EKONOMİK SIKINTILAR,
SOSYAL SARSINTILARI DOĞURMAKTADIR!

Toplumdaki ekonomik sıkıntı ve bunalımlarla beraber, ahlâki ve ailevi yozlaşmalar ve yaygınlaşan umutsuzluklar; sosyal bir felakete dönüşme yolundadır. En basit bahanelerle kavgalar, yaralamalar ve katliamlar yaşanmaktadır. Çok acil değişim ve dönüşümlere ve toplumun her kesimine umut aşılayan gelişmelere ihtiyaç vardır. Aksi halde bu bunalımların patlamalara ve sosyal tufanlara dönüşmesi kaçınılmaz olacaktır. Görüyorsunuz; “Yan baktın, korna çaldın, sıramı aldın, niye bağırdın, hastama ilgili davranmadın!..” diyerek sopalı ve silahlı saldırılar artmıştır; bunlar çok ciddi ve derin ekonomik ve sosyal bunalımların dışavurumlarıdır.

Hızla artan ve insanı bunaltan hayat pahalılığı ve geçim darlığı nedeniyle, ailesine ve yakın çevresine karşı sorumluluklarını yerine getirememe duygusuna ve gelecek kuşkusuna kapılan insanlar, giderek huysuz ve huzursuz bir psikolojiye kapılmaktadır. Bütün bu olumsuzluklar, karışık korku ve kurguların zirve yapmasına ve panik ataklara yol açmaktadır.

Oysa bu tür kızgınlık ve hırçınlıklar, hiçbir sorunu çözmediği gibi, ekonomik ve sosyal bakımdan daha ağır sıkıntılara sebep olmaktadır. Öfke patlamaları ve saldırganlık tavırları, karşımızdakiler kadar, belki daha fazla kendimize büyük zararlar açmaktadır. Bir anlık sabır ve hoşgörü yaklaşımıyla atlatılacak durumları; hastanelerde ve hapishanelerde bitecek, üstelik büyük ekonomik kayıplara sebebiyet verecek olaylara taşımak, hem insanlığa hem İslam’a, hem akla-mantığa, hem de ahlâka aykırıdır.

Bu süreçlerde ülke yöneticilerinin en samimiyetsiz tavrı ve sahtekârlığı ise; “Küresel manipülasyonların ve dış kaynaklı olumsuz koşulların, ekonomik durgunluk ve daralmaya yol açtığı” iddialarıdır. Bunun kısmen doğal bir yanı ve doğruluk tarafı da vardır. Ancak, kendilerini iktidara taşıyan ve talimatlarını uygulatan da aynı küresel odaklardır! Demokratik tercihler ve siyasi seçimler sadece “küresel oyunları halka onaylatma” araçlarıdır. Kaldı ki, ekonomik ve sosyal tıkanışların asıl müsebbibi, tarımda ve sanayide üreterek kalkınma yerine faizli borç parayla günü kurtarmaya çalışan ucuz kahramanlardır!..

Panik atakların; genellikle mağduru, hiç beklenmedik zamanda, “damdan düşer gibi” yakaladığı sanılır. Ancak durum yakından incelendiğinde o kadar da beklenmedik olmadığı anlaşılır. Mağdurların birçoğu panik ataklar öncesi zorlayıcı durumlar yaşamışlardır. İşte ekonomik sıkıntı ve sarsıntılar da bu tür psikolojik bunalımlara zemin hazırlamaktadır. Bizim düşüncemize göre bir panik atak, çok belirgin bir tetikleyicinin hemen arkasından ortaya çıkmaktadır. Ama bu hep böyle olmamaktadır. Bedenimiz ile ruhumuzun izlediği yol ve zaman duygusu farklıdır. Bir panik atak sıklıkla gecikmeli yaşanır. Bazen o kadar çok süre geçer ki; mağdur, acı veren olayla ilgili bir bağlantıyı bile kuramadan hırçınlaşır.

