MOTİVASYON UNSURLARI
VE
BAŞARISIZLIK KUSURLARI

Çocuklarımızı, öğrenci ve çıraklarımızı, ekip arkadaşlarımızı, memurlarımızı ve çalışanlarımızı; sürekli motive etmek, hayırlı ve yararlı girişimlere teşvik etmek, hem üretimin artması hem onların kendilerine güven ve cesaret kazanması bakımından oldukça önemli ve yararlıdır. “Sen bu işe karışma!..”, “Başından büyük işlere kalkışma!..”, “Karşımıza, yeni sorunlar çıkarma!..”, “Sen bu işi yapamazsın!..”, “Bu görevin altından kalkamazsın!..” gibi kısıtlama ve yasaklamalar; çocuklarımızın, öğrenci ve çıraklarımızın ve çalışanlarımızın girişimcilik cesaretini körelteceği, onları ürkek ve üretemez bireylere dönüştüreceği unutulmamalıdır.

Bu yanlış ve yaralayıcı yaklaşım; Allah’ın çocuklarımıza, çıraklarımıza ve çalışanlarımıza lütfettiği kabiliyet ve kapasitelerin israf edilmesi sayılacaktır, hatta “doğal yeteneklerin imhası” ve idamıdır!

 Kur’an’da Zümer Suresi: 53. ayetinde “Nefislerini israf edenler…” hitabıyla, hem kendi kabiliyetlerimizi, hem sorumluluğumuz altındakilerin yeteneklerini kısacak ve kısırlaştırılacak davranışlardan sakınmamız konusu da uyarılmaktadır. Evet, “Allah hiç kimseye gücünün yettiğinden fazlasını yüklemez” (Bakara: 286) ama, bu ayet gücümüzün son sınırına kadar da çalışmamız, araştırmamız ve girişimci olmamız gerektiğini de vurgulamaktadır.

“Ey cin ve insan toplulukları! Haydi gücünüz yeterse göklerin ve yerin (çevre) bucaklarından geçip gidiniz!.. (İşte) Bunu ancak üstün bir güç ve (teknolojik) kuvvetle yapabilirsiniz!” (Rahman Suresi: 33. ayeti), uzay çalışmalarına, gezegen ve yıldızlara çıkılma çabalarına bir nevi teşvikte bulunmaktadır. Unutmayalım ki, herkesin amacı ve çabası kadar, çıtası da yükseğe çıkarılacaktır. Evet, halkı; haklı ve hayırlı bir istikamette dönüştürüp huzura yönlendirmek isteyenler “lider” kumaşlıdır. Ama kendisini kalabalıklara beğendirmek ve onların beklentilerine göre hareket etmek isteyenler ise, lider kılıklı ayaktakımıdır!..

Bir şeyi veya bir girişimi sevdirme ve özendirme basamakları (7-T kuralı)

1- Teşvik: Motivasyon kazandırma. Girişim cesareti hazırlığı…

2- Tertip: Doğru sıralama, hedefe adım adım ulaşma, sabır ve sükûnetle çalışılması…

3- Tensip ve Terğib: Uygun bulma, münasip sayma, girişim ve gelişmeleri takip edip gerekli tavsiyelerde bulunma. Terğib ise; rağbetlendirip bir konuya ilgisini yoğunlaştırma çabası.

4- Tenkit: Doğru ve yanlış taraflarını ortaya koyma. Durum değerlendirmesi yapma basamağı.

5- Tembih: Uyarma ve hatırlatma yöntemiyle, noksanların tamamlanmasının sağlanması.

6- Teşhir: Çalışmaların olumlu sonuçlarını göz önüne çıkarma, toplumun beğenisine sunma. Üretilenleri sergileme sırası…

7- Teşmil: Hayırlı ve başarılı sonuçları yaygınlaştırma, tanınır ve yararlanılır kılma aşaması.

İnsana Motivasyon Sağlayan Unsurlar

Sakın unutma! İnişler çıkışlar olsa da, aslolan, haklı ve hayırlı bir hedef uğrunda, sürekli ileriye doğru bir yol almaktır. Ve elbette Allah’ın izniyle yol alan, menzile varacaktır!..

Motivasyon, hedeflerimize ulaşmak ve günlük yaşamımızda verimli olmak için kritik bir kavramdır. Ancak zaman zaman hepimizde motivasyon eksikliği yaşanmaktadır. Bu durum hem enerjimizi ve ilerlememizi yavaşlatmakta, hem de istediğiniz sonuçlara ulaşmanızı zorlaştırmaktadır. Peki, motivasyon artırma konusunda hangi adımlar atılmalıdır?

İşte motivasyonunuzu güçlendirecek 10 etkili yöntem şunlardır:

1- Net Hedefler Belirlemeye Bakın!

