta, sanki genel politikadan farkl\u0131 bir yol \u00e7iziyormu\u015f veya \u00f6neriyormu\u015f izlenimi do\u011furmaktad\u0131r. Oysa tavsiye edilen b\u00fct\u00fcn \u00f6neri ve \u00e7al\u0131\u015fmalar Pentagon'daki Rumsfield y\u00f6netimi ve askerler taraf\u0131ndan zaten \u00fczerinde konu\u015fulmu\u015f ve tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f konulardan olu\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n \u00a0 Raporda T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni bir husus olmamakla birlikte, bu raporda T\u00fcrkiye \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck ba\u011flamda 8 ayr\u0131 sayfada ufak notlar ile incelenmi\u015ftir. Bu yakla\u015f\u0131m tarz\u0131n\u0131n asl\u0131nda T\u00fcrkiye'nin Irak konusunda ne kadar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fczel bir \u00f6rneklemi olarak alg\u0131lanabilir. \u00c7al\u0131\u015fma grubu T\u00fcrkiye ile ilgili konuda da Washington el\u00e7isi Nabi \u015eensoy ile de bir g\u00f6r\u00fc\u015fme yapm\u0131\u015ft\u0131r. Raporun 26. sayfas\u0131nda T\u00fcrkiye'nin Irak politikas\u0131n\u0131n Irak'taki K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fini pasifize etme \u00fczerine kuruldu\u011funu, fakat bunun yan\u0131nda da Irak K\u00fcrdistan'\u0131nda T\u00fcrk \u015firketlerin yapt\u0131\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n T\u00fcrk\/K\u00fcrt i\u015fbirli\u011fini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilmektedir. T\u00fcrkiye'nin Irak'ta bulunan T\u00fcrkmenleri desteklemesinin Kerk\u00fck'\u00fcn Irak K\u00fcrdistan'\u0131na kat\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyici siyasi bir malzeme olarak kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne yer verilmektedir. Ana hatlar\u0131 ile do\u011fru olarak kabul edilebilecek olan T\u00fcrkiye'nin bu siyasi "stratejisi" ne yaz\u0131k ki Ankara'y\u0131 eline ge\u00e7irmi\u015f, Irak'a bak\u0131\u015f\u0131 ancak PKK ve K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fi ile s\u0131n\u0131rl\u0131, T\u00fcrkmenleri Irak'a "g\u00f6\u00e7 etmi\u015f i\u015f\u00e7iler" olarak g\u00f6ren bir zihniyet taraf\u0131ndan idare edildi\u011finden ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa mahkumdur. Her ne kadar Mesut Barzani raporu ele\u015ftirerek,\u00a0 bu raporun ger\u00e7ek\u00e7i olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etse de, rapor \u00f6z\u00fcnde her ne kadar Ba\u011fdat'\u0131 merkez i\u00e7eren ve b\u00f6lgesel otonomileri merkeze ba\u011flayan bir yap\u0131da da olsa, uzun vadede b\u00f6lgesel \u00f6zerklikler ile var olan ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u00fcrdistan fikrine kar\u015f\u0131 bir tav\u0131r sergilememektedir. Zaten Birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 ile olu\u015fmu\u015f Kuzey Irak b\u00f6lgesel h\u00fck\u00fcmeti bu a\u015famadan sonra Ba\u011fdat'a ba\u011flanmay\u0131 i\u00e7eren hi\u00e7bir plan\u0131 kabul edemez. <\/p>\n Barzani ve K\u00fcrt siyasiler ne yaz\u0131k ki Ankara'da bulunan deveku\u015flar\u0131ndan daha entellekt\u00fcel ve d\u00fcnyada geli\u015fen global siyaseti daha iyi \u00f6z\u00fcmsemi\u015f ve anlayabilen, k\u00fcreselle\u015fme ile geli\u015fen ve de\u011fi\u015fen siyasete daha k\u0131vrak ve ulusalc\u0131 bir zihniyet ile yan\u0131t veren ve strateji olu\u015fturan bir K\u00fcrt siyasi entelijensyas\u0131 olu\u015fturduklar\u0131ndan ba\u015far\u0131 \u015fanslar\u0131 Ankara'ya nazaran daha fazlad\u0131r. Ankara, \u00c7ankaya ile D\u0131\u015f\u0131\u015fleri b\u00fcrokrasisi aras\u0131nda 1940'larda kalm\u0131\u015f bir siyasi yap\u0131 ile 21. y\u00fczy\u0131ldaki siyasi geli\u015fmelere yan\u0131t verecek bir durumda de\u011fildir. \u0130ste bu siyasi \u00e7\u0131kmaz\u0131n negatif sonucu ise uzun vadede T\u00fcrkiye'nin b\u00f6l\u00fcnmesi ile noktalanabilir.<\/strong> <\/p>\n \u00a0 Raporun 31'inci sayfas\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere, raporu yazanlar\u0131n, George W. Bush ile Irak'taki Amerikan \u00e7\u0131karlar\u0131 konusunda ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri payla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131kla dile getirmeleri, asl\u0131nda raporun bir itiraftan \u00f6te, bir samimiyet g\u00f6stergesi oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur. Yine raporda belirtildi\u011fi \u00fczere, her ay Irak'ta y\u00fcz\u00fcn \u00fczerinde Amerikan askeri \u00f6lmekte ve ABD her hafta Irak'a iki milyar dolar harcamaktad\u0131r. Bu rapor ile de\u011fi\u015fimi isteyenler, asl\u0131nda bu iki \u00f6nemli noktan\u0131n de\u011fi\u015fmesini istemektedirler. <\/strong> <\/p>\n \u00a0 79 adet tavsiyenin sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde sunuldu\u011fu raporda, asl\u0131nda yap\u0131lan tavsiyelerin bir \u00e7o\u011funun zaten ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan g\u00f6zden ge\u00e7irilen g\u00f6r\u00fc\u015fler oldu\u011funu unutmamakta fayda var. "Tavsiyeler"in "Petrol Sekt\u00f6r\u00fc" ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn "Uzun D\u00f6nem" alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda Irak'\u0131n petrol zenginli\u011fi g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131narak, \u00fclkede modern bir i\u015fletim tarz\u0131 olu\u015fturacak kapitalist y\u00f6netim yap\u0131s\u0131na ait ki\u015fi ve kurumlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in gerekli yard\u0131mlar\u0131n ABD tarafindan yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bir di\u011fer ilgi \u00e7ekici y\u00f6n\u00fc ise Savunma Bakan\u0131 Donald Rumsfield'\u0131n Pentagon'dan ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile ayn\u0131 d\u00f6neme denk gelmesidir. \u00c7al\u0131\u015fma grubu ayr\u0131ca yeni Savunma Bakan\u0131 Robert Gates'e de \u00e7e\u015fitli tavsiyelerde bulunurken, Gates'in de bu \u00e7al\u0131\u015fma grubu i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 ve Gates'in g\u00f6r\u00fc\u015flerine de raporda yer verildi\u011fi belirtilmektedir.\u00a0\u00a0 <\/strong> <\/p>\n Sonu\u00e7 olarak; Baker ve Hamilton \u00f6nderli\u011finde haz\u0131rlanan Irak \u00c7al\u0131\u015fma Grubu raporu esas\u0131nda i\u015fgali hakl\u0131 k\u0131lmakla birlikte, d\u00fcnyada erozyona u\u011frayan Amerikan imaj\u0131n\u0131n yeni bir pazarlama stratejisi (New Marketing Strategy) ile piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi olarak alg\u0131lanabilir. Fakat rapordaki en \u00f6nemli ve yeni bir a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7eren nokta, ABD'de uzun s\u00fcredir var olan \u0130ran ve Suriye ile ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesi plan\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir yakla\u015f\u0131m\u0131n ilk defa bu kadar y\u00fcksek ba\u011flamda konu\u015fulmaya ba\u015flanmas\u0131d\u0131r. Bu yeni yakla\u015f\u0131m, T\u00fcrkiye'nin b\u00f6lgedeki g\u00fcc\u00fcn\u00fc de k\u0131rmaya y\u00f6nelik bir yap\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ran ve Suriye'nin b\u00f6lgede g\u00fc\u00e7lenmesi demek, T\u00fcrkiye'nin "olmayan" g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zay\u0131flamas\u0131 olarak alg\u0131lanabilir. Suriye ve \u0130ran, Irak'taki olumsuz geli\u015fmelerden T\u00fcrkiye kadar zarar g\u00f6rmeyeceklerdir. \u0130ran'\u0131n, Irak'taki \u015eiilere olan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve politikas\u0131, Suriye'nin Filistin sorununda yeni a\u00e7\u0131l\u0131mlar kazanarak yeni bir imaj olu\u015fturma \u00e7abas\u0131nda kazan\u00e7lar\u0131, Irak'taki kay\u0131plar\u0131ndan daha fazlad\u0131r. Zaten raporun 28. sayfas\u0131nda T\u00fcrkiye'nin ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u00fcrdistan'\u0131n ilan\u0131 ile Kuzey Irak'a asker g\u00f6nderebilece\u011fi i\u015flenmekte, oysa ayn\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 \u0130ran ve Suriye'nin g\u00f6sterebilece\u011fi tezi i\u015flenmemi\u015ftir. Bu rapor baz\u0131 kesimler taraf\u0131ndan ABD'nin Irak'tan \u00e7ekilmesinin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak alg\u0131lanmas\u0131, asl\u0131nda yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck el\u00e7ili\u011fi olan ABD'nin Ba\u011fdat el\u00e7ili\u011fi, 21 binas\u0131 ve binden fazla \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ile 2007 Haziran ay\u0131nda a\u00e7\u0131lmay\u0131 beklemektedir. <\/p>\n <\/p>\n 15 23.06.2004 \/ Milliyet <\/p>\n 16 21.12.2006 \/ \u0130brahim Karag\u00fcl \/ Yeni \u015eafak\u00a0 <\/p>\n 17 22.12.2006 \/\u00a0 Mahmut Topta\u015f \/ Milli Gazete <\/p>\n 18 21.12.2006 \/ Doc. Dr. Oya Akg\u00f6nen\u00e7 <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00a0 <\/p>\n Amerika Irak'\u0131 i\u015fgal ederken yazm\u0131\u015ft\u0131k: <\/p>\n \u00a0 "Irak Amerika'n\u0131n \u00c7anakkale'si olacakt\u0131r!" <\/p>\n \u00a0 Evet, \u00c7anakkale'yi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte Osmanl\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131.. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ama gelecekte koca imparatorlu\u011fun mezar\u0131 kaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.. Elinde kalan b\u00fct\u00fcn i\u015fe yarar gen\u00e7li\u011fi, askeri birikimi ve ekonomisi harcanm\u0131\u015ft\u0131.. \u0130\u015fte bu y\u00fczden birka\u00e7 Yunan \u00e7apulcu taburu ta Ankara'ya kadar kolayl\u0131kla yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"class_list":["post-980","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haziran-2007"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=980"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/980\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}