Diğer sorun ise, bütün bu kötü ekonomik ve sosyal etkenlerin üzerine bizim de korkunç olarak değerlendirdiğimiz şeylerin gelmesidir. Daha önce kısaca değinildiği gibi, korku sadece gerçek tehlikeye karşı bir tepki değil, aksine kişisel olarak da ürkütücü olarak duyumsadığımız her şeydir. Ve bunun sayısı günümüzde hiç de az değildir. Birçok insan, geçim darlığı ve buna bağlı itibar kaybı korkusu içinde bunalıma girmektedir. Sürekli rekabet, işsizlik ve dışlanma endişesindedir. İnsanlar önceki tehditlerden kurtulmuş olsa da, onların yerine bol miktarda yenilerini buluvermişlerdir. Lüks yaşam tarzı ve rekabet savaşı da psikolojik çıkmazların önemli nedenleridir.

Böyle süreçlerde en büyük tehdit öngörülemezliktir. Emeklilik güvenilir midir? Bir sonraki işten çıkarma dalgası beni etkiler mi? Evin borcunu 10 yıl sonra da hâlâ ödeyebilecek miyiz? Bunların hepsi korku ve stres sebebidir.

Bir insan, üzerine gelen şeyleri kendi kontrol edemediğinde ve sınırlarını belirleyemediğinde korkular ve kuşkular onu kuşatıverir. Bir şeyin gerçekten tehlikeli olup olmadığını veya bizim onu düpedüz tehlikeli olarak sınıflandırmadığımızda vücudumuz için önemsiz zannedilir. Ruhumuz işini yapar ve uygun şekilde tepki gösterir. Belki güvenli oturma odalarında rahat mobilyalar üzerinde otururuz, ama aslında bir cephe askerinin stres seviyesinde ve beden gerginliğinde bulunduğumuz zamanlar geçiririz.

Demokrasi ve Kapitalizm: Çatışma mı, Uzlaşma mı?

Modern demokrasinin şekillenmesinde kapitalist gelişimin önemli bir yeri vardır. Daha önce değinildiği gibi, modern demokrasi, çağımızdaki iktidar ilişkilerinin bileşenlerinden biri olarak, Batı coğrafyasında ortaya çıkmış ve ilerleyen yüzyıllarda dünyanın geri kalanına da yayılmıştır. Bu bağlamda demokrasiyle kapitalizm arasında inkâr edilemez bir ilişki bulunmaktadır. Burada asıl sorun, söz konusu ilişkinin içeriği ve kapsamı ekseninde oluşmaktadır.

Kapitalizm ile demokrasi arasındaki ilişki, farklı ideolojilerin birbirine zıt yorumlarına konu olmaktadır. Örneğin liberal kuram; dünyada demokratikleşmenin kapitalizmin yayılımına koşut olarak gerçekleştiğini savunmaktadır. Bu bağlamda kapitalizm, demokratikleşmeyi tetikleyen ve besleyen bir gelişme olarak tanımlanır. Bu duruma kanıt olarak demokrasi ile en az sorunu olan ülkelerin, kapitalist gelişimini tamamlayanlar olduğu hatırlatılır. Örneğin ABD, İngiltere, Almanya ve Fransa gibi gelişmiş Batılı devletler, aynı zamanda dünya üzerinde kapitalizmin en fazla geliştiği ülkelerken, başta bazı Afrika ve Asya ülkeleri olmak üzere, pek çok ülke hem ekonomik gelişmenin hem de demokratikleşmenin uzağındadırlar. Ancak bu yaklaşımın aynı zamanda liberallerin özgürlüğe bakışı ile doğrudan ilişkili olduğunu da unutmamalıdır. Liberaller, ekonomik ve siyasal özgürlükler arasında yakın bir bağ bulunduğu iddiasındadırlar. Örneğin Milton Friedman’a göre; “Ekonomik özgürlük siyasal özgürlüğe ulaşılmasında zorunlu bir araçtır.” Bu anlayışa göre ekonomik özgürlük, hem genel olarak özgürlüğün bir parçasıdır, hem de siyasal özgürlüğe ulaşılmasında bir vasıtadır. Gerçekten de kendilerini nitelemek için “demokratik” sıfatını kullanabileceğimiz Batı ülkelerinin tamamı, kapitalist gelişmelerin de merkezi durumundadır. Bu bağlamda liberal teorisyenler, siyasal özgürlüğün yalnızca kapitalizmin içinde mümkün olduğunu vurgulamaktadır.