Motivasyonun temel kaynağı, nereye gitmek istediğinizi doğru saptamaktır. Net ve belirgin hedefler koymak, sizi motive eden bir yol haritası oluşturacaktır. Bu yol haritası kısa, orta ve uzun vadeli hedefler olarak ayarlanmalıdır. Büyük hedefleri küçük adımlara bölmek lazımdır. Çünkü her başarılı adım, motivasyonunuzu canlı tutacaktır.

2- Hedeflerinizi Görselleştirmeye Çalışın!..

Hayalini kurduğunuz başarıya ulaştığınızı zihninizde canlandırın. Bu görselleştirme egzersizi, motivasyonunuzu önemli ölçüde güçlendirmeye yarayacaktır. Bu, zihinsel olarak hedeflerinize daha yakın hissetmenizi sağlayacaktır. Bir vizyon panosu oluşturarak veya hedeflerinizi yazıp görünür bir yere asarak, kendinize sürekli hatırlatmanız yararlı olacaktır.

3- Küçük Başarıları da Kutlayın!

Büyük hedeflere ulaşmak zaman alabilir; bu süreçte küçük başarıları da kutlamak anlamlıdır ve Allah’a şükür anlamındadır. Her küçük adım, sizi nihai hedefinize yaklaştırır ve motivasyonunuzu canlı tutar. Rabbinize şükredip kendinize ödüller vererek veya başarılarınızı takdir ederek, devam etme gücünüzü arttırın.

4- Olumlu Düşünce ve İçsel Diyalog Şarttır!

Zihinsel olarak kendinizi motive etmek ve Allah’ın desteğine güvenmek, başarıya ulaşmanın anahtarıdır. Kendinize olumlu konuşmalar yaparak ve zor zamanlarda bile pozitif düşünmeye yoğunlaşarak motivasyonunuzu arttırın. “Yapabilirim” ve “Başaracağım” gibi içsel diyaloglar, beyninizi olumlu yönde eğitmenizi sağlar. Bu tür olumlu içsel diyaloglar, motivasyon artırma sürecinde en etkili araçlarınızdan sayılır.

5- Kendinize İlham Veren Bir Ortam Ayarlayın!..

Çevreniz, motivasyon seviyenizi doğrudan etkileyen bir fırsattır. İlham verici bir çalışma alanı oluşturmak, daha enerjik ve motive olmanıza yardımcı olacaktır. Düzenli bir masa, rahat bir sandalye ve motive edici notlar veya görseller ile çevrenizi destekleyici hale sokmalısınız!

6- Düzenli Egzersiz Yapın!

Fikri ve fiziksel aktivite, sadece bedeninizi değil zihninizi de güçlü kılacaktır. Düzenli egzersiz yapmak, vücudunuzda endorfin salgılayarak daha enerjik ve motive hissetmenizi sağlayacaktır. Aynı zamanda stres seviyenizi düşürerek, daha net düşünmenize ve hedeflerinize odaklanmanıza yardımcı olacaktır.

7- Başarı Hikâyeleri Dinleyin veya Okumaya Vakit Ayırın…

Başarıya ulaşmış insanların hikâyeleri size ilham kaynağıdır. Başkalarının zorlukları nasıl aştığını görmek ise inancınızı güçlü kılacaktır. Bu ilham için harika kaynaklar vardır. Örneğin kitap okuyun, belgesel izleyin ve özellikle peygamberlerin, büyük şahsiyetlerin ve kahraman kişilerin hayatını araştırın!..

8- Kendinizi Geliştirmeye Yatırım Yapın

Motivasyonun ana unsurlarından biri de; sürekli gelişim halinde olmaktır. Yeni şeyler öğrenmek, yeteneklerinizi geliştirmek ve kendinizi yenilemek, motivasyonunuzu artırır. Online kurslar, seminerler ve kişisel gelişim kitapları ile bilgi birikiminizi artırın. Böylece kendinizi eskisinden daha güçlü hissedebilmeyi başarın. Sürekli öğrenme ve gelişim, sürdürülebilir bir motivasyon artırma döngüsü sağlayacaktır.

9- Destekleyici ve Moral Verici İnsanlarla Arkadaşlık Yapın!

Çevrenizdeki insanlar motivasyonunuzu doğrudan etkileyen unsurlardır. Sizi destekleyen, cesaretlendiren ve motive eden insanlarla vakit geçirmek, hedeflerinize daha hızlı ulaşmanıza yardımcı olacaktır. Ama, motivasyonunuzu azaltan ve olumsuz enerji yayan insanlardan uzak durmak lazımdır. Erbakan Hocamız: “Sizi hayırlı hedeflerden engelleyen ve gayretli girişimlerinizi körelten arkadaşları bırakın!..” buyurmuşlardı.