1- Liberal Demokrasi:

1929 Dünya Ekonomik Bunalımının aşılması için gelişmiş Batı ülkelerinde, devletin arz mekanizmalarını harekete geçirerek ekonomi üzerinde belirleyici rol üstlenmesini savunan Keynes’in tezlerine Avustralyalı düşünür Hayek, daha o yıllarda devletin ekonomik alana müdahalesinin kaçınılmaz olarak toplumsal ve siyasal hayatı da denetim altına alması anlamına geleceği görüşüyle karşı çıkmıştır. Özellikle 2. Dünya Savaşı’ndan sonra Keynes’in teorisini geliştirdiği “refah devleti” anlayışı hâkim olmuş; bu durum, dünyada yeni bir ekonomik krizin yaşandığı 1970’lere dek sürmüştür. 70’lerde ise yaşanan yeni bir büyük ekonomik krizin etkisiyle, temelleri Hayek’in tezlerinde bulunan, devletin ekonomi üzerindeki rolünü terk etmesini savunan akımlar güç kazanmış ve devletin ekonomi alanından çekilmesi yaygın bir eğilim olarak ortaya çıkmıştır. Bunun altında devletin işlevinin yalnızca “güvenlik”le sınırlandırılması gerektiğini savunan “minimal” ya da başka bir ifadeyle “gece bekçisi devlet” anlayışı yatmaktadır. Bu yaklaşım açısından demokrasiyi yaşatacak asıl unsur özgürlüktür ve özgürlük, liberal demokratlar açısından “negatif” bir karakter taşır. Bu bağlamda bireylerin özgür olabilmeleri, devlet ya da bir başka otorite tarafından kendi düşünce ve eylemlerine karışılmaması halinde mümkün olacaktır. Başka bir ifadeyle; insan, doğuşundan itibaren zaten özgür bir varlıktır ve özgürlüğünün kısıtlanması, her ne şekilde gerçekleşirse gerçekleşsin bir müdahale aracılığıyla olacaktır. Dolayısıyla demokrasi, siyasal ve ekonomik boyutları ile bir bütün olarak özgürlüğün tesis edilmesiyle kurulacaktır, bunu sağlayan da kapitalizm olacaktır.

Buna karşılık, pek çok Marksist, Kapitalist dinamiklerin dünya üzerinde gerçek anlamda demokratik bir düzen tesis edilmesinin önündeki en önemli engel olduğu kanısındadır. Bu yaklaşıma göre demokrasi, her şeyden önce insanlar arasındaki tüm eşitsizliklerin giderilmesini gerektirir ki, ekonomik eşitlik de buna dahildir. Çünkü ekonomik eşitliğin sağlanamadığı bir ortamda, siyasal hakların elde edilmiş olmasının çok fazla anlamı yoktur; zira sonuçta bu durum, emeği ile geçinen kitlelerin var olan iktidardan uzak tutulması ve yönetim işlevinin belirli bir sınıf (burjuvazi) tarafından üstlenilmesini sağlayacaktır. Bu bağlamda kapitalist ekonomik düzen, gerçek anlamda eşitlikçi bir yapıya sahip olmadığından, yalnızca “biçimsel demokrasi”yi mümkün kılacaktır. Marksistlere göre aslında belirli bir sınıfın toplumsal ve siyasal hayat üzerindeki hegemonyasının, bazı göstermelik uygulamalarla saklanmaya çalışıldığı bir ortam bulunmaktadır. Aynı şekilde Marksist teori, liberallerin demokrasiyle ekonomik gelişmişlik arasında kurduğu bağlantıları da geçersiz saymaktadır. Bunun sebebi, liberalizmin uluslararası ilişkileri analiz ederken “hegemonya” ve “emperyalizm” olgularını çoğunlukla dikkate almamasıdır.

Çünkü bir ülkenin diğerine göre geri kalmış olması, sadece kendi iç yapısından ve sorunlarından, örneğin tam anlamıyla kapitalist piyasa mekanizmalarının önünü açmamasından veya devlet eliyle kumanda ekonomisi uygulamasından kaynaklanmaz. Bu durum, gelişmiş Batılı ülkelerinin izlediği emperyalist politikalar sonucu, dünya genelinde servet transferinin eşitsiz ve gayrı adil bir şekilde gerçekleşmesiyle doğrudan bağlantılıdır. Aynı şekilde zayıf bir devletin tam anlamıyla bağımsız karar alabilme iradesine sahip olduğunu söylemek yanlıştır, zira üzerinde, gelişmiş ülkelerin, en basit şekilde karar alma süreçlerini etkileme anlamında, kurduğu hegemonyanın gölgesi vardır.

Görüldüğü üzere liberalizm ile Marksizm’in kapitalizm ve demokrasi arasında kurdukları ilişkilerin ulaştığı sonuçlar oldukça farklıdır. Ancak bu farklılık, genel olarak demokrasiye bakış açılarının bir uzantısı olarak ele alınmalıdır. Gerçekten de liberaller için öne çıkan kavram “özgürlük”tür; bu bakımdan demokrasinin gerçek anlamını bulabilmesi, özgürlüğün en geniş şekilde sağlandığı bir ortamda mümkün olacaktır ve bu açıdan siyasal ve ekonomik özgürlüklere bir bütün olarak bakılır ve bunlar arasında ayrım yapılmamaktadır. Marksist kuramda ise, eşitliğin sağlanması birincil sorun olarak görüldüğünden, kapitalist iktidar ilişkileri çerçevesinde şekillenen “biçimsel demokrasi”ye olumlu tarzda yaklaşılmaktadır.

Tarihsel açıdan bakıldığında ise kapitalist iktidar ilişkileri çerçevesinde şekillenen demokrasi kuramında, en önemli dönüm noktalarından biri “sosyal demokrasi”nin ortaya çıkmasıdır.

2- Sosyal Demokrasi:

Sosyalistlerle liberalistlerin, demokrasinin hayata geçirilmesi açısından hareket noktaları farklıdır. Bu bağlamda, liberaller demokrasiyi temelde bir “özgürlük” sorunu olarak görürlerken, sosyalistlerin “eşitliğe” yönelik vurguları daha ağırdır. Batı ülkelerinde demokrasi, ilk döneminde genellikle liberal teorinin öngörüldüğü şekilde burjuvazinin mülkiyet haklarının güvence altına alınması hedefiyle koşut yapılanmıştır. Bir bakıma Batılı liberal demokrasilerin tarihsel açıdan önce liberal, sonra demokratik olduğu anlaşılmaktadır. Gerçekten de, Batı dünyasında, bugün algılanan manada demokratik yöntemler yerleşmeden önce sermaye, rekabet ve piyasaya dayalı bir anlayış hâkim olmuştur. Böylece modern demokrasinin yönetsel açıdan öne çıkmaya başladığı dönemlerde siyasal özgürlüklerden yararlanma bakımından mülk ve servet sahipliği en önemli ölçütlerden birisi sayılmıştır. Örneğin; özgürlük konusundaki görüşleri herkes tarafından bilinen John Stuart Mill bile, işçi sınıfını iktidardan uzak tutacak bir seçim sistemi önermekten sakınmamıştır. Bunun yanında tüm insanlar arasında eşitlik idealinden yola çıkan Fransız Devrimi’nin ilk yıllarında en hararetli tartışma konularından birini “aktif yurttaş / pasif yurttaş” ayrımının teşkil ettiği unutulmamalıdır. Buna göre belirli bir mülkiyete sahip olan bireyler, “aktif yurttaş” kabul edilerek, siyasal haklara sahip olacaklar, onlarla aynı ekonomik statüde bulunmayan diğerleri ise “pasif yurttaş” sıfatıyla seçme ve seçilme hakkından yoksun bırakılacaklardır!? Dolayısıyla modern demokrasinin ilk çağlarında mülkiyet, siyasal haklara sahip olma açısından en önemli koşullardan birisi konumundadır. Ancak özellikle işçi sınıfının güçlenmesi ile beraber Batı dünyasında siyasal katılım kanalları genişlemiş ve toplum içinde daha geniş kesimler seçme ve seçilme başta olmak üzere, siyasal haklardan yararlanma imkânına kavuşmuşlardır.