10- Kendinize Zaman Tanıyın

Her zaman yüksek motivasyon seviyesinde olmak imkânsızdır. Zaman zaman yavaşlayıp dinlenmeye bakın. Böylece, uzun vadede daha güçlü bir motivasyon kazanacaksınız. Kendinize baskı yapmayın ve arada bir yavaşlayın. Bu şekilde zihninizi ve bedeninizi yenilemeye çalışın. Unutmayın, sürdürülebilir bir motivasyon kaynağı oluşturmanın yolu budur.

Azalan Motivasyon Nasıl Artırılır?

İmtihan gereği zaman zaman yorulup yılgınlaşmak doğaldır. Böyle motivasyonunuz düşük olduğunda kalkıp çalışmak gerçekten zorlayıcı olacaktır. Ama, bu durumu toparlamak için atabileceğiniz adımlar vardır:

a) Amacınızı Gözden Geçirin!

Öncelikle, neden bu işi yapıyorsun, neleri hedefliyorsun? Düşünüp kutlu amaçlara ve mutlu sonuçlarına yoğunlaşın… Tek cevabın elbette “para” olmayacaktır. Para kazanabileceğin başka pek çok yol varken sen neden bu işi tercih ediyorsun? Çünkü milli ve manevi sorumlulukların ve insani duyarlılıkların vardır. Uzun vadeli ve kısa vadeli hedeflerini belirlemek, motive olmanı sağlayacak iyi bir başlangıçtır.

b) Günlük Hedefler Belirleyin!

Büyük hedefler bazen göz korkutucu olabilir. Kendinize günlük ve küçük hedefler koyuverin. Bu hedeflere odaklanmak, ilerlemenin ve başarının tadını daha kolay çıkarmana yardımcı olabilir. Küçük hedeflerini gerçekleştirdikçe büyüklerine cesaretin artacaktır.

c) İşinizi Kişiselleştirin! Yani; İçselleştirin!

İbadet ve hizmet gayesiyle ve sorumluluk düşüncesiyle gayrete girişin. İşinizi kişisel hale getirmelisiniz. Yaptığınız işin, senin için ve çevrendeki insanlar için neden önemli olduğunu düşünüverin. Bu, işini sadece bir görev olarak değil, bir amaç olarak görmene yardımcı olabilir. Sen değil de bir başkası yapıyor olsaydı neler eksik kalırdı? Bunları düşünün ve değerlendirin!..

d) Mola Verin ve Dinlenin!

Sürekli çalışmak, motivasyonu düşürebilir. Bazen bir mola vermek, biraz taze hava almak veya kısa bir yürüyüş yapmak işe geri dönüşünde daha enerjik olmana yardımcı olabilir. Sevip saydığın ve sohbetinden huzur bulup yararlandığın bir dostuna telefon açabilirsin! Birkaç sayfa Kur’an meali ve Hadis-i Şerif okuyabilirsin…

e) İlgi Alanlarınıza Kilitlenin!

İşinizi; kendinize, ailenize, çevrenize ve ülkenize hizmet vesilesi edinin. İlgi alanlarınla ilgili projelere girmek veya bu konuları işine dahil etmek, çalışmalarını daha keyifli hale getirebilir.

f) Takım İçinde İletişimi Geliştirin!..

Çevrendeki ekibinle iletişimi geliştir. Birbirinize destek olmak ve başarıları kutlamak, motivasyonunuzu yükseltebilir. İş arkadaşlarınla sağlıklı bir iletişime girmek, iş atmosferini olumlu yönde etkileyecektir. Sürekli yüz yüze olduğun kişilere tavırlı olmanın kötü sonuçlarını düşünmelisin. Aranızdaki gerginliğin azalmasını istediğin kişilere doğru, hemen bugün bir adım atmayı denemelisin.

g) Gelişim İçin Plan ve Proje Üretin!..

Kendini geliştirmek, yeni beceriler öğrenmek veya mevcut yeteneklerini daha da güçlendirmek motivasyonunu artırabilir. Bu konuda bir plan yap ve bu hedeflere ulaştıkça kendini ödüllendir. Kendini geliştirerek yaptığın işi daha başarıyla yaptığını gördükçe işe olan merakın da başarın da artıverir.

h) Pozitif Bir Çalışma Ortamı Seçin!..

Çalışma ortamın motivasyonunu etkiler. Masanı düzenle, güzel bir bitki al, renkli notlar kullan. İşyerini kişisel ve motive edici bir alan haline getirmek, çalışma isteğini zevklendirir. Bu arada ibadet ve dualarını vakitlice yerine getir.

i) Başkalarından İlham Alıp Strateji Öğrenin!..