Demokrasinin Yaşaması veya “İstismar Aracı Olmaktan” Kurtarılması!

İnsanoğlu, hayatı ile ilgili pek çok kararı kendi tercihi doğrultusunda alır. Bireylerin hayatı ve dünyayı algılama tarzları, alışkanlıkları, içinde yetiştikleri ortam, eğitim düzeyleri ve gelecekten beklentileri gibi pek çok etmen, bu tercihlerini belirleyen unsurlar arasındadır. Kuşkusuz, birinin herhangi bir konudaki tercihinin bir başkasınca anlamsız, tutarsız ya da yanlış bulunması doğaldır. Ancak her bireyin zihni yapısının ve tercihlerinin şekillenişini sağlayan koşulların farklı olduğu hatırlandığında, başkalarının tercihlerine ilişkin peşin ve kesin yargılarda bulunmanın doğru olmadığı anlaşılır. Nitekim bir başkasının yanlış olduğunu düşündüğü bir tercih, o tercihi yapan tarafından oldukça doğru, anlamlı ve yararlıdır. Bu bakımdan insanların eylemlerini belirleyici gücün kendi iradeleri olarak ortaya çıkması ve başkalarına zarar vermemek koşuluyla bu tercihe saygı duyulması, gerçek anlamda bir özgürlüğün hayat bulması için zorunludur. İnsanın özgürleşmesi ise kişisel iradesini kullanarak kendi eylemini belirlemesi ve dış dünyayı bu yolla etkilemesi ile mümkün olur. Dolayısıyla özgürlük fikri, insanın kendi dışındaki dünyaya özgür iradesini kullanarak katılmasıyla hayata geçme imkânı bulacaktır.

“Siyaset, en geniş şekilde, kolektif tercihlerin ortaya konulması ve icrası olarak görülebilir. Demokratik siyasetin en önemli özelliği ise, bireylerin yöneticilerini özgür tercihlerini kullanarak seçmeleri ve diledikleri takdirde seçimler aracılığıyla bunları değiştirmeleridir ki bu durumu, demokrasinin en önemli faydası olarak görmek hiç de yanlış değildir. Bu açıdan demokrasi, bireyin özgür iradesini kullanarak yaptığı tercihin siyasal alandaki görünümleridir. Bir insan, özel hayatına ilişkin herhangi bir karar alırken nasıl pek çok etmenin etkisiyle hareket ediyorsa, demokratik tercihleri de farklı etmenlerin bileşkesi olarak kendini gösterir. Ekonomik, toplumsal, kültürel ve psikolojik unsurlar başta olmak üzere çok sayıda değişik etmen, bireyin oy verme tercihlerini etkiler ve bireyi yönlendirir. Dolayısıyla bir insanın ya da bir toplumun siyasal tercihleri üzerinde yergici veya yön verici yargılarda bulunmak pek de demokratik bir tavır olmasa da, iktidarı amaçlayan partiler için propaganda bir mecburiyettir. Tam aksine, tercihlerdeki farklılıklara saygı göstermek, çoğulcu bir toplum yapısının ön koşulu ve demokrasi fikrinin içselleştirildiğinin göstergesidir.”

Ancak küresel sistemleri ve ilkeleri, bazı hâkim güçlerin belirlediği… Hatta hangi ülkelerde hangi kişilerin işbaşına geleceğine, dolaylı, hatta baskıcı yöntemlerle bu çevrelerin karar verdiği bir dünyada; Kapitalizm, Demokrasi, Sosyalizm gibi kavram ve kurumlar halkları avutup oyalamaktan başka sonuç vermemektedir. Ve hele Siyonist sömürü sermayesi gibi, paranın ve pazarın gizli sahipleri 13 Aile ise… BM, NATO, AB gibi oluşumları bunlar kurup kullanıyor ise; Kapitalizm, Sosyalizm ve Demokrasi, sadece bunlara ve kiralık uşaklarına hizmet etmektedir!

Dikkat edilirse, burada demokrasinin “yöneticileri seçme” anlamına geldiği vurgulanmıştır. Oysa hatırlanacağı üzere demokrasi, temelde “halkın kendi kendisini yönetmesi” anlamını taşımaktadır. İşte bu durum, çağdaş demokrasinin kaçınılmaz şekilde “temsili” bir karakter kazanmasını gerekli kılmaktadır. Temsili demokrasi, bir açıdan bakıldığında demokrasi fikrinin gerçek anlamda hayat bulması için aslında hiç de “ideal” bir durumu yansıtmamaktadır. Bu bakımdan temsili demokrasiyi savunmakta kullanılan en önemli argümanın “pragmatizm” olduğu görülür. Doğrudan demokrasinin uygulanması, en küçük devletlerde bile seçmen olma niteliğine haiz tüm yurttaşların bir araya gelmesi oldukça zor olduğundan gerçekçi bulunmamaktadır. Buna karşılık temsil mekanizması devreye girdiğinde bu sorun kendiliğinden aşılmış olmaktadır. Ancak günümüzde kitle iletişim araçlarının gündelik hayat üzerindeki yerinin artması, bu savı bir ölçüde boşa çıkarmaktadır. Nitekim, modern iletişim teknolojileri, örneğin internet, tüm yurttaşların belirli bir sorun üzerindeki fikrinin aynı anda alınmasını mümkün kılmaktadır. Bu durum, demokratik anlayışın yakın gelecekte yeni bir boyut kazanacağının işareti olarak okunmalıdır. Ancak mevcut ilişkiler açısından bakıldığında, geçerli anlayış hâlâ temsili demokrasi olduğuna göre, bu çerçevede kalıp, demokratik değerlerin ne şekilde korunabileceği üzerinde yoğunlaşmalıdır.

“Bu noktada ilk olarak, şu sorunun yanıtı oldukça önemlidir: Demokrasi, yurttaşlara kendi tercihleri doğrultusunda yöneticilerini belirleme hakkı vermiş olsa dahi, iş başına gelen yöneticiler, kendilerini seçen halkın talep ve beklentilerinin dışına çıktığı takdirde bunlara karşı neler yapılabilir? Bu sorun yine demokratik yöntemlere bağlı kalınarak çözülmelidir. Eğer halk, kendi yetkilendirdiği temsilcilerinden hoşnut kalmazsa, bunları bir sonraki seçimlerde desteklemeyerek “cezalandırabilecektir.” Ancak bu, aslında yetersiz ve sınırlı bir önlemdir. Yöneticiler üzerinde yegâne denetim mekanizması olarak “seçim”le yetinilmemeli, bunların görevi başında bulundukları süre dahilinde de halk denetimine tâbi tutulmalarını sağlayan etkin yöntemler geliştirmelidir. Bu amaçla etkin ve özgür kamuoyu oluşumuna fırsat verilmeli, sivil toplum içinde yeşerecek örgütlenmeler güçlendirilmelidir. Bu bakımdan demokrasilerde örgütlenme ve düşünce ile kanaatlerini açıklama özgürlüklerinin hayati bir rolü olduğu belirtilmelidir. Bu durum, halkın yöneticileri işbaşında bulundukları süre boyunca kendisini ilgilendiren kararların alınması noktasında etkileyebilmesinin, ya da bir başka ifadeyle yöneticilerin halkın isteklerini yerine getirmelerinin en önemli yöntemidir.”[1]

Şeklindeki saptama ve yaklaşımlar oldukça önemli ve gereklidir. Ancak bu tür projelerin en büyük eksiği, ortaya somut bir öneri getirmemeleridir. İşte bu eksiği giderecek ve halka, yöneticileri değerlendirme ve değiştirme imkânı verecek olumlu ve orijinal bir siyasi projeyi Milli Çözüm hazırlayıvermiştir.