Başkalarının başarı hikâyelerini veya seni motive eden tavsiyelerini takip etmek, kendi motivasyonunu artırabilir. Pozitif enerjiyi çevrenden almak önemli. Eğer en yakın çevrende böyle kimseyi bulamıyorsan Kur’an-ı Kerim’e, İslam tarihine ve ibretli hikâyelere yönelin.

j) Başarılarınız İçin Dua Edin!

Başardığın her şeyi, Allah’a şükür makamında kutlamayı âdet edinin. Küçük başarıları ve olumlu kazançları hatırlamak, motivasyonunun yüksek kalmasına yardımcı olabilir. Geçmişte yöneticilerinden, müşterilerinden veya ekibinden aldığın olumlu tenkitleri bir yere not edip ara sıra okuyuverin. Bu adımları dene ve kendine nazik ol. Her gün aynı tempoda olmak zorunda değilsin. Kendine zaman tanı ve öz şefkat göster. Unutma, motivasyon dalgalanabilir, ama önemli olan tekrar toparlanmak ve yola devam etmektir.

Çalışma Motivasyonu ve Başarı Vizyonu Kazandıran Şu Özdeyişler Dikkatle Okunmalıdır!..

• Başarının büyük sırrı; ortak ve kutsal bir vizyona ve ekip ruhuna sahip insanlarla çalışmaktır.

• Bir şeyi hayal edebiliyorsanız, Allah onu yapabileceğinizi ilham buyurmaktadır! Ne kadar uzağı hayal edersen o kadar yol alırsın!..

• Hiçbir zaman pes edip bırakma. Bugün zor, yarın daha da zor olacaktır, ama yarından sonraki günlerde zaferler doğacaktır!..

• Büyük işler, büyük riskler almakla başlar. Hatalar, yeni ve gerekli keşiflerin en iyi öğretmenleri sayılır.

• Başlangıç için mükemmel koşulları beklemeyin, siz sadece başlayın ve koşulları Allah kolaylaştıracaktır.

• İmkânsızla mümkün olan arasındaki farkı, kararlılıkta ve tutarlılıkta bulacak ve anlayacaksın!..

• Başarı; çabalarınızın ve hazırlıklarınızın fırsatla buluştuğu noktadır!

• Başarısızlıklar yaşamak ve bu başarısızlıklardan ders çıkarmak her başarının anahtarıdır!

• Sınavlar; bilgiyi değil, öğrenme becerisini ölçen araçlardır! Sınavlar; bilgiyi değil, bilgiyi kullanma becerisini test eden fırsatlardır!.. Evet, sınavlar; potansiyelimizi görmemiz için bir aynadır. Ve zaten zorluklarla başa çıkmak için sınavlarla karşılaşmak kaçınılmazdır.

• Kabiliyet ve karakter; sınavlar aracılığıyla hem gelişir hem de ortaya çıkar, zaten yaşamın tümü bir sınavdır.

• Bugün, dünden daha iyi olmak için bir fırsattır. Bugünü dünden geri olanlar ise ziyandadır…

• Sadece hayal etmekle kalmayıp, hayallerini gerçekleştirmek için harekete geçmen lazımdır.

• Başlamak, başarıya ulaşmanın yarısıdır. Başla ki başarasın! Başlamanın yolu ise, konuşmayı bırakıp yapmaya başlamaktır.

• Kendini keşfetmek ve Allah’ın inayetiyle yeteneklerine güvenmek, başarıya giden en büyük adımdır.

• Kutlu hayallerin peşinden gitmek, kendine yapabileceğin en büyük iyilik sayılır.

• Kendine her gün biraz daha fazla meydan oku; sürekli kendini aşmayı dene, büyümenin sınırı yoktur.

• Başarısızlık, denemekten vazgeçtiğin an başlamıştır.

• Zihinsel sınırlarını aşmalısın, çünkü potansiyelin sınırsızdır…

• Her gün kendini geliştirmek için bir şey yap; unutma küçük adımlar büyük ilerlemeler sağlayacaktır.

• Başarının sırrı hedefe ulaşmakta değil, hedefe ulaşmak için mücadele etmekte yatar.

• Başarı, başarısız olmaktan korkmayanların madalyasıdır.

• Başarı merdivenine tırmanırken, elleriniz cebinizde duramaz. Sadece daha iyisini yapmaya çalışarak başarılı olunacaktır.

• En büyük başarı, kendinizi aşmaktır. Çünkü başarı, küçük çabaların tekrar tekrar yapılmasının ve düzeltilen hataların toplamının sonuçlarıdır. Ve tabi başarının anahtarı; kendimize olan inancımızdır, Allah’a olan itimadımızdır!

• Zorluklar, başarılı olmak için geçmemiz gereken kapılardır. Hayatta karşılaştığınız en büyük zorluklar, başarıya giden yolda karşılaştığınız en büyük fırsatlardır.

• Zorluklar bize yeni yollar açar, ancak yürümek bizim kararlılığımızdır.