Adil Düzen’de Hükümet Kurulması ve halkın kontrolünün sağlanması:

Devlet Başkanı, seçimi kazanan partilerden Başbakanı (veya 1. Başkan yardımcısını) seçip atayacaktır. Partilerin seçim beyannamesi esas alınarak ve vaatler takvime bağlanarak bir hükümet programı yapılacak, güvenoyu alan hükümet göreve başlayacaktır. Program aksarsa veya hükümet söz verdiklerini halka vadettikleri zamanda ve oranda yapmazsa, bu durumu “denetim mekanizmaları” tespit ederek, Başkan güvenoyu çağrısında bulunacaktır. Meclis sorumluluğu üstlenir de bir müddet daha hükümetin devamını uygun görürse belirlenen tarihe kadar fırsat tanınacaktır. Ancak bu durum kamuoyuna deklare edilip halk aydınlatılacak ve iktidarın icraatlarını takibe alacaktır. Her seçim öncesi iktidar partilerinin başarısı tespit edilip kamuoyuna sunulacaktır. Böylece vaatlerini gerçekleştiremeyen partilerin halkı aldatması önlenmiş olacaktır. Meclis başarısız bir hükümet için güvenoyu vermezse, Devlet Başkanı yeni bir hükümet kurduracak, ya da yeni seçim kararı alacaktır. Bunun için dört meclisin (Yasama-Yürütme-Yargı ve Denetleme’nin) de üst düzeyleri ile istişare yapacaktır. Hiçbir meclis kendi görevleri dışına çıkamayacak ve diğerlerine müdahaleye kalkışamayacak, ancak koordineli çalışılacaktır. Her türlü ihtilafta son karar mercii Devlet Başkanı’dır. Başkan, ülkeyi ve düzeni temsil makamındadır. Dört Meclisin Başkanları da Devlet Başkanı’nın doğal yardımcıları konumundadır.

Bu sistemde partilerin ve hükümetlerin yalan vaatlerle halkı aldatması önlenmiş olacak, halk; iktidara gelmiş olsa bile, hazırlıksız ve başarısız bir hükümete beş yıl katlanmak zorunda kalmayacaktır.

İnanç-Ahlâk Uyuşması, Ekonomi-Demokrasi Olgunlaşması

Şuurlu ve sorumlu bir neslin yetişmesi için; çocukların büyüdüklerinde nasıl bir ahlâki karaktere sahip olup olmayacakları anne-babaların önemli kaygılarından biridir. Anne-babaların çoğu; gelecek endişesinden kurtulmak için, çocuklarının arzu edilir ve övgüye değer kişilik özelliklerine sahip şekilde yetişmelerini istemektedir. Çocuklarının kişiliğinin güçlü bir ahlâki pusula tarafından yönlendirilmesi onlar için oldukça önemlidir. Haklı olarak istiyorlar ki, çocukları zor bir seçimle karşı karşıya kaldıklarında -aksi yönde davranmaları için güçlü bir eğilime sahip olsalar bile- doğru gerekçelere dayanarak doğru kararı verebilsinler ve sonra da bu kararı hayata geçirebilsinler. Doğrusu toplumsal kurumların büyük bir kısmı bu hedefi aynen kabul etmektedir. Ancak değer ölçüleri, sistemleri ve yöntemleri farklılık göstermektedir. Mesela örgün eğitimin temel amaçlarından biri, çocukların ahlâki gelişimidir. Öte yandan insanların toplumsal hayatını belirleyen ahlâk ve vatandaşlık normlarının çocuklarımıza benimsetilmesinde, mahallenin ve toplulukların çok önemli bir rol oynadığı fikri de gün geçtikçe önem arz etmektedir.

Peki ama kişiliğin ahlâki boyutları nasıl belirlenecektir? Çocuklarımızı belli karakter özelliklerine sahip kişiler olarak yetiştirmeyi istediğimizde, bu ne anlama gelmektedir? Tarihsel açıdan bir değerlendirme yapmamız gerekirse, gelişim ve eğitim uzmanlarının iki tercih etrafında kümelendiğini söylememiz mümkündür. Bu tercihlerden ilki Aristotelesçi kaynaklara dayanan ve ahlâk oluşumunun bir karakter gelişimi meselesi olduğunu savunan tercihtir. Bunlara göre; ahlâk oluşumu, bir insanın hayatı iyi bir şekilde yaşamasına imkân tanıyan birtakım eğilimleri geliştirmekle ilgili bir meseledir; başka bir ifadeyle biz insan olarak bazı erdemlere sahip olabilirsek, bu birey olarak bizim gelişmiş olduğumuzu gösterir. İkinci tercih ise Kantçı teorilere dayanmakta ve ahlâk oluşumunun bir bilişsel gelişim meselesi kabul edildiğini, dolayısıyla hayatımızda zıtlık teşkil eden boyutları ahlâki bakış açısıyla iyi bir sonuç doğuracak tarzda çözme becerisi anlamına geldiğini savunmaktadır. Buna göre bizim davranışlarımız ancak ahlâk yasasının gerektirdiği ödevlere uygun olması veya açık ve anlaşılır ahlâki gerekçelere dayandırılması durumunda tam anlamıyla ahlâki davranış diye nitelenebilir.

Aslında karakter gelişimi ve bilişsel gelişim tercihleri, çeşitli eğitim stratejileri ile çok yakından ilişkilidir. İnsanın ahlâki niteliklerini, benlik ve kimlik literatürü içinde doğru bir çerçeveye yerleştirme çabası sergileyerek aslında üçüncü bir tercihi ortaya koymaya çalışanlar da görülmektedir. İşin aslı; psikoloji literatüründe uzun bir geçmişe sahip olan benlik ve kimlik kavramları bugüne kadar farklı paradigmalar tarafından değişik şekillerde izah edilmiştir. Bu sebeple de söz konusu kavramları dolaysız şekilde ahlâk alanına uygulama imkânı hiçbir zaman bulunabilmiş değildir. Ama yine de ahlâki davranışın fıtri ve motivasyonel temellerinin anlaşılması bakımından bu kavramlar her zaman umut vadedici olagelmiştir. Öte yandan benlik ve kimliğe yönelmekle beraber, ahlâk gelişimi ve eğitime dönük araştırmaların psikolojisinin öteki alanlarının teolojik, teorik ve metodolojik kaynaklarına açılmasını gerektirmektedir. Bu da bizim ahlâk eğitimine yönelik hedefimizi çok daha geniş ve bütüncül çerçeveler içinde geliştirme alanlarına kavuşmamıza imkân verecektir.

Evet; “Mutlak Doğru”ları esas alarak ve yine “Mutlak Yanlış”lardan sakınılarak hazırlanmış Adil bir Düzen’e ihtiyaç vardır ki bu; a) İlmi, b) İnsani, c) İslami, d) Orijinal bir yeni sistem olmaktadır.

Hiç kimsenin itiraz edemeyeceği şu değer ölçülerinin:

1- Aklıselimin, 2- Müspet bilimin, 3- Tarihi tecrübe ve birikimin, 4- Vicdani kanaat ve tatminin, 5- Evrensel hukuk ve adalet prensiplerinin, 6- İlahi Dinin ve Kur’an-ı Kerim’in;

Ortaklaşa, iyi, yararlı ve güzel buldukları DOĞRU, yine bu 6 temel ölçü biriminin ittifakla; kötü, zararlı ve çirkin buldukları ise YANLIŞ’tır. İşte Adil Düzen doğrulara dayanan ve yanlışları bırakan, yepyeni ve orijinal bir hukuki ve ahlâki sistem modeli olmaktadır. Ve tarihte başka bir örneği bulunmamaktadır. Gerçek demokrasiye, örnek laikliğe ve yüksek bir ahlâk medeniyetine de ancak böyle ulaşılacaktır.

[1] Siyaset Teorisine Giriş – Hamit Emrah Beriş – Kadim yy – sh: 185-194